FARMATSEVTIK ATAMASHUNOSLIKNING O‘RNI VA AHAMIYATI

Hamdamova Malika; Normurodova Sohiba Mallayevna

doi:10.66073/researchfocus.v4i4.1597

Maqola 15.00.00Ochiq kirish

FARMATSEVTIK ATAMASHUNOSLIKNING O‘RNI VA AHAMIYATI

Hamdamova Malika¹, Normurodova Sohiba Mallayevna²2025

¹Samarqand davlat tibbiyot universiteti talabasi
²Samarqand davlat tibbiyot universiteti

JurnalResearch Focus International Scientific JournalJild 4Son 4Sahifa 294–296

Annotatsiya

Mazkur maqolada farmatsevtik atamashunoslikning ahamiyati, farmatsevtika sohasi uchun maxsus atamalarni to‘g‘ri qo‘llashning zarurati va ularning xalqaro standartlarga mosligi masalalari tahlil qilingan. Farmatsevtik atamalarni ishlab chiqish, ularni yagona tizimga solish va ilmiy-texnik taraqqiyotga mos ravishda rivojlantirish muhimligi ta‘kidlangan.

Boshqa tillarda

ruschaРОЛЬ И ЗНАЧЕНИЕ ФАРМАЦЕВТИЧЕСКОЙ ТЕРМИНОЛОГИИ

В статье анализируется важность фармацевтической терминологии, необходимость правильного использования специальных терминов для фармацевтической отрасли и их соответствие международным стандартам. Подчеркнута важность разработки фармацевтических терминов, объединения их в единую систему и развития в соответствии с научно-техническим прогрессом.

inglizchaTHE ROLE AND SIGNIFICANCE OF PHARMACEUTICAL TERMINOLOGY

This article analyses the importance of pharmaceutical terminology, the necessity of the correct use of the terms specific to the pharmaceutical field, and the questions of their conformity with international standards. The importance of developing pharmaceutical terms, of bringing them into a single system and of advancing them in accordance with scientific and technical progress is emphasised.

Kalit so‘zlar

Farmatsevtik atamashunoslik
farmakologiya
dorivor moddalar
nomenklatura
tibbiy terminologiya
standartlashtirish
xalqaro tasnif

To‘liq matn

Litsenziya: CC BY 4.0 litsenziya matni

Matn PDF’dan ajratilgan va qayta formatlangan; asl nusxadan farq qilishi mumkin.

FARMATSEVTIK ATAMASHUNOSLIKNING O‘RNI VA AHAMIYATI Hamdamova Malika Sаmаrqаnd dаvlаt tibbiуоt universiteti tаlаbаsi Nоrmurоdоvа Sоhibа Mаllауеvnа Sаmаrqаnd dаvlаt tibbiуоt univеrsitеti https://doi.org/10.5281/zenodo.15301955 Annotatsiya: Mazkur maqolada farmatsevtik atamashunoslikning ahamiyati, farmatsevtika sohasi uchun maxsus atamalarni to‘g‘ri qo‘llashning zarurati va ularning xalqaro standartlarga mosligi masalalari tahlil qilingan. Farmatsevtik atamalarni ishlab chiqish, ularni yagona tizimga solish va ilmiy-texnik taraqqiyotga mos ravishda rivojlantirish muhimligi ta’kidlangan. Kalit so‘zlar: Farmatsevtik atamashunoslik, farmakologiya, dorivor moddalar, nomenklatura, tibbiy terminologiya, standartlashtirish, xalqaro tasnif.

THE ROLE AND IMPORTANCE OF PHARMACEUTICAL TERMINOLOGY Abstract: This article analyzes the importance of pharmaceutical terminology, the need for the correct use of special terms for the pharmaceutical industry and their compliance with international standards. The importance of developing pharmaceutical terms, their integration into a single system and their development in line with scientific and technical progress is emphasized. Keywords: Pharmaceutical terminology, pharmacology, medicinal substances, nomenclature, medical terminology, standardization, international classification.

РОЛЬ И ЗНАЧЕНИЕ ФАРМАЦЕВТИЧЕСКОЙ ТЕРМИНОЛОГИИ Аннотация: В статье анализируется важность фармацевтической терминологии, необходимость правильного использования специальных терминов для фармацевтической отрасли и их соответствие международным стандартам. Подчеркнута важность разработки фармацевтических терминов, объединения их в единую систему и развития в соответствии с научно-техническим прогрессом. Ключевые слова: Фармацевтическая терминология, фармакология, лекарственные вещества, номенклатура, медицинская терминология, стандартизация, международная классификация.

KIRISH Farmatsevtika – dorilarni tadqiq qilish, ishlab chiqarish va qo‘llash bilan shug‘ullanadigan muhim fan sohasidir. Ushbu yo‘nalishda qo‘llaniladigan atamalar farmatsevtlarning o‘zaro muloqoti, ilmiy tadqiqotlar va amaliyotda muhim o‘rin tutadi. Farmatsevtik terminlarning aniq va to‘g‘ri qo‘llanilishi bemorlarga sifatli tibbiy xizmat ko‘rsatish, dori vositalarining to‘g‘ri qo‘llanilishi va xalqaro ilmiy hamkorlikni rivojlantirish uchun muhim hisoblanadi. ASOSIY QISM 1. Farmatsevtik atamashunoslik tushunchasi va uning ahamiyati Farmatsevtik atamashunoslik – farmatsevtika va farmakologiya sohasidagi ilmiy tushunchalar, dori vositalari nomlari, ularning ta’sir mexanizmi, tarkibi va qo‘llanilishiga oid atamalar tizimini o‘rganadigan fan yo‘nalishidir. Uning asosiy maqsadi atamalarning aniqligini ta’minlash, xalqaro ilmiy hamkorlik va amaliyotda yagona terminologiyadan foydalanishdir.Shuni aytib o'tish kerakki, tibbiyotning rivoji uchun o'z hissasini qo'shmoqchi bo'lgan har bir tibbiyot xodimi uchun anatomik atamashunoslik va klinik atamashunoslik bilan bir qatorda farmatsevtik atamashunoslik ham muhim ahamiyatga ega.

1-rasm. Farmatsevtik atamashunoslikning ko’p qirraliligi

2. Farmatsevtik atamalarni shakllantirish tamoyillari Farmatsevtik terminologiyaning rivojlanishida quyidagi tamoyillar muhim ahamiyatga ega: Aniqlik va tizimlilik – har bir atama ilmiy asoslangan va ma’lum tizim bo‘yicha tuzilgan bo‘lishi lozim. Xalqaro standartlarga moslik – atamalar dunyo miqyosida qabul qilingan nomenklaturaga mos kelishi kerak. Lisoniy xususiyatlar – atamalar tibbiyot va farmatsevtika sohasidagi milliy til me’yorlariga mos bo‘lishi zarur. 3. Farmatsevtik atamalarni standartlashtirish muammolari Bugungi kunda farmatsevtik terminologiyani standartlashtirish global muammolardan biri hisoblanadi. Turli mamlakatlarda dori vositalari va farmakologik jarayonlarga beriladigan nomlar har xil bo‘lishi natijasida ilmiy hamkorlik va savdo aloqalarida qiyinchiliklar yuzaga kelmoqda. Ushbu muammolarni bartaraf etish uchun xalqaro farmakopeya tashkilotlari tomonidan maxsus nomenklatura tizimlari ishlab chiqilmoqda. 4. Farmatsevtik terminologiyaning rivojlanish istiqbollari Zamonaviy farmatsevtika va biotexnologiyaning rivojlanishi yangi atamalar paydo bo‘lishiga olib kelmoqda. Yangi dorilar, diagnostik va terapevtik vositalar uchun maxsus terminlarni ishlab chiqish zarurati tobora ortib bormoqda. Kelajakda farmatsevtik atamashunoslikni rivojlantirish uchun quyidagi yo‘nalishlarga e’tibor qaratish lozim: Yangi atamalarni yaratishda ilmiy va lingvistik tahlillarni keng qo‘llash; Tibbiyot va farmatsevtika mutaxassislari uchun yagona terminologik lug‘atlar yaratish; Sun’iy intellekt va axborot texnologiyalaridan foydalanib, farmatsevtik atamalarning avtomatlashtirilgan tizimini yaratish.

2-rasm. Farmatsevtik terminologiyaning rivoji

XULOSA Farmatsevtik atamashunoslik farmatsevtika sohasi rivojlanishining ajralmas qismi bo‘lib, ilmiy izlanishlar, ta’lim va amaliyotda muhim ahamiyat kasb etadi. To‘g‘ri va standartlashtirilgan terminologiyadan foydalanish dori vositalarining xavfsizligi, tibbiy muloqotning samaradorligi va xalqaro ilmiy hamkorlikni rivojlantirish uchun muhim shart hisoblanadi. Shu sababli, farmatsevtik atamalarni tizimlashtirish va rivojlantirish bo‘yicha izchil tadqiqotlar olib borish zarur.

Iqtiboslar dinamikasi

0

2025

0

2026

Bu ilmiy ishga ReLibrary’da chop etilgan ilmiy ishlarda hali iqtibos topilmadi.

ReLibraryTekshirilgan 2026-11-02Metodologiya

Adabiyotlar9 ta adabiyot

"Fаrmаtsevtik Terminоlоgiуа Fаnidаn Аmаliу Mаshg'ulоtlаrni Tаshkil Etish Bо'уichа Kо'rsаtmаlаr".
"Fаrmаtsevtik Terminоlоgiуаgа Kirish" Qо'llаnmаsi.Tоshkent 2005 У 150 Bet.
Самибаева Н. Р., Самиев А. С., Мамурова И. Н. Клинико-Электронейромиографическая Диагностика И Реабилитация Вертеброгенной Пояснично-Крестцовой Радикулопатии //Актуальные Вопросы Профилактики И Лечения Сосудистой Патологии Головного Мозга. – 2017. – С. 34-35.
Nоrmurоdоvа, Sоkhibа. "The Sоciаl Аnd Culturаl Imроrtаnce Оf The Lаtin Lаnguаge Аnd Its Рresent Аnd Histоricаl Lаndscарe." Центральноазиатский Журнал Академических Исследований 2.5 (2024): 51-55.4.
Nоrmurоdоvа, S. M., & Уоrоvа, S. K. (2023). Nemis Tili Frаzeоlоgik Birikmаlаri Vа Tilning Lug’аt Bоуligi. Science Аnd Educаtiоn, 4(2), 1672-1675.
Уоrоvа, S., Ауtmurаtоvа, Р., Esаnоvа, M., & Nоrmurоdоvа, S. (2023). Рhrаseоlоgicаl Units In The Medicаl Field Оf English Аnd Uzbek Cultures. Develорment Аnd Innоvаtiоns In Science, 2(2), 10-13.
Sоhibа, N., & Рerkhаn, А. (2023). The Rоle Оf Lаtin Terms In Medicine. Internаtiоnаl Jоurnаl Оf Sоciаl Science & Interdisciрlinаrу Reseаrch Issn: 2277-3630 Imраct Fаctоr: 8.036, 12(10), 1-3.
Zаfаr, M., & Sоhibа, N. (2023). Kundаlik Turmushdа Keng Qо’llаnilishdа Bо’lgаn Suуuqliklаrni Ifоdаlоvchi Dоri Shаkllаri Hаqidа Chet El Ilmiу Nаshrlаridаn Оlingаn Fikrlаr.
Хакимова С. З. И Др. Поражение Двигательной Функции У Больных С Хроническим Болевым Синдромом При Дорсопатиях Различного Генеза //Журнал «Nevrоlоgiуа» Ташкент—4 (84). – 2020. – С. 16-19.

Metama’lumot

Identifikator: REL-A-012928
Nashr sanasi: 2025-05-05
Til: o‘zbek
Jurnal: Research Focus International Scientific Journal
Jild: 4
Son: 4
DOI: 10.66073/researchfocus.v4i4.1597
ISSN: 2181-3833 · 2181-3833
Nashriyot: LLC Ilm-fan va innovatsiyalar akademiyasi
Sahifa: 294–296
Litsenziya: Ushbu ilmiy ish CC BY 4.0 litsenziyasi asosida ochiq.
Metadata manbasi: Research Focus International Scientific Journal
Oxirgi yangilanish: 2026-09-11

[1] "Fаrmаtsevtik Terminоlоgiуа Fаnidаn Аmаliу Mаshg'ulоtlаrni Tаshkil Etish Bо'уichа Kо'rsаtmаlаr".

[2] "Fаrmаtsevtik Terminоlоgiуаgа Kirish" Qо'llаnmаsi.Tоshkent 2005 У 150 Bet.

[3] Самибаева Н. Р., Самиев А. С., Мамурова И. Н. Клинико-Электронейромиографическая Диагностика И Реабилитация Вертеброгенной Пояснично-Крестцовой Радикулопатии //Актуальные Вопросы Профилактики И Лечения Сосудистой Патологии Головного Мозга. – 2017. – С. 34-35.

[4] Nоrmurоdоvа, Sоkhibа. "The Sоciаl Аnd Culturаl Imроrtаnce Оf The Lаtin Lаnguаge Аnd Its Рresent Аnd Histоricаl Lаndscарe." Центральноазиатский Журнал Академических Исследований 2.5 (2024): 51-55.4.

[5] Nоrmurоdоvа, S. M., & Уоrоvа, S. K. (2023). Nemis Tili Frаzeоlоgik Birikmаlаri Vа Tilning Lug’аt Bоуligi. Science Аnd Educаtiоn, 4(2), 1672-1675.

[6] Уоrоvа, S., Ауtmurаtоvа, Р., Esаnоvа, M., & Nоrmurоdоvа, S. (2023). Рhrаseоlоgicаl Units In The Medicаl Field Оf English Аnd Uzbek Cultures. Develорment Аnd Innоvаtiоns In Science, 2(2), 10-13.

[7] Sоhibа, N., & Рerkhаn, А. (2023). The Rоle Оf Lаtin Terms In Medicine. Internаtiоnаl Jоurnаl Оf Sоciаl Science & Interdisciрlinаrу Reseаrch Issn: 2277-3630 Imраct Fаctоr: 8.036, 12(10), 1-3.

[8] Zаfаr, M., & Sоhibа, N. (2023). Kundаlik Turmushdа Keng Qо’llаnilishdа Bо’lgаn Suуuqliklаrni Ifоdаlоvchi Dоri Shаkllаri Hаqidа Chet El Ilmiу Nаshrlаridаn Оlingаn Fikrlаr.

[9] Хакимова С. З. И Др. Поражение Двигательной Функции У Больных С Хроническим Болевым Синдромом При Дорсопатиях Различного Генеза //Журнал «Nevrоlоgiуа» Ташкент—4 (84). – 2020. – С. 16-19.