Asosiy mazmunga o‘tish

4 311 natija

Natijalarni aniqlashtiring, tahlil qiling yoki eksport qiling.

  1. Ochiq kirishKonferensiya maqolasi

    Forest dynamics and afforestation efficacy in the south-western Aral Sea Basin: a multi-decadal satellite observation approach

    Kipshakbaeva Gaukhar Adilbaevna, Berdimbetov Timur Tleubergenovich, Mamutov Bakhram Khojaniyazovich · Development of innovative climate-resilient technologies for monitoring and controlling water use efficiency and the impact of salinization on crop productivity and livelihoods in the Aral Sea region · 2026

    Ushbu tadqiqotda zamonaviy axborot texnologiyalari — masofadan zondlash, geografik axborot tizimlari (GAT) va sun‘iy intellekt algoritmlari yordamida Qoraqalpog‘iston Respublikasida 2000–2024-yillarda o‘rmon ekotizimlarida yuz bergan o‘zgarishlar tahlil qilingan. Tadqiqotda Google Earth Engine (GEE) bulutli platformasi, Python dasturlash tili, QGIS va ArcGIS Pro dasturlaridan foydalanildi. Yer qoplamini tasniflash Landsat 7/8/9 va Sentinel-2 sun‘iy yo‘ldosh tasvirlari asosida Random Forest algoritmi bilan amalga oshirildi. O‘rmonlar va boshqa yer qoplami toifalari o‘rtasidagi o‘tishlarni miqdoriy baholash uchun o‘tish matritsasi va intensivlik tahlili usullari qo‘llanildi. 2030–2040-yillar uchun prognoz xaritalari CA-Markov modeli yordamida tuzildi. Natijalar 2000–2024-yillarda to‘qay o‘rmonlari 32% ga, saksovulzorlar 19% ga qisqargani, sho‘rlangan maydonlar esa 50% ga kengayganini ko‘rsatdi. Tasniflash aniqligi 91,3% ga yetdi (Kappa = 0,88). BAU ssenariysida 2040-yilgacha to‘qay o‘rmonlari yana 38% ga qisqarishi prognoz qilinmoqda.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  2. Ochiq kirishKonferensiya maqolasi

    Nukus shahridagi aholi yashash joylarini ko‘kalamzorlashtirish va landshaft qurilish uchun ekilgan Suriya gibiskus, forzisiya, yapon behisi, amorfa, ligustrum, jimolost, perikanta manzarali butalarining gullash muddatlari

    Kaypov Timur Alibaevich, Kholmurotov Mansurbek Zaripboevich, Koshkarbaeva Aysuliw Azamat kizi · Orolbo‘yi hududida suvdan foydalanish samaradorligi va sho‘rlanishning qishloq xo‘jaligi ekinlari hosildorligi hamda aholi hayot faoliyatiga ta‘sirini monitoring va nazorat qilish uchun iqlimga chidamli innovatsion texnologiyalarni ishlab chiqish · 2026

    Nukus shahri sharoitida hozirgi kungacha o‘sib rivojlanayotgan manzarali gullovchi butalar assortimentlari o‘rganilib chiqildi va ulardan Suriya gibiskus, forzisiya, yapon behisi, amorfa, ligustrum, jimolost, perikanta manzarali butalarining fenologik nazorat ishlari olib borildi. Bunda erta bahorda gullaydiganlar, yozda gullaydiganlar, kech kuzda gullaydigan manzarali gullovchi butalar aniqlandi. Ya‘ni 2023-yil va 2024-yilgi fenologik nazorat ishlari.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  3. Ochiq kirishKonferensiya maqolasi

    Arpani oziqlantirishda qumli cho‘l tuproqlarining agrokimyoviy xossalari va xaritogrammasi

    J.J. Kaypnazarov, B.D. Tajimuratov · Orolbo‘yi hududida suvdan foydalanish samaradorligi va sho‘rlanishning qishloq xo‘jaligi ekinlari hosildorligi hamda aholi hayot faoliyatiga ta‘sirini monitoring va nazorat qilish uchun iqlimga chidamli innovatsion texnologiyalarni ishlab chiqish · 2026

    Maqolada Qoraqalpog‘iston Respublikasining cho‘l mintaqalarida tarqalgan qumli cho‘l tuproqlarining agrokimyoviy xususiyatlari tahlil qilinadi. Gumus, azot, fosfor va kaliyning miqdori hamda tuproq profili bo‘yicha taqsimlanishi ko‘rib chiqiladi. Tuproq unumdorligini saqlash uchun mineral o‘g‘itlarni muvozanatli qo‘llash, organik moddalar zaxirasini ko‘paytirish va oziqa elementlari yo‘qolishining oldini olish bo‘yicha tavsiyalar beriladi.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  4. Ochiq kirishKonferensiya maqolasi

    Orolbo‘yi hududining bahorgi ekish sharoitida yumshoq bug‘doyning nav va namunalarida o‘simlik bo‘yi bo‘yicha baholanishi va seleksion ahamiyati

    Kauenderova Gulayim Kabul kizi, Allambergenov Tanjarbay Dauletmuratovich · Orolbo‘yi hududida suvdan foydalanish samaradorligi va sho‘rlanishning qishloq xo‘jaligi ekinlari hosildorligi hamda aholi hayot faoliyatiga ta‘sirini monitoring va nazorat qilish uchun iqlimga chidamli innovatsion texnologiyalarni ishlab chiqish · 2026

    Dunyoda eng ko‘p tarqalgan asosiy donli ekinlardan biri – bu bug‘doy o‘simligi hisoblanadi. Yer yuzi aholisining yarmidan ko‘p qismi oziq-ovqat sifatida bug‘doy mahsulotlarini iste‘mol qiladi. Bug‘doyni yetishtirishda morfologik belgilari hisoblangan o‘simlik bo‘yi muhim hisoblanadi. Chunki bu belgilar o‘simlikning yotib qolishi, suvdan foydalanishi, ozuqa moddalarining boshoqqa yetkazilishida ahamiyatli hisoblanadi hamda donning shakllanish jarayoniga ma‘lum darajada ta‘sir ko‘rsatadi. Tadqiqotlarimizda Qoraqalpog‘iston sharoitida yumshoq bug‘doyning nav va namunalarida o‘simlik bo‘yi o‘rganilib, natijalari hisob-kitob qilindi. Tadqiqotda tahlil qilingan nav va namunalarda o‘simlik bo‘yi 60,9-109,4 sm oralig‘ida farqlanish kuzatildi. Standart Sharof navida poya uzunligi 109,4 sm, variatsiya koeffitsiyenti 2,52% ni tashkil qildi hamda o‘rganilgan barcha namunalar orasida eng yuqori poya uzunligi ekanligi o‘rganildi. Tadqiqotda eng past ko‘rsatkich 60,9-70,7 sm oralig‘ida Gen2, Gen3, Gen5, Gen8, Gen9, Gen16, Gen25, Gen29 namunalarida kuzatildi.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  5. Ochiq kirishKonferensiya maqolasi

    Nukus shahrida yashil hududlarni barpo etishda iqlimga chidamli daraxt turlaridan foydalanish

    Joldasbaev Ramazan Bezergenovich · Orolbo‘yi hududida suvdan foydalanish samaradorligi va sho‘rlanishning qishloq xo‘jaligi ekinlari hosildorligi hamda aholi hayot faoliyatiga ta‘sirini monitoring va nazorat qilish uchun iqlimga chidamli innovatsion texnologiyalarni ishlab chiqish · 2026

    Tezisda Orolbo‘yi hududining quruq kontinental iqlimi, yog‘inlarning kamligi, suv resurslarining cheklanganligi, tuproq sho‘rlanishi, shamol va chang omillari sharoitida Nukus shahrining yashil hududlarini barqaror rivojlantirish masalalari tahlil qilingan. Nukus sharoitida Ulmus pumila L., Populus alba L., Fraxinus pennsylvanica Marshall va Maclura pomifera turlarining ekologik xususiyatlari, sho‘rlangan hududlar uchun esa Haloxylon aphyllum, Tamarix hispida va Populus euphratica turlaridan foydalanish imkoniyatlari ko‘rib chiqilgan. Suvni tejovchi sug‘orish, tuproq monitoringi, hududlarni ekologik guruhlarga ajratish va muntazam parvarishlashning ahamiyati asoslangan hamda amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  6. Ochiq kirishKonferensiya maqolasi

    Qoraqalpog‘iston qovun genofondida meva belgilari bo‘yicha qimmatli seleksion manbalarni ajratish

    Ismoilova Nasiba Nizomaddin kizi, Kh. Matiyakubov · Orolbo‘yi hududida suvdan foydalanish samaradorligi va sho‘rlanishning qishloq xo‘jaligi ekinlari hosildorligi hamda aholi hayot faoliyatiga ta‘sirini monitoring va nazorat qilish uchun iqlimga chidamli innovatsion texnologiyalarni ishlab chiqish · 2026

    Qoraqalpog‘iston mahalliy qovun genofondi meva morfologiyasi va sifat ko‘rsatkichlari bo‘yicha katta xilma-xillikka ega bo‘lib, undan yangi seleksion material yaratishda foydalanish muhim ahamiyatga ega. Tadqiqotda qovun genofondi namunalari meva vazni, meva eti qalinligi va qand miqdori bo‘yicha qiyosiy baholandi. Qari qiz katta 8,9 kg, Xorazm gulobi 7,8 kg va Olmurt gulobi 7,1 kg meva vazni bilan yirik mevalilik bo‘yicha ajralib turdi. Meva eti qalinligi Ola gurbakda 7,8 sm, Qormiz va Xorazm gulobida 7,5 sm, Qari qiz kattada 7,4 sm ni tashkil etdi. Navvot beshakda qand miqdori 15,2%, Oqqosh beshakda 15,1%, Qora gulobida 14,4% va Qari qizda 14,2% bo‘ldi. Xorazm gulobi va Qari qiz katta genotiplarida yirik mevalilik va qalin etlilik belgilarining birgalikda namoyon bo‘lishi aniqlandi. Ajratilgan genotiplar qovun seleksiyasida tegishli belgilar bo‘yicha istiqbolli boshlang‘ich manbalar sifatida baholandi.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  7. Ochiq kirishKonferensiya maqolasi

    G‘o‘zaning bir dona ko‘sak vazni, mahsuldorlik va tola chiqimi belgilarining F1 duragaylarida ota-ona shakllariga nisbatan irsiylanishi

    Ismaylova Gulzar Dosbergenovna, Aytjanov Uzakbay Eshanovich, Aytjanov Bakhitjan Uzakbayevich · Orolbo‘yi hududida suvdan foydalanish samaradorligi va sho‘rlanishning qishloq xo‘jaligi ekinlari hosildorligi hamda aholi hayot faoliyatiga ta‘sirini monitoring va nazorat qilish uchun iqlimga chidamli innovatsion texnologiyalarni ishlab chiqish · 2026

    Respublikamizda tuproq-iqlim sharoitiga moslashgan yangi tezpishar tola sifati va hosildorligi yuqori bo‘lgan navlar hamda boshlang‘ich shakllarni yaratish mamlakatimizning seleksiya fani oldida turgan asosiy vazifalardandir. Shu sababli ekolo-geografik uzoq, ya‘ni Xitoy nav namunalarini mahalliy navlar bilan duragaylash asosida tezpishar, mahsuldor hamda tola chiqimi yuqori, tola sifati jahon andozalariga to‘liq javob beradigan boshlang‘ich shakllarni yaratish bugungi kunda asosiy dolzarb masala hisoblanadi. Shuning uchun ushbu maqolada o‘rganilgan Xitoy navlari, mahalliy navlar va F1 duragaylarda tola uzunligi bo‘yicha, tolaning mikroneyr belgisi, tolaning nisbiy uzilish kuchi belgisi, tolaning sifat ko‘rsatkichlaridan biri ip yigiruvchanlik koeffitsiyenti, dominantlik (hp) darajasi va tola sifati jahon andozalari talablariga javob berishi aniqlangan.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Tekshirilgan Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  8. Ochiq kirishKonferensiya maqolasi

    Qoraqalpog‘iston Respublikasi sharoitida tuproq unumdorligi va kuzgi bug‘doy hosildorligini oshirishda organik o‘g‘itlarning (biotorf, biogumus) maqbul me‘yorlarini aniqlash

    Ismailov Makhsetbay Enbergenovich, Yuldashova Nazira Bazarbay kizi · Orolbo‘yi hududida suvdan foydalanish samaradorligi va sho‘rlanishning qishloq xo‘jaligi ekinlari hosildorligi hamda aholi hayot faoliyatiga ta‘sirini monitoring va nazorat qilish uchun iqlimga chidamli innovatsion texnologiyalarni ishlab chiqish · 2026

    Ushbu maqolada Qoraqalpog‘iston Respublikasining shimoliy tumanlari o‘rtacha sho‘rlangan tuproqlari sharoitida kuzgi bug‘doyning «Alekseich» navini yetishtirishda biotorf va biogumusning hamda ularning mahalliy go‘ng bilan birgalikdagi maqbul me‘yorlarining tuproq unumdorligi va oziq rejimiga, shuningdek, don hosildorligiga ta‘siri ilmiy jihatdan yoritilgan. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, urug‘larni 1% li biotorf eritmasida ivitib ekish hamda vegetatsiya davrida organik o‘g‘itlar bilan oziqlantirish tuproqdagi gumus va harakatchan oziq elementlari zaxirasini boyitishi, urug‘larning dala unuvchanligini oshirishi va gektaridan 74,7 ts gacha yuqori hamda sifatli don hosili olishni ta‘minlashi isbotlangan.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Tekshirilgan Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  9. Ochiq kirishKonferensiya maqolasi

    Orolbo‘yi ekologik va agroiqlimiy sharoitida asalari oilalarining mahsuldorligini oshirish va saqlash texnologiyasini takomillashtirish

    Eshmuratova Sulukhan Tulegenovna, Ktaybekov Ajiniyaz Kadirbayevich · Orolbo‘yi hududida suvdan foydalanish samaradorligi va sho‘rlanishning qishloq xo‘jaligi ekinlari hosildorligi hamda aholi hayot faoliyatiga ta‘sirini monitoring va nazorat qilish uchun iqlimga chidamli innovatsion texnologiyalarni ishlab chiqish · 2026

    Ushbu tadqiqot ishida Orolbo‘yi mintaqasining og‘ir, keskin kontinental va cho‘llashgan iqlim sharoitida asalari oilalarining mahsuldorligini oshirish va saqlash texnologiyasini takomillashtirish masalalari ilmiy-amaliy jihatdan yoritilgan. Tadqiqot davomida termoizolyatsiyalangan zamonaviy uya konstruksiyalari va biostimulyatorli oqsilli oziqlantirish vositalarining arilarning biologik xususiyatlari, eksteryer ko‘rsatkichlari hamda oilaning umumiy mahsuldorligiga ta‘siri tajribalarda asoslab berildi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatdiki, taklif etilayotgan modernizatsiyalashgan texnologiya bahorgi va yozgi kritik iqlim sharoitlarida arilarning saqlanishini ta‘minlaydi, bahorgi parvarishlash xarajatlarini 22–25% ga qisqartiradi hamda asalarichilik subyektlarining iqtisodiy rentabelligini 35% gacha oshiradi.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Tekshirilgan Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  10. Ochiq kirishKonferensiya maqolasi

    Qoraqalpog‘iston sharoitida xalq seleksiyasiga mansub kunjut namunalaridan kimyoviy mutagenez yordamida mutant navlar yaratish

    Esemuratov Azizbek Khoshmurat uli, Seytmusaev Abatbay Idirisovich, Djarasov Aydos Djarasovich · Orolbo‘yi hududida suvdan foydalanish samaradorligi va sho‘rlanishning qishloq xo‘jaligi ekinlari hosildorligi hamda aholi hayot faoliyatiga ta‘sirini monitoring va nazorat qilish uchun iqlimga chidamli innovatsion texnologiyalarni ishlab chiqish · 2026

    Mazkur tadqiqot loyihasida Qoraqalpog‘iston Respublikasining har xil tuproq-iqlim xususiyatlariga ega 3 ta o‘ziga xos tumanidan yillar davomida tabiiy saralanish va ommaviy ekilish jarayonlaridan o‘tib, mahalliy patogen hamda ekstremal abiotik stress omillariga barqarorlik orttirgan xalq seleksiyasiga mansub kunjut (Sesamum indicum L.) genofondini to‘plash hamda ular asosida mutant nav chiqarish istiqbollari tizimli bayon etilgan. Har bir tuman ekotiplaridan 30 000 donadan saralangan urug‘ namunalari 1% li yuqori konsentratsiyali etilmetansulfonat (EMS) alkillashtiruvchi birikmasi bilan modifikatsiya qilinib, M₁ avlodi shakllantirilishi hamda M₂ dan M₅ bo‘g‘inlarigacha maqsadli individual saralash ishlarini amalga oshirish orqali, yangi yuqori xo‘jalik-qimmatli belgilarga ega bo‘lgan mutant navni Davlat reestriga tavsiya etish bosqichlari ilmiy asoslangan. Kalit so‘zlar: xalq seleksiyasi, kunjut ekotiplari, etilmetansulfonat (EMS), M₁-M₅ generatsiyalari, individual saralash, mutant nav.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Tekshirilgan Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  11. Ochiq kirishKonferensiya maqolasi

    Mosh namunalarining laboratoriya sharoitida unuvchanligini aniqlash

    Djarasov Aydos Djarasovich, Allambergenov Tanjarbay Dauletmuratovich, Esemuratov Azizbek Khoshmurat uli · Orolbo‘yi hududida suvdan foydalanish samaradorligi va sho‘rlanishning qishloq xo‘jaligi ekinlari hosildorligi hamda aholi hayot faoliyatiga ta‘sirini monitoring va nazorat qilish uchun iqlimga chidamli innovatsion texnologiyalarni ishlab chiqish · 2026

    Ushbu maqolada mosh namunalaridagi unuvchanlik ko‘rsatkichlari natijalari keltirilgan. Laboratoriya sharoitida namunalarning laboratoriya sharoitida unuvchanlik ko‘rsatkichlari va ular o‘rtasidagi farqlar tahlil qilindi. Tajribalarda yuqori unuvchanlikka ega namunalar aniqlandi. Olingan natijalar mosh seleksiyasi uchun boshlang‘ich ashyolar tanlashda hamda keyingi tadqiqotlarda foydalanish uchun muhim ahamiyatga ega. Mosh namunalarining laboratoriya sharoitida unuvchanligi Xalqaro Urug‘ Testi Assotsiatsiyasi (ISTA, 2023) uslublariga muvofiq o‘tkazildi. Mosh namunalaridan Durdona navida va VI-062909 tizmasida eng yuqori unuvchanlik kuzatilgan.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Tekshirilgan Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  12. Ochiq kirishKonferensiya maqolasi

    Mosh navlarining xo‘jalik belgilarini solishtirib o‘rganish

    Djarasov Aydos Djarasovich, Allambergenov Tanjarbay Dauletmuratovich, Genjebaev Bektursin Kuralbaevich · Orolbo‘yi hududida suvdan foydalanish samaradorligi va sho‘rlanishning qishloq xo‘jaligi ekinlari hosildorligi hamda aholi hayot faoliyatiga ta‘sirini monitoring va nazorat qilish uchun iqlimga chidamli innovatsion texnologiyalarni ishlab chiqish · 2026

    Qoraqalpog‘iston sharoitida mosh (Vigna radiata L.) navlari va namunalarining agronomik xo‘jalik belgilarini solishtirish maqsadida bir omilli tasodifiylashtirilgan eksperimental dizaynda tajriba o‘tkazildi. Qoraqalpog‘iston qishloq xo‘jaligi va agrotexnologiyalar instituti tajriba maydonlarida to‘rtta nav (Durdona, Zilola, Osiyo, Baraka) o‘rganilib, bir dukkakdagi urug‘lar soni, 1000 urug‘ vazni, tup mahsuldorligi, hosildorlik va vegetatsiya davri aniqlandi. ANOVA tahlili asosida Zilola navining hosildorligi eng yuqori (17.04 ts/ga) va 1000 urug‘ vazni (67.56 g) bo‘lgani aniqlandi, vegetatsiya davri esa Baraka navida eng uzun (89.2 kun) ekanligi tasdiqlandi. Natijalar amaliy seleksiya va genetik tadqiqotlar uchun asos bo‘lib xizmat qiladi.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Tekshirilgan Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  13. Ochiq kirishKonferensiya maqolasi

    Iqlim o‘zgarishi sharoitida qishloq xo‘jaligida iqtisodiy rivojlanish va ekologik barqarorlikning o‘zaro aloqadorligi

    Choriyev Makhmayokub · Orolbo‘yi hududida suvdan foydalanish samaradorligi va sho‘rlanishning qishloq xo‘jaligi ekinlari hosildorligi hamda aholi hayot faoliyatiga ta‘sirini monitoring va nazorat qilish uchun iqlimga chidamli innovatsion texnologiyalarni ishlab chiqish · 2026

    Maqolada iqlim o‘zgarishi sharoitida fermer xo‘jaliklarining iqtisodiy samaradorligi bilan yashil o‘sish amaliyotlari bog‘liqligi baholangan. Qashqadaryo viloyatidagi 150 ta fermer xo‘jaligi so‘rovnomasi asosida beshta ko‘rsatkichli fermer xo‘jaligi yashil o‘sish indeksi (FYOI) va uchta ko‘rsatkichli iqlim xavfi indeksi (IXI) ishlab chiqildi. Bog‘liqlik o‘zaro ta‘sir hadli logarifmik regressiya modeli bilan baholandi. Natijalarga ko‘ra, FYOIning 0,1 birlikka oshishi gektar hisobiga sof daromadning o‘rtacha 8,8 foizga o‘sishi bilan bog‘liq, iqlim xavfi esa daromadni pasaytiradi. O‘zaro ta‘sir hadi ijobiy va ahamiyatli: yuqori FYOI guruhida iqlim xavfining ta‘siri past guruhga nisbatan qariyb 3 baravar kichik. Natijalar asosida yashil amaliyotlarni rag‘batlantirish va iqlim xavfini sug‘urtalash bo‘yicha tavsiyalar berilgan.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Tekshirilgan Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  14. Ochiq kirishKonferensiya maqolasi

    Направления применения климатоадаптивных агротехнологий на основе оценки водных и климатических факторов в Канлыкульском районе

    Chembarisov Elmir Ismailovich, Reymova Guljamal Batirbayevna, Balliyev Ajiniyaz Ibragimovich · Разработка инновационных климатоустойчивых технологий для мониторинга и контроля эффективности водопользования и влияния засоления на урожайность сельскохозяйственных культур и жизнедеятельность населения Приаралья · 2026

    Maqolada Qonliko‘l tumanida suv va iqlim omillarining qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarishi dinamikasi bilan o‘zaro bog‘liqligi baholangan. Tadqiqotda 2010–2025-yillar bo‘yicha suvlarning minerallashuvi, havoning o‘rtacha yillik harorati, atmosfera yog‘inlari va qishloq xo‘jaligi mahsulotlari ishlab chiqarishining o‘sish sur‘atlari haqidagi ma‘lumotlardan foydalanilgan. Dastlabki ma‘lumotlarni qayta ishlashda ko‘p yillik dinamik, qiyosiy, statistik va korrelyatsion-regression tahlil usullari qo‘llanilgan. Natijalar suvlarning minerallashuvi, havo harorati va yog‘inlar miqdori yildan yilga o‘zgarib turishini ko‘rsatdi. Suvlarning minerallashuvi bilan qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarishining o‘sish sur‘ati o‘rtasidagi juft bog‘liqlik kuchsiz bo‘ldi (r = 0,29; R² = 0,09; p = 0,269). Suvlarning minerallashuvi, o‘rtacha yillik harorat va atmosfera yog‘inlarini o‘z ichiga olgan uch omilli regressiya modeli ishlab chiqarish o‘sish sur‘ati o‘zgaruvchanligini taxminan 10 % ga tushuntirdi (R² = 0,10; p = 0,724). Bu suv va iqlim sharoitlari bilan bir qatorda ekinlar tarkibi, sug‘orish rejimi, meliorativ tadbirlar va agrotexnik omillarni ham hisobga olish zarurligini ko‘rsatadi. Bajarilgan tahlil asosida hududning tabiiy-ishlab chiqarish sharoitlarini hisobga olgan holda suv tejovchi sug‘orish, suv sifatini muntazam monitoring qilish, sho‘rga chidamli ekinlarni tanlash, raqamli kuzatuv va iqlimga moslashuvchan agrotexnologiyalarni qo‘llash yo‘nalishlari taklif etilgan.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Tekshirilgan Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  15. Ochiq kirishKonferensiya maqolasi

    Chubushnik (Philadelphus L.) o‘simligini mikroklonal ko‘paytirish texnologiyasi

    Berdimuratova Nesibeli Bazarbayevna, Eshmuratova Aygul Arepbayevna · Orolbo‘yi hududida suvdan foydalanish samaradorligi va sho‘rlanishning qishloq xo‘jaligi ekinlari hosildorligi hamda aholi hayot faoliyatiga ta‘sirini monitoring va nazorat qilish uchun iqlimga chidamli innovatsion texnologiyalarni ishlab chiqish · 2026

    Maqolada chubushnik turkumi o‘simliklarini mikroklonlash usuli bilan ko‘paytirish imkoniyati o‘rganilgan. Ushbu tadqiqotda soxta apelsinning (Philadelphus L.) in vitro mikroko‘paytirish imkoniyatlari o‘rganilgan.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Tekshirilgan Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  16. Ochiq kirishKonferensiya maqolasi

    Perilla o‘simligining dorivorlik xususiyatlari, tarkibi va qo‘llanilishi hamda uning iqtisodiy ahamiyati

    Bazarbaeva Gozzal Sultanbaevna · Orolbo‘yi hududida suvdan foydalanish samaradorligi va sho‘rlanishning qishloq xo‘jaligi ekinlari hosildorligi hamda aholi hayot faoliyatiga ta‘sirini monitoring va nazorat qilish uchun iqlimga chidamli innovatsion texnologiyalarni ishlab chiqish · 2026

    Ushbu tezisda Perilla frutescens (L.) Britton o‘simligining dorivorlik xususiyatlari, biologik faol moddalari, kimyoviy tarkibi, xalq tabobati va zamonaviy farmakologik tadqiqotlardagi o‘rni, qo‘llanilish yo‘nalishlari hamda iqtisodiy ahamiyati ilmiy adabiyotlar asosida tahlil qilindi. Perilla tarkibida rozmarin kislotasi, flavonoidlar, efir moyi komponentlari, fitosterollar, tokoferollar va ko‘p to‘yinmagan yog‘ kislotalari mavjudligi, urug‘ moyining esa α-linolen kislotaga boyligi aniqlandi. O‘simlikning oziq-ovqat, dorivor, kosmetik va nutrasevtik yo‘nalishlarda qo‘llanish imkoniyatlari umumlashtirildi.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Tekshirilgan Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  17. Ochiq kirishKonferensiya maqolasi

    Mahalliy organik o‘g‘itlar va o‘g‘it aralashmalaridan foydalanishning afzalliklari

    Bauatdinov Tashkenbay Salievich, Baltashova Gulmira Biysenbaevna · Orolbo‘yi hududida suvdan foydalanish samaradorligi va sho‘rlanishning qishloq xo‘jaligi ekinlari hosildorligi hamda aholi hayot faoliyatiga ta‘sirini monitoring va nazorat qilish uchun iqlimga chidamli innovatsion texnologiyalarni ishlab chiqish · 2026

    Mahalliy o‘g‘itlar ekin maydonlariga mineral o‘g‘itlar bilan aralashtirib berilganda yaxshi natija beradi. Ko‘pchilik tajribalarning ko‘rsatishicha, mahalliy go‘ngga 4–5 % superfosfat aralashtirib yerga berilsa, go‘ngdagi azotning umumiy miqdori ko‘payishi bilan birga uning xossalari ham yaxshilanadi. Agar go‘ng chirimagan bo‘lsa, uning tarkibida fosfor va kaliy kam bo‘ladi, unda begona o‘tlarning urug‘lari uchraydi. Shuning uchun mahalliy go‘ngni go‘ng omborlarida va maxsus chuqurlarda uzoq vaqt davomida chiritish katta ahamiyatga ega.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Tekshirilgan Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  18. Ochiq kirishKonferensiya maqolasi

    Qishloq xo‘jaligida investitsion faoliyatning samaradorligini ifodalovchi ko‘rsatkichlar tahlili

    Baltashev Jursinbay Muratbaevich · Orolbo‘yi hududida suvdan foydalanish samaradorligi va sho‘rlanishning qishloq xo‘jaligi ekinlari hosildorligi hamda aholi hayot faoliyatiga ta‘sirini monitoring va nazorat qilish uchun iqlimga chidamli innovatsion texnologiyalarni ishlab chiqish · 2026

    Ushbu maqolada innovatsion iqtisodiyotning muhim omili sifatni ta‘minlash orqali xizmatlar raqobatbardoshligini ta‘minlash, qishloq xo‘jaligi korxonasi samaradorligini baholash ko‘rsatkichlari tizimi, qishloq xo‘jaligi korxonasi samaradorligining iqtisodiy ko‘rsatkichlari, qishloq xo‘jaligi korxonasi samaradorligining ijtimoiy ko‘rsatkichlari ochib berilgan.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Tekshirilgan Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  19. Ochiq kirishKonferensiya maqolasi

    Virgin archasi (Juniperus virginiana) daraxtining ekologik xususiyatlarini o‘rganish

    Aytimov I.A., Sultanova A.A. · Orolbo‘yi hududida suvdan foydalanish samaradorligi va sho‘rlanishning qishloq xo‘jaligi ekinlari hosildorligi hamda aholi hayot faoliyatiga ta‘sirini monitoring va nazorat qilish uchun iqlimga chidamli innovatsion texnologiyalarni ishlab chiqish · 2026

    Maqolada Virgin archasi tabiatda turli iqlim sharoitlariga moslasha olishi, qurg‘oqchilikka va sovuqqa chidamliligi bilan ajralib turishi qayd etilgan. Shuningdek, bu daraxt atmosfera havosini tozalash, chang va zararli moddalarni kamaytirish hamda fitonsid moddalar ajratish xususiyatiga ega. Bu moddalar havodagi ayrim bakteriya va mikroorganizmlarning rivojlanishini cheklaydi. Shu sababli ushbu daraxt shaharlarni ko‘kalamzorlashtirish, park va bog‘larni tashkil etishda keng qo‘llaniladi.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Tekshirilgan Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  20. Ochiq kirishKonferensiya maqolasi

    Ingichka tolali g‘o‘zani resurstejamkor parvarishlashning fotosintez sof mahsuldorligiga ta‘siri

    Avazova Muhayyo Ashurali kizi · Orolbo‘yi hududida suvdan foydalanish samaradorligi va sho‘rlanishning qishloq xo‘jaligi ekinlari hosildorligi hamda aholi hayot faoliyatiga ta‘sirini monitoring va nazorat qilish uchun iqlimga chidamli innovatsion texnologiyalarni ishlab chiqish · 2026

    Mazkur maqolada ingichka tolali Termiz-202 g‘o‘za navini resurstejamkor texnologiya asosida parvarishlashda turli ko‘chat qalinliklari va chilpish usullarining g‘o‘zaning shonalash-gullash va hosil tugish-pishish davrlarida fotosintez sof mahsuldorligiga ta‘siri o‘rganilgan.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Tekshirilgan Metodologiya

    Manbani ko‘rish