Ochiq kirishMaqola
Рустамова Мадинабону Сирожиддиновна, Нарзикулов Рустам Мардонович · Research Focus International Scientific Journal · 2026
Dolzarbligi. Demodekoz, ayniqsa rozatsea bilan birga kelganda, yallig‘lanish belgilarining kuchayishi, yaqqol eritema, papulo-pustulyoz elementlar va terapiyaga rezistentlik tufayli sezilarli klinik muammoni tashkil etadi. Zamonaviy tadqiqotlar Demodex spp. zichligining ortishi va terining yaqqol disbiozi immun-yallig‘lanish reaksiyalarini kuchaytirishini hamda kasallik kechishini og‘irlashtirishini ko‘rsatmoqda. Yuqori tarqalganligi va kuzatuvlar sonining ortib borishiga qaramay, bunday bemorlarning kompleks klinik-mikrobiologik xususiyatlari yetarlicha o‘rganilmagan; bu esa tashxisni optimallashtirish va samarali terapevtik yondashuvlarni tanlash uchun keyingi tadqiqotlar zaruratini belgilaydi. Tadqiqot maqsadi. Yuz terisi demodekozi va unga hamroh rozatsea bilan og‘rigan bemorlarning kompleks klinik-mikrobiologik tavsifini o‘tkazib, klinik belgilar og‘irligini va mikrob disbiozi xususiyatlarini belgilovchi omillarni aniqlash. Materiallar va usullar. 86 bemorni qamrab olgan «case–control» turidagi bir vaqtli qiyosiy tadqiqot o‘tkazildi: asosiy guruh — klinik tasdiqlangan rozatsea bilan birga demodekoz bo‘lgan 46 bemor, nazorat guruhi — izolyatsiyalangan demodekozli 40 bemor. Eritemaning ifodalanganligi (IGA Rosacea Severity Score), yallig‘lanish elementlari (IGA), subyektiv simptomlar (VAS), Demodex invaziyasi zichligi (SSSB, dona/sm²), asosiy mikroorganizmlarning (Staphylococcus epidermidis, Cutibacterium acnes, Bacillus spp., grammanfiy bakteriyalar) ajratib olinish chastotasi va mikrob yuklamasi, shuningdek polimikroblik baholandi. Statistik tahlil Styudent t-mezoni, χ² mezoni va Pirson korrelyatsion tahlilini o‘z ichiga oldi (p < 0,05). Natijalar. Asosiy guruh bemorlarida yaqqolroq eritema (3,1 ± 0,6 ga qarshi 1,8 ± 0,5 ball; p < 0,001), Demodex invaziyasining yuqoriroq zichligi (13,2 ± 3,4 ga qarshi 8,1 ± 2,7 dona/sm²; p < 0,001) va kuchaygan subyektiv simptomlar qayd etildi. S. epidermidis, C. acnes, Bacillus spp. va grammanfiy bakteriyalarning aniqlanish chastotasi, shuningdek ularning mikrob yuklamasi va polimikrobligi demodekoz rozatsea bilan birga kelganda ishonchli darajada yuqori bo‘ldi. Demodex zichligi bilan eritema, papulo-pustulyoz elementlar va achishishning ifodalanganligi o‘rtasida, shuningdek S. epidermidis, C. acnes bilan kolonizatsiya va polimikroblik bilan ishonchli korrelyatsiyalar aniqlandi. Xulosa. Demodekozning rozatsea bilan birga kelishi og‘irroq klinik kechish va terining yaqqol disbiozi bilan kechadi; bu Demodex spp. ning yuqori yuklamasi va shartli patogen mikrobiotaning sinergetik ta‘siri bilan bog‘liq. Olingan ma‘lumotlar patogenezning parazitar, mikrob va immun-yallig‘lanish komponentlarini hisobga oluvchi multimodal terapevtik yondashuv zarurligini asoslaydi.