Mx(H3O)1–xWSbO6·nH2O VA UNING O‘RNINI BOSADIGAN M+, H+ SHAKLLARINING ISSIQLIK MUVOZANATI VA ION ALMASHINISH XUSUSIYATLARI
X. Bozorov, O. Ergashev, G. Abdullayeva · Research Focus International Scientific Journal · 2022
Volfram - surma kristalli kislotaning ion almashinuvi va uning o‘rnini bosuvchi M+, H+ shakllarining termolizi jarayonida strukturaviy o‘zgarishlarni o‘rganish olib borildi. Termogravimetrik va sifatli rentgen fazali tahlil ma‘lumotlaridan foydalanib, volfram - surma kristalli kislotasi va unga asoslangan birikmalarning termolizi 300 dan 1150 K gacha bo‘lgan keng harorat oralig‘ida davom etadi va surma modifikatsiyasining murakkab oksidlari va WO o‘z ichiga olgan fazalar aralashmasi hosil bo‘lishi bilan kristalli suv molekulalarini olib tashlash bilan birga keladi. Ishning maqsadi bu birikmalarning strukturaviy o‘zgarishiga gidratatsiyaning ta‘sirini o‘rganish, ularning issiqlik muvozanatini va ion almashish xususiyatlarini o‘rganish kabi masalalarga qaratilgan. Fd-3m kosmik guruhi doirasida volfram - surma kristalli kislotasining strukturaviy xususiyatlari rentgen-diffraktsion tahlil ma‘lumotlari asosida (Ritveld usuli) takomillashtirildi va uning o‘rnini bosgan M+, H+ shakllari va tegishli metallarni piroklor tipidagi strukturaning kristallografik joylashuvi bo‘yicha to‘ldirish uchun model taklif qilingan. Fizik-kimyoviy usullar yordamida olingan birikmalar tarkibi, strukturaviy buzilish va ion almashinuv xossalari o‘rtasida korrelyatsiya o‘rnatildi. Olingan natijalardan kelib chiqib, piroxlor tipidagi tuzilishga izomorf bo‘lgan volframsurma kristalli kislotaning gidratlangan birikmalari 1020 K gacha issiqlik barqarorligini saqlaydi