Asosiy mazmunga o‘tish

4 311 natija

Natijalarni aniqlashtiring, tahlil qiling yoki eksport qiling.

  1. Ochiq kirishKonferensiya maqolasi

    Markaziy Osiyo olimalari ilmiy hamkorlik yo‘lida

    Murtazayeva Raxbarxon Hamidovna · «O‘zbekiston olima ayollarining mamlakat taraqqiyotiga qo‘shayotgan hissasi» mavzusidagi xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari (Nukus, 2026-yil 9–10-oktyabr) · 2026

    Maqolada Markaziy Osiyo davlatlarida faoliyat yuritayotgan olima ayollarning mintaqaviy ilmiy hamkorlikni rivojlantirish, Barqaror rivojlanish maqsadlariga erishish va ilm diplomatiyasini mustahkamlashdagi o‘rni tahlil qilinadi. O‘zbekiston, Qozog‘iston, Qirg‘iziston, Tojikiston va Turkmaniston tajribasi, shuningdek Qoraqalpog‘iston olimalarining sohaviy tarkibi asosida ekologik va suv muammolari, qishloq xo‘jaligi, biotexnologiya, tibbiyot, raqamlashtirish va gumanitar fanlardagi hamkorlik imkoniyatlari ko‘rsatib beriladi. UNESCO, BMT va TWAS ma‘lumotlari asosida ayollarning ilm-fandagi ishtiroki va mintaqaviy ilmiy platformalarning ahamiyati baholanadi. Yakunda qo‘shma tadqiqot konsorsiumlari, yosh olimalar uchun grantlar, akademik mobillik va Orolbo‘yi fanlararo platformasini rivojlantirish bo‘yicha amaliy takliflar ilgari suriladi.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Tekshirilgan Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  2. Ochiq kirishKonferensiya maqolasi

    Biologik faol moddalar va mineral oziqlanishning kuzgi bug‘doyning morfofiziologik ko‘rsatkichlari, fotosintetik apparati va hosildorligiga ta‘siri

    Salayeva Adolat Kalandarovna · Fundamental va amaliy mikrobiologiyaning bugungi holati va rivojlanish istiqbollari: yosh olimlar nigohi · 2026

    Tezisda biologik faol moddalar va mineral oziqlanishning kuzgi bug‘doy navlarida morfofiziologik jarayonlar, fotosintetik pigmentlar tizimi va mahsuldorlik shakllanishiga ta‘siri yoritilgan. Grom, Kuma, Asr va Zvezda navlari bo‘yicha olib borilgan tajribalarda gumat preparatlarining fotosintetik apparatga ta‘siri baholangan. Grom navida 0,45 % kaliy gumat qo‘llanilganda xlorofill a, xlorofill b, umumiy xlorofill va karotinoidlar miqdorining eng yuqori ko‘rsatkichlari qayd etilgan.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  3. Ochiq kirishKonferensiya maqolasi

    Stevia rebaudiana agrotsenozi hasharotlarining ekologik xususiyatlari va funksional ahamiyati

    Narimonova Gulhayo Kuzibayevna · Fundamental va amaliy mikrobiologiyaning bugungi holati va rivojlanish istiqbollari: yosh olimlar nigohi · 2026

    Maqolada Stevia rebaudiana agrotsenozida aniqlangan hasharotlarning ekologik tarkibi, oziqlanish xususiyatlari, mavsumiy faolligi va funksional ahamiyati tahlil qilingan. Tadqiqotlarda 23 tur hasharot qayd etilib, ulardan 19 turi fitofag, 4 turi parazitoid ekanligi aniqlangan. Fitofaglar orasida so‘ruvchi turlar ustunlik qilgan. Zararkunandalarning o‘simlik organlariga ta‘siri va parazitoidlarning biologik nazoratdagi ahamiyati yoritilgan.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  4. Ochiq kirishKonferensiya maqolasi

    Xorazm viloyati pomidor agrotsenozi hasharotlarining hududiy tarqalishi va ekologik joylashuv xususiyatlari

    Allabergenova Shakhlo Allaberganovna · Fundamental va amaliy mikrobiologiyaning bugungi holati va rivojlanish istiqbollari: yosh olimlar nigohi · 2026

    Mazkur tezisda Xorazm viloyati Urganch tumani sharoitida pomidor (Solanum lycopersicum L.) agrotsenozida uchraydigan hasharotlarning hududiy tarqalishi, o‘simlik organlari bo‘yicha ekologik joylashuvi hamda fitofag va entomofag turlarning funksional ahamiyati tahlil qilindi. Tadqiqotlar 2023–2025-yillarda “Davlat Rahmatulla” va “Yakubboy Zarifboy” fermer xo‘jaliklarida olib borildi. Kuzatuvlar davomida 9 turkumga mansub 28 tur hasharot qayd etildi. Hasharotlarning hududlar bo‘yicha tarqalishida agroekologik sharoitlar, sug‘orish rejimi, begona o‘tlar va o‘simlikning vegetatsiya bosqichlari bilan bog‘liq farqlar kuzatildi. Fitofaglar asosan barg, poya va generativ organlarda, entomofaglar esa zararkunandalar uchraydigan mikrobiotoplarda tarqalganligi aniqlandi. Natijalar pomidor agrotsenozida ekologik monitoring va integratsiyalashgan himoya tadbirlarini takomillashtirishda muhim ahamiyatga ega.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  5. Ochiq kirishKonferensiya maqolasi

    Научные предпосылки разработки органоминеральных удобрений на основе сапропелей с учётом углеродно-азотного баланса, гумусового состава и микробиологической активности

    Isayev G.Ya., Mamasaliyeva Laziza E., Myachina O.V., Pulatov B.A., Ibragimova M.R. · Состояние и перспективы развития фундаментальной и прикладной микробиологии: точка зрения молодых учёных · 2026

    Ushbu maqolada Sirdaryo va Xorazm viloyatlaridagi baliqchilik xo‘jaliklaridan olingan sapropeldan asosiy xomashyo sifatida foydalangan holda kompostlash jarayonlari natijalari keltirilgan. Tadqiqotda ushbu tarkibiy qismlardagi organik moddalarning (OM) C/N nisbati turlicha bo‘lgan gumusli birikmalarga aylanish jarayoni o‘rganilgan. Aniqlanishicha, sapropelning go‘ngga nisbatini oshirish hamda 1–150 kun davomida yetiltirish jarayoni gumuslanish darajasining ortishiga va moddalarning gaz fazasiga yo‘qolishining kamayishiga olib keladi. Kompostlash uchun eng maqbul sharoitlar sifatida sapropelning go‘ngga nisbati 70:30 bo‘lishi hamda yetiltirish davri 90 kunni tashkil etishi belgilandi.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  6. Ochiq kirishKonferensiya maqolasi

    Zubturum (Plantago major L.) o‘simligidan ajratib olingan mikroorganizmlar va ularning biologik faolligi

    Sayfiddinova Zulkhumor, Yusupov Ulugbek, Abdulmyanova Liliya Ilyasovna, Shodiyeva Dildora Giyosovna, Gulyamova Toshkhon Gafurovna, Kuziyeva Nilufar Khusanboy kizi · Fundamental va amaliy mikrobiologiyaning bugungi holati va rivojlanish istiqbollari: yosh olimlar nigohi · 2026

    Ushbu tadqiqotda katta zubturum (Plantago major L.) o‘simligining barg va ildiz to‘qimalaridan endofit zamburug‘larni ajratib olish va ularning biologik salohiyatini o‘rganish maqsad qilindi. Jizzax viloyati Zomin tumanidan olingan o‘simlik namunalari yuza sterilizatsiyasidan so‘ng PDA ozuqa muhitida 25–28 °C haroratda 7 kun inkubatsiya qilindi. Natijada sog‘lom o‘simlik to‘qimalaridan endofit zamburug‘ kulturalari ajratib olindi. Adabiyotlar tahlili ushbu mikroorganizmlar antimikrob metabolitlarning istiqbolli manbai bo‘lishi mumkinligini ko‘rsatdi. Olingan natijalar izolyatlarning biologik faolligini kelgusida chuqur o‘rganish uchun asos bo‘lib xizmat qiladi.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  7. Ochiq kirishKonferensiya maqolasi

    Mikrobiologiya, virusologiya va immunologiya fanini o‘qitishda interfaol pedagogik texnologiyalardan foydalanish

    Mirhomidov Abdullo Abdurakhmon ugli · Fundamental va amaliy mikrobiologiyaning bugungi holati va rivojlanish istiqbollari: yosh olimlar nigohi · 2026

    Ushbu maqolada tibbiyot oliy ta‘lim muassasalarida mikrobiologiya fanini o‘qitishda interfaol pedagogik texnologiyalardan foydalanishning nazariy va amaliy jihatlari yoritilgan. Mikrobiologiya fanining katta hajmdagi nazariy materialni klinik vaziyatlar, laboratoriya diagnostikasi va kasalliklarning etiologiyasi bilan bog‘lab o‘zlashtirishni talab qilishi an‘anaviy ma‘ruza usulidan tashqari talaba faol ishtirokini ta‘minlovchi ta‘lim texnologiyalaridan foydalanish zaruratini yuzaga keltiradi. Maqolada case-study, muammoli ta‘lim, kichik guruhlarda ishlash, brainstorming, klaster, Venn diagrammasi va vizual ta‘lim elementlaridan foydalanish imkoniyatlari tahlil qilinadi. Ilmiy adabiyotlar tahlili interfaol va faol ta‘lim yondashuvlari talabalarning bilimni qo‘llash, klinik fikrlash, muammoli vaziyatlarni tahlil qilish hamda kommunikativ ko‘nikmalarini rivojlantirishda samarali ekanligini ko‘rsatadi. Mikrobiologiya mashg‘ulotlarida nazariy bilimni klinik vaziyat bilan integratsiya qilish talabaning mikroorganizmlar haqidagi bilimlarini amaliy tibbiy tafakkur bilan bog‘lash imkonini beradi.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  8. Ochiq kirishKonferensiya maqolasi

    Mikrobiologiya va virusologiya fanini o‘qitishda mental xarita metodidan foydalanish

    Bazarova Ruzigul Shakarovna, Abdurasulova S.Sh., Abdurasulov A.Sh. · Fundamental va amaliy mikrobiologiyaning bugungi holati va rivojlanish istiqbollari: yosh olimlar nigohi · 2026

    Mazkur maqolada oliy ta‘lim muassasalarida Mikrobiologiya va virusologiya fanlarini o‘qitishda mental xarita texnologiyasidan foydalanishning didaktik va metodik imkoniyatlari yoritilgan. Shuningdek, mental xaritalarni ta‘lim jarayoniga integratsiya qilishning tayyorgarlik, yaratish, tahlil va muhokama, baholash bosqichlari hamda ularni tashkil etish metodikasi bayon etilgan. Mental xaritalardan foydalanish orqali ta‘lim oluvchilarning mustaqil, mantiqiy, tahliliy va ijodiy fikrlashini, axborotni tizimlashtirish, umumlashtirish va amaliy kompetensiyalarini rivojlantirish imkoniyatlari asoslangan.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  9. Ochiq kirishKonferensiya maqolasi

    Respiration intensity of bean seeds stored under various conditions

    Abdusalomova Zarifa Rashidovna, Sanakulov A.L. · Status and Development Prospects of Fundamental and Applied Microbiology: The Viewpoint of Young Scientists · 2026

    Ushbu maqolada turli sharoitlarda saqlangan oddiy loviya (Phaseolus vulgaris L.) urug‘larining nafas olish intensivligi va saqlash sharoitlarining urug‘larda kechadigan fiziologik-biokimyoviy jarayonlarga ta‘siri yoritiladi. Urug‘larning nafas olishi ularning hayotchanligi, unuvchanligi va saqlanish davridagi fiziologik holatini tavsiflovchi muhim ko‘rsatkichlardan biridir. Saqlash jarayonida harorat, namlik va saqlash muddati kabi omillar urug‘larda moddalar almashinuvi jadalligiga ta‘sir ko‘rsatishi mumkin. Mazkur omillarni o‘rganish loviya urug‘larini uzoq muddat davomida sifatini saqlagan holda saqlash usullarini takomillashtirishga xizmat qiladi.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  10. Ochiq kirishKonferensiya maqolasi

    Tovuqlar kolibakteriozini aniqlashda bakteriologik va molekular usullarning ahamiyati

    Khudoyberdiyeva Shakhrizoda Ilhomjon kizi, Khojakhonov Shokhruzkhon Idriskhoja ugli · Fundamental va amaliy mikrobiologiyaning bugungi holati va rivojlanish istiqbollari: yosh olimlar nigohi · 2026

    Tovuqlar kolibakteriozini aniqlashda bakteriologik tekshiruv va bakteriyaning irsiy belgilarini o‘rganish usullarining ahamiyati yoritildi. Ilmiy manbalar asosida namuna olish, kasallik qo‘zg‘atuvchisini aniqlash va laboratoriya natijalarini to‘g‘ri baholash masalalari ko‘rib chiqildi.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  11. Ochiq kirishKonferensiya maqolasi

    Homiladorlikda intragepatik xolestazning yuzaga kelishining patogenetik jihatlari

    Kenjayev Sherzod Ravshan ugli, Khoshimov Bobur Lukmanovich · Fundamental va amaliy mikrobiologiyaning bugungi holati va rivojlanish istiqbollari: yosh olimlar nigohi · 2026

    Homiladorlikdagi jigar ichi xolestazi (HJIX) — II–III trimestrda o‘t kislotalari almashinuvi buzilishi bilan kechadigan, ona va homila uchun xavfli holat. 2013–2023-yillarda HJIX asoratlaridan vafot etgan 51 nafar ayol va 12 nafar nazorat materiali morfologik, morfometrik hamda immunogistokimyoviy usullarda o‘rganildi. Oshqozon osti bezida dimlanishli pankreatit va steatonekroz ustunlik qildi. Natijalar patogenezda ichak mikrobiotasining dekonyugatsiyalovchi faolligi muhim bo‘g‘in bo‘lishi mumkinligini ko‘rsatadi.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  12. Ochiq kirishKonferensiya maqolasi

    Yiringli-yallig‘lanish jarayonlaridan ajratilgan piogen kokklarni proteomik va molekulyar-genetik usullar asosida identifikatsiya qilish

    Iskandarova Yulduzoy Nizamitdinovna, Fayziyev Vokhid Bakhramovich, Adilkhonova N.A. · Fundamental va amaliy mikrobiologiyaning bugungi holati va rivojlanish istiqbollari: yosh olimlar nigohi · 2026

    Mazkur tadqiqotda yiringli-yallig‘lanish jarayonlaridan ajratilgan piogen kokklarni zamonaviy mikrobiologik, proteomik va molekulyar-genetik usullar yordamida identifikatsiya qilish natijalari o‘rganildi. Bakterial kulturalarning morfologik xususiyatlari Gram usulida bo‘yash, MALDI-TOF MS tahlili, 16S rRNK geni sekvensiyasi va polimeraza zanjir reaksiyasi (PZR) yordamida baholandi. Olingan nukleotid ketma-ketliklari NCBI BLAST ma‘lumotlar bazasi orqali taqqoslandi hamda filogenetik tahlil o‘tkazildi. Natijalar bakterial izolyatlarni aniqlashda proteomik va molekulyar-genetik usullarni birgalikda qo‘llash muhimligini ko‘rsatdi.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  13. Ochiq kirishKonferensiya maqolasi

    Farg‘ona viloyati sharoitida post-COVID-19 assotsiatsiyalangan ovqat hazm qilish tizimi kasalliklari epidemiologiyasining hududiy jihatlarini baholash

    Boltaboyev Alisher Murodiljon ugli · Fundamental va amaliy mikrobiologiyaning bugungi holati va rivojlanish istiqbollari: yosh olimlar nigohi · 2026

    Farg‘ona viloyatida COVID-19 ni boshdan o‘tkazgan 18-60 yoshli 1605 nafar aholi orasida post-COVID-19 assotsiatsiyalangan ovqat hazm qilish tizimi kasalliklari (OHTK) epidemiologiyasi o‘rganildi. Kasallik tuzilmasida gastroduodenit (19,9%), ezofagit (15,7%) va o‘n ikki barmoqli ichak yara kasalligi (12,6%) yetakchilik qildi. Xavf omillari eng ko‘p 18-29 yoshli guruhda (50,9%) qayd etildi, erkaklarda esa 40-49 yoshda ustunlik ko‘rsatdi. Olingan ma‘lumotlar hududiy profilaktika dasturini shakllantirish uchun ilmiy asos bo‘lib xizmat qiladi.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  14. Ochiq kirishKonferensiya maqolasi

    Vabo qo‘zg‘atuvchisining tarqalishining oldini olish istiqbollari

    Bazarova Gulnora Rustamovna · Fundamental va amaliy mikrobiologiyaning bugungi holati va rivojlanish istiqbollari: yosh olimlar nigohi · 2026

    vabo qo‘zg‘atuvchisining tarqalishining oldini olish, davolash va tashxis qo‘yish bilan bog‘liq ko‘plab muammolarni hal etish bugungi kunning o‘ziga xos muammolaridan biri hisoblanadi. Suv havzalarida genetik jihatdan bog‘liq turlarning ko‘payishi va/yoki mamlakatga tashqaridan kirib kelishi natijasida Vibrio cholerae populyatsiyasining tanlanishi aholi salomatligiga iqtisodiy zarar yetkazadi, bu esa salbiy oqibatlarga olib keladi. Vabo qo‘zg‘atuvchisini o‘rganishda olingan ma‘lumotlarning ishonchliligi, o‘tkazilgan chora-tadbirlar va e‘tibor qaratish lozim bo‘lgan jihatlar keltirilgan.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  15. Ochiq kirishKonferensiya maqolasi

    Cervicovaginal dysbiosis as a cofactor of persistent human papillomavirus infection and progression of cervical neoplasia

    Abdullayeva Madinakhon Isokjon kizi · Status and Development Prospects of Fundamental and Applied Microbiology: The Viewpoint of Young Scientists · 2026

    Tezisda servikovaginal disbiozning yuqori onkogen xavfli inson papillomavirusi (HPV) persistensiyasi va bachadon bo‘yni intraepitelial neoplaziyasi (CIN) rivojlanishidagi o‘rni bo‘yicha 2011–2025-yillarda chop etilgan tadqiqotlar tahlil qilindi. Laktobatsillalar kamaygan va anaerob flora ustun bo‘lgan CST IV holati HPV aniqlanish ehtimolini oshirishi, uning ulushi normal sitologiyadan invaziv saratonga qadar 10% dan 40% gacha ortishi ko‘rsatildi. HPV-musbat ayollarda mikrobiotsenozni baholash xavfni tabaqalashtirishni yaxshilashi mumkin.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  16. Ochiq kirishKonferensiya maqolasi

    Сезонная динамика концентрации спор грибов в атмосферном воздухе и их значение для риска респираторных аллергических заболеваний (2023–2025 гг.)

    Aytmetova Shakhlo Karimovna, Narmuhamedova Mohira Kamaliddin kizi, Akramjonova Shakhnoza Ilkhomjon kizi, Ismailova E.N., Atadjanova M.R., Djambekova G.S. · Состояние и перспективы развития фундаментальной и прикладной микробиологии: точка зрения молодых учёных · 2026

    Maqolada 2023–2025-yillarda atmosfera havosidagi mikroskopik zamburug‘ sporalari konsentratsiyasining mavsumiy dinamikasi va uning respirator allergik kasalliklar xavfini baholashdagi ahamiyati ko‘rib chiqilgan. Yilning turli fasllarida zamburug‘ sporalari konsentratsiyasining o‘zgarishi hamda ularning havo harorati va namligi bilan o‘zaro bog‘liqligi tahlil qilingan. Mikromitset sporalari atmosfera havosida butun yil davomida uchrashi, ular uzoq sporalanish davri va yuqori umumiy konsentratsiya bilan tavsiflanishi aniqlandi. Sporalar sonining eng sezilarli ortishi may oyida kuzatildi: 2023-yilda 11591 ta, 2024-yilda 28567 ta spora. Yoz-kuz davrida sporalar konsentratsiyasi nisbatan yuqori darajada saqlanib, oyiga 7161–8825 sporani tashkil etdi. 2024-yilda oktabr oyida konsentratsiyaning takroriy cho‘qqisi qayd etildi, 2025-yilda esa ko‘rsatkichlarning nisbiy barqarorligi va yaqqol mavsumiy cho‘qqilar yo‘qligi kuzatildi. Olingan natijalar respirator allergik kasalliklar rivojlanishining ehtimoliy xavfini baholash uchun atmosfera havosidagi zamburug‘ sporalarini yil davomida monitoring qilish muhimligini ko‘rsatadi.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  17. Ochiq kirishKonferensiya maqolasi

    Onkogen viruslar va ularning bolalar onkologiyasidagi roli

    Khujaeva Shakhnoz Absamatovna · Fundamental va amaliy mikrobiologiyaning bugungi holati va rivojlanish istiqbollari: yosh olimlar nigohi · 2026

    Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti ma‘lumotlariga ko‘ra, har yili dunyoda 0–19 yoshdagi taxminan 400 000 nafar bola va o‘smirda saraton kasalligi aniqlanadi [1]. Zamonaviy onkologiyada infeksion agentlar, xususan, onkogen viruslarning kanserogenez jarayonidagi roli tobora ko‘proq o‘rganilmoqda. Odamda saraton bilan bog‘liqligi ishonchli isbotlangan viruslar qatoriga Epshteyn–Barr virusi (EBV), yuqori xavfli odam papilloma viruslari (HPV), gepatit B va C viruslari (HBV, HCV), odam T-hujayrali leykoz virusi 1 (HTLV-1), Kaposhi sarkomasi bilan bog‘liq gerpesvirus (HHV-8/KSHV), shuningdek Merkel hujayrali poliomavirusi (MCPyV) kiradi [2, 3]. Bolalar onkologiyasida ayniqsa EBV muhim bo‘lib, u Berkitt limfomasi, Xodjkin limfomasining ayrim shakllari va nazofaringeal karsinoma bilan bog‘liq. HBV esa bolalik davrida infeksiyalangan bemorlarda keyinchalik gepatotsellyulyar karsinoma rivojlanishi xavfini oshiradi. Maqolada onkogen viruslarning molekulyar mexanizmlari, bolalardagi o‘smalar bilan bog‘liqligi, epidemiologik ahamiyati, dunyodagi bolalar onkologiyasi holati hamda virusga qarshi profilaktikaning ahamiyati tahlil qilingan.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  18. Ochiq kirishKonferensiya maqolasi

    Karpsimon baliqlarda bronxiomikozning tarqalishi va oldini olish tadbirlari

    Sulaymanova Nafisa Abdimuminovna, Ergasheva Rukhsora Akbar kizi, Botirova Zamira Radjabboyevna · Fundamental va amaliy mikrobiologiyaning bugungi holati va rivojlanish istiqbollari: yosh olimlar nigohi · 2026

    Ushbu maqolada karpsimon baliqlarda uchraydigan xavfli infeksion-mikotik kasalliklardan biri - bronxiomikozning tarqalishi, kasallik qo‘zg‘atuvchisining biologik xususiyatlari, epizootologik omillari, klinik belgilari, patologik o‘zgarishlari hamda oldini olish tadbirlari yoritilgan. Bronxiomikoz, ya‘ni “jabra chirishi”, asosan Branchiomyces avlodiga mansub B. sanguinis va B. demigrans zamburug‘lari bilan bog‘liq bo‘lib, karpsimon baliqlarning jabra apparatini zararlaydi. Qo‘zg‘atuvchi jabraning qon tomirlarida rivojlanib, qon aylanishining buzilishi, tromboz, ishemiya va nekrotik jarayonlarning shakllanishiga sabab bo‘ladi. Kasallikning rivojlanishida suv haroratining ko‘tarilishi, organik moddalarning ko‘pligi, suv almashinuvining yetarli emasligi, baliqlarning zich joylashtirilishi, ortiqcha oziqlantirish, zoogigiyenik talablarning buzilishi va baliqlarning stress holati muhim ahamiyatga ega. Ayniqsa, suv harorati 20-25 °C dan yuqori bo‘lgan davrda kasallikning avj olishi kuzatilishi mumkin. Maqolada bronxiomikozni oldini olishda suv sifatini muntazam nazorat qilish, havzalarni quritish va dezinfeksiya qilish, kasal va o‘lgan baliqlarni tezda ajratish, yangi baliqlarni karantin qilish, inventar va ovlash jihozlarini dezinfeksiyalash, me‘yoriy zichlikda baliq yetishtirish hamda suv almashinuvini yaxshilashning ahamiyati ko‘rsatib berilgan. Ilmiy manbalar tahlili kasallikni davolashdan ko‘ra profilaktik tadbirlarni muntazam tashkil etish iqtisodiy va veterinariya nuqtayi nazaridan samaraliroq ekanligini ko‘rsatadi.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Metodologiya

    Manbani ko‘rish
  19. Ochiq kirishKonferensiya maqolasi

    Karpsimon baliqlar psevdomonozining patomorfologik diagnostikasi va qarshi kurash choralari

    Sulaymanova Nafisa Abdimuminovna, Babamuratova N.B. · Fundamental va amaliy mikrobiologiyaning bugungi holati va rivojlanish istiqbollari: yosh olimlar nigohi · 2026

    Psevdomonoz karpsimon baliqlarni sun‘iy yetishtirish xo‘jaliklarida uchraydigan bakterial kasalliklardan biri bo‘lib, baliqlarning tashqi qoplamalari, jabralari va ichki a‘zolarida turli darajadagi patologik o‘zgarishlarni yuzaga keltiradi. Kasallikning rivojlanishida Pseudomonas turkumiga mansub bakteriyalar bilan bir qatorda suv muhitining yomonlashuvi, yuqori zichlik, oziqlantirishdagi kamchiliklar va stress omillari muhim ahamiyatga ega. Mazkur maqolada karpsimon baliqlar psevdomonozida kuzatiladigan asosiy klinik va patomorfologik belgilar, ichki a‘zolardagi gistologik o‘zgarishlar hamda ularning diagnostik ahamiyati tahlil qilindi. Shuningdek, kasallikning oldini olish va unga qarshi kurashishda sanitariya-gigiyena tadbirlari, suv sifatini nazorat qilish, karantin, xo‘jalik bioxavfsizligi va davolash yondashuvlari yoritildi.

    Iqtiboslar

    • ReLibrary0
    • OpenAlex0
    • Crossref0

    Metodologiya

    Manbani ko‘rish