Абраманова Саламат, Базарбай уулу Жолдубай, Умаров Акжол · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Maqolada Issiqko‘l elektr energetika tizimining elektr rejimlari tahlili keltirilgan, shuningdek energotizimning turg‘unlik holati o‘rganilgan, bu esa kelajakda energetika muammolarini hal etishning keng istiqbollarini ta‘minlaydi.
Xabibova Dilnoza Xayotovna, Erdanov Fazliddin Faxritdinovich, Z.E.Abduraxmanova, Eshkobilova M.E · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Ushbu maqolada yarimo‘tkazgichli metanni aniqlovchi sensorlarning metrologik ko‘rsatkichlariga tashqi omillarning, jumladan, harorat, namlik va tashqi elektromagnit maydonlarning ta‘siri tahlil qilingan. Tadqiqot davomida sensorning sezuvchanligi, javob berish vaqti, xatolik darajasi kabi ko‘rsatkichlar nazariy va eksperimental asosda baholandi. Olingan natijalar metan gazini aniqlash tizimlarining ishonchliligini oshirish, sanoat va ekologik monitoring sohalarida qo‘llanilishini takomillashtirish uchun ilmiy va amaliy asos bo‘lib xizmat qiladi.
Radionova O.V., Axmadov A.F. · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Ushbu maqolada Avtomatik hisob va nazorat qilish tizimi (ASKUE)ning energetika sohasidagi ahamiyati va texnologik ustunliklari yoritilgan. Tizim yordamida elektr energiyasini aniq hisoblash, masofadan nazorat qilish va sarf-harajatlarni tahlil qilish imkoniyati yaratiladi. Maqolada ASKUE ning asosiy qurilmalari, ularning o‘zaro ishlashi hamda amaliyotda qo‘llash samaradorligi tahlil qilingan. Shuningdek, tizimni joriy etish orqali energiya tejamkorligi va boshqaruv samaradorligini oshirish imkoniyatlari ko‘rsatib o‘tilgan.
Muxammadiyev Ashiraf, Tagayev Baxodir Kuchkarbekovich, Akramov Ne‘matjon Nabijon o‘g‘li · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Ushbu maqolada sholining Lazurniy navli urug‘iga elektrtexnologik ishlov berish orqali dala sharoitida unuvchanlik va tuproqdagi mikroelementlarga Ultrabinafsha nurlarning(UBN) ta‘sir natijalari keltirilgan. Tadqiqotlar natijalaridan UB nurlantirgichning o‘simlikka elektr ta‘siri, urug‘larning ekish oldidan UBNning 253,7+300 nanometr (nm) to‘lqin uzunligi va 30,60,90 Watt quvattga ega lampalarda ishlov berish orqali dala sharoitida unuvchanligi 50% ga oshgani, ildizlarning hosil bo‘lishi 30%ga tezlashishi, hayotiy jarayonlar faollashishi, tuproqdagi gumus, almashuvchan kaliy va harakatchan fosfor miqdorini sezilarli oshgani aniqlandi.
Izzatullayev I.X. · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Biomassa energiyasi va chorvachilik chiqindilaridan unumli foydalanish, keyingi vaqtlarga kelib, aholi sonining oshib borishi natijasida ularning turli xil energiyalarga bo‘lgan ehtiyojlari ham ortib bormoqda. Insonlar turli xil energiya manbalarini ishlab chiqirish va undan foydalanish bilan bu muammoga ma‘lum miqdorda yechim topmoqdalar. Chiqindilar asosida biomassa energiyasini olish ham noan‘anaviy energiya manbalaridan biri hisoblanib, insonlarning gaz va ekologik toza bo‘lgan o‘g‘itga nisbatan ehtiyojlarini qondiradi
Ibodova Sabrina Erkin qizi, Erdanov Fazliddin Faxritdinovich, Eshkobilova M.E · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Mazkur maqolada sanoat va uy-joy ob‘ektlarida portlash va yong‘in xavfsizligini ta‘minlashda metan gazini sezgir va selektiv aniqlovchi kimyoviy sensorlar va signalizatorlar yaratish bo‘yicha olib borilgan tadqiqot natijalari yoritilgan. Tadqiqot davomida termokatalitik va yarim o‘tkazgichli sensorlar asosida metan uchun yuqori sezuvchanlikka ega, selektiv va barqaror qurilmalar ishlab chiqildi. Metan konsentratsiyasi va sensor signali orasidagi to‘g‘ri proporsional bog‘lanish, yaratilgan TKS-1 sensorining H₂ va CO gazlariga nisbatan yuqori selektivligi tajriba orqali isbotlandi. Shuningdek, sensorlarning sezgirlik, tezkorlik, barqarorlik va haroratga bog‘liq xatolik darajalari o‘rganildi hamda metan konsentratsiyasini 0,1–5,0 % oralig‘ida aniqlash imkoniyati yaratildi.
Б.Э. Хайриддинов, С.А. Утаев, У.Дж. Турдиев, С.Ю. Ганиев · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Maqolada «Muborakneftgaz» MChJ huzuridagi yordamchi xo‘jalikda qurilgan biogaz qurilmasidan olinadigan biogazning yonish mahsulotlari issiqlik-fizik xususiyatlari natijalari keltirilgan.
Samiyeva Zumrad Doniyor qizi · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Dorivor o‘simliklarni quritish ularning bioaktiv moddalarini saqlash va uzoq muddat sifatini saqlab qolish uchun muhim jarayondir. Quritish usulini to‘g‘ri tanlash o‘simliklarning kimyoviy tarkibi va dorivor xususiyatlariga bevosita ta‘sir qiladi. Ushbu maqolada turli quritish texnologiyalari, ularning samaradorligi, shuningdek, na‘matakni quritish jarayoni batafsil yoritilgan. Quritish jarayonining asosiy bosqichlari, optimal sharoitlari va sifat baholash mezonlari keltirilgan. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, infraqizil va mikroto‘lqinli quritish texnologiyalari bioaktiv moddalarni saqlashda eng samarali hisoblanadi.
Norchayev Davron Rustamovich, Quralov Srojiddin Doniyorovich · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Respublikamiz hududida sarimsoqpiyoz yetishtirish va uni export qilish ko‘lami kengayib bormoqda. Sarimsoqpiyozni yetishtirishda xususan uni ekish jarayonida sarimsoqpiyoz piyozboshini donalarga ajratish jarayoni qo‘l mehnati orqali amalga oshirilib kelinmoqda. Ushbu qo‘l mehnatiga barham berish maqsadida sarimsoqpiyoz piyozboshini donalarga ajratuvchi qurilma ishlab chiqish muhim masala bo‘lib turibdi. Bunday qurilmani yasashda bir nechta talablar qo‘yiladi. Yasalgan qurilmani bir manzildan ikkinchi manzilga ko‘chirishda qulaylikga ega bo‘lish. Qurilma ishlash jarayonida sarimsoqpiyoz donalariga shikast yetkazmaslik, donalarni po‘stlog‘idan ajralib ketmasligiga, unuvchanlik xususiyatiga salbiy ta‘sir ko‘rsatmaslik talab etiladi.
А.Т. Мирзаев, С.И. Ташкенбаева · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Maqolada dunyoda qayta tiklanuvchi energiya manbalari asosida elektr energiyasi ishlab chiqarishning tez o‘sishi tahlil qilinadi. Ushbu tendensiyani hisobga olgan holda, mintaqaning rivojlanish istiqbollarini aniqlash maqsadida Markaziy Osiyo Birlashgan energotizimidagi (MO BET) generatsiya manbalari holatini tahlil qilish zarurligi qayd etilgan. Qozog‘iston, Qirg‘iziston, Tojikiston va O‘zbekiston energotizimlarining generatsiya manbalari joriy holati tahlil qilingan. Energotizimlar bo‘yicha istiqbolli elektr energiyasi va quvvat balanslari, shuningdek mintaqada qayta tiklanuvchi energiya manbalari integratsiyasini hisobga olgan holda Qozog‘iston Yagona energotizimi (YET) va MO BET ning birlashtirilgan balansi tuzilgan. 2030 yilga qadar Qozog‘iston YET va MO BET bo‘yicha prognoz qilinayotgan elektr energiyasi iste‘molining umumiy hajmi aniqlangan. Bajarilgan tahlil hamda istiqbolli elektr energiyasi va quvvat balansi asosida ko‘rib chiqilayotgan masala bo‘yicha xulosalar keltirilgan.
Sharipov Farhod Fazlitdinovich, Turg‘unov Farruhbek Nuruddin o‘g‘li · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Ushbu ilmiy maqolada qishloq xo‘jaligida energiya resurslaridan oqilona foydalanish masalasi tahlil qilinadi. Qishloq xo‘jaligi sohasida energiya samaradorligini oshirish yo‘llari, qayta tiklanadigan energiya manbalaridan foydalanish va energiya tejamkor texnologiyalarni joriy etish bo‘yicha ilmiy yondashuvlar keltiriladi. Shuningdek, mavjud muammolar va ularni hal qilish bo‘yicha takliflar beriladi. Maqolada innovatsion texnologiyalar yordamida energiyani tejash, ekologik barqarorlikni ta‘minlash hamda iqtisodiy samaradorlikni oshirish yo‘llari keng yoritiladi
Sharibayev Nasir Yusupjanovich, Makhmudov Bekzod Mirzaakhmad ugli · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Quyosh kontsentratorlari quyosh radiatsiyasini samarali ushlash va yuqori haroratli issiqlikka aylantirish orqali sanoat issiqlik energiyasini qo‘llashda hal qiluvchi rol o‘ynaydi. Ushbu tizimlar an‘anaviy fotoalbom yoqilg‘iga asoslangan issiqlik energiyasi manbalariga barqaror va tejamkor muqobilni taqdim etish orqali qayta tiklanadigan energiya manbalarini sanoat jarayonlariga integratsiyalashuvining maqsadga muvofiqligini oshiradi. Har xil turdagi quyosh kontsentratorlari, jumladan parabolik oluklar, chiziqli Fresnel reflektorlari, quyosh minoralari va idish-tovoq tizimlari sanoat jarayonlarining harorati va operatsion talablariga qarab alohida afzalliklarni taklif qiladi. Oziq-ovqat mahsulotlarini qayta ishlash, kimyo ishlab chiqarish va metallni qayta ishlash kabi sohalarda quyosh konsentratorlarini joriy etish energiya xavfsizligini yaxshilash bilan birga issiqxona gazlari chiqindilari va energiya xarajatlarini kamaytirishga yordam beradi. Ushbu maqola sanoat sharoitida quyosh kontsentratorlarining ishlash tamoyillari, tasnifi, samaradorligi va real hayotdagi qo‘llanilishini o‘rganib, ularning barqaror sanoat rivojlanishini ta‘minlash potentsialini ta‘kidlaydi.
Sharibayev Nasir Yusupjanovich, Makhmudov Bekzod Mirzaakhmad ugli · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Ushbu maqolada quyosh konsentratorlaridan issiqlik olish usullari keng qamrovli tahlil qilinadi. Maqola parabolik botiq ko‘zguli konsentratorlar, parabolik Stirling konsentratorlari, parabolik suv isitgich, parabolik trubkali konsentratorlar va Fresnel linzali konsentratorlar kabi turli texnologik yechimlar asosida issiqlik energiyasini qanday to‘plash va uni samarali ishlatish usullarini yoritadi. Tadqiqotda eksperimental natijalar va matematik modellar yordamida konsentratorlarning samaradorligi, issiqlik yo‘qotishlari, energiya tejash va atrof-muhitga ta‘siri ko‘rib chiqilgan. Ushbu maqola innovatsion texnologiyalar va yangi yondashuvlar orqali quritish va sanoat issiqlik tizimlarida quyosh energiyasidan samarali foydalanish imkoniyatlarini taqdim etadi.
Matkarimov Paxridin Jo‘rayevich, Usmonxo‘jayev Sanjar Ibroxim o‘g‘li, Tadjiboyev Erkin Salaxidinovich · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Maqolada Lagranj-Dalember variatsion tamoyiliga asoslanib, murakkab geometrik parametrlarga ega bo‘lgan Jidalisoy gruntli to‘g‘onlarining xususiy og‘irligi va suvning gidrostatik bosimi ta‘siridagi kuchlanish-deformatsiya holati (KDH)ni baholash bo‘yicha masalalarni hal qilishning fazoviy hisoblash sxemasi, matematik modeli, hisoblash usuli hamda algoritmi keltirilgan. Abaqus universal dasturidan foydalanib, inshootning konstruktiv xususiyatlarini hisobga olgan holda, gruntli to‘g‘onning fazoviy kuchlanish-deformatsiya holatini o‘rganish uchun raqamli hisob ishlari bajarilib, natijalari taqdim etilgan. Olingan natijalar asosida murakkab geometrik parametrlarga ega bo‘lgan Jidalisoy gruntli to‘g‘onining statik yuklamalar ta‘siridagi KDHni o‘rganish - faqat inshootning fazoviy modellari yordamida hisob ishlarini amalga oshirish kerakligi ko‘rsatib berilgan.
Axmadjonov Usmonjon Zokirjon o‘g‘li, Bebitov Shodmon Oxunjonovich, Sodiqov Farrux Furqat o‘g‘li · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Ushbu maqolada namunaviy xonadonlarni isitish va issiq suv bilan ta‘milash uchun zamonaviy qurilmalardan biri bo‘lgan isssiqlik nasoslari va ularning samoradorligi yoritib berilgan. Namunaviy xonadonlar uchun isssiqlik nasoslarini qaysi turini tanlash va hisoblash formulalari keltirib o‘tilgan
I.L.Ne‘matov, B.E.Xayriddinov · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Мақолада мева-сабзавот ва полиз маҳсулотларини мажбурий-конвектив куритиш жараёнининг гидродинамик модели таклиф килинган бўлиб, иссиқлик ташувчи окимини куритиладиган махсулотга йуналиши, маҳсулот катламининг дисперслик даражаси, сфероидлар, ясси диск ва ясси пластина кўринишларида куритиш гидродинамикаси пластмассали, металл ва ёгоч панжарали таянчлар мисолида зарурий формулалар ва мезонли тенгламалар асосида моделлаштирилган.
Jalolov Zafar Muhammadi o‘g‘li, Yusupjonov Muxriddinjon Odiljon o‘g‘li, Amanova Nozima Shavkatovna · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Iqtisodiyotining rivojlanishi va taraqqiy etishi avvalambor yo‘llar va ko‘chalar tarmog‘ining holatiga bog‘liqdir. Respublikamiz bo‘yicha tashilayotgan yuklarining asosiy qismini transport vositalaridan foydalanib, shahar ko‘chalari va avtomobil yo‘llari orqali o‘z manzillariga yetkazilishi muhim ahamiyatga ega. Bugungi kunda yo‘l qurilishi tabiiy faktorlarning va bu yo‘l bo‘yicha avtomobillar oqimining kelajakdagi harakat oqimi xususiyatlarini e‘tibor bilan hisobga olishning uddasidan chiqa bilishni talab etadi.
Abdullaeva Ozoda Safibullaevna, Abdullajonova Nurzoda Nurmakhamadovna · Research Focus International Scientific Journal · 2025
So‘nggi yillarda sun‘iy intellekt (SI) va intellektual axborot tizimlarining (IAT) turli sohalarga, ayniqsa ta‘lim sohasiga integratsiyalashuvi tezlashmoqda. Ushbu yutuqlar avtomatlashtirish, intellektual tahlil va dinamik qaror qabul qilish hisobiga ta‘lim sifatini oshirishga qaratilgan. Intellektual axborot tizimlari sezilarli salohiyat ko‘rsatgan asosiy yo‘nalishlardan biri talabalar uchun psixologik diagnostikadir. Bunday tizimlar talabalarning qobiliyatlarini baholashda, shaxsiylashtirilgan o‘quv yo‘llarini taqdim etishda va kasb tanlashga yo‘naltirishda muhim rol o‘ynay oladi hamda yaxshiroq ta‘lim natijalariga erishishga ko‘maklashadi. Ushbu maqolada talabalarning psixologik holati, kognitiv qobiliyatlari va shaxsiy qiziqishlarini baholashga qaratilgan psixologik diagnostika uchun intellektual axborot tizimini ishlab chiqish bosqichlari yoritilgan. Ushbu tizim, shuningdek, talabalarga asoslangan akademik va kasbiy qarorlar qabul qilishda yo‘l ko‘rsatish uchun zarur ma‘lumotlarni taqdim etadi. Quyida ushbu tizimni ishlab chiqish bosqichlari va funksionalligi, uning ham o‘qituvchilarga, ham talabalarga keltira oladigan foydalariga e‘tibor qaratilgan holda ko‘rib chiqiladi.
A.I. Hudayberdiyeva · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Yashil texnologiyalar global iqlim o‘zgarishi, resurslarni tejash va barqaror rivojlanishni ta‘minlashda muhim rol o‘ynaydi. Mazkur maqolada yashil texnologiyalarning asosiy prinsiplari va ularning barqaror texnologiyaga aylanishidagi ahamiyati tahlil qilinadi. Yashil texnologiya ekologik ta‘sirni kamaytirish, energiya samaradorligini oshirish va qayta tiklanuvchi energiya manbalaridan foydalanish kabi sohalarda innovatsiyalarni o‘z ichiga oladi. Maqola orqali yashil texnologiyalarning global iqtisodiyotdagi o‘rni, ekologik va iqtisodiy foydalari, shuningdek, ularni rivojlantirishda dolzarb bo‘lgan ilmiy-texnik yutuqlar va siyosiy yechimlar ko‘rib chiqiladi. Yashil texnologiya orqali barqaror texnologiyaga yo‘l har bir mamlakatning ijtimoiy va iqtisodiy farovonligini ta‘minlashda muhim omil bo‘lishi mumkin.
Абдурашидов Искандарбек Джурат угли, Алимарданов Равшанджон Алимардан угли · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Dunyoda elektromobillar parki sezilarli darajada ortib bormoqda va 2020 yilda savdo hajmi 6 mln. nusxadan oshdi. Ayni paytda ishlab chiqaruvchilar akkumulyatorlar sig‘imini oshirish va batareyalar narxini pasaytirish masalasini hal qilmoqda. Elektromobildan foydalanishdagi dolzarb muammolardan biri bort akkumulyatorining bir marta to‘liq quvvatlanishida yurish zaxirasi ko‘rsatkichidir. Turli mamlakatlar ishlab chiqaruvchilari turli sinov sikllaridan foydalanadi. Yevropa kompaniyalari uchun bunday sikl WLTP, xitoylik ishlab chiqaruvchilar uchun esa CLTC hisoblanadi. Qo‘llanilayotgan Yevropa va Xitoy baholash sikllariga qiyosiy baho berilgan. Turli sharoitlarda potensial xaridorga elektromobilning asosiy texnik tavsifi haqida to‘liq to‘g‘ri bo‘lmagan ma‘lumot yetkaziladi. Aynan shu sababli maqolada Yevropa kompaniyasi va xitoylik ishlab chiqaruvchi tomonidan ishlab chiqarilgan ikki xil elektromobilning yurish avtonomligini taqqoslash uslubi taklif etiladi. Dastlabki texnik tavsiflari o‘xshash bo‘lganda, chiqishda turlicha ko‘rsatkichlar olingan. Ilmiy maqolada yengil elektromobillar uchun WLTP va CLTC sinov sikllari doirasida o‘lchovlarni o‘tkazish xususiyatlari keltirilgan. Sinovlarni o‘tkazish bosqichlari, ularning davomiyligi va ayrim fizik ko‘rsatkichlar berilgan. Turli uslub va yondashuvlar tahlili avval qo‘llanilgan NEDC sikli butun dunyoda bir xil darajada qo‘llanilganini aniqlashga imkon berdi. Hozirda undan voz kechilgan, biroq u ma‘lum darajada zamonaviy sikllar bilan bog‘liq. Shu asosda Mercedes-Benz EQA va Omoda E5 modellarining texnik parametrlari umumiy ko‘rsatkichga keltirildi. Ish davomida 12 ta dolzarb adabiyot manbayi tahlil qilindi.