Ochiq kirishKonferensiya maqolasi
Kardjavova Gulnoza Abilkasimovna, Mahmudova E‘zoza Oybek qizi · Proceedings of the International Scientific and Practical Conference “Contribution of Women Scientists of Uzbekistan to the Development of the Country” (Nukus, October 9–10, 2026) · 2026
O‘pkaning sun‘iy ventilyatsiyasi og‘ir nafas yetishmovchiligi bo‘lgan chala tug‘ilgan chaqaloqlar hayotini saqlab qoladigan respirator yordam usuli hisoblanadi, biroq invaziv ventilyatsiyaga muhtoj chaqaloqlarda o‘pka va o‘pkadan tashqari kasallanish xavfi yuqoriligicha qoladi. Tadqiqotning maqsadi chala tug‘ilgan chaqaloqlarda ventilyatsiyadan keyingi davrdagi asosiy asoratlar chastotasini baholash hamda o‘pkaning sun‘iy ventilyatsiyasiga muhtoj bo‘lgan va invaziv ventilyatsiyasiz davolangan chaqaloqlarning natijalarini taqqoslashdan iborat bo‘ldi. Tadqiqotga ikki guruhga ajratilgan 90 nafar chaqaloq kiritildi: 1-guruhni o‘pkaning sun‘iy ventilyatsiyasi o‘tkazilgan 70 nafar chaqaloq tashkil etdi, taqqoslash guruhi bo‘lib xizmat qilgan 2-guruhga esa o‘pkaning sun‘iy ventilyatsiyasiga muhtoj bo‘lmagan 20 nafar chaqaloq kiritildi. Bronxopulmonal displaziya (BPD), chala tug‘ilganlar retinopatiyasi (ROP), exokardiografiya bilan tasdiqlangan o‘pka gipertenziyasi va periventrikulyar leykomalyatsiya (PVL) baholandi. BPD 1-guruhda 17 nafar chaqaloqda (24,3 %) rivojlandi, 2-guruhda esa birorta ham chaqaloqda kuzatilmadi; statistik ahamiyatga ega bo‘lgan yagona farq shu bo‘ldi (p = 0,010; xavf farqi 24,3 foiz punkti, 95 % ishonch intervali 6,1–35,5). ROP mos ravishda 13 nafar (18,6 %) va 1 nafar (5,0 %) chaqaloqda aniqlandi (p = 0,179); o‘pka gipertenziyasi sun‘iy ventilyatsiya o‘tkazilgan 9 nafar chaqaloqda (12,9 %) qayd etildi, taqqoslash guruhida esa kuzatilmadi (p = 0,199); PVL 1-guruhda 5 nafar chaqaloqda (7,1 %) rivojlandi, 2-guruhda esa qayd etilmadi (p = 0,583). To‘rtala asorat ham sun‘iy ventilyatsiya o‘tkazilgan chaqaloqlarda ko‘proq uchradi, ulardan uchtasi esa faqat shu guruhda kuzatildi, biroq taqqoslash guruhida atigi 20 nafar chaqaloq bo‘lgani sababli oxirgi uchta farqni statistik jihatdan tasdiqlab bo‘lmadi. Olingan natijalar o‘pkani himoya qiluvchi respirator strategiyalar hamda klinik jihatdan imkon bo‘lganda noinvaziv respirator yordamga erta o‘tish foydasiga dalolat qiladi.