Natijalarni aniqlashtiring, tahlil qiling yoki eksport qiling.
Joriy tartibdagi birinchi 1 000 ta yozuv yuklanadi (4 311 tadan).
T. Q.P. · Global ekologik muammolar, cho‘llanish va oziq-ovqat xavfsizligi · 2026
Maqolada Ustyurt tekisligining Qoraqalpog‘iston bo‘limida ham qushlarga abiotik, biotik va antropogen omillarning bevosita hamda bilvosita ta‘sir etishi aniqlangan.
G. Primbetova, G.A.Matekova · Global ekologik muammolar, cho‘llanish va oziq-ovqat xavfsizligi · 2026
Bul maqalada Qaraqalpaqstan Respublikasınıń sharayatında Azolla caroliniana hám Eichhornia crassipes suw ósimlikleriniń awıl xojalıǵındaǵı resurslıq ahmiyeti uyrenildi. Natiyjede Eichhornia crassipes ósimliginiń fitoremediatsiya (suwdı biotezlaw) qábileti, yaǵnıy drenaj suwlarınan awır metallar hám zıyanlı elementlerdi sorıp alıwdaǵı roli ilimiy tárepten tiykarlanǵan. Ósimliklerdiń invazivlik qásiyeti esapqa alınǵan halda, olardı basqarıw hám qadaǵalaw boyınsha usınıslar berilgen.
H. qizi, P. o‘g‘li · Global ekologik muammolar, cho‘llanish va oziq-ovqat xavfsizligi · 2026
Ushbu tezisda suv ekotizimlarida mikroplastiklarning tarqalishi, kelib chiqishi, tasnifi hamda gidrobiontlarga ta‘siri yoritilgan. Mikroplastiklar suv muhitida uzoq vaqt saqlanishi, organizmlar tomonidan yutilishi va trofik zanjir orqali yuqori organizmlarga, jumladan inson organizmiga o‘tishi mumkinligi bilan ekologik xavf tug‘diradi. Shuningdek, chuchuk suv ekotizimlarida, jumladan Sharxonsoy hududida mikroplastiklarning tarqalishi va ta‘sirini o‘rganish dolzarb ilmiy muammo ekanligi asoslangan.
P. Hasilbek · Global ekologik muammolar, cho‘llanish va oziq-ovqat xavfsizligi · 2026
Bul jumısta qurǵaq aymaqlarda suw resurslarınan turaqlı paydalanıwda ekosistemalı jantasıwdıń áhmiyeti hám onı ámeliyatqa engiziw mexanizmleri kórsetilgen. Qurǵaq hám yarım qurǵaq regionlarda suw jetispewshiligi, iqlim ózgerisi hám antropogen tásirler aqıbetinde tábiiy teńsalmaqlıqtıń buzılıwı baslı máselelerden biri bolıp tabıladı. Maqalada suw resursların tek ǵana dástúriy injenerlik yamasa ekonomikalıq tásir sheńberinde emes, al jámiyet, gidrologiya hám tiri tábiyat ortasındaǵı óz-ara baylanıstı esapqa alatuǵın ekosistema retinde basqarıw zárurligi
P. Erimbetovna · Global ekologik muammolar, cho‘llanish va oziq-ovqat xavfsizligi · 2026
Maqolada Qaraqolpog‘iston sharoyitida g‘o‘za o‘simligini tomchilatib sug‘orish usulining ta‘siri o‘rganildi. Tadqiqot davomida o‘simlikning o‘sish ko‘rsatkichlari, barglar soni, biomassa va hosildorlik darajalari tahlil qilindi. Olingan natijalar tomchilatib sug‘orish usuli an‘anaviy sug‘orishga nisbatan yuqori samaradorlikka ega ekanligini ko‘rsatdi.
Jannazarova G.M., Juginisob T.T., Tajetova G.P · Global ekologik muammolar, cho‘llanish va oziq-ovqat xavfsizligi · 2026
Mazkur tezisda Diptera turkumiga mansub Agromyzidae oilasi vakillarining bioekologik xususiyatlari, ularning qishloq xo‘jaligi ekinlariga yetkazadigan zarari hamda tarqalish qonuniyatlari yoritilgan. Barg g‘ovaklovchi pashshalarning o‘simliklarga salbiy ta‘siri va hududiy sharoitda ularni o‘rganishning dolzarbligi asoslab berilgan.Ushbu tezis ilmiy adabiyotlar tahliliga asoslangan holda bajariladi
S. Muratbayevna, S. Arepbaevna · Global ekologik muammolar, cho‘llanish va oziq-ovqat xavfsizligi · 2026
Bul maqalada suwǵarılatuǵın topıraqlardıń mexanikalıq qásiyetlerin úyreniw máseleleri qarap shıǵıladı. Izertlew dawamında mexanikalıq jaǵdayı úyreniledi. Ilimiy jumısta laboratoriya hám dala tájiriybeleri tiykarında topıraqlardıń mexanikalıq kórsetkishleri anıqlanıp, olardı jaqsılaw jolları usınıs etiledi. Alınǵan nátiyjeler awıl xojalıǵında jer resurslarınan nátiyjeli paydalanıw, ónimdarlıqtı arttırıw hám meliorativlik jaǵdaydı jaqsılawda ayrıqsha áhmietke iye.
A. Muratbaevna, o. Agrotechnologies., P. Tengelbaevna · Global Ecological Problems, Desertification and Food Security · 2026
Qoraqalpog‘istonda yetishtiriladigan o‘rik navlarini quritish usullari va pastila tayyorlash usullarini o‘rganish hamda turli o‘rik navlaridan tayyorlangan pastila namunalarini tanlash.
S. Genjemuratovna, M. Jenisbaevna · Global ekologik muammolar, cho‘llanish va oziq-ovqat xavfsizligi · 2026
Ushbu maqolada Orolqumning Urgu va Surgul hudidida yangi barpo etilgan qora va oq saksovullarida rivojlanadigan shish hosil qiluvchi kana va zararli hasharotlar haqida erta bahor oylar moboynida kuzatuvlar olib borish natijasiga ko‘ra, aynan zararlovchi fazasi haqida qisqacha ma‘lumot berilgan. Hozirgi kunda Orol dengizi tubida barpo etilgan saksovul o‘rmonzorlarining zararkunandalar tasiri natijasida zararlanish darajasi oshib bormoqda. Saksovul o‘simligi muhim qum tutuvchi o‘simlik sifatida hukumatimiz tomonidan katta etibor qaratilgan.
Ǵ. Ulmeken, Q. Ulmeken, N. Ulmeken, M. qizi · Global ekologik muammolar, cho‘llanish va oziq-ovqat xavfsizligi · 2026
Ushbu dissertatsiya global tuproq sho‘rlanishi muammosini va uning qishloq xo‘jaligiga ta‘sirini tahlil qiladi. Tadqiqot tamariks (Tamarix) o‘simligining sho‘rlangan yerlarni rekultivatsiya qilishdagi salohiyatini, uning sho‘rga chidamlilik mexanizmlarini va tuproqni yaxshilashdagi rolini ilmiy asoslaydi. Ishda Tamarix parviflora kabi turlarning samaradorligi baholanadi, shu bilan birga tamariksning invazivlik xususiyatlari va ekologik xavflari muhokama etiladi. Tadqiqot O‘zbekiston sharoitida tamariksni qo‘llash imkoniyatlari va cheklovlarini ko‘rsatib, barqaror rekultivatsiya amaliyotlari uchun tavsiyalar beradi.
A. A.R., A. A.R., A. A.R., T. A.R. · Global ekologik muammolar, cho‘llanish va oziq-ovqat xavfsizligi · 2026
Mazkur tadqiqotda Qoraqalpog‘iston Respublikasining Nukus va Qo‘ng‘irot tumanlari sharoitida yetishtirilgan yumshoq bug‘doy navlarining don sifati ko‘rsatkichlari tahlil qilindi. Tadqiqot obyekti sifatida Vassa, Grom, Gurt, Drujba, Aliksevich va Antonina navlari o‘rganildi. Don tarkibidagi oqsil va kleykovina miqdorlari laboratoriya sharoitida aniqlanib, olingan ma‘lumotlar dispersiya tahlili (ANOVA) yordamida statistik baholandi hamda OriginPro dasturida grafik ko‘rinishda tasvirlandi. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, o‘rganilgan navlarda oqsil miqdori Nukus tumanida 12,16–15,83%, Qo‘ng‘irot tumanida esa 12,3–14,9% oralig‘ida qayd etildi. Kleykovina miqdori esa mos ravishda 28,26–29,61% va 28–30% oralig‘ida bo‘ldi. Natijalar ayrim navlarning har ikki hudud sharoitida yuqori don sifati ko‘rsatkichlarini namoyon etishini ko‘rsatdi.
S.Sh.Yeshchanova, T.J. Seitmuratova · Global ekologik muammolar, cho‘llanish va oziq-ovqat xavfsizligi · 2026
Mazkur maqolada Amudaryo suv sarfining 1960–2025-yillar davomida o‘zgarishi hamda uning to‘qay ekotizimlariga ta‘siri tahlil qilingan. Tadqiqot davomida daryo suv sarfining yildan-yilga kamayib borishi natijasida to‘qay hududlarida ekologik muvozanatning buzilishi, yer osti suvlari sathining pasayishi va tuproq sho‘rlanishining kuchayishi aniqlangan. Shuningdek, suv tanqisligi oqibatida gidrofil o‘simliklar maydonining qisqarishi va bioxilma-xillikning kamayishi kuzatilayotgani yoritilgan. Maqolada Amudaryo havzasida suv resurslaridan oqilona foydalanish, to‘qay ekotizimlarini saqlash hamda ekologik monitoringni kuchaytirish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqilgan.
T.Abdrahmanov, Z.A.Jabbarov, S.Q.Mahammadiyev, U.M.Nomozov, O.N.Imomov · Global ekologik muammolar, cho‘llanish va oziq-ovqat xavfsizligi · 2026
Ushbu maqolada Orol dengizining qurigan tubi bo‘yicha olib borilgan ilmiy tadqiqotlarning bibliometrik tahlili amalga oshirildi. Tadqiqot davomida Scopus xalqaro ilmiy ma‘lumotlar bazasidan olingan maqolalar asosida 2000-2026-yillar oralig‘idagi ilmiy nashrlarning dinamikasi, faol ilmiy tashkilotlar, yetakchi olimlar hamda xalqaro hamkorlik aloqalari o‘rganildi. Tahlil natijalari Orol dengizi qurigan tubi, tuproq degradatsiyasi, sho‘rlanish, ekologik o‘zgarishlar va cho‘llanish jarayonlariga bag‘ishlangan ilmiy izlanishlar soni so‘nggi yillarda keskin ortganligini ko‘rsatdi. Ayniqsa, Rossiya Fanlar akademiyasi, Xitoy Fanlar akademiyasi hamda Markaziy Osiyo ilmiy markazlari ushbu yo‘nalishdagi yetakchi tashkilotlar sifatida ajralib turdi. Nashrlar sonining eng yuqori ko‘rsatkichlari 2023-2025-yillarga to‘g‘ri kelishi mazkur ekologik muammoning global ilmiy hamjamiyat e‘tiborida ekanligini tasdiqlaydi. Mualliflar o‘rtasidagi hamkorlik tahlili esa xalqaro ilmiy integratsiyaning kuchayib borayotganini ko‘rsatdi. Tadqiqot natijalari Orol dengizi qurigan tubidagi ekologik va tuproq grunt jarayonlarini o‘rganish hamda kelgusidagi ilmiy tadqiqot yo‘nalishlarini belgilashda muhim ilmiy manba bo‘lib xizmat qiladi
Y. Sayyora, S. Maftuna · Global ekologik muammolar, cho‘llanish va oziq-ovqat xavfsizligi · 2026
Maqolada Qoraqalpog‘iston Respublikasidagi Qutan ko‘l ekosistemasiga olib borilgan monitoring natijalari keltirilgan. Monitoring natijalariga ko‘ra u yerda o‘simlik qoplami siyrak ekanligini lekin tiklanish borligini suv resusrlarning kamayib ko‘lning asta degradatsiyaga uchrayotganligini ko‘rishimiz mumkin.
N. Sarsenbaevich, S. Kidirbaevna · Global ekologik muammolar, cho‘llanish va oziq-ovqat xavfsizligi · 2026
Júweri (Sorghum bicolor L.) - kilmat ózgerislerine shıdamlı, kóp maqsetli dánli egin esaplanadı. Onıń ósiw dáwirindegi fenologiyalıq basqıshların durıs anıqlaw agrotexnikalıq ilajlardı rejelestiriwde úlken áhmiyetke iye.
S. Guljaxan · Global ekologik muammolar, cho‘llanish va oziq-ovqat xavfsizligi · 2026
Maqalada Aral boyı regionınıń ekologiyalıq turaqlılıǵın támiyinlewde Ephedra L. ósimliginiń tutqan ornı analizlenedi. Avtor ósimliktiń ekstremal shol sharayatına beyimlesiw ózgesheliklerin hám onıń qumlardı bekkemlewdegi fitomeliorativlik áhmiyetin ashıp beredi. Izertlew nátiyjeleri Aral teńiziniń qurıǵan ultanında jasıl qaplamalar jaratıw hám regiondı saǵlamlastırıw ushın tiykar bolıp xızmet etedi.
G.E.Abdrimova, S.Djumagalieva · Global ekologik muammolar, cho‘llanish va oziq-ovqat xavfsizligi · 2026
Bul teziste tut teregine zıyan keltiretuǵın eń qáwipli zıyankesler, olardıń biologiyalıq ózgeshelikleri, tarqalıwı hám tut plantaciyalarına keltiretuǵın ekonomikalıq zıyanları qarastırıladı. Sonday-aq zıyankeslerdi waqtında anıqlaw, olardıń sanın kemeytiw hám tut plantaciyaların qorg‘aw usıllarına ayrıqsha itibar berilgen. Tut jipek qurtınıń tiykarǵı azıq bazası bolǵanlıqtan, tut tereginiń salamat ósiwi pilleshilik tarawınıń rawajlanıwında úlken áhmiyetke iye.
S. Abdugafurovna · Global ekologik muammolar, cho‘llanish va oziq-ovqat xavfsizligi · 2026
Maqola iqlim o‘zgarishi sharoitida yuzaga kelayotgan global ekologik muammolar va ularning qishloq xo‘jaligiga salbiy ta‘sirini kamaytirish maqsadida ob-havo sug‘urtasidan foydalanishning jahon tajribasi va uning ahamiyatini o‘rganishga bag‘ishlangan. Maqolada Yevropa mamlakatlarida ob-havo sug‘urtasi joriy etilishidagi ustunliklar va kamchiliklar, har bir mamlakat uchun ob-havo sug‘urtasi mahsulotlari va sug‘urta provayderlari haqida tahliliy fikrlar va xulosalar berilgan. Maqolada Yevropa davlatlari tajribasi asosida indeks sug‘urtasi, davlat subsidiyalari, raqamli texnologiyalar va sug‘urta bozoridagi institutsional islohotlar ko‘rib chiqilgan hamda O‘zbekiston uchun amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.
S. Abdumutalipovich · Global ekologik muammolar, cho‘llanish va oziq-ovqat xavfsizligi · 2026
Ushbu ilmiy maqolada mahalliy xomashyolar asosida ishlab chiqilgan azot-fosforli o‘g‘itlarning qishloq xo‘jaligi barqarorligini ta‘minlashdagi samaradorligi tahlil qilingan. Tadqiqotda tuproq unumdorligini oshirish, ekinlar hosildorligini ko‘paytirish hamda ekologik xavfsizlikni ta‘minlash jarayonlari o‘rganilgan. Mahalliy resurslardan foydalanish asosida ishlab chiqarilgan o‘g‘itlarning import o‘g‘itlarga nisbatan iqtisodiy va agrotexnik afzalliklari baholangan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, mahalliy azot-fosforli o‘g‘itlar tuproqning biologik faolligini oshiradi, mineral moddalarning muvozanatini yaxshilaydi va qishloq xo‘jaligida barqaror ishlab chiqarish tizimini shakllantirishga xizmat qiladi. Shuningdek, ekologik bosimni kamaytirish va resurslardan samarali foydalanish imkoniyatlari ham aniqlangan.
O. o‘g‘li · Global ekologik muammolar, cho‘llanish va oziq-ovqat xavfsizligi · 2026
Mazkur maqolada Samarqand aglomeratsiyasining shakllanishi va rivojlanishining asosiy geografik, demografik hamda iqtisodiy xususiyatlari tahlil qilingan. Tadqiqotda urbanizatsiya jarayonlari sharoitida aglomeratsiyaning hududiy tarkibi, transport-kommunikatsiya tizimi, migratsion jarayonlar va yo‘ldosh aholi manzilgohlari bilan integratsion aloqalari yoritilgan. Shuningdek, sanoat va xizmat ko‘rsatish tarmoqlarining rivojlanishi, infratuzilma hamda renovatsiya siyosatining aglomeratsion rivojlanishga ta‘siri ilmiy asosda baholangan. Samarqand aglomeratsiyasining tarixiy-madaniy salohiyati va investitsion jozibadorligi hududiy barqaror rivojlanishning muhim omili sifatida ko‘rsatib berilgan.