Asosiy mazmunga o‘tish

4 311 natija

Natijalarni aniqlashtiring, tahlil qiling yoki eksport qiling.

  1. Ochiq kirishMaqola

    ДИАГНОСТИЧЕСКАЯ ЗНАЧИМОСТЬ ДЕРМАТОСКОПИИ ПРИ РАЗЛИЧНЫХ ФОРМАХ КРАСНОГО ПЛОСКОГО ЛИШАЯ

    Камолова Дилноза Джамолитдиновна, Орипов Рустам Анварович · Research Focus International Scientific Journal · 2026

    Dolzarbligi. Qizil yassi lishay (QYL) yaqqol klinik polimorfizmga ega geterogen immun-yallig‘lanish kasalligi bo‘lib, bu o‘z vaqtida tashxis qo‘yishni va uning shakllarini farqlashni sezilarli qiyinlashtiradi. An‘anaviy biopsiya «oltin standart» bo‘lib qolmoqda, biroq uning invazivligi va shilliq qavatlar zararlanganda cheklangan qo‘llanilishi noinvaziv usullarni rivojlantirishni talab qiladi. Yallig‘lanish, pigmentatsiya va tuzilmaviy o‘zgarishlarning subklinik belgilarini vizualizatsiya qilish imkonini beruvchi dermatoskopiya QYL ni erta tashxislashda asosiy vositaga aylanmoqda. Dermatoskopik mezonlarning yetarli standartlashtirilmagani va ularning kasallikning turli shakllarida o‘zgaruvchanligi tashxis aniqligini oshirish hamda bemorlarni klinik olib borish taktikasini optimallashtirish maqsadida dermatoskopik patternlarni yanada o‘rganish zaruratini belgilaydi. Tadqiqot maqsadi. Dermatoskopiyaning diagnostik ahamiyatini baholash va qizil yassi lishay (QYL) ning turli klinik shakllariga xos dermatoskopik belgilarni aniqlash. Materiallar va usullar. Tadqiqotga klinik tasdiqlangan QYL bilan 84 bemor kiritildi. Klinik ko‘rik, raqamli dermatoskopiya (HandyScope, DermLite DL4), dermatoskopik patternlarni IDS mezonlari bo‘yicha baholash, shuningdek 42 bemorda tashxisning morfologik verifikatsiyasi o‘tkazildi. Statistik tahlil χ² va t-test ni o‘z ichiga oldi (p<0,05). Natijalar. QYL ning klinik shakllari o‘rtasida dermatoskopik patternlarning yaqqol farqlari aniqlandi. Vikxem chiziqlari papulyoz shakldagi bemorlarning 94,7 % ida, pigmentli shaklda esa atigi 20 % ida qayd etildi; boshqa shakllarda bu belgi kuzatilmadi. «Peppering» turidagi pigmentatsiya va diffuz to‘q qo‘shilmalar pigmentli (100 %), follikulyar (71 %) va papulyoz (71 %) shakldagi bemorlarning ko‘pchiligida qayd etildi. Eroziv-yarali shakl yaqqol qon tomir arxitekturasi bilan tavsiflandi. Olingan ma‘lumotlar QYL ning turli shakllarini tashxislashda dermatoskopik belgilarning yuqori o‘ziga xosligini namoyish etadi. Xulosa. Dermatoskopiya QYL da tuzilmaviy o‘zgarishlarni vizualizatsiya qilishning yuqori axborotli noinvaziv usulidir. Aniqlangan patternlar tashxisni standartlashtirish, klinik shakllar o‘rtasidagi farqlashni yaxshilash va, ayniqsa tipik hamda yaxshi ko‘rinadigan holatlarda, teri biopsiyasiga bo‘lgan ehtiyojni kamaytirish imkonini beradi. Dermatoskopiya qizil yassi lishayni tashxislashda birinchi qator usuli sifatida ko‘rib chiqilishi kerak.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Tekshirilgan Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  2. Ochiq kirishMaqola

    ЭКСПЕРТНЫЕ КОНСЕНСУСНЫЕ РЕКОМЕНДАЦИИ ПО ВЕДЕНИЮ ОПУХОЛЕЙ ЗАДНЕЙ ЧЕРЕПНОЙ ЯМКИ В СТРАНАХ С НИЗКИМ И СРЕДНИМ УРОВНЕМ ДОХОДА

    Джураев Анвар Маматмурадович · Research Focus International Scientific Journal · 2026

    Orqa chanoq chuqurchasi o‘smalari neyroonkologiyada eng murakkab muammolardan biri bo‘lib qolmoqda, ayniqsa sog‘liqni saqlash resurslari cheklangan past va o‘rta daromadli mamlakatlarda. Ushbu o‘smalar ko‘pincha okklyuzion gidrosefaliya, nevrologik yetishmovchilik va uzoq muddatli funksional nogironlik xavfi bilan namoyon bo‘ladi. Mazkur ekspert konsensusida cheklangan sharoitlarda orqa chanoq chuqurchasi o‘smalarini tashxislash, jarrohlik davolash, likvor oqimini korreksiya qilish, ad‘yuvant terapiya va kuzatuv bo‘yicha dalillarga asoslangan tavsiyalar bayon etilgan. Maksimal darajada xavfsiz rezeksiyaning ahamiyati, o‘z vaqtida neyroximoya tekshiruvlari, likvor shuntlash usullarini oqilona tanlash hamda radioterapiya strategiyalarini mahalliy infratuzilmaga moslashtirish masalalariga alohida e‘tibor qaratilgan. Shuningdek, bolalar o‘smalari, kattalardagi metastatik jarayonlar va doimiy gidrosefaliya rivojlanishining prognostik omillari muhokama qilinadi. Ushbu tavsiyalar bemorlarning yashab qolish darajasini, nevrologik natijalarini va hayot sifatini yaxshilashga qaratilgan.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Tekshirilgan Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  3. Ochiq kirishMaqola

    КЛИНИКО-ПАТОГЕНЕТИЧЕСКИЕ ОСОБЕННОСТИ ПСОРИАЗА У ПАЦИЕНТОВ С МЕТАБОЛИЧЕСКИМ СИНДРОМОМ И ПУТИ СОВЕРШЕНСТВОВАНИЯ ПЕРСОНАЛИЗИРОВАННОЙ ТЕРАПИИ

    Бозорова Зарина Хамза кизи, Нарзикулов Рустам Мардонович · Research Focus International Scientific Journal · 2026

    Dolzarbligi. Psoriaz surunkali immun-yallig‘lanish kasalligi bo‘lib, ko‘pincha metabolik sindrom (MS) bilan birga kechadi; bu teri jarayonining og‘irroq kechishiga, tizimli yallig‘lanishning kuchayishiga va standart terapiya samaradorligining pasayishiga olib keladi. Psoriaz va MS patogenetik mexanizmlarining umumiyligi — IL-23/Th17 o‘qining faollashuvi, proyallig‘lanish sitokinlarining ortiqchaligi, insulinorezistentlik va adipokin profilining buzilishi — davolashda shaxsiylashtirilgan yondashuvlarni izlashni dolzarb qiladi. Tadqiqot maqsadi. Metabolik sindromli bemorlarda psoriazning klinik-patogenetik xususiyatlarini o‘rganish va shaxsiylashtirilgan terapevtik strategiyaning samaradorligini standart davolash bilan taqqoslab baholash. Materiallar va usullar. Blyashkali psoriazli 112 bemorda prospektiv tadqiqot o‘tkazildi; ular ikki guruhga bo‘lindi: asosiy guruh (n = 58) — psoriaz va MS bo‘lgan bemorlar, nazorat guruhi (n = 54) — MS bo‘lmagan bemorlar. PASI, BSA, DLQI, uglevod va lipid almashinuvi ko‘rsatkichlari, TNF-α, IL-6, IL-17A, CRP, insulin, HOMA-IR darajalari baholandi. Terapiya samaradorligi PASI-50/75/90 mezonlari bo‘yicha tahlil qilindi. Styudent t-mezoni, Mann–Uitni U-mezoni va χ² qo‘llanildi. Natijalar. MS bo‘lgan bemorlarda psoriaz og‘irligining yuqoriroq ko‘rsatkichlari (PASI 19.4 ± 6.2 ga qarshi 13.7 ± 4.8; p < 0.01), zararlanishlarning kengroq tarqalganligi (BSA 24.6 ± 8.1 ga qarshi 16.3 ± 5.7; p < 0.01) va hayot sifatining ko‘proq pasayishi (DLQI 17.2 ± 5.4 ga qarshi 11.6 ± 4.2; p < 0.01) aniqlandi. TNF-α, IL-17A, CRP va HOMA-IR ning ishonchli oshishi (p < 0.01), shuningdek PASI ↔ IL-17A (r = 0.61), PASI ↔ HOMA-IR (r = 0.54) korrelyatsiyalari qayd etildi. Shaxsiylashtirilgan terapiya standart terapiyadan ustun keldi: PASI-75 ga erishish 67 % ga qarshi 38 % (p < 0.01), PASI-90 — 41 % ga qarshi 19 % (p < 0.05) ni tashkil etdi. Xulosa. Metabolik sindrom psoriazning klinik kechishini og‘irlashtiradi va an‘anaviy terapiya samaradorligini pasaytiradi. Metabolik holat, proyallig‘lanish sitokinlari darajalari va insulinorezistentlikni hisobga oluvchi shaxsiylashtirilgan yondashuv yaqqolroq terapevtik javob beradi va ushbu toifadagi bemorlarni olib borishning afzal strategiyasi sifatida ko‘rib chiqilishi kerak.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Tekshirilgan Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  4. Ochiq kirishMaqola

    ЭФФЕКТИВНОСТЬ СОВРЕМЕННЫХ ТОПИЧЕСКИХ АНТИОКСИДАНТОВ В ПРОФИЛАКТИКЕ СОЛНЕЧНОГО ДЕРМАТИТА

    Абдурасулову Нозанин Олимжон кизи, Орипов Рустам Анварович · Research Focus International Scientific Journal · 2026

    Dolzarbligi. Quyosh dermatiti ultrabinafsha nurlar ta‘sirida yuzaga keladigan oksidativ stress, DNK, lipidlar va oqsillarning shikastlanishi natijasida rivojlanadigan, proyallig‘lanish sitokinlarining faollashuvi bilan kechadigan terining yallig‘lanish kasalligidir. Fotodermatozlar profilaktikasida kislorodning faol shakllarini neytrallash va terining bar‘yer tuzilmalarini barqarorlashtirish qobiliyatiga ega topik antioksidantlar alohida ahamiyatga ega. Tadqiqot maqsadi. Fotosezgirligi oshgan bemorlarda quyosh dermatiti profilaktikasida zamonaviy topik antioksidantlarning (vitamin C, vitamin E, ferul kislotasi) klinik samaradorligini baholash. Materiallar va usullar. 60 nafar bemor (Fitspatrik bo‘yicha II–III fototip) ishtirokida prospektiv qiyosiy tadqiqot o‘tkazildi; ular to‘rt guruhga taqsimlandi: A — vitamin C 15 %, B — vitamin E 5 %, C — vitamin C 10 % + vitamin E 2 % + ferul kislotasi 0,5 % kombinatsiyasi, D — nazorat. Ultrabinafsha nurlar ta‘sirida yuzaga kelgan eritema jadalligi (erythema index), malon dialdegidi (MDA) darajasi, subyektiv sezgilar (VAS) va quyosh dermatiti epizodlari chastotasi baholandi. Kuzatuv davomiyligi — 8 hafta. Statistik ishonchlilik p < 0,05 da qabul qilindi. Natijalar. Eng yuqori fotoprotektiv samara C guruhida kuzatildi: erythema index 47,30 % ga (p < 0,001), MDA darajasi 41 % ga (p < 0,001), VAS bo‘yicha simptomlar 65 % ga (p < 0,001) kamaydi. C va E vitaminlari bilan monoterapiya o‘rtacha natijalar berdi (mos ravishda 29,40 % va 21,80 %). Nazorat guruhida eritemaning kamayishi 8,20 % ni tashkil etdi. Quyosh dermatiti epizodlari chastotasi C guruhida eng past bo‘ldi — nazoratdagi 11 taga qarshi 2 holat (82 % ga kamayish, p < 0,01). Antioksidantlar kombinatsiyasi yaqqol sinergizmni namoyish etdi va barcha ko‘rsatkichlar bo‘yicha monoterapiyadan ustun keldi. Xulosa. Vitamin C, vitamin E va ferul kislotasi kombinatsiyasi quyosh dermatitiga qarshi eng samarali profilaktik vosita bo‘lib, yallig‘lanish, oksidativ stress va subyektiv noqulaylikni sezilarli kamaytiradi hamda klinik epizodlar chastotasini pasaytiradi. Preparatlar yuqori xavfsizlik profiliga va yaxshi chidamlilikka ega.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Tekshirilgan Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  5. Ochiq kirishMaqola

    ЛАМИНЭКТОМИЯ С ДЕКОМПРЕССИЕЙ И ЗАДНЕЙ СТАБИЛИЗАЦИЕЙ ПРИ СПИННОМОЗГОВОЙ ТРАВМЕ ASIA B, ВТОРИЧНОЙ ПО ОТНОШЕНИЮ К СПОНДИЛОЛИСТЕЗУ II СТЕПЕНИ

    Абдулхакимов Парвоз Вахоб угли · Research Focus International Scientific Journal · 2026

    Kirish. Orqa miya jarohati (OMJ) markaziy asab tizimi shikastlanishlarining eng og‘ir shakllaridan biri bo‘lib, ko‘pincha barqaror nogironlikka olib keladi. Maqsad. II darajali travmatik spondilolistez asorati sifatida yuzaga kelgan ASIA B orqa miya jarohatini jarrohlik yo‘li bilan davolashning klinik holatini keltirish. Holat tavsifi. 40 yoshli bemor balandlikdan yiqilgandan so‘ng tetraparez, sezgi va vegetativ buzilishlar bilan keltirildi. KT va rentgenografiya ma‘lumotlariga ko‘ra C5–C6 II darajali spondilolistez, umurtqa tanalarining maydalangan sinishlari va orqa miya kompressiyasi aniqlandi. Bemorga dekompression laminektomiya va orqa instrumental stabilizatsiya bajarildi. Xulosa. Umurtqa pog‘onasining jarrohlik dekompressiyasi va stabilizatsiyasi orqa miya shikastlanishi bilan asoratlangan travmatik spondilolistezli bemorlarni davolashning asosiy usullari hisoblanadi.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Tekshirilgan Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  6. Ochiq kirishMaqola

    YUZ-JAG‘ TRAVMALARIDAN KEYINGI ASORATLAR: TISH, JAG‘ NEKROZI VA PERIODONTAL JAROHLATLAR TAHLILI

    Yusupjanova Nigora Davrbek qizi, Maxkamov Shohboz Rustamjon o‘g‘li · Research Focus International Scientific Journal · 2026

    Yuz-jag‘ sohasi travmalari zamonaviy tibbiyotda dolzarb muammolardan biri bo‘lib, ularning oqibatida yuzaga keladigan asoratlar stomatologiya va jag‘-yuz jarrohligi amaliyotida murakkab patologik jarayonlarni shakllantiradi. Ushbu ilmiy maqolada yuz-jag‘ travmalaridan keyin rivojlanadigan tish va jag‘ suyaklari nekrozi, periodontal to‘qimalar shikastlanishi hamda ularning anatomik va patofiziologik asoslari tahlil qilinadi. Travmatik omillar ta‘sirida yuz-jag‘ sohasini qon bilan ta‘minlanishi buzilishi, suyak va yumshoq to‘qimalarda trofik yetishmovchilik yuzaga kelishi nekrotik jarayonlarning rivojlanishiga zamin yaratadi. Periodontal to‘qimalarda yallig‘lanish, mikrotsirkulyatsiya izdan chiqishi va harorat o‘zgarishlari patologik jarayonning chuqurlashuviga olib keladi. Maqolada yuz-jag‘ travmalarining turlari, sinish mexanizmlari, davolash jarayonida uchraydigan asoratlar va ularning statistik dolzarbligi ilmiy manbalar asosida yoritilgan. Ushbu tahliliy ish yuz-jag‘ travmalarining uzoq muddatli oqibatlarini tushunishda nazariy asos bo‘lib xizmat qiladi. Kalit so‘lar: yuz-jag‘ travmasi, jag‘ nekrozi, periodontal jarohat, sinish, mikrotsirkulyatsiya, yallig‘lanish, harorat, osteonekroz, travmatik omil, qon ta‘minoti, suyak rezobsiyasi. COMPLICATIONS AFTER MAXILLOFACIAL TRAUMA: ANALYSIS OF TOOTH, JAW NECROSIS AND PERIODONTAL INJURIES

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Tekshirilgan Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  7. Ochiq kirishMaqola

    MAKTAB YOSHDAGI BOLALARDA KARIES RIVOJLANISHINING ASOSIY XAVF OMILLARI: ETIOLOGIYASI, KLINIKASI VA PROFILAKTIK CHORA-TADBIRLARI

    Xamidov Murodxon Juraxon o‘g‘li · Research Focus International Scientific Journal · 2026

    Ushbu ilmiy-nazariy maqolada maktab yoshidagi bolalarda tish kariesi rivojlanishining asosiy xavf omillari, etiologik mexanizmlari, klinik ko‘rinishlari va profilaktik yondashuvlari kompleks tarzda yoritilgan. Kariesning shakllanish jarayoni tish to‘qimalarining anatomik tuzilishi, emalning mineral tarkibi hamda og‘iz bo‘shlig‘i muhitining biologik xususiyatlari bilan chambarchas bog‘liq ekani asoslab beriladi. Maqolada ovqatlanish ratsioni xususiyatlari, gigiyenik odatlar, ftor balansining buzilishi, travmatik ta‘sirlar va ijtimoiy omillarning karies rivojlanishiga ta‘siri ilmiy manbalar asosida tahlil qilingan. Shuningdek, maktab yoshida uchraydigan karies turlari, ularning klinik kechishi va asoratlari nazariy jihatdan bayon etilgan. Profilaktik chora-tadbirlar individual, guruhli va jamoaviy yondashuvlar asosida tizimlashtirilgan. Statistik tahlillar asosida kariesning global tarqalish tendensiyalari va xavf omillarining nisbiy ulushi ko‘rsatib berilgan. Maqola stomatologiya sohasida ilmiy-tadqiqot va profilaktik dasturlarni takomillashtirish uchun nazariy asos bo‘lib xizmat qiladi. Kalit so‘lar: karies, maktab yoshi, etiologiya, klinika, profilaktika, emal, dentin, ftor, travma, gigiyena, statistika, xavf omillari ОСНОВНЫЕ ФАКТОРЫ РИСКА РАЗВИТИЯ КАРИЕСА У ДЕТЕЙ ШКОЛЬНОГО ВОЗРАСТА: ЭТИОЛОГИЯ, КЛИНИЧЕСКАЯ КАРТИНА И ПРОФИЛАКТИЧЕСКИЕ МЕРЫ

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Tekshirilgan Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  8. Ochiq kirishMaqola

    FORENSIC MEDICAL ASPECTS OF MORPHOLOGICAL DIAGNOSIS AND DETERMINATION OF THE ORIGIN OF CHRONIC SUBDURAL HEMATOMA

    Tursunov Jakhongir Gulom ugli · Research Focus International Scientific Journal · 2026

    Surunkali subdural gematoma klinik va sud-tibbiy ahamiyatga ega bo‘lgan mustaqil va progressiv patologik jarayon hisoblanadi. Sud-tibbiy ekspertiza amaliyotida eng murakkab masalalardan biri surunkali subdural gematomaning yoshi va kelib chiqishini aniqlash bo‘lib, ayniqsa bosh miya shikastlanishi to‘g‘risida ishonchli klinik ma‘lumotlar mavjud bo‘lmaganda bu vazifa yanada qiyinlashadi. Ushbu maqolada subdural qon ketishlarning davrini aniqlashga oid morfologik mezonlar, ularning tashkil topish dinamikasi va kapsulalangan surunkali gematomalarning shakllanish bosqichlari yoritilgan. Qon ketishning rezorbsiyasi va tashkil topishining gistologik belgilariga, ichki va tashqi kapsulaning tuzilish xususiyatlariga, neovaskulyarizatsiya va qayta mikroqon ketishlarning surunkali subdural gematoma rivojlanishidagi roliga alohida e‘tibor qaratilgan. Sud-tibbiy nuqtai nazardan travmatik va shikastlanmagan surunkali subdural gematomalarni differensial diagnostika qilish masalalari muhokama qilingan. Aniqlangan gematomaning kelib chiqishini taxminiy baholash imkonini beruvchi amaliy morfologik va makroskopik mezonlar taklif etilgan. Keltirilgan ma‘lumotlar sud-tibbiy ekspertiza xulosalarining obyektivligi va ishonchliligini oshirishga xizmat qilishi mumkin.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Tekshirilgan Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  9. Ochiq kirishMaqola

    ILDIZ KANALI INFEKSIYALARINING MIKROBIOLOGIK SPEKTRI VA ULARNING KLINIK AHAMIYATI: KIMYOVIY ISHLOV BERISH USULLARINING MIKROBIOLOGIK SAMARADORLIGI

    Sattarov Islomjon Ravshanjon o‘g‘li · Research Focus International Scientific Journal · 2026

    Ildiz kanali infeksiyalari endodontik patologiyalar orasida eng murakkab biologik jarayonlardan biri bo‘lib, ularning rivojlanishi ko‘p komponentli mikrobiologik ekotizim bilan bevosita bog‘liq. Ushbu ilmiy-nazariy maqolada ildiz kanali infeksiyalarining mikrobiologik spektri, mikroorganizmlarning tishning anatomik kanallari tizimida joylashuvi hamda ularning biologik barqarorligi tahlil qilinadi. Ildiz kanalining gidrologik xususiyatlari, dentin naychalari, lateral va qo‘shimcha kanallarning mikroblar kolonizatsiyasidagi roli nazariy asosda yoritiladi. Shuningdek, endodontik tish ildiz kanallariga kimyoviy ishlov berish usullarining mikrobiologik samaradorligi, ularning antibakterial spektri va biofilmlarga ta‘sir mexanizmlari ilmiy manbalar asosida baholanadi. Tadqiqot natijalari sifatida turli ilmiy maqolalar va dissertatsiya ishlari tahlil qilinib, kimyoviy irrigatsiya vositalarining mikroorganizmlarni inaktivatsiya qilishdagi ustunliklari va cheklovlari ko‘rsatib beriladi. Maqola endodontik dezinfeksiya jarayonlarini ilmiy asosda tushuntirishga xizmat qiladi hamda ildiz kanali infeksiyalarini samarali nazorat qilish bo‘yicha nazariy xulosalarni taklif etadi.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Tekshirilgan Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  10. Ochiq kirishMaqola

    ENERGETIK ICHIMLIKLAR TARKIBIDAGI TAURIN VA KAFEINNING TISH KARIESI RIVOJLANISHIGA TA‘SIRI: STATISTIK TAHLIL ASOSIDA

    Saloxidin Alavdinov Ziyovutdinovich · Research Focus International Scientific Journal · 2026

    Ushbu ilmiy maqola energetik ichimliklar iste‘molida, xususan, taurin va kafein tarkibli moddalar bilan bog‘liq tish kariesi rivojlanishiga biokimyoviy va epidemiologik bog‘liqliklarni o‘rganadi. Energetik ichimliklarning tarkibi, jumladan organik kislotalar, uglevod miqdori va pH xususiyatlari, ularning kariogen ta‘sirini tushunish uchun nazariy asos yaratadi. Tish kariesi ko‘p omilli kasallik sifatida ko‘rib chiqiladi va uning rivojlanishi mezon, mikroorganizmlar, substrat va vaqt o‘zaro ta‘siriga bog‘liq. Taurin va kafein og‘iz muhiti va tish yuzasiga ta‘siri, xususan, salivatsiya, emal demineralizatsiyasi va mikroblarning kislota ishlab chiqarish faoliyati bilan bog‘liq jihatlar tahlil qilinadi. Maqola turli ilmiy jurnallar va statistik hisobotlardan olingan ma‘lumotlarni sintez qiladi, bu ma‘lumotlar ichida turli populyatsiyalarda energetik ichimlik iste‘moli bilan karies ko‘rsatkichlari taqqoslanadi. Shuningdek, past pH va bioaktiv moddalar o‘rtasidagi o‘zaro ta‘sirlar tahlil qilinadi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, energetik ichimliklarning muntazam iste‘moli og‘izda kariogen muhitni hosil qiladi, shuningdek, ovqatlanish odatlari tish kariesi etiologiyasida muhim ahamiyatga ega ekanligini tasdiqlaydi. Kalit so‘lar: energetik ichimliklar, tish kariesi, taurin, kafein, kariogenlik, emal demineralizatsiyasi, og‘iz pH, bakteriya koloniyasi, uglevod, salivatsiya oqimi, epidemiologiya. THE EFFECT OF TAURINE AND CAFFEINE IN ENERGY DRINKS ON THE DEVELOPMENT OF DENTAL CARIES: BASED ON STATISTICAL ANALYSIS Salokhidin Alavdinov Ziyovutdinovich Assistant Professor, Central Asian Medical University, Burhoniddin Marginoniy Street, 64, Fergana, Uzbekistan

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Tekshirilgan Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  11. Ochiq kirishMaqola

    RADIOLOGICAL ASSESSMENT OF BONE REGENERATION DYNAMICS FOLLOWING ONE-STAGE DENTAL IMPLANTATION USING A‑PRF TECHNOLOGY

    Nigora Pardaevna Mardonova, Jaloliddin Fazliddin o‘g‘li Nurmurodov, Navruz Khabibullaevich Bobonazarov · Research Focus International Scientific Journal · 2026

    A‑PRF texnologiyasi qo‘llangan bir etapli dental implantatsiyadan so‘ng 4 oyda olingan rentgenologik ma‘lumotlar tahlil qilindi. Peri‑implant sohada radiolyutsent zonalar va resorbsiya belgilarining yo‘qligi, trabekulyar tuzilmaning tiklanishi hamda mineralizatsiya jarayonining faollashishi qayd etildi. Maqsad. Qo‘shimcha A‑PRF bilan bajarilgan bir bosqichli stomatologik implantatsiyadan 4 oy o‘tgach, radiologik shifo dinamikasini tavsiflash. Usullar. Sinov holatlari seriyasiga darhol implant qo‘yish bilan davolangan 9 bemor kiritilgan. Periapikal rentgenografiyalar boshlang‘ich bosqichda va 4 oydan keyin olingan va peri‑implant radiolucentligi, sifatli trabekulyar yetilish va implant-soket oralig‘ida suyak to‘lishi / belgilari baholangan. Erta klinik kuzatuv yumshoq to‘qimalarning javobi va og‘rig‘ini hujjatlashtirgan. Natijalar. Kuzatuv rentgenografiyalari peri‑implant radiolucent zonalarining yo‘qligini va suyakning destruktiv rezorbsiyasining rentgenologik belgilari yo‘qligini ko‘rsatdi. Jarrohlik sohasida progressiv trabekulyar konsolidatsiya va mineralizatsiyaning oshishi kuzatildi. Operatsiyadan keyingi shish va giperemiya yengil bo‘lgan va og‘riq shikoyatlari cheklangan. Xulosa. Ushbu kichik sinov seriyasida bir bosqichli implantatsiya paytida A‑PRF dan foydalanish 4 oydan keyin ijobiy rentgenologik shifo bilan bog‘liq edi. Standartlashtirilgan o‘lchovlar (chekka suyak darajasi, CBCT densitometriyasi, ISQ) bilan nazorat ostidagi tadqiqotlar tavsiya etiladi.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Tekshirilgan Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  12. Ochiq kirishMaqola

    TISH PROTEZLARIDA BIOMATERIALLARNING ROLI: KOMPOZITLAR, KERAMIKA, METALL KERAMIKA TURLARI VA ULARNING XUSUSIYATLARI

    Nabiyev Rahmonjon Axadjonovich · Research Focus International Scientific Journal · 2026

    Zamonaviy ortopedik stomatologiyada tish protezlarining funksional samaradorligi, uzoq muddat xizmat qilishi va estetik talablarga javob berishi ko‘p jihatdan qo‘llaniladigan biomateriallarning fizik-kimyoviy, mexanik va biologik xususiyatlariga bog‘liqdir. Ushbu ilmiy maqolada tish protezlash amaliyotida keng qo‘llanilayotgan biomateriallar — kompozitlar, to‘liq keramika va metall-keramika tizimlarining tarkibi, tuzilishi hamda ularning anatomik va funksional mosligi nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Biomateriallarning og‘iz bo‘shlig‘i muhitiga moslashuvi, mexanik barqarorligi, biologik inertligi va mexanik mustahkamligi ilmiy adabiyotlar asosida yoritilgan. Shuningdek, turli protez konstruksiyalarida material tanlash mezonlari, ularning afzallik va cheklovlari ilmiy-nazariy nuqtai nazardan baholanadi. Tadqiqot metodologiyasi zamonaviy ilmiy bazalarda chop etilgan maqolalar, monografiyalar va dissertatsiya ishlarining tizimli tahliliga asoslanadi. Olingan natijalar biomateriallarning stomatologik protezlarda qo‘llanilishi nafaqat estetik ko‘rsatkichlarni, balki biologik moslik va funksional barqarorlikni ta‘minlashda muhim o‘rin tutishini ko‘rsatadi. Ushbu maqola biomaterialshunoslik va ortopedik stomatologiya sohasida ilmiy-nazariy asos bo‘lib xizmat qiladi. Kalit so‘lar: tish protezlari, biomateriallar, kompozitlar, keramika, metall-keramika, mexanik mustahkamlik, estetiklik, protez konstruksiyasi, stomatologik materiallar. РОЛЬ БИОМАТЕРИАЛОВ В ЗУБНОМ ПРОТЕЗИРОВАНИИ: ВИДЫ КОМПОЗИТОВ, КЕРАМИКИ, МЕТАЛЛОКЕРАМИ КИ И ИХ СВОЙСТВА

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Tekshirilgan Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  13. Ochiq kirishMaqola

    REPRODUKTIV YOSHDAGI ERKAKLARDA VARIKOTSELE BILAN BOG‘LIQ OKSIDATIV STRESS VA FERTILITET KO‘RSATKICHLARI

    Muhammadqodir Arabboyev Dilshod o‘g‘li, Dilmurod Egamberdiyev Kamolitdinovich · Research Focus International Scientific Journal · 2026

    Varikotsele — reproduktiv yoshdagi erkaklarda keng tarqalgan venoz anatomik anomaliya bo‘lib, u spermatogenezi buzilishiga va infertilitet xavfining ortishiga sabab bo‘ladi. Ushbu patologiya pampiniform pleksus va testikulyar venalarning kengayishi bilan tavsiflanadi. Oksidativ stress varikotsele bilan bog‘liq asosiy patofiziologik mexanizmlardan biri hisoblanadi. Aktiv kislorod turlarining (ROS) ortiqcha hosil bo‘lishi va antioksidant tizimning etarli darajada ishlamasligi spermatozoidlarning membrana va DNK strukturasi zararlanishiga olib keladi. Lipid peroksidlanish, protein oksidlanishi va genetik materialning shikastlanishi spermatozoidlar soni, harakatchanligi va morfologiyasining pasayishiga olib keladi. Molekulyar darajada Oksidativ stress - Leydig hujayralarini shikastlaydi, testosteron biosintezini pasaytiradi va testikulyar gipoksiya sharoitida spermatogenezni buzadi. Ushbu maqola varikotsele, oksidativ stress va fertilitet ko‘rsatkichlari o‘rtasidagi ilmiy asoslangan bog‘liqlikni tavsiflaydi. Kalit so‘lar: varikotsele, oksidativ stress, aktiv kislorod turlari, spermatogenez, spermatozoid DNK shikastlanishi, lipid peroksidlanish, antioksidantlar. ОКИСЛИТЕЛЬНЫЙ СТРЕСС И ПОКАЗАТЕЛИ ФЕРТИЛЬНОСТИ, СВЯЗАННЫЕ С ВАРИКОЦЕЛЕ У МУЖЧИН РЕПРОДУКТИВНОГО ВОЗРАСТА

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Tekshirilgan Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  14. Ochiq kirishMaqola

    THE EFFECTS OF ENERGY DRINKS ON DENTAL HARD TISSUES: A CHEMICAL, MORPHOLOGICAL AND CLINICAL ANALYSIS

    Maxmudjon Madumarov Ma‘rufovich · Research Focus International Scientific Journal · 2026

    Energetik ichimliklar tezda global miqyosda mashhurlikka erishdi, ammo ularning fizik-kimyoviy xususiyatlari tish salomatligi, xususan, qattiq tish to‘qimalarining yaxlitligi bilan bog‘liq xavotirlarni keltirib chiqaradi. Ushbu ichimliklar odatda og‘iz bo‘shlig‘ida emal demineralizatsiyasi uchun kritik chegaradan (pH 5.5) past pH muhitini yaratadigan yuqori konsentratsiyali organik kislotalar (masalan, limon kislotasi), shakar va boshqa qo‘shimchalarni o‘z ichiga oladi. Ushbu sharh energetik ichimliklarning emal va dentin bilan kimyoviy, morfologik va klinik darajalarda qanday o‘zaro ta‘sir qilishi haqidagi hozirgi ilmiy tushunchani sintez qiladi. Kimyoviy kislotalilik gidroksiapatitning erishini rag‘batlantiradi, titrlanadigan kislotalilik va kislota tarkibi esa demineralizatsiyani faqat pH ta‘siridan tashqari kuchaytiradi. Mikroskopiya texnikasidan foydalangan holda morfologik tahlillar ta‘sirdan keyin sirt pürüzlülüğünün ortishi va strukturaviy yaxlitlikning yo‘qolishini ko‘rsatadi. Klinik dalillar turlicha bo‘lsa-da, in-vitro va epidemiologik ma‘lumotlar energetik ichimliklarning tish qattiq to‘qimalariga eroziv salohiyatini doimiy ravishda ko‘rsatadi. Ta‘sirni kamaytirish va remineralizatsiyani kuchaytirishga qaratilgan keng qamrovli profilaktika strategiyalari ushbu salbiy ta‘sirlarni yumshatish uchun juda muhimdir.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Tekshirilgan Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  15. Ochiq kirishMaqola

    TISH KARIYESI PROFILAKTIKASIDA FTORNING BIOLOGIK VA KLINIK AHAMIYATI: STATISTIK TAHLIL

    Mashrafjon Mashrafov Qahramonzod · Research Focus International Scientific Journal · 2026

    Tish kariyesi insoniyatda eng keng tarqalgan stomatologik kasalliklardan biri bo‘lib, uning rivojlanishi ko‘p omilli biologik va tashqi muhit omillari bilan bog‘liq. Ushbu ilmiy maqolada tish kariyesining profilaktikasida ftorning biologik va klinik ahamiyati nazariy asosda tahlil qilinadi. Ftorning tish qattiq to‘qimalari — emal va dentin — tuzilishiga ta‘siri, mineral almashinuvdagi roli hamda gidrologik muhit orqali organizmga tushish mexanizmlari yoritiladi. Maqolada epidemiologik va statistik tadqiqotlar asosida ftor konsentratsiyasining tish kariyesi tarqalishiga ta‘siri baholanadi. Shuningdek, ichimlik suvidagi ftor miqdori bilan kariyes intensivligi o‘rtasidagi bog‘liqlik ilmiy adabiyotlar asosida tahlil qilinadi. Olingan nazariy va statistik ma‘lumotlar ftorning optimal miqdorda qo‘llanishi tish kariyesining oldini olishda muhim profilaktik omil ekanligini ko‘rsatadi. Kalit so‘lar: tish kariyesi, ftor, emal, remineralizatsiya, demineralizatsiya, ichimlik suvi, gidrologiya, mineral almashinuvi. БИОЛОГИЧЕСКОЕ И КЛИНИЧЕСКОЕ ЗНАЧЕНИЕ ФТОРА В ПРОФИЛАКТИКЕ КАРИЕСА: СТАТИСТИЧЕСКИЙ АНАЛИЗ.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Tekshirilgan Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  16. Ochiq kirishMaqola

    MODERN MULTIMODAL APPROACHES TO THE DIAGNOSIS AND TREATMENT OF PRIMARY BRAIN TUMORS

    Mamadaliev Abduraxmon Mamatkulovich · Research Focus International Scientific Journal · 2026

    Birlamchi miya o‘smalari klinik va ijtimoiy jihatdan muhim bo‘lgan geterogen kasalliklar guruhini tashkil etadi. Ushbu o‘smalar orasida neyroepitelial, ayniqsa glial o‘smalar yetakchi o‘rinni egallaydi va ular agressiv biologik xususiyatlari, yuqori qaytalanish darajasi hamda cheklangan uzoq muddatli yashash ko‘rsatkichlari bilan tavsiflanadi. Zamonaviy diagnostika asosan magnit-rezonans tomografiya va kompyuter tomografiyasiga asoslanadi, shu bilan birga MRI va pozitron-emission tomografiyani birlashtirgan gibrid usullarga qiziqish ortib bormoqda. Markaziy asab tizimi o‘smalarini davolashda multimodal yondashuv qo‘llanilib, unga neyroxirurgik rezeksiya, nur terapiyasi, kimyoterapiya va immunoterapevtik usullar kiradi. Nur terapiyasi malign miya o‘smalarini davolashda asosiy usul bo‘lib qolmoqda va dozaning ilmiy asoslangan fraksiyalanishi o‘sma nazoratini ta‘minlab, nojo‘ya ta‘sirlarni kamaytiradi. Stereotaktik radiokhirurgiya va neyronavigatsiyaning rivojlanishi davolash aniqligi va samaradorligini sezilarli darajada oshirdi. Shunga qaramay, yuqori darajali glial o‘smalarda prognoz hanuz noqulay bo‘lib, yangi va individuallashtirilgan davolash strategiyalarini ishlab chiqish zaruratini ko‘rsatadi.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Tekshirilgan Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  17. Ochiq kirishMaqola

    MODERN SURGICAL TECHNOLOGIES IN THE TREATMENT OF MENINGEAL AND NEUROEPITHELIAL BRAIN TUMORS: A COMPARATIVE CLINICAL STUDY

    Mamadaliev Abduraxmon Mamatkulovich · Research Focus International Scientific Journal · 2026

    Kirish. Jarrohlik davolash bosh miyaning meningeal va neyroepitelial o‘smalarini davolashning asosiy usuli bo‘lib qolmoqda; biroq an‘anaviy usullar ko‘pincha sezilarli intraoperatsion qon yo‘qotish, operatsiyaning uzoq davom etishi va nevrologik nuqson yuzaga kelishining yuqori xavfi bilan kechadi. Maqsad. Bosh miyaning meningeal va neyroepitelial o‘smalarini standart usullar hamda jarrohlik jarohatini kamaytirishga qaratilgan zamonaviy texnologiyalar yordamida davolash natijalarini taqqoslash. Materiallar va usullar. Bosh miya o‘smalari yuzasidan operatsiya qilingan 70 bemorning retrospektiv tahlili o‘tkazildi. Bemorlar ikki guruhga bo‘lindi: standart jarrohlik usullari qo‘llanilgan taqqoslash guruhi va ultratovushli dezintegratsiya, neyronavigatsiya, intraoperatsion ultratovush tekshiruvi, po‘stloq kartografiyasi hamda plazmali koagulyatsiyani o‘z ichiga olgan zamonaviy texnologiyalar qo‘llanilgan asosiy guruh. Intraoperatsion qon yo‘qotish, operatsiya davomiyligi va jarrohlik kirish yo‘lining xavfsizligi baholandi. Natijalar. Zamonaviy texnologiyalarni qo‘llash standart usullarga nisbatan intraoperatsion qon yo‘qotish va operatsiya vaqtini ishonchli darajada kamaytirdi (p < 0.05). Gemostaz ishonchliligining oshishi va xavfsizroq jarrohlik traektoriyalari operatsiyadan keyingi nevrologik holat yomonlashuvi xavfini pasaytirishga xizmat qildi. Xulosa. Zamonaviy mikroxirurgik, ultratovushli va plazmali texnologiyalarni joriy etish bosh miyaning meningeal va neyroepitelial o‘smalarini jarrohlik davolashning xavfsizligi va samaradorligini sezilarli darajada oshiradi.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Tekshirilgan Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  18. Ochiq kirishMaqola

    ODAM SKELET MUSHAKLARINING MORFOFUNKSIONAL XUSUSIYATLARI VA ULARNING YOSHGA BOG‘LIQ O‘ZGARISHLARI

    Karieva Xalima Ikramjanovna, Salimova Ganjina · Research Focus International Scientific Journal · 2026

    Mazkur maqolada odam skelet mushaklarining morfologik tuzilishi, funksional xususiyatlari hamda ontogenez jarayonida yuz beradigan yoshga bog‘liq o‘zgarishlari ilmiy manbalar asosida tahlil qilindi. Tadqiqot davomida mushak tolalarining turlari, innervatsiya va qon ta‘minoti, mushak massasining yosh bilan o‘zgarishi hamda sarkopeniya jarayonining anatomik-morfologik mexanizmlari yoritildi. Olingan ma‘lumotlar klinik anatomiya, reabilitatsiya va gerontologiya sohalari uchun muhim ahamiyatga ega.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Tekshirilgan Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  19. Ochiq kirishMaqola

    TUG‘RUQDAN KEYINGI DEPRESSIYADA AYOLLARGA PSIXOTERAPIYANI QO‘LLASH

    Jalilova Dildora Murotovna, Suponova Xolida Suxrobovna, Qurbonov Anusher Shermamatovich · Research Focus International Scientific Journal · 2026

    Tug‘ruqdan keyingi depressiya (postpartum depressiya) — bu ayollarda tug‘ruqdan so‘ng paydo bo‘ladigan ruhiy-emotsional buzilish bo‘lib, u onalik mas‘uliyati, gormonal o‘zgarishlar, uyqu buzilishi va ijtimoiy qo‘llab-quvvatlovning yetishmasligi bilan chambarchas bog‘liqdir. Ushbu maqolada tug‘ruqdan keyingi depressiyaning asosiy sabablari, klinik ko‘rinishlari hamda psixoterapiya usullarining samaradorligi tahlil qilinadi. Psixoterapiya — bu dori vositalarisiz, ayolning emotsional muvozanatini tiklash, onalik rolini qabul qilish va ijtimoiy moslashuvni yaxshilashga qaratilgan muhim yondashuvdir.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Tekshirilgan Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  20. Ochiq kirishMaqola

    YO‘G‘ON ICHAK ADENOKARSINOMASINI ENDOSKOPIK VA MORFOLOGIK DIAGNOSTIKA KORRELYASIYASI: O‘ZBEKISTONDAGI EPIDEMIOLOGIK TENDENSIYALAR VA SKRINING TEKSHIRUVI

    Gulmira Bazarbaeva Azimjonovna, Sodiq Madaminov Madaminovich · Research Focus International Scientific Journal · 2026

    Yo‘g‘on ichak adenokarsinomasi – kolorektal mintaqadagi eng ko‘p uchraydigan malign o‘sma bo‘lib, uning xalqaro va respublika darajasidagi epidemiologik tendensiyalari murakkab mexanizmlar asosida shakllanadi. Adenokarsinoma yuza epitelial hujayralarning giperplastik poliplardan boshlab, malign transformatsiyaga o‘tishi bilan rivojlanadi. Dunyo bo‘yicha kolorektal saraton holatlari yildan-yilga oshib borayotgani qayd etilgan, bu ozuqa odatlari, atrof-muhit omillari va hayot tarzi bilan chambarchas bog‘liq. Uzbekistan sharoitida ham kolorektal saraton incidence darajasi sezilarli bo‘lib, erkaklar va ayollarda 5.3 va 4.3 nafar/100,000 aholiga to‘g‘ri keladi. Endoskopik va morfologik diagnostika metodlari (masalan, kolonoskopiya va gistopatologik tahlil) ushbu patologiyani erta aniqlashda muhim ahamiyat kasb etadi. Ushbu maqola oid statistik va nazariy ma‘lumotlar asosida epidemiologik tendensiyalar, skriningning ahamiyati va diagnostika yo‘nalishlari ilmiylashtirilgan tarzda yoritiladi. Kalit so‘lar: yo‘g‘on ichak adenokarsinomasi, kolorektal saraton statistikasi, endoskopik diagnostika, morfologik tahlil, epidemiologiya, skrining modeli, adenokarsinoma patogenezisi, kolonoskopiya. КОЛОРЕКТАЛЬНАЯ АДЕНОКАРЦИНОМА: КОРРЕЛЯЦИЯ ЭНДОСКОПИЧЕСКОЙ И МОРФОЛОГИЧЕСКОЙ ДИАГ НОСТИКИ: ЭПИДЕМИОЛОГИЧЕСКИЕ ТЕНДЕНЦИИ И СКРИНИНГОВЫЕ ОБСЛЕДОВАНИЯ В УЗБЕКИСТАНЕ Гульмира Базарбаева Азимджонова Central Asian Medical University международного медицинского университета ассистент, ул-Бурхониддин Маргиниони, 64, Фергана, Узбекистан, E-mail: info@camuf.uz E-mail: ms.gulmir19831909@gmail.com Содик Мадаминов Мадаминович Кандидат медицинских наук, доцент Central Asian Medical University международного медицинского университета Центральной Азии, ул. Бурхониддин Маргиниони, 64, Фергана, Узбекистан, E-mail: info@camuf.uz

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Tekshirilgan Metodologiya

    Manbani ko‘rish