VERMIKULITTIŃ EKOLOGIYALIQ TURAQLILIQ USHIN PAYDALI QÁSIYETLERI
S. Kurbanay, A. Sadirbay · Global ekologik muammolar, cho‘llanish va oziq-ovqat xavfsizligi · 2026
Qaraqalpaqstan Respublikasında jaylasqan Qaraózek kániniń vermikulit rudasınıń ximiyalıq quramı, ushırasatuǵın mineralları hám de vermikulitten alıw múmkin bolǵan hár qıylı materiallar haqqında maǵlıwmatlar keltirilgen. Qaraózek rayonındaǵı Tebinbulaq vermikulit mineralınıń minerologiyalıq hám ximiyalıq quramı, tiykarınan kremniy oksidi, magniy hám temir oksidleri kóp ekenligi, qosımsha minerallar apatit, kalciy, magnezit, asbest-5; kvarc-38,1, xlorit, kolchedannan ibarat bolıp, olar-2,1% ti quraytuǵınlıǵı anıqlanǵan. Vermikulit mineraldıń dáslepki jaǵdayı mikroskoplıq, mass-spektroskopiyalıq, rentgen fazalıq, IQ-spektroskopiyalıq analiz usılları menen izertlengen. Vermikulit mineralınıń oval formada, jumsaq, quramında mineral shiyki zat bolǵan záhárli zatlardıń ulıwma joq ekenligi hám kóp tarawlarda qollanılıwı múmkin ekenligi anıqlandı.