Bazı bir shegaralıq shártlerge iye jıllılıq ótkizgishlik teńlemesi ushın aralas máseleler

Maqalada ushlarındaǵı temperatura, sonday-aq ushlarındaǵı jıllılıq aǵımı óz-ara teń bolǵan jaǵdayda bir tekli sterjendegi jıllılıqtıń aǵımı taralıw nızamın izertlew máselesi qarastırıladı.

R E S E A RC H F O C US xalqaro ilmiy jurnali hamkorligida

QR-kod maqolaning DOI sahifasini ochadi SAHIFALAR TIL 870–872 Qoraqalpoq IQTIBOS UCHUN Koshmuratova Gulnaza Muxtarovna, Qurbanbaev Ótebay Orınbaevich. Bazı bir shegaralıq shártlerge iye jıllılıq ótkizgishlik teńlemesi ushın aralas máseleler // «O‘zbekiston olima ayollarining mamlakat taraqqiyotiga qo‘shayotgan hissasi» mavzusidagi xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari (Nukus, 2026-yil 9–10- oktyabr). – Nukus, 2026. – B. 870– 872. – DOI: https://doi.org/10.66073/ ReFocus-Conf/0910173

«O‘zbekiston olima ayollarining mamlakat taraqqiyotiga qo‘shayotgan hissasi» XALQARO ILMIY-AMALIY KONFERENSIYA NUKUS, 9–10-OKT YABR 2026

BAZI BIR SHEGARALIQ SHÁRTLERGE IYE JILLILIQ ÓTKIZGISHLIK TEŃLEMESI USHIN ARALAS MÁSELELER Koshmuratova Gulnaza Muxtarovna Qaraqalpaq mámleketlik universiteti 3-kurs studenti gulnaza0608@icloud.com Qurbanbaev Ótebay Orınbaevich Ilimiy basshısı Docent Qaraqalpaq mámleketlik universiteti Otebay58@mail.ru Annotaciya: Maqalada ushlarındaǵı temperatura, sonday-aq ushlarındaǵı jıllılıq aǵımı óz-ara teń bolǵan jaǵdayda bir tekli sterjendegi jıllılıqtıń aǵımı taralıw nızamın izertlew máselesi qarastırıladı.

Tayanısh sózler: temperatura, dáslepki temperatura, jıllılıq aǵımı, bir tekli sterjen, jıllılıqtıń taralıw nızamı.

Ushlarındaģı temperatura yamasa jıllılıq aģımı berilgen jaģdayda birtekli sterjendegi jıllılıqtıń taralıw nızamın anıqlaw boyınsha oqıwlıq ádebiyatlarda, sonday-aq kóp sanlı ilimiy jumıslarda ushıratıwģa boladı [1-2]. Bul maqalada usınday máselelerdiń biri bolģan sterjendegi jıllılıqtıń taralıw nızamın anıqlaw máselesi qarastırıladı. Meyli uzınlıģı ge teń bolģan, qaptalınan izolyaciyalanģan birtekli sterjen berilgen bolsın. Maqalada qaptalınan izolyaciyalanģan hám ushlarındaģı temperatura, sonday-aq jıllılıq aģımı hámme waqıt birdey bolģan, sonıń menen birge dáslepki temperaturaģa iye sterjendegi jıllılıqtıń taralıw nızamın anıqlaw máselesi, yaģnıy

(1) teńlemesiniń boyınsha periodlı bolġan hám óz argumentleriniń

(3) baslanģısh shártlerdi qanaatlandıratuġın sheshimin tabıw máselesi qarastırıladı, bul jerde Qarastırılıp atırģan aralas máseleniń sheshimi ózgeriwshileri ajıralģan kóriniste izlenip, nátiyjede qa qarata birtekli

birinshi tártipli teńlemege iye bolamız. (4) teńlemeniń

ulıwma sheshimin (4) degi shegaralıq shártlerge qoyıp, erikli hám larǵa X A L Q A R O I L M I Y- A M A L I Y K O N F E R E N S I YA

teńlemeler sistemasına iye bolamız. Bul sistemanıń nollik emes sheshimine iye bolıw ushın parametrin « O ‘ Z B E K I S T O N O L I M A AY O L L A R I N I N G M A M L A K AT T A R A Q Q I Y O T I G A Q O ‘ S H AY O T G A N H I S S A S I »

teńligi orınlanatuģınday etip saylap alamız, yaģnıy parametrin

teńlemesinen anıqlaymız. Bunnan bolıp, nátiyjede

bolģanlıqtan, bul tabılģanlardı joqarıdaģı teńligine qoyıp, sheshimlerdiń qásiyeti boyınsha izlenip atırģan funkciyasınıń

(6) mánisine iye bolamız, bul jerde Belgisiz lardı anıqlaw ushın funkciyasınıń sońģı mánisin (3) baslanģısh shártke qoyamız:

funkciyalarınıń ortogonallıq X A L Q A R O I L M I Y- A M A L I Y K O N F E R E N S I YA

shártin paydalansaq, onda (7) den belgisiz koefficientlerdiń

mánislerine iye bolamız. « O ‘ Z B E K I S T O N O L I M A AY O L L A R I N I N G M A M L A K AT T A R A Q Q I Y O T I G A Q O ‘ S H AY O T G A N H I S S A S I »

Solay etip, juwmaqlap aytqanda (6) daģı belgisiz koefficientlerdiń hár biri erikli turaqlıģa ģárezli bolģanlıqtan qarastırılıp atırģan máseleniń sheshimi sheksiz kóp boladı eken.

Paydalanılǵan ádebiyatlar 1. Салоҳиддинов М. Математик физика тенгламалари, Тошкент, "Узбекистон", 2002 й. –448 б. 2. Салоҳиддинов М. С., Исломов Б.И. Математик физика тенгламалари фанидан масалалар тўплами, Тошкент, "MUMTOZ SO’Z", 2010 й. –372 б. 3. Жўраев Т.Ж., Абдиназаров С. Математик физика тенгламалари, Тошкент, "Университет", 2003 й. –332 б. 4. Зикиров О.С. Математик физика тенгламалари, Ўқув-услубий қўлланма. Тошкент, "Университет", 2001 й. –76 б.