Мурзакулов Н.А, Тажибаева Гулзар, Апсамат кызы Гулиза, Шерикбай у Нуртилек · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Maqolada Qirg‘iziston energetika tizimining muammolari va rivojlanish salohiyati hamda ushbu muammoning yuzaga kelishiga sabab bo‘luvchi asosiy omillar asoslab berilgan. Qayta tiklanuvchi manbalardan foydalanish samaradorligini oshirish va olinadigan issiqlik hamda elektr energiyasi tannarxini pasaytirishning katta potensial imkoniyatlari aniqlangan bo‘lib, bu kelajakda energetika va ekologiya muammolarini hal qilishning keng istiqbollarini ta‘minlaydi.
Saloydinov Sardorjon Qodirjon o‘g‘li · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Ushbu maqolada Namangan viloyati, xususan Chortoq tumani sharoitida shamol va mikro gidroelektr stansiyalarining (mikroGES) birgalikdagi ishlashi orqali energiya manbalaridan samarali foydalanish masalalari o‘rganildi. Mintaqaning geoiqlimiy sharoitlari, shamol tezligi va suv oqimlarining doimiyligi tahlil qilinib, ularning asosida gibrid elektr stansiyasini tashkil etish imkoniyatlari baholandi. Shuningdek, tizimning ishonchliligi va energiya ishlab chiqarish samaradorligini oshirish uchun texnik yechimlar taklif etildi. Tadqiqot natijalari ushbu hududda qayta tiklanuvchi energiya manbalaridan kengroq foydalanish imkoniyatlarini ko‘rsatadi hamda energiya ta‘minotining barqarorligini ta‘minlashda amaliy ahamiyatga ega.
Khudoyberdiyeva Sabina Murodjonovna, Eshobilova Mavjuda Ergashboyevna · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Ushbu maqolada metan (CH₄) va tabiiy gazni aniqlash uchun maxsus ishlab chiqilgan yarimo‘tkazgichli gaz sensorining tuzilishi va ishlash prinsiplari keltirilgan. Sensor qalay oksidi (SnO₂), rux oksidi (ZnO) va volfram oksidi (WO₃) kabi metall oksidli yarimo‘tkazgichlarda o‘tkazuvchanlik modulyatsiyasi prinsipi asosida ishlaydi; ularning elektr qarshiligi sensor sirtida gaz adsorbsiyasiga javoban o‘zgaradi. Sezgir element o‘rnatilgan mikroisitgichga ega planar tuzilmaga integratsiya qilingan bo‘lib, bu sezuvchanlik va selektivlikni optimallashtirish maqsadida haroratni boshqarish imkonini beradi. Metan molekulalari xemosorbsiyalangan kislorod turlari bilan oksidlanish-qaytarilish reaksiyalari orqali aniqlanadi, bu esa qarshilikning o‘lchanadigan o‘zgarishlariga olib keladi. Konstruksiya real vaqt rejimida monitoring qilish imkonini beruvchi signalni shakllantirish sxemalari va ma‘lumot yig‘ish modullarini o‘z ichiga oladi. Sensor metanning past konsentratsiyalariga yuqori sezuvchanlikni, tez javob berish va tiklanish vaqtini hamda o‘zgaruvchan atrof-muhit sharoitlarida barqaror ishlashni namoyish etadi.
Khodieva Nargiza Djurakulovna, Eshkobilova Mavjuda Ergashboyevna · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Gaz sensorlarining javob berish va tiklanish vaqtlari ularning dinamik xatti-harakati haqida tasavvur beradi va eksperimental usullar bilan aniqlanadi. Javob berish vaqti gaz konsentratsiyasining keskin o‘zgarishi ta‘siridan so‘ng sensorning o‘z yakuniy signal qiymatining 90% iga yetishi uchun zarur bo‘lgan davrni bildiradi. U ko‘pincha τ₀₉ yoki τ_response deb belgilanadi. Aksincha, τ₀₁ yoki τ_recovery deb belgilanadigan tiklanish vaqti gaz olib tashlanib, toza havo kiritilgandan keyin sensorning boshlang‘ich bazaviy qiymatining 10% iga qaytishi uchun ketadigan vaqtdir.
Xolmatova Madinabonu Akram qizi, Marxabo Balxiyevna Usmonova · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Karoteonidlar, o‘simliklar, mikroorganizmlar va ba‘zi hayvonlarda mavjud bo‘lgan rang beruvchi moddalar bo‘lib, ular yengil va qizil ranglarga ega. Karoteonidlarning biosintezi va tuzilishi ilm-fanda muhim ahamiyatga ega, chunki ular inson salomatligi va ekosistemalardagi rolini belgilaydi. Ushbu maqolada karoteonidlarning biosintez jarayoni, tuzilishi va bu sohadagi yangi kashfiyotlar hamda farazlar muhokama qilinadi.
Raxmonqulova Marjona Baxtiyorovna, Arzimurodova Xonbuvi Jamol qizi, Kosimova Xurshida Rajabboyovna · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Ushbu maqolada asfaltenlar va smolasimon komponentlarning xom neftni qayta ishlashning turli bosqichlariga, jumladan distillash, katalitik kreking va quvur orqali tashishga ingibirlovchi ta‘siri o‘rganiladi. Ushbu yuqori molekulyar og‘irlikka ega qutbli birikmalar agregatlanishga moyil bo‘lib, bu qovushqoqlikning ortishiga, uskunalarning ifloslanishiga, katalizatorning faolsizlanishiga va oqimni ta‘minlash muammolariga olib keladi. Ularning kimyoviy murakkabligi va kuchli molekulalararo o‘zaro ta‘siri ularni an‘anaviy ajratish usullariga ayniqsa chidamli qiladi. Maqolada neytrallashning zamonaviy strategiyalari, jumladan kimyoviy dispergatorlar, sirt-faol moddalar va nanomateriallarga asoslangan yechimlar ko‘rib chiqiladi. Qo‘shimchalar samaradorligi, o‘zaro ta‘sir kinetikasi va jarayonni optimallashtirish bo‘yicha eksperimental ma‘lumotlar ularning amaliy qo‘llanilishini baholash uchun taqdim etilgan.
M.M.Mexmonxonov, F.Q. Abdullayeva, D.R.Xaydarova · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Ushbu ilmiy maqolada Namangan viloyati Yangiqo‘rg‘on tumanida o‘suvchi Phlomoides nuda o‘simligi tarkibidan ajratib olingan biologik faol birikmalar — ekdisteron, α-ekdizon, 8-O-asetilgarpagid, lamiid va pinitol molekulalarining strukturasi DFT/B3LYP/3-21G usuli asosida kvant-kimyoviy hisoblash dasturi Gaussian 98 orqali optimallashtirildi. Ularning infraqizil tebranish (IQ) spektrlari eksperimental va nazariy jihatdan qiyoslab tahlil qilindi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, molekulalarning eksperimental spektrlari nazariy spektral cho‘qqilar bilan yuqori darajada mos keladi. Ayniqsa, deformasion va valent tebranishlarga oid tebranish modlari aniqligi molekulalardagi halqalar soni, C-O, C-H, C- C bog‘larining mavjudligini va tuzilmaning aniqligini tasdiqlaydi. Bu tahlil natijalari ajratilgan moddalarning kimyoviy strukturasi yuqorida keltirilgan formulalar asosida tasdiqlanishiga asos bo‘ldi.
Karshiyeva Madina Mitin kizi, Kholiyorova Sabina Farkhod kizi, Khusanov Eldor Safariddinovich · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Ushbu tadqiqotda dolomitdan kalsiy va magniy ionlarini suvli ekstraksiya va cho‘ktirish usullari yordamida tanlab ajratish o‘rganiladi. Tadqiqot Ca²⁺ va Mg²⁺ ionlarining bikarbonat ionlari (NaHCO₃ va (NH₄)₂HCO₃) bilan reaksiyalariga qaratilgan bo‘lib, bu karbonat asosidagi cho‘kmalar hosil bo‘lishiga olib keladi. Jarayonni optimallashtirish uchun harorat, pH va ionlar kuchi kabi eksperimental sharoitlar tahlil qilinadi. Suvli muhitda tizimning xatti-harakatini simulyatsiya qilish uchun matematik modellashtirish qo‘llaniladi. Olingan natijalar minerallarni qayta ishlash samaradorligini oshirishga, qattiq suvni yumshatishga va dolomit resurslaridan foydalanishning ekologik toza usullariga hissa qo‘shadi.
Abduraximova Shahlo Azim qizi, Kosimova Xurshida Rajabboyovna · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Ushbu maqolada masalalarni yechish orqali ko‘nikmalarni shakllantirishga urg‘u bergan holda xromatografik tahlilni o‘qitishda konstruktivistik pedagogik modellarni qo‘llash o‘rganiladi. Tadqiqotda o‘quvchilarning real analitik muammolarni aks ettiruvchi amaliy xromatografik mashqlarni bajarish orqali bilimni faol ravishda qanday qurishi ta‘kidlanadi. Konstruktivistik nazariyaga asoslangan turli o‘qitish strategiyalari - tadqiqotga asoslangan ta‘lim, hamkorlikdagi tajribalar va refleksiv fikrlash - talabalarning analitik kompetensiyalarini oshirishdagi samaradorligi nuqtai nazaridan tahlil qilinadi. Maqolada, shuningdek, xromatografik masalalarni yechishni kimyo o‘quv dasturiga integratsiya qilishning uslubiy asosi keltirilgan bo‘lib, bu yuqori darajadagi fikrlash ko‘nikmalari va ilmiy savodxonlikni rivojlantirishga xizmat qiladi. Natijalar konstruktivistik yondashuvlar talabalarning xromatografik tahlil bo‘yicha konseptual tushunchasi, faolligi va amaliy ko‘nikmalarini sezilarli darajada yaxshilashini ko‘rsatadi.
Рахмонкулов М.Х., Алимов Н.Э. Омонов Б.У · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Ishda qo‘rg‘oshin xalkogenidlarining polikristall pardalari kislorod bilan o‘zaro ta‘sirining xususiyatlari ko‘rib chiqiladi. 600 K gacha bo‘lgan haroratlarda kislorod pardalar sirtida adsorbsiyalanib, o‘tkazuvchanlik turining inversiyasiga olib keluvchi akseptor turidagi sirt elektron holatlarini hosil qilishi ko‘rsatilgan. Polikristall tuzilmalarda kislorodning kristallitlar chegarasi bo‘ylab diffuziyasi zaryad tashilishini cheklovchi kristallitlararo potensial to‘siqlar hosil bo‘lishiga yordam beradi. Kislorod ta‘sirida fizik xossalarning o‘zgarishi, jumladan oksid fazalari va akseptor sathlarining hosil bo‘lishi, shuningdek termik ishlov berishning ta‘siri ko‘rib chiqilgan. Taqiqlangan zona kengligi, tashuvchilarning yashash vaqti va rekombinatsiya mexanizmi bo‘yicha eksperimental ma‘lumotlar keltirilgan. Kislorod pardalar xarakteristikalariga ham ijobiy, ham salbiy ta‘sir ko‘rsatishi aniqlangan, bu esa qo‘rg‘oshin xalkogenidlarini sensorlar va termoelektrik qurilmalarda qo‘llash uchun muhimdir.
Rasulov Shohruh Mo‘sinjon o‘g‘li, Axmedov Baxodir Baxramovich · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Ushbu maqolada zamonaviy sun‘iy intellekt modellari-ChatGPT, Gemini va DeepSeekning fizikadan masalalarni yechishdagi samaradorligi qiyosiy tahlil qilinadi. Tadqiqotda O‘zbekiston oliy ta‘lim dasturlariga mos 130 ta fizik masala (100 ta mexanika, 30 ta molekulyar fizika) tanlab olinib, har bir modelga yechdirildi. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, ChatGPT va DeepSeek modellarining muvaffaqiyat darajasi mexanika bo‘limida 92% ni tashkil qilgan bo‘lsa, Gemini modelining na-tijasi 85% bo‘lgan. Molekulyar fizika bo‘limida esa DeepSeek nisbatan yuqori ko‘rsatkich qayd etdi. Maqolada modellar tomonidan yo‘l qo‘yilgan xatoliklar tahlil qilinib, ularning sabablari yoritildi. Tadqiqot natijalari sun‘iy intellektdan fizika ta‘limida foydalanish imkoniyatlarini aniqlab, pedagoglar uchun amaliy tavsiyalar ishlab chiqish uchun muhim asos bo‘lib xizmat qiladi.
Абраманова Саламат, Базарбай уулу Жолдубай, Шерикбай уулу Нуртилек · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Maqolada qayta tiklanuvchi manbalardan foydalanish samaradorligini oshirish va olinadigan issiqlik hamda elektr energiyasi tannarxini pasaytirishning katta imkoniyatlari aniqlangan, bu esa kelajakda energetika va ekologiya muammolarini hal etishning keng istiqbollarini ta‘minlaydi.
Давранбекова Алина Жамиль кизи · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Maqolada XXI asr o‘quvchilarining ehtiyojlariga javob beradigan zamonaviy ta‘lim muhitini loyihalashning asosiy jihatlari ko‘rib chiqiladi. Asosiy g‘oya - borgisi keladigan maktab yaratish: xavfsiz, ochiq, ko‘p vazifali va ilhomlantiruvchi. Muallif konsepsiyasi asosida qo‘riqlanadigan hudud, qulay me‘morchilik, ijod, sport va dam olish uchun zonalar, shuningdek o‘quvchilarning ruhiy va jismoniy salomatligini qo‘llab-quvvatlovchi infratuzilmani o‘z ichiga olgan maktab makonining tuzilmasi taklif etiladi. Maqolada amaliy tavsiyalar berilgan va u innovatsion maktablarni loyihalash uchun asos bo‘lib xizmat qilishi mumkin.
Давранбекова А. · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Maqolada XXI asr o‘quvchilarining ehtiyojlariga javob beradigan zamonaviy ta‘lim muhitini loyihalashning asosiy jihatlari ko‘rib chiqiladi. Asosiy g‘oya - borgisi keladigan maktab yaratish: xavfsiz, ochiq, ko‘p vazifali va ilhomlantiruvchi. Muallif konsepsiyasi asosida qo‘riqlanadigan hudud, qulay me‘morchilik, ijod, sport va dam olish uchun zonalar, shuningdek o‘quvchilarning ruhiy va jismoniy salomatligini qo‘llab-quvvatlovchi infratuzilmani o‘z ichiga olgan maktab makonining tuzilmasi taklif etiladi. Maqolada amaliy tavsiyalar berilgan va u innovatsion maktablarni loyihalash uchun asos bo‘lib xizmat qilishi mumkin.
Изатуллаев Сарвар Абдумоннонович, Кахрамонов Авазбек, Исомиддинов Мухаммадали, Шодиева Зарина · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Ushbu ishda maxsus ajratish usullarini talab qilmaydigan moddalar guruhi ko‘rib chiqiladi. Asosiy e‘tibor zararli bug‘lar va gazlarga, ularning fizik-kimyoviy xossalariga, inson salomatligi uchun xavflariga hamda ular bilan ishlashdagi ehtiyot choralariga qaratilgan. Bunday moddalarning umumiy tavsiflari, ularni saqlash xususiyatlari va laboratoriya hamda ishlab chiqarish sharoitlarida zararli ta‘sirni kamaytirish usullari o‘rganilgan.
Hamdamova Malika, Normurodova Sohiba Mallayevna · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Mazkur maqolada farmatsevtik atamashunoslikning ahamiyati, farmatsevtika sohasi uchun maxsus atamalarni to‘g‘ri qo‘llashning zarurati va ularning xalqaro standartlarga mosligi masalalari tahlil qilingan. Farmatsevtik atamalarni ishlab chiqish, ularni yagona tizimga solish va ilmiy-texnik taraqqiyotga mos ravishda rivojlantirish muhimligi ta‘kidlangan.
Шадиев Садулла Самехжанович, Мухиддинов Шохрух Гафурджон угли, Джозилов Роман Кобилджонович · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Maqolada homilador ayollarda jag‘-yuz sohasi flegmonalarining uchrash chastotasi tahlil qilingan. Kelib tushgan bemorlarning eng ko‘p qismi Samarqand viloyatining Urgut va Bulung‘ur tumanlaridan ekanligi qayd etilgan. Bemorlar asosan homiladorlikning uchinchi trimestrida kelib tushgan. Sababchi tish asosan 6- va 8-tishlar bo‘lgan.
Джурабекова А.Т., Косимов А.А., Каттаева М.Д. · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Barcha bolalar nevrologik kasalliklari orasida eng dolzarbi bolalar serebral falaji bo‘lib qolmoqda; bundan tashqari, ushbu muammo bilan shug‘ullanayotgan mutaxassislar sonining ko‘pligi tufayli kasallik yetakchi o‘rinlarni egallaydi va unda hanuzgacha ko‘plab masalalar ochiq qolmoqda. Agar ilgari bu kasallik etiologik belgilariga ko‘ra ko‘proq tug‘ruq paytidagi jarohat buzilishi deb hisoblangan bo‘lsa, bugungi kunda dalillar bazasi genetik moyillik haqida ko‘plab ma‘lumot to‘plagan va shu bois ushbu kasallik polietiologik deb qaraladi.
Гулямова Дурдона Насриддиновна, Абдурахмонова Нигора, Матякубова Хонзода Бектурдиевна · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Vinkristin neyropatiyasi vinkristin qo‘llaniladigan kimyoterapiyaning eng keng tarqalgan va eng muhim asoratlaridan biridir. U asosan periferik sensor va motor buzilishlar ko‘rinishida namoyon bo‘lib, bemorlarning hayot sifatiga sezilarli ta‘sir ko‘rsatadi va davolashni davom ettirishni cheklashi mumkin. Maqolada vinkristin neyropatiyasining klinik ko‘rinishlari, patogenetik mexanizmlari, xavf omillari, tashxislash usullari hamda profilaktika va davolash yondashuvlari ko‘rib chiqilgan. Samarali neyroprotektiv strategiyalarni ishlab chiqish va vinkristin bilan davolanayotgan bemorlarni olib borishni yaxshilashga qaratilgan keyingi tadqiqotlar zarurligi qayd etilgan.
Гулямова Дурдона Насриддиновна, Абдурахмонова Нигора, Матякубова Хонзода Бектурдиевна · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Leykoensefalopatiya - markaziy asab tizimining oq moddasi zararlanishi bilan tavsiflanadigan og‘ir patologiya bo‘lib, ko‘pincha o‘tkir limfoblastik leykozli (OLL) bolalarda va uni davolash jarayonida rivojlanadi. OLL bilan og‘rigan bemorlarda leykoensefalopatiya xavfi sitostatik kimyoterapiya, ayniqsa metotreksat kabi preparatlar bilan bog‘liq. Ushbu asoratni erta aniqlash va samarali davolash natijalarni yaxshilash, nevrologik buzilishlarni kamaytirish va bolalarning hayot sifatini saqlab qolish uchun muhim ahamiyatga ega. Maqolada leykoensefalopatiyaning patogenezi, klinik ko‘rinishlari, tashxislash usullari va profilaktik chora-tadbirlari tahlil qilinadi. Shuningdek, bu holatda individual yondashuv va fanlararo boshqaruvning ahamiyati ta‘kidlanadi.