Nashrlar
Natijalarni aniqlashtiring, tahlil qiling yoki eksport qiling.
3 986 natija
Barchasi
3 986 natijaTartib: ko‘p iqtibos olganlari birinchiAvval ReLibrary iqtiboslari, keyin OpenAlex, keyin Crossref bo‘yicha — raqamlar qo‘shilmaydi; teng bo‘lsa, yangisi oldinda.Eng yangilarini birinchi ko‘rsatish
- Ochiq kirishKonferensiya maqolasi
Harbiy ta‘lim muassasalari kursantlarining psixologik adaptatsiyasi va stressga bardoshliligini shakllantirish omillari
Dauletova Go‘zal Muratbayevna · «O‘zbekiston olima ayollarining mamlakat taraqqiyotiga qo‘shayotgan hissasi» mavzusidagi xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari (Nukus, 2026-yil 9–10-oktyabr) · 2026
Ushbu ilmiy maqolada harbiy hamda huquqni muhofaza qiluvchi organlar oliy ta‘lim muassasalari va harbiylashtirilgan bilim yurtlarining birinchi bosqich kursantlari va tarbiyalanuvchilarining kasbiy va ijtimoiy-psixologik adaptatsiyasi, stressga bardoshlilik ko‘rsatkichlari hamda shaxsiy psixologik xavfsizlik darajasini oshirish omillari tizimli ravishda tadqiq etilgan. Tadqiqot davomida kursantlarning o‘z-o‘zini tashkil etish (samoorganizatsiya) komponentlari, samoprezentatsiya taktikalari hamda harbiy-kasbiy motivatsiyasi o‘rtasidagi funksional bog‘liqliklar empirik usullar yordamida o‘rganildi. Tadqiqot natijalari kursantlarning ruhiy salomatligini saqlash, emotsional zo‘riqish va dezadaptiv holatlarning oldini olish hamda ta‘lim-tarbiya jarayonini optimallashtirish bo‘yicha amaliy tavsiyalarni o‘z ichiga oladi.
- Ochiq kirishKonferensiya maqolasi
Galvanik ishlab chiqarish oqova suvlaridagi og‘ir metall ionlari: ekologik xavfi va tozalash usullari
Dauletmuratova Nadejda Abatovna, Kuralbayeva Zuxra · «O‘zbekiston olima ayollarining mamlakat taraqqiyotiga qo‘shayotgan hissasi» mavzusidagi xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari (Nukus, 2026-yil 9–10-oktyabr) · 2026
Ushbu tezisda galvanik ishlab chiqarish jarayonlarida hosil bo‘ladigan oqova suvlarning tarkibi, ularda uchraydigan og‘ir metall ionlarining atrof-muhit va inson salomatligiga ta‘siri hamda oqova suvlarni tozalash usullari tahlil qilingan. Galvanik jarayonlarda mis, nikel, xrom, rux, qo‘rg‘oshin, kadmiy, qalay, kumush va oltin kabi metallardan foydalanilishi natijasida turli tarkibdagi sanoat oqova suvlari hosil bo‘ladi. Ayniqsa, xrom, kadmiy, qo‘rg‘oshin va nikel ionlarining yuqori konsentratsiyada bo‘lishi ekologik jihatdan xavfli hisoblanadi. Oqova suvlarni samarali tozalash uchun neytrallash, kimyoviy cho‘ktirish, sorbsiya, ion almashinish va boshqa fizik-kimyoviy usullardan foydalanish mumkin.
- Ochiq kirishKonferensiya maqolasi
Fuqarolik-huquqiy tarbiyaning xalqaro tajribalari va ularni umumta‘lim maktablarida qo‘llash imkoniyatlari
Dauletbayeva Jadiraxan Aliy qizi · «O‘zbekiston olima ayollarining mamlakat taraqqiyotiga qo‘shayotgan hissasi» mavzusidagi xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari (Nukus, 2026-yil 9–10-oktyabr) · 2026
Mazkur tezisda fuqarolik-huquqiy tarbiyaning xalqaro tendensiyalari va uni O‘zbekiston maktablarida qo‘llash imkoniyatlari tahlil qilingan. Tadqiqot Ta‘lim yutuqlarini baholash xalqaro assotsiatsiyasining ICCS 2022 natijalari va Shvetsiya, Polsha, Daniya, Ispaniya, Yaponiya tajribasini o‘rganishga qaratilgan. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, muvaffaqiyatli modellarda fuqarolik-tarbiya nazariy bilim berish bilan cheklanmagan, balki o‘quvchilarning maktab hayotidagi ishtiroki va amaliyot bilan birga olib borilgan. Shuningdek, “oila-maktab-mahalla” hamkorligiga tayangan. Tezis yakunida xulosalar va fuqarolik-huquqiy tarbiyani turli fanlar mazmuniga singdirish bo‘yicha tavsiyalar berilgan.
- Ochiq kirishKonferensiya maqolasi
Akrilamidning akril kislotasi bilan sopolimerlari 0,0125% li eritmalarining qovushqoqligiga monomerlar nisbati va sintez haroratining ta‘siri
Dauletbayeva Raushan Kuanishbayevna, Dauletova Jamilya Ken‘esbayevna, Abdikamalova Aziza Baxtiyarovna, Naurizbayeva Tamara Orakbayevna · «O‘zbekiston olima ayollarining mamlakat taraqqiyotiga qo‘shayotgan hissasi» mavzusidagi xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari (Nukus, 2026-yil 9–10-oktyabr) · 2026
Ushbu maqolada akrilamid (AA) va akril kislota (AK) larning birgalikda sopolimerlari eritmalarining qovushqoqlik xususiyatlariga monomerlar nisbati va sintez haroratining ta‘siri keltirilgan. Kuchli suyultirilgan 0,0125% li eritmalarda sintez haroratining ta‘siri kuchsiz namoyon bo‘lishi, qovushqoqlikning sezilarsiz o‘zgarishi polimer zanjirlarining past konsentratsiyasi bilan bog‘liqligi aniqlangan.
- Ochiq kirishKonferensiya maqolasi
A comparative analysis of hyperbole as a figurative language device in English and Karakalpak novels
Dauletbaeva Mexriban Dastanovna, Badirova Dilfuza Asamatdinovna · Proceedings of the International Scientific and Practical Conference “Contribution of Women Scientists of Uzbekistan to the Development of the Country” (Nukus, October 9–10, 2026) · 2026
Maqolada ingliz va qoraqalpoq romanlarida badiiy tasvir vositasi sifatida qo‘llanadigan giperbola F. Skott Fitsjeraldning «Buyuk Getsbi» va M. Nizanovning «Ashıq bolmaǵan kim bar» asarlari misolida qiyosiy tahlil qilinadi. Tadqiqotda giperbolik ifodalar his-tuyg‘ularni kuchaytirish, personajlar kechinmalariga urg‘u berish hamda ijtimoiy va psixologik mazmunni yetkazish uchun qanday qo‘llanishi o‘rganiladi. Ikki adabiy an‘anada giperbola qo‘llanishidagi o‘xshashlik va farqlarga alohida e‘tibor qaratiladi. Tahlilda giperbolik ifodalarning adabiy kontekstdagi semantik, stilistik va kommunikativ vazifalari ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot giperbola nafaqat bo‘rttirish vositasi, balki kuchli his-tuyg‘ularni ifodalash, personajlarni tavsiflash hamda badiiy tilning obrazliligi va ta‘sirchanligini kuchaytirishning muhim usuli ekanini ko‘rsatadi. Ingliz va qoraqalpoq romanlaridan olingan misollarni qiyoslash orqali giperbolik ifodaning ham universal, ham madaniyatga xos xususiyatlari yoritib beriladi.
- Ochiq kirishKonferensiya maqolasi
The role of metaphors in shaping the lyrical plot in the poetry of I.Yusupov
Daniyarova G.P · Proceedings of the International Scientific and Practical Conference “Contribution of Women Scientists of Uzbekistan to the Development of the Country” (Nukus, October 9–10, 2026) · 2026
Lirik she‘riyatda syujet epik janrlardagi kabi tashqi voqealar orqali emas, balki lirik subyekt ichki dunyosining bosqichma-bosqich ochilishi orqali rivojlanadi. Bu jarayonda metaforalar hal qiluvchi o‘rin tutadi: ular faqat ifoda vositasi emas, balki lirik syujetni shakllantiruvchi tarkibiy unsur vazifasini ham bajaradi. I. Yusupov she‘riyatida metaforalarning turli xillari, ayniqsa, jonlantiruvchi va narsalashtiruvchi metaforalar lirik syujetning dinamik ochilishiga xizmat qiladi. Metaforik fe‘llar lirik tuzilmaga harakat olib kirishda muhim o‘rin tutadi, ot va sifatlardan yasalgan metaforalar esa ramziy ma‘nolar va hissiy ziddiyatlarni kuchaytirib, lirik syujetni chuqurlashtiradi. Shunday qilib, I. Yusupov she‘riyatida metaforalar shunchaki uslubiy bezak emas, balki lirik syujet qurilishining asosidir. Metaforik o‘zgarishlar orqali shoir hissiy kechinmalarni tartibga soladi, lirik fikr yo‘nalishini belgilaydi va yaxlit badiiy tuzilma yaratadi.
- Ochiq kirishKonferensiya maqolasi
T.Mátmuratov shıǵarmalarında awızeki sóylew tili birlikleriniń jumsalıwı
Buxarbaeva Jazira Jaksilikovna, Perdebaeva Gúlzar Maxashbaevna · «O‘zbekiston olima ayollarining mamlakat taraqqiyotiga qo‘shayotgan hissasi» mavzusidagi xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari (Nukus, 2026-yil 9–10-oktyabr) · 2026
Maqolada shoir T.Matmuratov asarlaridagi og‘zaki nutq tiliga xos bo‘lgan birliklar o‘rganiladi. Shoir asarlaridagi og‘zaki nutq tiliga xos bo‘lgan birliklarning so‘z turkumlariga bog‘liqligi va emotsional-ekspressiv ta‘sirchanligi tahlil etildi.
- Ochiq kirishKonferensiya maqolasi
Современные гидроэкологические проблемы бассейна Аральского моря
Berdimuratova A., Seytbekova A.B., Janabayeva A.J. · Материалы международной научно-практической конференции «Вклад женщин-учёных Узбекистана в развитие страны» (Нукус, 9–10 октября 2026 г.) · 2026
Maqolada rivojlanishining dastlabki bosqichi 1988–1990-yillarga to‘g‘ri keladigan Orol dengizi havzasining hozirgi gidroekologik muammolari ko‘rib chiqiladi. Birinchi navbatda hal etilishi lozim bo‘lgan muammolar ajratib ko‘rsatilgan: daryo suvlarining kamayib ketishi va ifloslanishi, kollektor-zovur oqimining salbiy roli, antropogen irrigatsiya-tashlama ko‘llarining holati, mintaqaning pestitsidlar va mineral o‘g‘itlar bilan ifloslanishi, ichimlik suvi sifatining yomonlashuvi. Minerallashuv, ion tarkibi, biogen va organik moddalarning ko‘p yillik va mavsumiy o‘zgarishlarini suvning ifloslanish indeksi (SII) yordamida o‘rganish muhimligi ta‘kidlanadi. Sug‘oriladigan hududlarni alohida kollektorlar bo‘yicha havzaviy rayonlashtirish hamda gidroekologik jarayonlarni aks ettirishda GAT-xaritalardan foydalanish zarurligi asoslab berilgan. Orol dengizi va Amudaryo deltasi ekotizimlarini saqlab qolish o‘zaro bog‘liq gidroekologik vazifalarni kompleks hal etishni talab qilishi qayd etilgan.
- Ochiq kirishKonferensiya maqolasi
Language Change in the Age of Artificial Intelligence: Emerging Linguistic Patterns and New Forms of Communication
Berdimuratova Aziza Bahadir qizi · Proceedings of the International Scientific and Practical Conference “Contribution of Women Scientists of Uzbekistan to the Development of the Country” (Nukus, October 9–10, 2026) · 2026
Sun‘iy intellekt (SI) zamonaviy muloqotda tobora ta‘sirli kuchga aylanib, odamlarning axborot almashish tarzigagina emas, tilning o‘zi qanday yaratilishi, talqin qilinishi va o‘zgarishiga ham ta‘sir ko‘rsatmoqda. Generativ SI tizimlari, mashina tarjimasi, bashoratli matn kiritish, ovozli yordamchilar va kontentni avtomatik yaratish vositalarining keng qo‘llanilishi yangi lingvistik qoliplar va kommunikativ amaliyotlarni yuzaga keltirdi. Maqolada SI va til o‘zgarishi o‘rtasidagi bog‘liqlik o‘rganilib, lug‘at boyligining kengayishi, diskurs qoliplaridagi siljishlar, inson va mashina muloqoti, raqamli ko‘ptillilik hamda ifodaning gibrid shakllari paydo bo‘lishiga e‘tibor qaratiladi. SI vositasidagi muloqot neologizmlar, qisqartmalar, uslubiy me‘yorlar va qolipli iboralarning tarqalishini tezlashtirishi, shu bilan birga foydalanuvchilarni o‘z tilini hisoblash tizimlarining taxmin qilinayotgan talablariga moslashtirishga undashi mumkin. Ayni paytda SI tizimlari insonning lingvistik ma‘lumotlaridan o‘rganadi va shu bois texnologiya lingvistik xulq-atvorni ham aks ettiradigan, ham unga ta‘sir ko‘rsatadigan o‘zaro jarayonda ishtirok etadi. Maqolada SIni muloqotning shunchaki texnologik vositasi deb tushunmaslik kerakligi, u til amaliyotlari kelishib olinadigan va qayta shakllantiriladigan faol muhit ekani asoslanadi.
- Ochiq kirishKonferensiya maqolasi
Роль женщин-филологов в развитии науки, образования и духовной культуры Узбекистана
Berdixanova Arzayim Jalgasbayevna · Материалы международной научно-практической конференции «Вклад женщин-учёных Узбекистана в развитие страны» (Нукус, 9–10 октября 2026 г.) · 2026
Ushbu tezisda O‘zbekistonda zamonaviy fan, ta‘lim tizimi va ma‘naviy-madaniy makonni rivojlantirishda filolog ayollarning o‘rni ko‘rib chiqiladi. Lisoniy va madaniy merosni asrab-avaylash, milliy tillar va adabiyotlarni o‘rganish, ta‘lim texnologiyalarini takomillashtirish hamda yoshlarning ilmiy dunyoqarashini shakllantirishda filologik tadqiqotlarning ahamiyatiga alohida e‘tibor qaratiladi. Ayol tadqiqotchilarning tilshunoslik, adabiyotshunoslik, til o‘qitish metodikasi, tarjimashunoslik va madaniyatlararo kommunikatsiyani rivojlantirishga qo‘shgan hissasi tahlil qilinadi. Zamonaviy filologiya til va adabiyotni an‘anaviy o‘rganish doirasidan chiqib, tarix, pedagogika, madaniyatshunoslik, axborot texnologiyalari va boshqa ilmiy yo‘nalishlar bilan o‘zaro aloqada fanlararo xususiyat kasb etayotgani haqidagi fikr asoslab beriladi. Filolog ayollarning ilmiy faoliyati uchun imkoniyatlarni yanada kengaytirish hamda filologik tadqiqotlar natijalarini ta‘lim va ijtimoiy amaliyotga joriy etish zarur, degan xulosaga kelinadi.
- Ochiq kirishKonferensiya maqolasi
The Relationship Between Muscle Strength, Physical Activity Level, and Functional Independence in Older Adults: A Narrative Review
Bekchanova M.R., Khakimova D.U., Ismailova R.N. · Proceedings of the International Scientific and Practical Conference “Contribution of Women Scientists of Uzbekistan to the Development of the Country” (Nukus, October 9–10, 2026) · 2026
Aholining qarishi mushak kuchi, jismoniy ko‘rsatkichlar va umumiy funksional imkoniyatlarning izchil pasayishi bilan bog‘liq. Funksional mustaqillikni saqlab qolish sog‘lom qarishning asosiy maqsadi hisoblanadi, chunki u hayot sifati, tibbiy xizmatlardan foydalanish va ijtimoiy ishtirokka bevosita ta‘sir ko‘rsatadi. Tobora ko‘payib borayotgan dalillar mushak kuchi va jismoniy faollik keksa yoshda mustaqil faoliyat yuritishni belgilovchi eng kuchli omillar sirasiga kirishini ko‘rsatmoqda. Sharhda keksa yoshdagi odamlarda mushak kuchi, jismoniy faollik darajasi va funksional mustaqillik o‘rtasidagi bog‘liqlikka oid zamonaviy dalillar ko‘rib chiqiladi, uning zamirida yotgan fiziologik mexanizmlar va klinik ahamiyati muhokama qilinadi. Narrativ sharh PubMed, Scopus, Web of Science, Google Scholar va xalqaro jamoat salomatligi ma‘lumotlar bazalaridan olingan adabiyotlar asosida tayyorlandi. 2020–2025-yillarda nashr etilgan tizimli sharhlar, meta-tahlillar, randomizatsiyalangan nazoratli tadqiqotlar va kogort tadqiqotlarga ustuvorlik berildi. Mushak kuchi va jismoniy faollikning funksional mustaqillikka ta‘sirini baholash uchun tematik sintez o‘tkazildi. Zamonaviy dalillar mushak kuchi keksa yoshdagi odamlarda funksional mustaqillikning muhim prediktori ekanini izchil ko‘rsatmoqda. Jismoniy faollikning yuqori darajasi mushak funksiyasi, harakatchanlik, muvozanat va kundalik faoliyatni bajarishning yaxshilanishi bilan bog‘liq. Kuch mashqlari mushak kuchini oshirish va nogironlik xavfini kamaytirish orqali funksional imkoniyatlarni saqlab qolishda ayniqsa samarali ko‘rinadi. Panja siqish kuchi va pastki ekstremitalar kuchi harakatchanlik, yiqilishning oldini olish va mustaqil yashash bilan chambarchas bog‘liq. Mushak kuchi va jismoniy faollik keksa yoshdagi odamlar funksional mustaqilligini belgilovchi asosiy omillardir. Jismoniy faollikda, ayniqsa kuch mashqlarida ishtirokni oshirishga qaratilgan strategiyalar sog‘lom qarish va nogironlikning oldini olishga sezilarli hissa qo‘shishi mumkin.
- Ochiq kirishKonferensiya maqolasi
Восстановление формы объектов при реконструкции керамических
Beknazarova Saida Safibullayevna, Sotvoldiyeva Dildoraxon Botirjon kizi · Материалы международной научно-практической конференции «Вклад женщин-учёных Узбекистана в развитие страны» (Нукус, 9–10 октября 2026 г.) · 2026
Keramik idishlarni parchalari asosida rekonstruksiya qilishda dastlabki sirtning katta qismi ko‘pincha butunlay yo‘q bo‘ladi va uni shunchaki registratsiya qilish emas, balki statistik usulda to‘ldirish talab etiladi. Tadqiqotning maqsadi PointNet++ koder-dekoder arxitekturasini simmetriya o‘qi bo‘yicha cheklov hamda generatsiya qilingan har bir sirt nuqtasiga kalibrlangan nuqtaviy ishonchlilik bahosini beruvchi o‘qitiladigan ishonchlilik matritsasi bilan birlashtirgan, yetishmayotgan geometriyani to‘ldirish usulini eksperimental tekshirish edi. Tadqiqot materiali sifatida Quva shahar xarobasining Shahriston qismidan (Quva tumani, Farg‘ona viloyati, O‘zbekiston) olingan 47 ta keramika parchasi xizmat qildi. Koder Set Abstraction ierarxik amali orqali lokal geometrik kontekstni agregatsiya qiladi; dekoder yetishmayotgan sirtni o‘q bilan moslik yo‘qotish funksiyasi yordamida regulyarizatsiya qilingan, teskari masofa bo‘yicha vaznlangan belgilar interpolyatsiyasi (Feature Propagation) usulida tiklaydi. Ishonchlilik matritsasi o‘q bahosining aposterior noaniqligini, tarmoqning prognostik ishonchini va qo‘shni nuqtalar registratsiyasining qoldiq xatosini birlashtiradi. O‘q bo‘yicha cheklovni qo‘llash natijasida o‘rtacha Chamfer masofasi 4,82 dan 3,15 mm² gacha kamaydi, qat‘iy belgilangan vaznlar o‘rniga o‘qitiladigan ishonchlilik matritsasidan foydalanish esa ishonchlilik kalibrlanishi korrelyatsiyasini 0,41 dan 0,74 gacha oshirdi.
- Ochiq kirishKonferensiya maqolasi
Qoraqalpoq «Ko‘k ko‘ylak» milliy libosi haqida
Z.T.Bekmuratova, M.B.Ortiqboyeva, G.T.Bekmuratova · «O‘zbekiston olima ayollarining mamlakat taraqqiyotiga qo‘shayotgan hissasi» mavzusidagi xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari (Nukus, 2026-yil 9–10-oktyabr) · 2026
Ushbu maqolada «Ko‘k ko‘ylak» Qoraqalpoq milliy libosi matosining xomashyo asosi, ip yigirish, to‘quv va tabiiy-koloristik texnologiyalari tadqiq etilgan. Unutilgan an‘anaviy usullarni zamonaviy sanoatda qayta tiklash masalalari I.V. Savitskiy muzeyi eksponatlari tahlili asosida yoritilgan.
- Ochiq kirishKonferensiya maqolasi
Geografiya yo‘nalishi talabalariga ingliz tilini o‘qitishda raqamli texnologiyalardan foydalanishning didaktik imkoniyatlari
Bekmuratova Nargiza · «O‘zbekiston olima ayollarining mamlakat taraqqiyotiga qo‘shayotgan hissasi» mavzusidagi xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari (Nukus, 2026-yil 9–10-oktyabr) · 2026
Maqolada geografiya yo‘nalishi talabalariga ingliz tilini kasbga yo‘naltirib o‘qitishda raqamli texnologiyalarning didaktik imkoniyatlari tahlil qilingan. Raqamli vositalar didaktik funksiyasiga ko‘ra tasniflangan, ularning geografik mazmun bilan uyg‘unlashuvi asoslangan hamda raqamli vositalarni ingliz tili mashg‘ulotlariga bosqichma-bosqich joriy etish modeli taklif etilgan.
- Ochiq kirishKonferensiya maqolasi
Дифференциальные уравнения в экономических задачах
Baymuratova Klara Amangeldiyevna · Материалы международной научно-практической конференции «Вклад женщин-учёных Узбекистана в развитие страны» (Нукус, 9–10 октября 2026 г.) · 2026
Ushbu ishda differensial tenglamalarni yechishga keltiriladigan iqtisodiy masalalar keltirilgan. Bu masalalar differensial tenglamalar samarali matematik apparat ekanini, tabiatshunoslikning asosiy vazifalari u orqali amalga oshirilishini ko‘rsatadi. Olingan umumiy va xususiy yechimlarni tahlil qilish ishlab chiqarish samaradorligini oshirish zaxiralarini aniqlash, talab va taklif o‘rtasidagi bog‘liqliklarni belgilash imkonini beradi.
- Ochiq kirishKonferensiya maqolasi
Synthesis, structural characterization, and biological evaluation of copper(II)–quinazolin-4-one coordination complexes
Baymuratova Gulbaxar Orinbayevna, Foziljon Ergashevich Saitkulov, Zoid Zohidovich Mirvaliyev, Rajab Akbarovich Samiyev, Muratbay Shamshetovich Turimbetov · Proceedings of the International Scientific and Practical Conference “Contribution of Women Scientists of Uzbekistan to the Development of the Country” (Nukus, October 9–10, 2026) · 2026
Ushbu ishda koordinatsion birikmalar sintezini o‘rganish uchun xinazolin-4-on va mis(II) nitrat ligandlar sifatida qo‘llangan. Komplekslar nazorat ostidagi reaksiya orqali olingan va XRD, UV-Vis hamda infraqizil spektroskopiya kabi qator spektroskopik usullar yordamida tekshirilgan. Strukturaviy tahlil mis(II) ionlarining xinazolin-4-on bilan samarali koordinatsiyalanganini tasdiqladi. Olingan birikmalarning antibakterial va antioksidant xossalari biologik testlar yordamida baholandi. Natijalar sezilarli biologik faollikni ko‘rsatdi, bu esa birikmalarni qishloq xo‘jaligi va tibbiyot sohalarida qo‘llash mumkinligidan dalolat beradi. Ushbu tadqiqot metall–ligand o‘zaro ta‘sirlari va ularning biologik samaradorlikni qanday oshirishi mumkinligi haqidagi bilimlarni kengaytiradi.
- Ochiq kirishKonferensiya maqolasi
Post-harvest storage technologies for fruits and vegetables cultivation
Baymuratova Gulbaxar Orinbayevna, Shernazarova Arzayim Jannazar Qizi, Auyezova Mavlyuda Baxtiyar qizi, Foziljon Ergashevich Saitkulov, Zoid Zohidovich Mirvaliyev, Qosim Akilovich Zohidov, Muratbay Shamshetovich Turimbetov · Proceedings of the International Scientific and Practical Conference “Contribution of Women Scientists of Uzbekistan to the Development of the Country” (Nukus, October 9–10, 2026) · 2026
Hosildan keyingi saqlash texnologiyalari meva va sabzavotlarni yig‘ib olgandan so‘ng ularning saqlanish muddatini uzaytirish, sifatini asrash va yo‘qotishlarni eng kam darajaga tushirishda hal qiluvchi o‘rin tutadi. Bu texnologiyalar meva va sabzavotlar uchun maqbul sharoitni saqlab turish, ularning ozuqaviy qiymati, ta‘mi va tashqi ko‘rinishi uzoqroq vaqt saqlanishini ta‘minlashga mo‘ljallangan. Zamonaviy qishloq xo‘jaligida mahsulotning buzilishi va isrof bo‘lishini kamaytirish uchun boshqariladigan atmosferada saqlash, sovitish, etilenni boshqarish va tabiiy konservantlardan foydalanish kabi usullar tobora keng qo‘llanilmoqda. Aqlli qadoqlash, saqlash kameralari va monitoring tizimlari sohasidagi yutuqlar harorat, namlik va gazlar konsentratsiyasini yaxshiroq boshqarish imkonini berdi va hosildan keyingi saqlashni yanada samarali hamda barqaror qildi. Maqolada hosildan keyingi saqlashning eng yangi texnologiyalari, ularning oziq-ovqat xavfsizligiga ta‘siri, shuningdek, ushbu innovatsiyalarni global ta‘minot zanjirlariga joriy etishdagi muammo va imkoniyatlar o‘rganiladi.
- Ochiq kirishKonferensiya maqolasi
Yuqumli kasalliklar rivojlanish dinamikasini matematik modellashtirish
Barliqbaeva Gulayim Baxadir qizi · «O‘zbekiston olima ayollarining mamlakat taraqqiyotiga qo‘shayotgan hissasi» mavzusidagi xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari (Nukus, 2026-yil 9–10-oktyabr) · 2026
Maqolada yuqumli kasalliklarning populyatsiyada tarqalish dinamikasini ifodalovchi bo‘linmali (kompartmentli) SEIR modeli tahlil qilingan. Modelning oddiy differensial tenglamalar tizimi shaklidagi bayoni, bazaviy reproduktiv son R0 ning chegaraviy ahamiyati, kasallik bo‘lmagan muvozanatning turg‘unligi va epidemiyaning yakuniy hajmini aniqlovchi tenglama keltirilgan. Aholi soni 100 000 bo‘lgan shartli populyatsiya uchun sonli tajriba o‘tkazilib, R0 qiymati 1,4 dan 4,9 gacha ortganda epidemiya cho‘qqisi 247-kundan 51-kunga siljishi, yakuniy kasallanish ulushi esa 51,1% dan 99,2% gacha o‘sishi aniqlandi. R0 = 3,5 holatida aholining 75 foizi dastlabki immunitetga ega bo‘lganda epidemiya yuz bermasligi ko‘rsatildi.
- Ochiq kirishKonferensiya maqolasi
Цифровая трансформация финансового сектора Узбекистана в условиях развития FinTech: возможности, риски и перспективы
Babanazarova Gulzar Ziuatdinovna · Материалы международной научно-практической конференции «Вклад женщин-учёных Узбекистана в развитие страны» (Нукус, 9–10 октября 2026 г.) · 2026
Maqolada moliyaviy texnologiyalarning (FinTech) jadal rivojlanishi sharoitida O‘zbekiston Respublikasi moliya sektorining raqamli transformatsiyasining zamonaviy jarayonlari tadqiq etilgan. Tadqiqotning maqsadi moliyaviy xizmatlarni raqamlashtirishning asosiy tendensiyalarini aniqlash, FinTech rivojlanishi natijasida yuzaga kelayotgan imkoniyatlarni baholash hamda moliya sektorining transformatsiyasiga hamroh bo‘layotgan xatarlarni aniqlashdan iborat. Tadqiqotning axborot bazasini O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining rasmiy statistik ma‘lumotlari, xalqaro tashkilotlar materiallari hamda raqamli moliya sohasidagi zamonaviy ilmiy tadqiqotlar tashkil etadi. Tadqiqotda qiyosiy, statistik va tarkibiy tahlil usullari, shuningdek, masofaviy bank xizmatlari ko‘rsatkichlari dinamikasi tahlilidan foydalanilgan. Natijalar banklar va mijozlar o‘rtasidagi o‘zaro aloqaning raqamli kanallari sezilarli darajada kengayganini ko‘rsatmoqda. Masofaviy bank xizmatlari tizimlaridan foydalanuvchilar soni 2020-yil boshidagi 10,15 million kishidan 2025-yil boshida 52,92 million kishiga oshgan va 2025-yil 1-oktabr holatiga 74,18 million foydalanuvchiga yetgan [1; 2; 3; 4; 5; 6]. Shu bilan birga, raqamli moliyaviy texnologiyalarning rivojlanishi kiberxavfsizlik, ma‘lumotlarni himoya qilish, operatsion xatarlarni boshqarish va moliyaviy savodxonlikka qo‘yiladigan talablarning ortishiga olib kelmoqda. Tadqiqot natijalari O‘zbekistonda FinTech rivojini yanada jadallashtirish texnologik innovatsiyalarni joriy etish, moliyaviy inklyuziyani kengaytirish va barqaror riskka yo‘naltirilgan tartibga solish tizimini shakllantirish uyg‘unligiga asoslanishi lozimligini ko‘rsatadi.
- Ochiq kirishKonferensiya maqolasi
Sog‘liqni saqlash muassasalarida raqamli texnologiyalarni joriy etishning iqtisodiy samaradorligini baholash: xalqaro tajriba va Qoraqalpog‘iston sharoiti
Babadjanova Fazilat Muxtor qizi, O.A. Xalimov · «O‘zbekiston olima ayollarining mamlakat taraqqiyotiga qo‘shayotgan hissasi» mavzusidagi xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari (Nukus, 2026-yil 9–10-oktyabr) · 2026
Maqolada sog‘liqni saqlash muassasalarida raqamli texnologiyalarni joriy etishning iqtisodiy samaradorligiga oid xalqaro va mahalliy adabiyotlar, O‘zbekistonning me‘yoriy-huquqiy bazasi hamda Qoraqalpog‘istonning mintaqaviy xususiyatlari tahlil qilingan, iqtisodiy baholash usullari (CBA, CEA, CUA, CMA, ROI, BIA) tizimlashtirilgan. Adabiyotlarga ko‘ra, elektron tibbiy yozuvlar birlamchi tibbiy yordamda besh yilda bir shifokor hisobiga taxminan 86,4 ming AQSh dollari sof foyda keltiradi, 35 ta iqtisodiy baholash tadqiqotining 57,1 foizida esa raqamli interventsiyalar ham samaraliroq, ham arzonroq bo‘lgan. Hal etilmagan muammolar aniqlanib, Nukus shahri va To‘rtko‘l tumani poliklinikalari uchun baholash ko‘rsatkichlari tizimi taklif etildi.