Asosiy mazmunga o‘tish

4 311 natija

Natijalarni aniqlashtiring, tahlil qiling yoki eksport qiling.

  1. Ochiq kirishKonferensiya maqolasi

    Janubiy Orolbo‘yi suv havzalari rejimining shakllanishiga ta‘sir etuvchi ekologik omillarni baholash (Jiltirbas ko‘li misolida)

    Allamuratova Ziywar Bauatdinovna, Dauletmuratova Barno Kuatovna · Orolbo‘yi hududida suvdan foydalanish samaradorligi va sho‘rlanishning qishloq xo‘jaligi ekinlari hosildorligi hamda aholi hayot faoliyatiga ta‘sirini monitoring va nazorat qilish uchun iqlimga chidamli innovatsion texnologiyalarni ishlab chiqish · 2026

    Ushbu tadqiqotning maqsadi Janubiy Orolbo‘yi suv havzalaridan biri bo‘lgan Jiltirbas ko‘lining suv rejimi shakllanishiga ta‘sir etuvchi asosiy tabiiy va antropogen ekologik omillarni baholashdan iborat. Tadqiqotda gidrologik va gidrografik ma‘lumotlarni tahlil qilish, masofadan zondlash materiallarini solishtirish, suv yuzasi maydoni va suv sathi o‘zgarishlarini baholash, shuningdek, mavjud ilmiy adabiyotlar hamda kartografik materiallardan foydalanildi. Jiltirbas ko‘li Janubiy Orolbo‘yi ekologik tizimida muhim suv obyekti bo‘lib, uning rejimi daryo-delta tarmoqlari, kollektor-zovur oqimlari, yog‘in, bug‘lanish, harorat, grunt suvlari va suv xo‘jaligi boshqaruvi bilan chambarchas bog‘liq. Mavjud tadqiqotlar ko‘lning suv sathi va suv yuzasi maydonida yillar va mavsumlar bo‘yicha sezilarli o‘zgarishlar kuzatilishini ko‘rsatadi. 2023-yilgi tadqiqotda Jiltirbasning gidrografiyasi, morfometriyasi va zamonaviy holati Google Earth, SAS Planet, USGS materiallari hamda fond ma‘lumotlari asosida baholangan. 2025-yilgi tadqiqot esa Janubiy Orolbo‘yi ko‘llarining uzoq muddatli fazaviy o‘zgarishlarini Landsat tasvirlari va NDWI/MNDWI indekslari yordamida tahlil qilgan. Natijalar Jiltirbas ko‘lining doimiy suvli ko‘l sifatidagi holatini saqlab qolish uchun suv almashinuvi, suv sathi va ekologik ko‘rsatkichlarni muntazam monitoring qilish zarurligini ko‘rsatadi.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  2. Ochiq kirishKonferensiya maqolasi

    Qoraqalpog‘iston sharoitida efedra o‘simligining tarqalishi va botanik xususiyatlari

    Allambergenova A.N. · Orolbo‘yi hududida suvdan foydalanish samaradorligi va sho‘rlanishning qishloq xo‘jaligi ekinlari hosildorligi hamda aholi hayot faoliyatiga ta‘sirini monitoring va nazorat qilish uchun iqlimga chidamli innovatsion texnologiyalarni ishlab chiqish · 2026

    Maqolada Qoraqalpog‘iston Respublikasi tabiiy florasida uchraydigan efedra (Ephedra L.) turkumi vakillarining tarqalishi, morfologik belgilari, ekologik moslanishlari hamda cho‘l ekotizimlaridagi ahamiyati yoritilgan. Ustyurt platosi va Qizilqum hududlarida efedraning o‘sish sharoitlari, tuproq xususiyatlari va qurg‘oqchilikka moslanish mexanizmlari ilmiy manbalar asosida tahlil qilingan.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  3. Ochiq kirishKonferensiya maqolasi

    Quyonlarning jinsiy dimorfizmga bog‘liq ichki a‘zolari va ularning morfofunksional indeks ko‘rsatkichlari

    Ajiniyazov Bakhit Kenesbaevich, Kutlimuratov Maman Sulaymanovich, Seytnazarov Sulayman Kutlimuratovich · Orolbo‘yi hududida suvdan foydalanish samaradorligi va sho‘rlanishning qishloq xo‘jaligi ekinlari hosildorligi hamda aholi hayot faoliyatiga ta‘sirini monitoring va nazorat qilish uchun iqlimga chidamli innovatsion texnologiyalarni ishlab chiqish · 2026

    Maqolada 90 kunlik Kaliforniya zotli quyonlarda ichki a‘zolar massasi va morfofiziologik indekslarining jinsiy dimorfizmga bog‘liqligi yoritilgan. Tadqiqot Qoraqalpog‘iston Respublikasidagi xo‘jalikda, bir xil oziqlantirish va saqlash sharoitida parvarishlangan urg‘ochi va erkak quyonlar (har guruhda n=15) ustida o‘tkazildi. So‘yishdan keyin yurak, jigar, o‘pka, buyrak, taloq, me‘da va ichaklar massasi aniqlanib, morfofiziologik indekslar S.S. Shvarts uslubi bo‘yicha hisoblandi. Urg‘ochi quyonlarda jigar (82,78 va 74,37 g; P0,05). Urg‘ochilarda hazm qilish tizimi a‘zolarining (ichaklar 15,20%, me‘da 4,24%, jigar 2,93%), erkaklarda esa qon (3,24%), o‘pka (0,47%) va yurak (0,25%) indekslarining nisbatan yuqori bo‘lish tendensiyasi kuzatildi. Olingan natijalar quyonlarning so‘yim ko‘rsatkichlarini baholashda jinsga xos fiziologik xususiyatlarni hisobga olish imkonini beradi.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  4. Ochiq kirishKonferensiya maqolasi

    Issiq iqlim (yoz stressi) sharoitida sut beruvchi sigirlarning sut mahsuldorligini saqlash usullari

    B.K. Ajiniyazov, A.D. Begjanova, B.K. Esboganov · Orolbo‘yi hududida suvdan foydalanish samaradorligi va sho‘rlanishning qishloq xo‘jaligi ekinlari hosildorligi hamda aholi hayot faoliyatiga ta‘sirini monitoring va nazorat qilish uchun iqlimga chidamli innovatsion texnologiyalarni ishlab chiqish · 2026

    Tadqiqot maqsadi — issiq iqlim sharoitida yoz stressi ta‘sirida sut sigirlarining sut mahsuldorligini saqlashning ilmiy asoslangan usullarini aniqlash va umumlashtirishdan iborat. Tadqiqot metodlari sifatida 1994–2015-yillarda xalqaro ilmiy jurnallarda chop etilgan adabiyotlarga tayanilgan tizimli tahlil, harorat-namlik indeksi (THI) bo‘yicha stress zonalarini tasniflash hamda texnik, ozuqa va genetik choralar samaradorligini qiyosiy baholash qo‘llanildi. Tahlil natijalari shuni ko‘rsatadiki, THI 72 dan oshganda ozuqa iste‘moli 10–15% ga kamayadi va sut hosildorligi 10–25% gacha pasayadi. Soya, sprinkler va ventilyator tizimlari chorvani sovutishda eng samarali bo‘lib, sut yo‘qotilishining 50–70% ini qaytarish imkonini beradi. Ratsionga himoyalangan yog‘ qo‘shish, ozuqani sovuq soatlarda berish va ichimlik suvi haroratini 10–15°C da ushlab turish sut mahsuldorligini saqlashga xizmat qiladi. Kompleks choralar qo‘llanilgandagina issiq stressining iqtisodiy zarari sezilarli kamaytirilishi mumkin.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  5. Ochiq kirishKonferensiya maqolasi

    Qovoqcha (Cucurbita pepo L.) o‘simligining oziq-ovqatlik xususiyatlari va inson salomatligidagi ahamiyati

    Abdigapbarov Azamat Saymbetovich, Bayniyazova Albina Bakhtiyarovna · Orolbo‘yi hududida suvdan foydalanish samaradorligi va sho‘rlanishning qishloq xo‘jaligi ekinlari hosildorligi hamda aholi hayot faoliyatiga ta‘sirini monitoring va nazorat qilish uchun iqlimga chidamli innovatsion texnologiyalarni ishlab chiqish · 2026

    Maqolada qovoqcha (Cucurbita pepo L.) mevasining kimyoviy tarkibi, oziqaviy qiymati va inson salomatligi uchun ahamiyati bayon etilgan. O‘simlik mevasi tarkibidagi vitaminlar, mineral elementlar, pektinlar va oziqaviy tolalarning fiziologik ahamiyati ko‘rsatib berilgan. Qovoqchaning kam kaloriyaliligi, yaxshi o‘zlashtirilishi va parhezbop xususiyatlariga asoslanib, undan ratsional ovqatlanishda, bolalar ovqatlanishida va oziq-ovqat sanoatida foydalanish imkoniyatlari ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, qovoqcha yetishtirishning qishloq xo‘jaligi, oziq-ovqat xavfsizligi va qayta ishlash sanoatini rivojlantirishdagi ahamiyatiga e‘tibor qaratilgan.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  6. Ochiq kirishKonferensiya maqolasi

    Renet Semirenko va Golden Delishes olma navlarini quritish texnologiyasi va mahsulot chiqimini baholash

    Abdieva Gulmira Muratbaevna, Ozodboyev Azizbek Dilmurod ugli · Orolbo‘yi hududida suvdan foydalanish samaradorligi va sho‘rlanishning qishloq xo‘jaligi ekinlari hosildorligi hamda aholi hayot faoliyatiga ta‘sirini monitoring va nazorat qilish uchun iqlimga chidamli innovatsion texnologiyalarni ishlab chiqish · 2026

    Ushbu maqolada Renet Semirenko va Golden Delishes olma navlarini quritishga tayyorlash hamda quritish jarayonida xomashyo massasining o‘zgarishi, chiqindi miqdori va quritilgan mahsulot chiqimi o‘rganildi. Tajribada olmalarning dastlabki massasi, po‘stini archish natijasida hosil bo‘lgan chiqindi miqdori, tozalangan mahsulot massasi va quritishdan keyingi massa ko‘rsatkichlari taqqoslandi. Olma namunalari 60 °C haroratda 8 soat davomida quritildi. Hisob-kitoblar natijasida Renet Semirenko navida chiqindi ulushi 21,23%, dastlabki massaga nisbatan quritilgan mahsulot chiqimi 12,67% ni tashkil etdi. Golden Delishes navida esa ushbu ko‘rsatkichlar mos ravishda 30,26% va 10,95% ga teng bo‘ldi. Tozalangan mahsulot massasiga nisbatan quritilgan mahsulot chiqimi Renet Semirenko navida 16,09%, Golden Delishes navida 15,70% ni tashkil qildi. Natijalar o‘rganilgan namunalar doirasida Renet Semirenko navida chiqindi ulushi kamroq va nisbiy mahsulot chiqimi yuqoriroq bo‘lganini ko‘rsatdi.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  7. Ochiq kirishKonferensiya maqolasi

    No‘xat navlarining hosildorligiga ekish muddati va me‘yorining ta‘siri

    Oserbaeva Tamarakhan, Kunakbaev Nurjan Sarsenovich · Orolbo‘yi hududida suvdan foydalanish samaradorligi va sho‘rlanishning qishloq xo‘jaligi ekinlari hosildorligi hamda aholi hayot faoliyatiga ta‘sirini monitoring va nazorat qilish uchun iqlimga chidamli innovatsion texnologiyalarni ishlab chiqish · 2026

    Iftixor navi hosili Polvon naviga nisbatan erta muddatda (25-30-mart) ekilganda ekish me‘yorlari bo‘yicha 1,0, 0,7, 3,4 ts/ga, maqbul muddatda (5-10-aprel) 0,6, 0,5, 3,2 ts/ga hamda kechikib (15-20-aprel) ekilganda 0,8, 0,3, 4,3 ts/ga yuqori don hosili olishga erishilganligi ko‘rsatilgan.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  8. Ochiq kirishKonferensiya maqolasi

    Qozog‘istonning janubiy hududida yetishtiriladigan qozoq baktrian va turkman dromedar tuyalarining biologik-mahsuldorlik xususiyatlari

    Razuan Ergali, Eshmuratova Sulukhan Tulegenovna · Orolbo‘yi hududida suvdan foydalanish samaradorligi va sho‘rlanishning qishloq xo‘jaligi ekinlari hosildorligi hamda aholi hayot faoliyatiga ta‘sirini monitoring va nazorat qilish uchun iqlimga chidamli innovatsion texnologiyalarni ishlab chiqish · 2026

    Maqolada Qozog‘istonning Janubiy, Janubi-Sharqiy va Sharqiy hududlarida yetishtiriladigan qozoq baktrian va turkman dromedar tuyalarining tug‘ilgandan 30 oylik yoshgacha bo‘lgan davrdagi tirik vaznining o‘sish sur‘ati va o‘sish ko‘rsatkichlari hamda so‘yim chiqimi haqida ma‘lumotlar keltirilgan.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  9. Ochiq kirishKonferensiya maqolasi

    Turli ekologik hududlarda parvarishlangan qorako‘l qo‘zilari teri xususiyatlarining qiyosiy tahlili

    Okboyev Farkhod Berdiyevich, Klichev Zafar Safarovich · Orolbo‘yi hududida suvdan foydalanish samaradorligi va sho‘rlanishning qishloq xo‘jaligi ekinlari hosildorligi hamda aholi hayot faoliyatiga ta‘sirini monitoring va nazorat qilish uchun iqlimga chidamli innovatsion texnologiyalarni ishlab chiqish · 2026

    Maqolada Qashqadaryo viloyatining qumli cho‘l (Nishon tumani) va adir (G‘uzor tumani) hududlari sharoitida yetishtirilgan qora rangli qorako‘l qo‘zilari teri yuzasidagi rasm aniqligi, joylashish tipi va navi qiyosiy tahlil etilgan. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, adir hududida I navli terilar ulushi (77,5%) cho‘l hududiga nisbatan 3,4% ga yuqori ekanligi aniqlandi.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  10. Ochiq kirishKonferensiya maqolasi

    Ta‘lim, tashqi akademik mobillik va hamkorlikdagi almashinuv

    Tutkishbay Ibragim Askaruli, Akkozova Ardak Sabirjanovna · Orolbo‘yi hududida suvdan foydalanish samaradorligi va sho‘rlanishning qishloq xo‘jaligi ekinlari hosildorligi hamda aholi hayot faoliyatiga ta‘sirini monitoring va nazorat qilish uchun iqlimga chidamli innovatsion texnologiyalarni ishlab chiqish · 2026

    Yaqin va uzoq xorijdagi hamkor oliy ta‘lim muassasalari bilan hamkorlikni rivojlantirish universitetimizning asosiy strategik yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi. Bugungi kunda universitetimiz bilan 200 dan ortiq xalqaro shartnoma imzolanib, muhr bilan tasdiqlangan. Dunyoning 10 ta davlatidagi 100 ga yaqin hamkor oliy ta‘lim muassasalari bilan hamkorlik yo‘lga qo‘yilgan bo‘lib, bu butun dunyo talabalari, magistrantlari va doktorantlariga muloqot qilish imkoniyatini beradi. Akademik mobillik markazi talabalarga xorijda ta‘lim olishning unutilmas tajribasini taklif etadi hamda talabalar, magistrantlar va doktorantlar bilan teng darajada muloqot qilish va tajriba almashish imkoniyatini yaratadi. Barcha talabalar va magistrantlar uchun yangi imkoniyatlar ochilgan global davrda yoshlarning ongi va dunyoqarashi eng avvalo ma‘naviy qadriyatlar va tarbiyaviy mas‘uliyatdan boshlanadi. Talabalar va magistrantlarning akademik mobillik orqali xorijiy davlatlar oliy ta‘lim muassasalarida o‘qish, bilim va ilmiy tajriba almashish imkoniyatlari juda ko‘p.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  11. Ochiq kirishKonferensiya maqolasi

    Qoraqalpog‘iston sharoitida urug‘li meva bog‘laridagi zararli qalqondorlarga qarshi kurash choralarini tashkil etish

    Toreniyazov Elmurat Sherniyazovich, Bekbergenov Meyirbek Urazbaevich · Orolbo‘yi hududida suvdan foydalanish samaradorligi va sho‘rlanishning qishloq xo‘jaligi ekinlari hosildorligi hamda aholi hayot faoliyatiga ta‘sirini monitoring va nazorat qilish uchun iqlimga chidamli innovatsion texnologiyalarni ishlab chiqish · 2026

    Maqolada Qoraqalpog‘iston sharoitida urug‘li meva bog‘larida tarqalib, zarar yetkazadigan qalqondorlarning turlarini aniqlash, rivojlanish morfologiyasi, anatomiyasi, fiziologiyasini to‘liq o‘rganib chiqib, qarshi kurash choralarining ilmiy asoslarini ishlab chiqish bo‘yicha olib borilayotgan tadqiqotlar natijalari keltirilgan.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  12. Ochiq kirishKonferensiya maqolasi

    Исследование влияния работы разработанной зубовой бороны на сохранение влаги в почве при использовании её для предпосевной обработки почвы

    Auezov Ongarbay Pirleshovich, Baltaniyazov Adilbay Sarsenbayevich, Tursimuratov Sapar Yeshmuratovich, Abdullayeva Saodat Kenjebayevna · Разработка инновационных климатоустойчивых технологий для мониторинга и контроля эффективности водопользования и влияния засоления на урожайность сельскохозяйственных культур и жизнедеятельность населения Приаралья · 2026

    Ushbu maqolada ekish oldidan tuproqqa ishlov berishda foydalanilganda namlikning saqlanishiga, ish sifatiga va mashina-traktor agregatining harakatlanish qarshiligini kamaytirishga ta‘sirini aniqlash maqsadida ishlab chiqilgan, chang‘isimon polozlarga o‘rnatilgan yangi takomillashtirilgan tishli boronaning tuzilishi, ishlash prinsipi va afzalliklari batafsil ko‘rib chiqiladi. Mualliflar tomonidan haydalgan maydonlarda ishlaganda yumshoq tuproqqa chuqur botib ketadigan, oldida ulkan tuproq uyimini hosil qiladigan va dalaning mikrorelyefi buzilishiga olib kelib, texnologik jarayon sifatini yomonlashtiradigan an‘anaviy «Zigzag» turidagi tishli boronalarning kamchiliklari tahlil qilingan. Taklif etilayotgan konstruksiya ishchi organlarning maxsus polozlarga o‘rnatilishi hisobiga tuproq yuzasi bo‘ylab ravon sirpanishni ta‘minlaydi, bu esa uyim hosil bo‘lishining oldini oladi va energiya sarfini kamaytiradi. Qoraqalpog‘iston qishloq xo‘jaligi va agrotexnologiyalar institutining o‘quv xo‘jaligida o‘tkazilgan tajriba-sinov tadqiqotlari natijalariga ko‘ra, ishlab chiqilgan tirma bilan ishlov berilgandan so‘ng o‘lchami 50 mm dan kichik bo‘lgan mayda tuproq fraksiyalari miqdori 82,4 % ni tashkil etgani aniqlandi. Bundan tashqari, 0–10 sm qatlamdagi tuproq namligi ekish paytidan (16,7 %) g‘o‘zaning ilk nihollari unib chiqguniga qadar (15,9 %) yuqori darajada saqlanib, boshlang‘ich qiymatning 95,2 % ini tashkil etdi. Olingan ma‘lumotlar ekish oldidan tuproq namligini saqlash va uning strukturasini yaxshilash uchun ushbu ishlab chiqilgan tuproqqa ishlov berish qurolini qo‘llashning yuqori samaradorligini isbotlaydi.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  13. Ochiq kirishKonferensiya maqolasi

    Diskli boronalarning ish sifatini tahlil qilish va baholash

    Auezov Ongarbay Pirleshovich, Tursimuratov Sapar Yeshmuratovich, Seytmuratov Piyshenbay Boranbaevich, Karlibaev Akhmet Makhmud uli · Orolbo‘yi hududida suvdan foydalanish samaradorligi va sho‘rlanishning qishloq xo‘jaligi ekinlari hosildorligi hamda aholi hayot faoliyatiga ta‘sirini monitoring va nazorat qilish uchun iqlimga chidamli innovatsion texnologiyalarni ishlab chiqish · 2026

    Maqolada tuproqqa resurstejamkor ishlov berishda kombinatsiyalashgan diskli boronalarning konstruktiv tuzilishi, ishchi organlarining joylashuvi va texnologik ko‘rsatkichlari tahlil qilingan. Xorijiy va mahalliy diskli boronalarning ishlash xususiyatlari, agrotexnik talablarga muvofiqligi hamda tuproqni ekishga tayyorlash samaradorligi ko‘rib chiqilgan.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  14. Ochiq kirishKonferensiya maqolasi

    Разработка технологии получения экологически безопасных пестицидных средств на основе природных терпеноидов

    Zakirov Salakhutdin Khashimovich, Mukhidova Zulfiya Shabzalovna · Разработка инновационных климатоустойчивых технологий для мониторинга и контроля эффективности водопользования и влияния засоления на урожайность сельскохозяйственных культур и жизнедеятельность населения Приаралья · 2026

    O‘zbekistonda termitlarning ikki turi tarqalgan: Turkiston termiti (Anacanthotermes turkestanicus Jacobs, 1904) va katta Kaspiyorti termiti (A. ahngerianus Jacobs, 1904). Ular tez ko‘payib, aholi punktlari, qadimiy madaniyatning tarixiy yodgorliklari, muassasalar, maktablar, shifoxonalar, fermalar, omborxonalar va boshqa inshootlarga katta zarar yetkazadi. O‘tkazilgan fitokimyoviy tadqiqotlar natijasida biz Jurinea kokanica, Handelia trichophylla va Artemisia annua o‘simliklaridan ichak orqali ta‘sir etuvchi, ta‘siri uzoq davom etadigan bir qator samarali termitsid seskviterpenoidlarni, masalan, knitsin, salonitenolid, kumambrin A, arteannuin B ni ajratib oldik; ular alohida qo‘llanilganda qo‘llashning 6–10-kunlarida termitlarning 94–100% nobud bo‘lishiga olib keladi. Qishloq xo‘jaligi ekinlaridan yuqori va barqaror hosil olish uchun texnologiya va atrof-muhitni muhofaza qilishning zamonaviy talablariga javob beradigan yuqori samarali o‘simliklar o‘sish regulyatorlarini joriy etish zarur. Bu vazifa sholi yetishtirishda ham dolzarb, chunki guruch Janubi-Sharqiy Osiyo mamlakatlari aholisining asosiy oziq-ovqat mahsulotlaridan biridir. Artemisia leucodes ning yer ustki qismidan ajratib olingan leukomizin va austritsin seskviterpen laktonlari, leukomizin va austritsin aralashmasi, shuningdek, laktonlar yig‘indisining suvda eriydigan shakli sholi urug‘larining unuvchanligi, o‘sishi va hosildorligiga ta‘siri bo‘yicha biologik sinovdan o‘tkazildi, natijada hosildorlik gektariga o‘rtacha 12–14 sentnerga oshdi.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  15. Ochiq kirishKonferensiya maqolasi

    Yer tuzishni loyihalash texnologiyalari va usullari

    Zabidullaeva Ranokhan Kenesbaevna, Utepbergenova Venera Makhsetovna · Orolbo‘yi hududida suvdan foydalanish samaradorligi va sho‘rlanishning qishloq xo‘jaligi ekinlari hosildorligi hamda aholi hayot faoliyatiga ta‘sirini monitoring va nazorat qilish uchun iqlimga chidamli innovatsion texnologiyalarni ishlab chiqish · 2026

    Maqolada yer tuzishni loyihalash texnologiyalari va usullarining nazariy va amaliy asoslari, ularning yer resurslarini oqilona boshqarishdagi ahamiyati muhokama qilinadi. Geodezik o‘lchashlar, raqamli kartografiya, geografik axborot tizimlari (GIS) va masofadan zondlash texnologiyalarining imkoniyatlari tahlil qilinadi. Shuningdek, Qoraqalpog‘iston Respublikasining tabiiy-ekologik sharoitlarini hisobga olgan holda yer maydonlarini loyihalashni takomillashtirish, tuproq sho‘rlanishini kuzatish va suv resurslaridan samarali foydalanish masalalariga e‘tibor qaratiladi. Tadqiqot natijalari yer tuzishda an‘anaviy usullarni raqamli texnologiyalar bilan birlashtirish muhimligini ko‘rsatadi.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  16. Ochiq kirishKonferensiya maqolasi

    Orolbo‘yi hududida suv resurslaridan foydalanish samaradorligi va tuproq sho‘rlanishining qishloq xo‘jaligi ekinlari hosildorligiga ta‘sirini monitoring va baholashning iqlimga chidamli innovatsion texnologiyalarini ishlab chiqish

    Yerejepova Gawkhar Jetkerbay kizi · Orolbo‘yi hududida suvdan foydalanish samaradorligi va sho‘rlanishning qishloq xo‘jaligi ekinlari hosildorligi hamda aholi hayot faoliyatiga ta‘sirini monitoring va nazorat qilish uchun iqlimga chidamli innovatsion texnologiyalarni ishlab chiqish · 2026

    Orolbo‘yi hududida suv resurslarining cheklanganligi, iqlim o‘zgarishi va tuproq sho‘rlanishining kuchayishi qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarishining barqarorligiga sezilarli ta‘sir ko‘rsatmoqda. Tadqiqotning maqsadi suv resurslaridan foydalanish samaradorligi hamda tuproq sho‘rlanishining ekinlar hosildorligi va aholi hayot faoliyatiga ta‘sirini monitoring va baholashga yo‘naltirilgan iqlimga chidamli innovatsion texnologiyalarni ishlab chiqishdan iborat. Tadqiqotda dala kuzatuvlari, laboratoriya tahlillari, instrumental o‘lchashlar, statistik tahlil, tuproq namligi va elektr o‘tkazuvchanligini (EC) aniqlovchi sensorlar, masofadan zondlash, geografik axborot tizimlari (GIS) hamda meteorologik kuzatuvlardan foydalanish nazarda tutilgan. Taklif etilayotgan yondashuv sensor ma‘lumotlarini yig‘ish, ularni GIS va raqamli platformada tahlil qilish, sug‘orish me‘yorini aniqlash va suv tejovchi sug‘orishni yagona monitoring tizimiga birlashtiradi. Kutilayotgan natijalarga ko‘ra, ushbu tizim suv sarfini optimallashtirish, sho‘rlanish xavfi mavjud maydonlarni o‘z vaqtida aniqlash, sug‘orish rejimini ekinlarning real ehtiyojiga moslashtirish va hosildorlikni barqarorlashtirish imkonini beradi.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  17. Ochiq kirishKonferensiya maqolasi

    Qishloq xo‘jaligida iqlimga chidamli innovatsion texnologiyalarni ishlab chiqish

    Kholmominova Gulsevar Rakhmat kizi · Orolbo‘yi hududida suvdan foydalanish samaradorligi va sho‘rlanishning qishloq xo‘jaligi ekinlari hosildorligi hamda aholi hayot faoliyatiga ta‘sirini monitoring va nazorat qilish uchun iqlimga chidamli innovatsion texnologiyalarni ishlab chiqish · 2026

    Ushbu maqolada global iqlim o‘zgarishi va suv tanqisligi sharoitida qishloq xo‘jaligida iqlimga chidamli innovatsion texnologiyalarni ishlab chiqish va tatbiq etish masalalari, mulchalash, tuproqqa nol ishlov berish, sho‘rga chidamli ekinlar ekish va yomg‘irlatib sug‘orish ishlari keng yoritilgan. Bugungi kunda suv tanqisligi va tuproq degradatsiyasi dunyo miqyosida qishloq xo‘jaligi oldida turgan eng jiddiy muammolardan biridir. Ushbu sharoitda an‘anaviy dehqonchilik usullari o‘z samarasini yo‘qotib bormoqda. Shu bois, qishloq xo‘jaligida iqlimga chidamli innovatsion texnologiyalarni ishlab chiqish va ularni amaliyotga joriy etish oziq-ovqat xavfsizligini ta‘minlashning muhim shartiga aylandi.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  18. Ochiq kirishKonferensiya maqolasi

    Behi genofondida vegetatsiya davri davomiyligi bo‘yicha fenologik xilma-xil istiqbolli manbalarni ajratish

    Kholikov Akmal Nurmukhamat ugli, Namozov Ikhtiyor Choriyevich · Orolbo‘yi hududida suvdan foydalanish samaradorligi va sho‘rlanishning qishloq xo‘jaligi ekinlari hosildorligi hamda aholi hayot faoliyatiga ta‘sirini monitoring va nazorat qilish uchun iqlimga chidamli innovatsion texnologiyalarni ishlab chiqish · 2026

    Mazkur tadqiqotda 2022–2024-yillar davomida behi (Cydonia oblonga Mill.) genofondiga mansub 33 ta nav va namunaning vegetatsiya boshlanishi, tugashi, vegetatsiya davri davomiyligi hamda foydali harorat yig‘indisi baholandi. Genofond bo‘yicha vegetatsiya o‘rtacha 12-martda boshlanib, 28-noyabrda yakunlandi, vegetatsiya davrining o‘rtacha davomiyligi 261,4 kun, foydali harorat yig‘indisi 2931,84 °C ni tashkil etdi. Nav va namunalar kesimida vegetatsiya davomiyligi 250,1-265,3 kun oralig‘ida o‘zgarib, nav va namunalar orasidagi tafovut 15,2 kunga yetdi.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  19. Ochiq kirishKonferensiya maqolasi

    Beda qandalasi (Adelphocoris lineolatus Goeze)ning bioekologiyasi, zarar mezoni va qarshi kurash

    Khamidullaev Jangabergen Ubbiniyazovich · Orolbo‘yi hududida suvdan foydalanish samaradorligi va sho‘rlanishning qishloq xo‘jaligi ekinlari hosildorligi hamda aholi hayot faoliyatiga ta‘sirini monitoring va nazorat qilish uchun iqlimga chidamli innovatsion texnologiyalarni ishlab chiqish · 2026

    Maqolaga beda dalasida tarqalgan ixtisoslashgan zararkunanda beda qandalasining rivojlanish bioekologiyasiga ijobiy ta‘sir etadigan omillarni aniqlash bo‘yicha olib borilgan tadqiqotlar natijalari kiritilgan. Tarqalgan areallari va keltiradigan zarar mezoni bo‘yicha beda qandalasining zarar keltirish mezonini bartaraf etish maqsadida olib boriladigan qarshi kurash usullarini tatbiq etish bo‘yicha ma‘lumotlar berilgan.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  20. Ochiq kirishKonferensiya maqolasi

    Poliz ekinlari ko‘chatlarini o‘tqazadigan texnika vositalarining tahlili

    Khamidov Nurmukhammad Mukhtarovich, Orinbayev Parakhat Faritovich, Kalmuratova Zamira Maksetovna · Orolbo‘yi hududida suvdan foydalanish samaradorligi va sho‘rlanishning qishloq xo‘jaligi ekinlari hosildorligi hamda aholi hayot faoliyatiga ta‘sirini monitoring va nazorat qilish uchun iqlimga chidamli innovatsion texnologiyalarni ishlab chiqish · 2026

    Maqolada respublikamizda keng qo‘llanilib kelinayotgan poliz yetishtirish texnologiyalari va amaldagi poliz ekinlarini ko‘chat usulida o‘tqazish texnologiyasining afzalliklari bayon etilgan. Shuningdek, maqolada poliz ekinlari ko‘chatlarini o‘tqazadigan texnika vositalari respublikamizda amalda keng qo‘llanilib kelinayotgan poliz yetishtirish texnologiyasi asosida tahlil qilingan. Mavjud ekish texnologiyalari kamchiliklarini bartaraf etish maqsadida poliz ekinlarini ekish uchun tayyorlangan pushtalarga agregatning daladan bir o‘tishida plyonka va tomchilatib sug‘orish quvurlarini to‘shash bilan birga poliz ekinlari ko‘chatlarini o‘tqazadigan mashinani ishlab chiqish bo‘yicha maqsadli ilmiy-tadqiqot ishlarini olib borish lozimligi keltirilgan.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Metodologiya

    Manbani ko‘rish