Ochiq kirishMaqola
Толибов Мансур Махмудович, Рузиев Кахраман Турдиевич · Research Focus International Scientific Journal · 2026
Dolzarbligi. Dermatovenerologik kasalliklar yuqori tarqalganlik, klinik polimorfizm va sezilarli tibbiy-ijtimoiy ahamiyat bilan tavsiflanadi. Tashxis texnologiyalarining rivojlanishiga qaramay, klinik amaliyotda kech tashxislash chastotasi yuqoriligicha qolmoqda, bu esa patologik jarayonning surunkalilashuviga, asoratlar rivojlanishiga va bemorlar hayot sifatining pasayishiga olib keladi. Shu bois dermatovenerologik kasalliklarni kech aniqlash xavf omillarini o‘rganish dolzarb ilmiy-amaliy vazifa bo‘lib qolmoqda. Maqsad. Turli yosh va ijtimoiy maqomdagi bemorlarda dermatovenerologik kasalliklarni kech tashxislashning asosiy xavf omillarini aniqlash va tahlil qilish. Materiallar va usullar. 18 yoshdan 65 yoshgacha bo‘lgan, dermatovenerologik kasalliklari bor 120 nafar bemor ishtirokida retrospektiv-prospektiv observatsion tadqiqot o‘tkazildi. Kech tashxislash mezoni sifatida dastlabki simptomlar paydo bo‘lganidan keyin 6 oydan ko‘proq vaqt o‘tib klinik tashxis qo‘yilishi hisoblandi. Klinik-anamnestik tahlil, ijtimoiy-demografik ko‘rsatkichlarni baholash, tibbiy hujjatlar tahlili hamda tavsifiy statistika va χ² mezonidan foydalangan holda ma‘lumotlarni statistik qayta ishlash usullari qo‘llanildi. Farqlar p < 0,05 da statistik ahamiyatli deb hisoblandi. Natijalar. Kech tashxislash bemorlarning 46,7 % ida aniqlandi. Kech aniqlashning ishonchli darajada yuqori chastotasi past ma‘lumot darajasi, qishloq joyida yashash, o‘z-o‘zini davolashga moyillik va klinik simptomlarni yetarlicha baholamaslik bilan bog‘liq ekanligi aniqlandi. Teri va tanosil kasalliklarining stigmatizatsiyasi hamda maxsus yordamga murojaat qilishdan qo‘rqishni o‘z ichiga olgan psixologik omillar, shuningdek, sog‘liqni saqlash tizimining tashkiliy muammolari — ixtisoslashtirilgan yordam qulayligining cheklanganligi va birlamchi bo‘g‘in shifokorlarining yetarlicha hushyor emasligi muhim rol o‘ynadi. Kech tashxislash kasalliklarning atipik va kam simptomli kechishida ko‘proq qayd etildi. Xulosa. Dermatovenerologik kasalliklarni kech tashxislash ko‘p omilli tabiatga ega bo‘lib, ijtimoiy-demografik, xulq-atvor, psixologik, klinik va tashkiliy omillarning uyg‘unlashuvi bilan bog‘liq. Olingan ma‘lumotlar aholining tibbiy savodxonligini oshirish, bemorlar marshrutini optimallashtirish va erta tashxislash tizimini takomillashtirishga qaratilgan kompleks yondashuv zarurligini asoslaydi.