Тохиров Шероз Мардонкулович, Мустафакулов Ишназар Бойназарович, Джураева Зилола Арамовна · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Peritonit qorin bo‘shlig‘i jarrohligidagi eng murakkab va hayot uchun xavfli holatlardan biri bo‘lib qolmoqda. Intensiv terapiya usullarining rivojlanishi va antibakterial qo‘llab-quvvatlashning takomillashuviga qaramay, so‘nggi o‘n yilliklarda kasallikning yaqqol ifodalangan tizimli yallig‘lanish reaksiyasi va ko‘p a‘zoli yetishmovchilik bilan kechadigan og‘ir shakllari soni ortayotgani qayd etilmoqda. Bemorlarning ushbu toifasi eng zaif hisoblanadi: natija ko‘p jihatdan jarrohlik taktikasining o‘z vaqtidaligi va yetarliligiga bog‘liq. Peritonitning tarqalgan shakllari o‘ta yuqori o‘lim ko‘rsatkichi bilan tavsiflanadi va turli mualliflar ma‘lumotlariga ko‘ra u 40-60% ga yetadi. Bunday ko‘rsatkichlar uzoq vaqt davomida saqlanib kelmoqda va davolashning an‘anaviy yondashuvlari yetarlicha samarali emasligidan dalolat beradi. Ko‘p yillar davomida standart sifatida qo‘llanilgan qorin bo‘shlig‘ini bir bosqichda sanatsiya qilish va drenajlash infeksiya manbaini lozim darajada nazorat qilishni ta‘minlamaydi hamda ikkilamchi asoratlar rivojlanishining oldini olmaydi. Shu fonda bosqichma-bosqich aralashuv tamoyillariga asoslangan yangi jarrohlik strategiyalarini izlash alohida dolzarblik kasb etadi. So‘nggi yillarda jahon amaliyotida Damage Control Surgery konsepsiyalari, yara yuzasini yopish va olib borishning zamonaviy texnologiyalari, xususan VAC-terapiya qo‘llaniladigan «ochiq qorin» (open abdomen) usuli tobora keng tarqalmoqda. Bu yondashuvlar infeksiya manbaini yetarli darajada nazorat qilishni bemorni intensiv terapiya bosqichida barqarorlashtirish imkoniyati bilan uyg‘unlashtirgan holda davolash taktikasini individuallashtirishga imkon beradi.
Нуров Байрам Хедайбердиевич, Мустафакулов Ишназар Бойназарович, Джураева Зилола Арамовна · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Butun dunyoda qandli diabet tarqalishining ortishi bilan qandli diabet oyog‘i sindromi bo‘lgan bemorlar soni barqaror ravishda ko‘paymoqda. Ushbu asorat diabet bilan og‘rigan bemorlarni kasalxonaga yotqizishning yetakchi sabablaridan biri bo‘lib, sog‘liqni saqlashning katta resurslarini talab qiladi. Mazkur ishda qandli diabet oyog‘i sindromi bo‘lgan bemorlarda oyoq yara nuqsonlarini kompleks davolashda zamonaviy bog‘lov vositalarining samaradorligi baholangan. Tadqiqotga Surxondaryo viloyat ko‘p tarmoqli shifoxonasi bazasida diabetik oyoq bo‘yicha davolangan bemorlarning klinik ma‘lumotlari kiritilgan.
G‘aybullayeva Zarina Zafar qizi, Toirova Sevinch Rashid qizi, Jalilova Dildora Murot qizi · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Mazkur maqolada tibbiy ta‘lim tizimida akusherlik va ginekologiya fanini o‘qitishda zamonaviy pedagogik yondashuvlar, xususan mulyajlar va simulyatsion robot-patsientlar orqali o‘rgatishning afzalliklari yoritilgan. Simulyatsion o‘quv texnologiyalaridan foydalanish orqali talabalar klinik holatlarni xavfsiz muhitda, real hayotga yaqin sharoitda o‘zlashtirish imkoniyatiga ega bo‘ladilar. Shuningdek, bo‘lajak shifokorlarda ijtimoiy moslashuv qobiliyatini rivojlantirish, talabalarning mustaqil ta‘limga bo‘lgan motivatsiyasini kuchaytirish va ularning intellektual hamda shaxsiy salohiyatini ro‘yobga chiqarishda simulyatsion markazlarni tashkil etilganligi ham muhimligi ta‘kidlangan. Tibbiyot pedagogining asosiy vazifasi — talabalarning mustaqil faoliyatini to‘g‘ri tashkil etish, boshqarish va baholashdan iborat ekani ko‘rsatib o‘tilgan.
Mustafaqulov Ishnazar Boynazarovich, Choriyev Hayitmurod, Jo‘rayeva Zilola Aramovna · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Qorin bo‘shlig‘ining bitishma kasalligi abdominal jarrohlikning eng keng tarqalgan va klinik jihatdan muhim muammolaridan biridir. Turli tadqiqotlar natijalariga ko‘ra, qorin bo‘shlig‘idagi jarrohlik amaliyotlaridan so‘ng bitishmalarning shakllanishi bemorlarning 67- 93 foizida kuzatiladi. Bu bitishmalar har doim ham darhol namoyon bo‘lmaydi, balki operatsiyadan yillar o‘tgach yuzaga chiqishi mumkin. Bitishma jarayoni ko‘plab asoratlarning asosini tashkil etadi. Ular orasida eng og‘iri va xavflisi o‘tkir bitishmali ingichka ichak tutilishi (O‘BIT) hisoblanadi. Bu holat o‘z vaqtida tashxis qo‘yilmasa va davolanmasa, o‘lim darajasining yuqori bo‘lishiga olib keladi, shuningdek, sezilarli ijtimoiy-iqtisodiy oqibatlarga sabab bo‘ladi. Muammoning dolzarbligi nafaqat uning keng tarqalganligi, balki oldini olishning murakkabligi bilan ham bog‘liq. Jarrohlik texnologiyalari rivojlanishi, operatsiya usullari takomillashuvi va yangi materiallar paydo bo‘lishiga qaramay, bitishma kasalligining qaytalanish darajasi yuqoriligicha qolmoqda. Bu patologik bitishmalarning oldini olish uchun eng maqbul yondashuvlarni izlashni talab etadi. Bu esa o‘z navbatida operatsiyadan keyingi kasallanish va o‘lim holatlarini kamaytirish uchun bevosita ahamiyatga ega.
Mustafaqulov Ishnazar Boynazarovich, Tohirov Sheroz Mardonqulovich, Jo‘rayeva Zilola Aramovna · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Peritonit shoshilinch jarrohlikning eng jiddiy muammolaridan biri bo‘lib qolmoqda. U yuqori o‘lim darajasi bilan tavsiflanadi, turli mualliflarning ma‘lumotlariga ko‘ra, kasallikning keng tarqalgan shakllarida bu ko‘rsatkich 20-40% ga yetadi (Ivanov va hammualliflar, 2019; Smith va boshqalar, 2021). Intensiv terapiyaning rivojlanishi va jarrohlik usullarining takomillashishiga qaramay, asoratlar darajasi so‘nggi o‘n yilliklar davomida o‘zgarmay qolmoqda. Bu esa yangi profilaktik yondashuvlarni izlash zarurligini tasdiqlaydi.
Jo‘rayeva Zilola Aramovna, Nurov Bayram Xedayberdiyevich, Mustafaqulov Ishnazar Boynazarovich · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Diabetik oyoq sindromi (DOS) qandli diabet bilan og‘rigan bemorlarda nogironlikning asosiy sabablaridan biri bo‘lib qolmoqda. Xalqaro diabet federatsiyasi ma‘lumotlariga ko‘ra, har yili bemorlarning 15-25 foizida oyoqning yarali nuqsonlari paydo bo‘ladi va ularning katta qismi nekrektomiya va rezeksiyadan tortib turli darajadagi amputatsiyalargacha bo‘lgan jarrohlik aralashuvini talab qiladi. Jarrohlik usulida davolash o‘tkir yiringli-nekrotik asoratni bartaraf etishga imkon bersa-da, oyoq funksiyasini va bemorning hayot sifatini tiklash muammosini hal qilmaydi. Amputatsiyalarning yuqori chastotasi (DOS bilan kasallangan barcha bemorlarning 10-20 foizi) va keyinchalik mehnat qobiliyatining yo‘qolishi nogironlik va o‘lim ko‘rsatkichlarini kamaytirish uchun reabilitatsiya muammosini hayotiy ahamiyatga ega qiladi.
Xalmatova Nasiba Bozarboyevna · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Ushbu ilmiy tadqiqot sport maktablarida yosh gandbolchilarni tanlash va jismoniy tarbiya tizimini zamon talablari asosida takomillashtirish va modernizatsiya qilishga bag‘ishlangan. Maqolada iqtidorli yosh sportchilarni aniqlash, ularning sport salohiyatini baholash, tanlash mezonlarini ishlab chiqish, jismoniy tarbiyaning samarali usullarini amaliyotga tatbiq etishning nazariy va amaliy yondashuvlari keltirilgan.
Xalmatova Nasiba Bozarboyevna · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Ushbu maqolada o‘smir suzuvchilarda chidamlilikni rivojlantirish va oshirishning samarali usullari tahlil qilinadi. Chidamlilik sportchilarning texnik va taktik tayyorgarligida muhim o‘rin tutib, musobaqalarda muvaffaqiyatli ishtirok etishga sezilarli hissa qo‘shadi. Tadqiqotda suzish mashg‘ulotlarida yuklama va dam olish nisbatining optimal tashkil etilishi, aerob va anaerob mashqlar o‘rtasidagi muvozanat, shuningdek, motivatsiya va psixologik tayyorgarlikning chidamlilikka ta‘siri o‘rganilgan.
To‘rayevAhmed Xolmo‘minovich · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Ushbu maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida ekologik ongni shakllantirishning nazariy va amaliy jihatlari tahlil etiladi. Tabiatni asrash, ekologik madaniyat va mas‘uliyatli munosabatni erta yoshdan boshlab singdirishning pedagogik, tarbiyaviy, psixologik hamda ijtimoiy mexanizmlari ochib berilgan. O‘quvchilarda ekologik bilim, ko‘nikma va qadriyatlarni shakllantirishda oila, maktab va jamiyatning hamkorligi, shuningdek, dars va darsdan tashqari mashg‘ulotlarning samaradorligi yoritiladi. Shuningdek, maqolada ekologik o‘yinlar, loyihalar, tabiat qo‘ynida kuzatuv ishlari va “Yashil makon” kabi davlat tashabbuslari orqali bolalarda tabiatga ongli munosabatni shakllantirish yo‘llari ko‘rsatib o‘tiladi. Tadqiqot natijalari boshlang‘ich ta‘lim jarayonida ekologik tarbiyani takomillashtirishga xizmat qiladi.
Sodiqova Fotimaxon Mahmud qizi · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Mazkur maqolada kontekstual tafsir tushunchasi va uning ta‘lim tizimidagi ahamiyati tahlil qilinadi. Kontekstual tafsir — matnni ma‘lum bir ijtimoiy, madaniy va tarixiy kontekstda izohlash usuli bo‘lib, u o‘quvchilar va talabalarda matnning mazmun-mohiyatini chuqur anglash ko‘nikmalarini shakllantirishga xizmat qiladi. Ta‘lim jarayonida kontekstual tafsir metodidan foydalanish o‘quvchilarning mustaqil fikrlash, tanqidiy yondashish hamda bilimlarni real hayotiy vaziyatlarda qo‘llash salohiyatini oshiradi. Shuningdek, mazkur yondashuv ta‘lim samaradorligini oshirish, interfaol o‘qitish jarayonlarini takomillashtirish va shaxsiylashtirilgan ta‘limni amalga oshirishda muhim omil sifatida namoyon bo‘ladi.
Shaxriddinova Laylo Nurxonovna · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Mazkur maqolada Ushbu maqolada turli yoshdagi ayollar (25–35, 36–45, 46–55 yosh) sog‘lomlashtiruvchi gimnastika mashg‘ulotlarida fitnes-aerobika vositalaridan foydalanishning nazariy-metodik asoslari, amaliy qo‘llanish xususiyatlari va samaradorligi ilmiy jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqot jarayonida yosh guruhlariga mos mashg‘ulot metodikalari ishlab chiqildi va ularning jismoniy tayyorgarlik, salomatlik hamda turmush sifatiga ta‘siri aniqlab berildi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, muntazam fitnes-aerobika mashg‘ulotlari ayollar organizmini chiniqtirish, stressni kamaytirish va umumiy sog‘lom turmush tarzini shakllantirishda muhim omil hisoblanadi.
Raxmatov Shoxrux, Xolboyeva Gulxayo · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Ushbu maqolada 9-10 yoshli o‘quvchilarda gimnastika mashqlari orqali moslashuvchanlikni rivojlantirishning ahamiyati va samaradorligi muhokama qilinadi. Maqolada moslashuvchanlikni oshirish uchun tegishli mashqlar, texnikalar va usullar tasvirlangan. Shuningdek, u moslashuvchanlikni rivojlantirishning tana shakliga va umumiy jismoniy salomatlikka ta‘sirini tahlil qiladi. Ushbu ilmiy maqola talabalarda jismoniy tarbiya bo‘yicha aniq ko‘rsatmalarni yaratishga yordam beradi.
M.A.Daminov · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Ushbu maqola gistologiya fanini tibbiyot oliygohlarida o‘qitishda virtual mikroskopiya, raqamli slaydlar, “flipped classroom” (teskari sinf), aralash (blended) o‘qitish, hamda AR/VR kabi zamonaviy ta‘lim texnologiyalarining afzalliklari, an‘anaviy usullardan farqlari va amaliy natijalari tahlil qilinadi. Adabiyotlar sharhi asosida zamonaviy texnologiyalar talaba faolligini oshirishi, bilimni mustahkamlashi va laboratoriya resurslaridan samaraliroq foydalanish imkonini yaratishi ko‘rsatiladi.
Kerimov Alisher Sabirovich · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Mazkur maqolada boshlang‘ich sinf qizlarida jismoniy tarbiya darslari jarayonida o‘zini himoya qilish elementlarini takomillashtirish metodikasi ilmiy-nazariy va amaliy jihatdan tahlil qilingan. Bugungi globallashuv jarayonida yosh avlod, ayniqsa, qiz bolalarning jismoniy va ma‘naviy barkamolligiga e‘tibor qaratish ustuvor vazifalardan biri hisoblanadi. Shu munosabat bilan jismoniy tarbiya mashg‘ulotlariga o‘zini himoya qilish elementlarini kiritish ularning sog‘lom turmush tarziga amal qilishi, harakat faoliyatini rivojlantirishi, ruhiy barqarorligini ta‘minlashi va turli noxush holatlarda o‘zini muhofaza qilish ko‘nikmalarini shakllantirishiga xizmat qiladi. Tadqiqotda boshlang‘ich sinf qizlarining yosh fiziologik xususiyatlari hisobga olingan holda, ularning jismoniy tayyorgarligi darajasi, harakat qobiliyati va hayotiy ko‘nikmalarini rivojlantirish bo‘yicha metodik tavsiyalar ishlab chiqildi. Taklif etilayotgan metodika nafaqat jismoniy rivojlanish, balki o‘quvchilarda intizomlilik, mas‘uliyat, o‘ziga ishonch, qat‘iyat va mustaqil fikrlash kabi muhim fazilatlarni tarbiyalashda ham katta ahamiyat kasb etadi. Shu orqali, boshlang‘ich sinf qizlarida jismoniy tarbiya darslari samaradorligini oshirish, ularning ijtimoiy faolligini kuchaytirish va hayotda faol pozitsiya egallashini ta‘minlash imkoniyati yaratiladi.
Artiqova Karomat Kamoldjonovna · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Ushbu maqolada “kreativlik” ning turli vaziyatlarda ta‘lim va tarbiyaga oid masalalar yuzasidan qarorlarni qabul qilishda namoyon bo‘lishi, u talabalarning ijodiy faolligini tavsiflovchi xususiyatlari yoritib berilgan. Shu bilan bir qatorda OTM talabalarida kreativligini rivojlantirish va pedagogik, psixologik fanlardan to‘la xabardor bo‘lish, ular tomonian o‘zlashtirilgan bilimlarni amaliyotda faol qo‘llay olish ko‘nikma va malakalarini shakllantirish tushunchalari keltirilgan.
Ваккасова Мухлиса Зохиджон кизи · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Ushbu maqolada dunyoning falsafiy-axloqiy modeli va uning Lev Tolstoyning “Tirilish” romanidagi badiiy timsoli tahlil qilinadi. Asar vijdon, ma‘naviy yangilanish, adolat, poklanish kabi asosiy mavzularni o‘rganadi. Qahramonlarning ichki izlanishlari, ijtimoiy adolatsizlik haqidagi mulohazalari orqali yozuvchi chuqur axloqiy masalalarni o‘rganadi. Nexlyudov va Katyusha qahramonlari o‘z-o‘zini bilish, ruhiy qayta tug‘ilish va ijtimoiy muhitning shaxsga ta‘siri masalalarini o‘rganadilar. Ushbu tadqiqotda romanning / falsafiy-axloqiy mohiyati, obrazlar tizimi va badiiy uslublari ilmiy nuqtai nazardan ko‘rib chiqiladi.
Mamatxonova Moxichexraxon Ubaydullo qizi · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Mazkur maqolada o‘zbek tilini ikkinchi til sifatida o‘qitishda qo‘llanilayotgan zamonaviy metodlar va ularning samaradorligi tahlil etilgan. Shuningdek, o‘quvchilarning til kompetensiyasini shakllantirishda innovatsion metodlarning tutgan o‘rni, o‘zbek tilini o‘zlashtirish jarayonida yuzaga keladigan muammolar va ularni bartaraf etish yo‘llari tadqiq etilgan. Maqolada til o‘rganish jarayonida samaradorlikni oshirish, zamonaviy metodlarni amaliyotga keng joriy etish va ikkinchi til sifatida o‘zbek tilini o‘qitishda yangi yondashuvlarni qo‘llashning ilmiy asoslarini ochib berilgan.
Karimov Ulmasbek · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Ushbu maqolada yangi rivojlanish bosqichida tadbirkorlik faoliyatini davlat tomonidan rag‘batlantirish ustuvorliklari falsafiy kontekstda tahlil qilinadi. Davlat siyosatida tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash, investitsiya muhitini yaxshilash, innovatsion g‘oyalarni rag‘batlantirish, kichik biznes va xususiy tashabbuslarni kengaytirish hamda bandlikni ta‘minlash hisobiga iqtisodiy barqarorlikka erishish masalalariga alohida e‘tibor qaratiladi. Ayni paytda tadbirkorlik subyektlari uchun huquqiy, moliyaviy va tashkiliy kafolatlarning mustahkamlanishi, davlat va xususiy sektor hamkorligining rivojlanishi milliy iqtisodiyot raqobatbardoshligini oshirishning muhim omili sifatida baholanadi. Ilmiy tahlil natijasida tadbirkorlikni rag‘batlantirish nafaqat iqtisodiy o‘sishga ko‘maklashishi, balki jamiyatning ijtimoiy va ma‘naviy taraqqiyotiga ham xizmat qilishi ilmiy asoslab berilgan.
Hazratqulov Shahboz Boboqul o‘gli · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Mazkur maqolada investitsiya risklari va ularning turlari, yuzaga kelish omillari va pasaytirish yo‘llari ko‘rib chiqilgan. Risklar haqida qisqacha ta‘rif berilgan. Investitsiya risklari investorlar va korxonalar uchun moliyaviy xavf-xatarlar, operatsion muammolar, moliya bozoridagi risklar va siyosiy-ijtimoiy o‘zgarishlar bilan bog‘liqlik ehtimollari tahlil qilingan.
Пулатов Сарвар Мустафаевич, Акбарова Наргиза Садирдин кизи · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Quddus artishokasi 1627 yilda Yevropaga, avval Fransiyaga, keyin esa Italiya, Gollandiya va boshqa mamlakatlarga olib kelingan. Quddus artishokasi 18-asrda Rossiyada paydo bo‘lgan, u erda dorivor o‘simlik sifatida ishlatilgan va sharobdagi ildiz mevalaridan infuzion yurak-qon tomir va nafas olish kasalliklarini davolash uchun ishlatilgan.