Maqola
Natijalarni aniqlashtiring, tahlil qiling yoki eksport qiling.
2 404 natija
Maqola
2 404 natijaTartib: ko‘p iqtibos olganlari birinchiAvval ReLibrary iqtiboslari, keyin OpenAlex, keyin Crossref bo‘yicha — raqamlar qo‘shilmaydi; teng bo‘lsa, yangisi oldinda.Eng yangilarini birinchi ko‘rsatish
- Ochiq kirishMaqola
“INNOPROVET™” PROBIOTIGI QO‘LLANILGAN TUXUM YO‘NALISHIDAGI TOVUQLAR SON SUYAGINING POSTNATAL ONTOGENEZI
Sh.Z.Doniyorov, S.Usinova ,X.Davlatov · Research Focus International Scientific Journal · 2026
Tuxum yo‘nalishidagi tovuqlar postnatal ontogenezida son suyagi uzunligi va og‘irliklarining o‘zgarish dinamikasi o‘rganilgan. Son suyagi ayrim morfometrik ko‘rsatkichlari tovuqlar postnatal rivojlanishi davomida o‘ziga xos o‘sish dinamikasiga ega ekanligi aniqlandi. Son suyagi uzunligi va og‘irliklari postnatal ontogenezning dastlabki kunidan 16 kunligiga qadar jadal ortishi hamda bu holatni tovuqlarning fiziologik va jinsiy yetilish davri, ya‘ni 280 kunligigacha davom etishi, 280 kunligidan 570 kunligiga qadar o‘sish jadalligi ularning tuxum berish jarayonining kuchayishi bilan bog‘liq ravishda sekinlashishi kuzatilgan. Tovuqlar son suyagi ayrim morfometrik ko‘rsatkichlari “INNOPROVET™” probiotigi qo‘llanilgan tajriba guruhidagi tovuqlarda nazorat guruhidagilarga nisbatan yuqori bo‘lishi aniqlandi.
- Ochiq kirishMaqola
QORAQALPOG‘ISTON RESPUBLIKASI ShAROITIDA SIGIRLAR BEPUShTLIKLARNING SABABLARI VA GEMOTOLOGIK KO‘RSATKICHLAR
Eshburiev B.M, Raximov O.R. · Research Focus International Scientific Journal · 2026
Maqolada Qoraqalpog‘iston respublikasining qoramolchilikka ixtisoslashgan fermer xo‘jaliklari sharoitida parvarishlanayotgan sigirlarda bepushtliklarning sabablari bo‘g‘oz sigirlarni sog‘indan chiqarilgan davrida oziqa ratsionlarini takomillashmaganligi, vitaminlar va mikroelementlarning yetishmasligi hisoblanib, sigirlar tuqqandan keyin laktatsiyaning kuchayishi davrida sigirlar organizmining to‘yimli moddalar, vitamin va mineral moddalarga nisbatan organizm ehtiyojlarining qondirilmasligi ularda alimentar-iqlimiy xarakterli bepushtliklarning rivojlanishiga sabab bo‘lishi bayon etilgan.
- Ochiq kirishMaqola
MAHSULDOR SIGIRLARDA ALIMENTAR BEPUSHTLIKLARNING ETIOLOGIYASI, DIAGNOSTIKASI VA PROFILAKTIKASI
Eshburiev B.M, Raximov O.R. · Research Focus International Scientific Journal · 2026
Maqolada mahsuldor sigirlarda alimentar bepushtlikning sabablari, sog‘in sigirlarni oziqlantirish tipiga, biologik faol moddalar, makro- va mikroelementlar bilan ta‘minlanish darajasiga va diagnostikasi hamda oldini olishda hayvonlarni oziqlantirishni yaxshilash, vitamin va minerallarga boy oziqalarni ratsionga kiritish haqida ma‘lumot berilgan. Kalit so‘zlar: bepushtlik, mikroelementlar, oqsillar, uglevodlar, vitaminlar va mineral moddalar, tuxumdonlar, gipokuproz, tokoferol, matsion, kamqonlik, jinsiy sikl, ratsion. MAHSULDOR SIGIRLARDA ALIMENTAR BEPUSHTLIKLARNING ETIOLOGIYASI, DIAGNOSTIKASI VA PROFILAKTIKASI
- Ochiq kirishMaqola
ВЗАИМОСВЯЗЬ ИММУНОМЕТАБОЛИЧЕСКИХ МАРКЕРОВ И КЛИНИЧЕСКИХ ПРОЯВЛЕНИЙ ПРИ НЕСЕГМЕНТАРНОМ ВИТИЛИГО: НА ПРИМЕРЕ ПОПУЛЯЦИИ САМАРКАНДСКОЙ ОБЛАСТИ
Хамидова Манзурахон Аброр кизи, Нарзикулов Рустам Мардонович · Research Focus International Scientific Journal · 2026
Dolzarbligi. Nosegmentar vitiligo surunkali polietiologik kasallik bo‘lib, uning tarqalganligi butun dunyoda, ayniqsa Samarqand viloyati kabi insolyatsiyasi yuqori mintaqalarda ortib bormoqda. Kasallik Th1 vositachiligidagi yallig‘lanishning faollashuvi, CXCL10 va IFN-γ darajasining oshishi, yaqqol oksidativ stress va metabolik buzilishlarni o‘z ichiga olgan murakkab immunometabolik patogenez bilan tavsiflanadi. Immun, metabolik va antioksidant ko‘rsatkichlarning vitiligo klinik belgilari bilan bog‘liqligi yetarlicha o‘rganilmagani, shuningdek xavf omillarining mintaqaviy xususiyatlari ushbu sohada keyingi tadqiqotlarning yuqori dolzarbligini belgilaydi. Tadqiqot maqsadi. Samarqand viloyati bemorlarida immunometabolik markerlarning nosegmentar vitiligo (NV) klinik belgilari bilan bog‘liqligini baholash va kasallik faolligining eng ma‘lumotli biomarkerlarini aniqlash. Materiallar va usullar. NV tashxisi qo‘yilgan 112 bemor va 40 sog‘lom ko‘ngilli ishtirokida bir markazli ko‘ndalang tadqiqot o‘tkazildi. VASI va VIDA klinik indekslari, Fitspatrik bo‘yicha fototip, kasallik davomiyligi baholandi. Laboratoriya parametrlari IFN-γ, IL-6, TNF-α, CXCL10 xemokini darajalarini (IFA), CD4+/CD8+/NK hujayralar subpopulyatsiyalarini (oqim sitometriyasi), oksidativ stress ko‘rsatkichlarini (MDA, SOD, GPO), metabolik indekslarni (lipid profili, HOMA-IR) va vitamin D ni o‘z ichiga oldi. Statistik tahlil t-test, Pirson korrelyatsion tahlili va ROC-tahlilni qamrab oldi (p<0,05). Natijalar. NV bilan og‘rigan bemorlarda Th1 vositachiligidagi immun javobning yaqqol faollashuvi kuzatildi: IFN-γ, CXCL10, IL-6 va TNF-α nazoratdagiga qaraganda sezilarli yuqori bo‘ldi (p<0,001). CXCL10 kasallik faolligini aniqlashda eng yaxshi diagnostik qobiliyatni ko‘rsatdi (AUC = 0,91) va VASI hamda VIDA indekslari bilan yuqori korrelyatsiyaga ega bo‘ldi. Oksidativ stressning sezilarli kuchayishi aniqlandi: MDA darajasi 2,3 baravardan ko‘proq oshgan, SOD va GPO faolligi esa 35–42 % ga pasaygan. MDA va SOD ko‘rsatkichlari klinik indekslar bilan korrelyatsiyalandi (mos ravishda r = 0,55 va r = –0,49). Bemorlarning 36,7 % ida insulinorezistentlik aniqlandi va u IL-6 hamda CXCL10 ning oshgan darajalari bilan bog‘liq bo‘ldi. Gipovitaminoz D holatlarning 71 % ida topildi va yaqqolroq yallig‘lanish faolligi bilan birga kechdi. Xulosa. Samarqand viloyati bemorlarida nosegmentar vitiligo Th1-yallig‘lanishning faollashuvi, antioksidant himoyaning buzilishi va metabolik nomutanosiblik bilan tavsiflanuvchi yaqqol immunometabolik profilga ega. CXCL10 vitiligo faolligining eng ma‘lumotli biomarkeri hisoblanadi. Immunometabolik parametrlarni kompleks baholash kasallik faolligi darajasini obyektivlashtirish va davolash taktikasini shaxsiylashtirish uchun qo‘llanilishi mumkin.
- Ochiq kirishMaqola
РОЛЬ АНТИБИОТИКОРЕЗИСТЕНТНОСТИ STAPHYLOCOCCUS AUREUS И STREPTOCOCCUS PYOGENES В РАЗВИТИИ ХРОНИЧЕСКИХ ПИОДЕРМИЙ
Сафарова Шахло Шавкатовна, Орипов Рустам Анварович · Research Focus International Scientific Journal · 2026
Dolzarbligi. Surunkali piodermiyalar terining eng keng tarqalgan va klinik jihatdan muhim infeksion patologiyalaridan biri bo‘lib qolmoqda; ular retsidivlarning yuqori chastotasi va standart terapiya samaradorligining pasayishi bilan kechadi. Eng jiddiy muammo — yetakchi qo‘zg‘atuvchilar Staphylococcus aureus va Streptococcus pyogenes ning antibiotikorezistentligi ortishi, jumladan MRSA va MLSB fenotiplarining tarqalishidir. Bu shtammlar yuqori virulentlik, bioplyonka hosil qilish qobiliyati va yaqqol yallig‘lanish potensialiga ega bo‘lib, kasallikning cho‘zilgan va torpid kechishiga olib keladi. Rezistentlik ortib borayotgan sharoitda uning piodermiyalarni surunkalilashtirishdagi rolini o‘rganish samarali va shaxsiylashtirilgan antibakterial terapiyani tanlash uchun alohida ahamiyat kasb etadi. Tadqiqot maqsadi. Staphylococcus aureus va Streptococcus pyogenes antibiotikorezistentligining kattalar va bolalarda surunkali piodermiyalar rivojlanishidagi rolini baholash. Materiallar va usullar. Tadqiqotga 2023–2025 yillarda kuzatilgan surunkali retsidivlanuvchi piodermiyali 168 bemor kiritildi. Bakteriologik tekshiruv, qo‘zg‘atuvchilarni MALDI-TOF MS usulida identifikatsiya qilish, antibiotiksezgirlikni aniqlash (EUCAST 2023), metitsillinrezistentlik genlarini (mecA, mecC) va MLSB rezistentlik fenotiplarini (ermA, ermB, ermC) aniqlash o‘tkazildi. Statistik ishlov SPSS 26.0 yordamida bajarildi (χ², p<0,05). Natijalar. Surunkali piodermiyalarning yetakchi qo‘zg‘atuvchilari S. aureus (62,5 %) va S. pyogenes (27,4 %) ekanligi aniqlandi, aralash infeksiyalar esa kasallikning eng og‘ir kechishini shakllantiradi (10,1 %). MRSA chastotasi 38,9 %, makrolidlarga chidamlilik — 41,3 %, tetratsiklinlarga — 27,5 % ni tashkil etdi. Bioplyonka hosil qilish S. aureus shtammlarining 52,4 % ida aniqlandi; bu davolash muddatining uzayishi va retsidivlar chastotasi (yiliga 6–7 marta) bilan bog‘liq bo‘ldi. S. pyogenes da cMLSB (29,6 %) va iMLSB (14,8 %) fenotiplari qayd etilib, ular makrolidlar va linkozamidlar samaradorligiga sezilarli ta‘sir ko‘rsatdi. MRSA va aralash infeksiyali bemorlarda yallig‘lanish markerlari eng yuqori bo‘ldi (CRP 25,6–27,3 mg/l; IL-6 21,8–23,1 pg/ml) va standart terapiyaga javob past bo‘ldi. Davolashning o‘rtacha davomiyligi 9–11 kundan (sezgir shtammlar) 19–23 kungacha (aralash infeksiyalar) o‘zgardi. Xulosa. S. aureus va S. pyogenes antibiotikorezistentligi piodermiyalarni surunkalilashtiruvchi yetakchi omil bo‘lib, retsidivlar chastotasini oshiradi, yallig‘lanish javobini kuchaytiradi va standart terapiya samaradorligini pasaytiradi. Olingan ma‘lumotlar majburiy mikrobiologik tekshiruv o‘tkazish, rezistentlik mexanizmlarini aniqlash va antibakterial davolashni shaxsiylashtirilgan tarzda tanlash muhimligini ta‘kidlaydi.
- Ochiq kirishMaqola
КЛИНИКО-МИКРОБИОЛОГИЧЕСКАЯ ХАРАКТЕРИСТИКА ПАЦИЕНТОВ С ДЕМОДЕКОЗОМ И СОПУТСТВУЮЩЕЙ РОЗАЦЕА
Рустамова Мадинабону Сирожиддиновна, Нарзикулов Рустам Мардонович · Research Focus International Scientific Journal · 2026
Dolzarbligi. Demodekoz, ayniqsa rozatsea bilan birga kelganda, yallig‘lanish belgilarining kuchayishi, yaqqol eritema, papulo-pustulyoz elementlar va terapiyaga rezistentlik tufayli sezilarli klinik muammoni tashkil etadi. Zamonaviy tadqiqotlar Demodex spp. zichligining ortishi va terining yaqqol disbiozi immun-yallig‘lanish reaksiyalarini kuchaytirishini hamda kasallik kechishini og‘irlashtirishini ko‘rsatmoqda. Yuqori tarqalganligi va kuzatuvlar sonining ortib borishiga qaramay, bunday bemorlarning kompleks klinik-mikrobiologik xususiyatlari yetarlicha o‘rganilmagan; bu esa tashxisni optimallashtirish va samarali terapevtik yondashuvlarni tanlash uchun keyingi tadqiqotlar zaruratini belgilaydi. Tadqiqot maqsadi. Yuz terisi demodekozi va unga hamroh rozatsea bilan og‘rigan bemorlarning kompleks klinik-mikrobiologik tavsifini o‘tkazib, klinik belgilar og‘irligini va mikrob disbiozi xususiyatlarini belgilovchi omillarni aniqlash. Materiallar va usullar. 86 bemorni qamrab olgan «case–control» turidagi bir vaqtli qiyosiy tadqiqot o‘tkazildi: asosiy guruh — klinik tasdiqlangan rozatsea bilan birga demodekoz bo‘lgan 46 bemor, nazorat guruhi — izolyatsiyalangan demodekozli 40 bemor. Eritemaning ifodalanganligi (IGA Rosacea Severity Score), yallig‘lanish elementlari (IGA), subyektiv simptomlar (VAS), Demodex invaziyasi zichligi (SSSB, dona/sm²), asosiy mikroorganizmlarning (Staphylococcus epidermidis, Cutibacterium acnes, Bacillus spp., grammanfiy bakteriyalar) ajratib olinish chastotasi va mikrob yuklamasi, shuningdek polimikroblik baholandi. Statistik tahlil Styudent t-mezoni, χ² mezoni va Pirson korrelyatsion tahlilini o‘z ichiga oldi (p < 0,05). Natijalar. Asosiy guruh bemorlarida yaqqolroq eritema (3,1 ± 0,6 ga qarshi 1,8 ± 0,5 ball; p < 0,001), Demodex invaziyasining yuqoriroq zichligi (13,2 ± 3,4 ga qarshi 8,1 ± 2,7 dona/sm²; p < 0,001) va kuchaygan subyektiv simptomlar qayd etildi. S. epidermidis, C. acnes, Bacillus spp. va grammanfiy bakteriyalarning aniqlanish chastotasi, shuningdek ularning mikrob yuklamasi va polimikrobligi demodekoz rozatsea bilan birga kelganda ishonchli darajada yuqori bo‘ldi. Demodex zichligi bilan eritema, papulo-pustulyoz elementlar va achishishning ifodalanganligi o‘rtasida, shuningdek S. epidermidis, C. acnes bilan kolonizatsiya va polimikroblik bilan ishonchli korrelyatsiyalar aniqlandi. Xulosa. Demodekozning rozatsea bilan birga kelishi og‘irroq klinik kechish va terining yaqqol disbiozi bilan kechadi; bu Demodex spp. ning yuqori yuklamasi va shartli patogen mikrobiotaning sinergetik ta‘siri bilan bog‘liq. Olingan ma‘lumotlar patogenezning parazitar, mikrob va immun-yallig‘lanish komponentlarini hisobga oluvchi multimodal terapevtik yondashuv zarurligini asoslaydi.
- Ochiq kirishMaqola
ДИАГНОСТИЧЕСКАЯ ЗНАЧИМОСТЬ ДЕРМАТОСКОПИИ ПРИ РАЗЛИЧНЫХ ФОРМАХ КРАСНОГО ПЛОСКОГО ЛИШАЯ
Камолова Дилноза Джамолитдиновна, Орипов Рустам Анварович · Research Focus International Scientific Journal · 2026
Dolzarbligi. Qizil yassi lishay (QYL) yaqqol klinik polimorfizmga ega geterogen immun-yallig‘lanish kasalligi bo‘lib, bu o‘z vaqtida tashxis qo‘yishni va uning shakllarini farqlashni sezilarli qiyinlashtiradi. An‘anaviy biopsiya «oltin standart» bo‘lib qolmoqda, biroq uning invazivligi va shilliq qavatlar zararlanganda cheklangan qo‘llanilishi noinvaziv usullarni rivojlantirishni talab qiladi. Yallig‘lanish, pigmentatsiya va tuzilmaviy o‘zgarishlarning subklinik belgilarini vizualizatsiya qilish imkonini beruvchi dermatoskopiya QYL ni erta tashxislashda asosiy vositaga aylanmoqda. Dermatoskopik mezonlarning yetarli standartlashtirilmagani va ularning kasallikning turli shakllarida o‘zgaruvchanligi tashxis aniqligini oshirish hamda bemorlarni klinik olib borish taktikasini optimallashtirish maqsadida dermatoskopik patternlarni yanada o‘rganish zaruratini belgilaydi. Tadqiqot maqsadi. Dermatoskopiyaning diagnostik ahamiyatini baholash va qizil yassi lishay (QYL) ning turli klinik shakllariga xos dermatoskopik belgilarni aniqlash. Materiallar va usullar. Tadqiqotga klinik tasdiqlangan QYL bilan 84 bemor kiritildi. Klinik ko‘rik, raqamli dermatoskopiya (HandyScope, DermLite DL4), dermatoskopik patternlarni IDS mezonlari bo‘yicha baholash, shuningdek 42 bemorda tashxisning morfologik verifikatsiyasi o‘tkazildi. Statistik tahlil χ² va t-test ni o‘z ichiga oldi (p<0,05). Natijalar. QYL ning klinik shakllari o‘rtasida dermatoskopik patternlarning yaqqol farqlari aniqlandi. Vikxem chiziqlari papulyoz shakldagi bemorlarning 94,7 % ida, pigmentli shaklda esa atigi 20 % ida qayd etildi; boshqa shakllarda bu belgi kuzatilmadi. «Peppering» turidagi pigmentatsiya va diffuz to‘q qo‘shilmalar pigmentli (100 %), follikulyar (71 %) va papulyoz (71 %) shakldagi bemorlarning ko‘pchiligida qayd etildi. Eroziv-yarali shakl yaqqol qon tomir arxitekturasi bilan tavsiflandi. Olingan ma‘lumotlar QYL ning turli shakllarini tashxislashda dermatoskopik belgilarning yuqori o‘ziga xosligini namoyish etadi. Xulosa. Dermatoskopiya QYL da tuzilmaviy o‘zgarishlarni vizualizatsiya qilishning yuqori axborotli noinvaziv usulidir. Aniqlangan patternlar tashxisni standartlashtirish, klinik shakllar o‘rtasidagi farqlashni yaxshilash va, ayniqsa tipik hamda yaxshi ko‘rinadigan holatlarda, teri biopsiyasiga bo‘lgan ehtiyojni kamaytirish imkonini beradi. Dermatoskopiya qizil yassi lishayni tashxislashda birinchi qator usuli sifatida ko‘rib chiqilishi kerak.
- Ochiq kirishMaqola
ЭКСПЕРТНЫЕ КОНСЕНСУСНЫЕ РЕКОМЕНДАЦИИ ПО ВЕДЕНИЮ ОПУХОЛЕЙ ЗАДНЕЙ ЧЕРЕПНОЙ ЯМКИ В СТРАНАХ С НИЗКИМ И СРЕДНИМ УРОВНЕМ ДОХОДА
Джураев Анвар Маматмурадович · Research Focus International Scientific Journal · 2026
Orqa chanoq chuqurchasi o‘smalari neyroonkologiyada eng murakkab muammolardan biri bo‘lib qolmoqda, ayniqsa sog‘liqni saqlash resurslari cheklangan past va o‘rta daromadli mamlakatlarda. Ushbu o‘smalar ko‘pincha okklyuzion gidrosefaliya, nevrologik yetishmovchilik va uzoq muddatli funksional nogironlik xavfi bilan namoyon bo‘ladi. Mazkur ekspert konsensusida cheklangan sharoitlarda orqa chanoq chuqurchasi o‘smalarini tashxislash, jarrohlik davolash, likvor oqimini korreksiya qilish, ad‘yuvant terapiya va kuzatuv bo‘yicha dalillarga asoslangan tavsiyalar bayon etilgan. Maksimal darajada xavfsiz rezeksiyaning ahamiyati, o‘z vaqtida neyroximoya tekshiruvlari, likvor shuntlash usullarini oqilona tanlash hamda radioterapiya strategiyalarini mahalliy infratuzilmaga moslashtirish masalalariga alohida e‘tibor qaratilgan. Shuningdek, bolalar o‘smalari, kattalardagi metastatik jarayonlar va doimiy gidrosefaliya rivojlanishining prognostik omillari muhokama qilinadi. Ushbu tavsiyalar bemorlarning yashab qolish darajasini, nevrologik natijalarini va hayot sifatini yaxshilashga qaratilgan.
- Ochiq kirishMaqola
КЛИНИКО-ПАТОГЕНЕТИЧЕСКИЕ ОСОБЕННОСТИ ПСОРИАЗА У ПАЦИЕНТОВ С МЕТАБОЛИЧЕСКИМ СИНДРОМОМ И ПУТИ СОВЕРШЕНСТВОВАНИЯ ПЕРСОНАЛИЗИРОВАННОЙ ТЕРАПИИ
Бозорова Зарина Хамза кизи, Нарзикулов Рустам Мардонович · Research Focus International Scientific Journal · 2026
Dolzarbligi. Psoriaz surunkali immun-yallig‘lanish kasalligi bo‘lib, ko‘pincha metabolik sindrom (MS) bilan birga kechadi; bu teri jarayonining og‘irroq kechishiga, tizimli yallig‘lanishning kuchayishiga va standart terapiya samaradorligining pasayishiga olib keladi. Psoriaz va MS patogenetik mexanizmlarining umumiyligi — IL-23/Th17 o‘qining faollashuvi, proyallig‘lanish sitokinlarining ortiqchaligi, insulinorezistentlik va adipokin profilining buzilishi — davolashda shaxsiylashtirilgan yondashuvlarni izlashni dolzarb qiladi. Tadqiqot maqsadi. Metabolik sindromli bemorlarda psoriazning klinik-patogenetik xususiyatlarini o‘rganish va shaxsiylashtirilgan terapevtik strategiyaning samaradorligini standart davolash bilan taqqoslab baholash. Materiallar va usullar. Blyashkali psoriazli 112 bemorda prospektiv tadqiqot o‘tkazildi; ular ikki guruhga bo‘lindi: asosiy guruh (n = 58) — psoriaz va MS bo‘lgan bemorlar, nazorat guruhi (n = 54) — MS bo‘lmagan bemorlar. PASI, BSA, DLQI, uglevod va lipid almashinuvi ko‘rsatkichlari, TNF-α, IL-6, IL-17A, CRP, insulin, HOMA-IR darajalari baholandi. Terapiya samaradorligi PASI-50/75/90 mezonlari bo‘yicha tahlil qilindi. Styudent t-mezoni, Mann–Uitni U-mezoni va χ² qo‘llanildi. Natijalar. MS bo‘lgan bemorlarda psoriaz og‘irligining yuqoriroq ko‘rsatkichlari (PASI 19.4 ± 6.2 ga qarshi 13.7 ± 4.8; p < 0.01), zararlanishlarning kengroq tarqalganligi (BSA 24.6 ± 8.1 ga qarshi 16.3 ± 5.7; p < 0.01) va hayot sifatining ko‘proq pasayishi (DLQI 17.2 ± 5.4 ga qarshi 11.6 ± 4.2; p < 0.01) aniqlandi. TNF-α, IL-17A, CRP va HOMA-IR ning ishonchli oshishi (p < 0.01), shuningdek PASI ↔ IL-17A (r = 0.61), PASI ↔ HOMA-IR (r = 0.54) korrelyatsiyalari qayd etildi. Shaxsiylashtirilgan terapiya standart terapiyadan ustun keldi: PASI-75 ga erishish 67 % ga qarshi 38 % (p < 0.01), PASI-90 — 41 % ga qarshi 19 % (p < 0.05) ni tashkil etdi. Xulosa. Metabolik sindrom psoriazning klinik kechishini og‘irlashtiradi va an‘anaviy terapiya samaradorligini pasaytiradi. Metabolik holat, proyallig‘lanish sitokinlari darajalari va insulinorezistentlikni hisobga oluvchi shaxsiylashtirilgan yondashuv yaqqolroq terapevtik javob beradi va ushbu toifadagi bemorlarni olib borishning afzal strategiyasi sifatida ko‘rib chiqilishi kerak.
- Ochiq kirishMaqola
ЭФФЕКТИВНОСТЬ СОВРЕМЕННЫХ ТОПИЧЕСКИХ АНТИОКСИДАНТОВ В ПРОФИЛАКТИКЕ СОЛНЕЧНОГО ДЕРМАТИТА
Абдурасулову Нозанин Олимжон кизи, Орипов Рустам Анварович · Research Focus International Scientific Journal · 2026
Dolzarbligi. Quyosh dermatiti ultrabinafsha nurlar ta‘sirida yuzaga keladigan oksidativ stress, DNK, lipidlar va oqsillarning shikastlanishi natijasida rivojlanadigan, proyallig‘lanish sitokinlarining faollashuvi bilan kechadigan terining yallig‘lanish kasalligidir. Fotodermatozlar profilaktikasida kislorodning faol shakllarini neytrallash va terining bar‘yer tuzilmalarini barqarorlashtirish qobiliyatiga ega topik antioksidantlar alohida ahamiyatga ega. Tadqiqot maqsadi. Fotosezgirligi oshgan bemorlarda quyosh dermatiti profilaktikasida zamonaviy topik antioksidantlarning (vitamin C, vitamin E, ferul kislotasi) klinik samaradorligini baholash. Materiallar va usullar. 60 nafar bemor (Fitspatrik bo‘yicha II–III fototip) ishtirokida prospektiv qiyosiy tadqiqot o‘tkazildi; ular to‘rt guruhga taqsimlandi: A — vitamin C 15 %, B — vitamin E 5 %, C — vitamin C 10 % + vitamin E 2 % + ferul kislotasi 0,5 % kombinatsiyasi, D — nazorat. Ultrabinafsha nurlar ta‘sirida yuzaga kelgan eritema jadalligi (erythema index), malon dialdegidi (MDA) darajasi, subyektiv sezgilar (VAS) va quyosh dermatiti epizodlari chastotasi baholandi. Kuzatuv davomiyligi — 8 hafta. Statistik ishonchlilik p < 0,05 da qabul qilindi. Natijalar. Eng yuqori fotoprotektiv samara C guruhida kuzatildi: erythema index 47,30 % ga (p < 0,001), MDA darajasi 41 % ga (p < 0,001), VAS bo‘yicha simptomlar 65 % ga (p < 0,001) kamaydi. C va E vitaminlari bilan monoterapiya o‘rtacha natijalar berdi (mos ravishda 29,40 % va 21,80 %). Nazorat guruhida eritemaning kamayishi 8,20 % ni tashkil etdi. Quyosh dermatiti epizodlari chastotasi C guruhida eng past bo‘ldi — nazoratdagi 11 taga qarshi 2 holat (82 % ga kamayish, p < 0,01). Antioksidantlar kombinatsiyasi yaqqol sinergizmni namoyish etdi va barcha ko‘rsatkichlar bo‘yicha monoterapiyadan ustun keldi. Xulosa. Vitamin C, vitamin E va ferul kislotasi kombinatsiyasi quyosh dermatitiga qarshi eng samarali profilaktik vosita bo‘lib, yallig‘lanish, oksidativ stress va subyektiv noqulaylikni sezilarli kamaytiradi hamda klinik epizodlar chastotasini pasaytiradi. Preparatlar yuqori xavfsizlik profiliga va yaxshi chidamlilikka ega.
- Ochiq kirishMaqola
ЛАМИНЭКТОМИЯ С ДЕКОМПРЕССИЕЙ И ЗАДНЕЙ СТАБИЛИЗАЦИЕЙ ПРИ СПИННОМОЗГОВОЙ ТРАВМЕ ASIA B, ВТОРИЧНОЙ ПО ОТНОШЕНИЮ К СПОНДИЛОЛИСТЕЗУ II СТЕПЕНИ
Абдулхакимов Парвоз Вахоб угли · Research Focus International Scientific Journal · 2026
Kirish. Orqa miya jarohati (OMJ) markaziy asab tizimi shikastlanishlarining eng og‘ir shakllaridan biri bo‘lib, ko‘pincha barqaror nogironlikka olib keladi. Maqsad. II darajali travmatik spondilolistez asorati sifatida yuzaga kelgan ASIA B orqa miya jarohatini jarrohlik yo‘li bilan davolashning klinik holatini keltirish. Holat tavsifi. 40 yoshli bemor balandlikdan yiqilgandan so‘ng tetraparez, sezgi va vegetativ buzilishlar bilan keltirildi. KT va rentgenografiya ma‘lumotlariga ko‘ra C5–C6 II darajali spondilolistez, umurtqa tanalarining maydalangan sinishlari va orqa miya kompressiyasi aniqlandi. Bemorga dekompression laminektomiya va orqa instrumental stabilizatsiya bajarildi. Xulosa. Umurtqa pog‘onasining jarrohlik dekompressiyasi va stabilizatsiyasi orqa miya shikastlanishi bilan asoratlangan travmatik spondilolistezli bemorlarni davolashning asosiy usullari hisoblanadi.
- Ochiq kirishMaqola
YUZ-JAG‘ TRAVMALARIDAN KEYINGI ASORATLAR: TISH, JAG‘ NEKROZI VA PERIODONTAL JAROHLATLAR TAHLILI
Yusupjanova Nigora Davrbek qizi, Maxkamov Shohboz Rustamjon o‘g‘li · Research Focus International Scientific Journal · 2026
Yuz-jag‘ sohasi travmalari zamonaviy tibbiyotda dolzarb muammolardan biri bo‘lib, ularning oqibatida yuzaga keladigan asoratlar stomatologiya va jag‘-yuz jarrohligi amaliyotida murakkab patologik jarayonlarni shakllantiradi. Ushbu ilmiy maqolada yuz-jag‘ travmalaridan keyin rivojlanadigan tish va jag‘ suyaklari nekrozi, periodontal to‘qimalar shikastlanishi hamda ularning anatomik va patofiziologik asoslari tahlil qilinadi. Travmatik omillar ta‘sirida yuz-jag‘ sohasini qon bilan ta‘minlanishi buzilishi, suyak va yumshoq to‘qimalarda trofik yetishmovchilik yuzaga kelishi nekrotik jarayonlarning rivojlanishiga zamin yaratadi. Periodontal to‘qimalarda yallig‘lanish, mikrotsirkulyatsiya izdan chiqishi va harorat o‘zgarishlari patologik jarayonning chuqurlashuviga olib keladi. Maqolada yuz-jag‘ travmalarining turlari, sinish mexanizmlari, davolash jarayonida uchraydigan asoratlar va ularning statistik dolzarbligi ilmiy manbalar asosida yoritilgan. Ushbu tahliliy ish yuz-jag‘ travmalarining uzoq muddatli oqibatlarini tushunishda nazariy asos bo‘lib xizmat qiladi. Kalit so‘lar: yuz-jag‘ travmasi, jag‘ nekrozi, periodontal jarohat, sinish, mikrotsirkulyatsiya, yallig‘lanish, harorat, osteonekroz, travmatik omil, qon ta‘minoti, suyak rezobsiyasi. COMPLICATIONS AFTER MAXILLOFACIAL TRAUMA: ANALYSIS OF TOOTH, JAW NECROSIS AND PERIODONTAL INJURIES
- Ochiq kirishMaqola
MAKTAB YOSHDAGI BOLALARDA KARIES RIVOJLANISHINING ASOSIY XAVF OMILLARI: ETIOLOGIYASI, KLINIKASI VA PROFILAKTIK CHORA-TADBIRLARI
Xamidov Murodxon Juraxon o‘g‘li · Research Focus International Scientific Journal · 2026
Ushbu ilmiy-nazariy maqolada maktab yoshidagi bolalarda tish kariesi rivojlanishining asosiy xavf omillari, etiologik mexanizmlari, klinik ko‘rinishlari va profilaktik yondashuvlari kompleks tarzda yoritilgan. Kariesning shakllanish jarayoni tish to‘qimalarining anatomik tuzilishi, emalning mineral tarkibi hamda og‘iz bo‘shlig‘i muhitining biologik xususiyatlari bilan chambarchas bog‘liq ekani asoslab beriladi. Maqolada ovqatlanish ratsioni xususiyatlari, gigiyenik odatlar, ftor balansining buzilishi, travmatik ta‘sirlar va ijtimoiy omillarning karies rivojlanishiga ta‘siri ilmiy manbalar asosida tahlil qilingan. Shuningdek, maktab yoshida uchraydigan karies turlari, ularning klinik kechishi va asoratlari nazariy jihatdan bayon etilgan. Profilaktik chora-tadbirlar individual, guruhli va jamoaviy yondashuvlar asosida tizimlashtirilgan. Statistik tahlillar asosida kariesning global tarqalish tendensiyalari va xavf omillarining nisbiy ulushi ko‘rsatib berilgan. Maqola stomatologiya sohasida ilmiy-tadqiqot va profilaktik dasturlarni takomillashtirish uchun nazariy asos bo‘lib xizmat qiladi. Kalit so‘lar: karies, maktab yoshi, etiologiya, klinika, profilaktika, emal, dentin, ftor, travma, gigiyena, statistika, xavf omillari ОСНОВНЫЕ ФАКТОРЫ РИСКА РАЗВИТИЯ КАРИЕСА У ДЕТЕЙ ШКОЛЬНОГО ВОЗРАСТА: ЭТИОЛОГИЯ, КЛИНИЧЕСКАЯ КАРТИНА И ПРОФИЛАКТИЧЕСКИЕ МЕРЫ
- Ochiq kirishMaqola
FORENSIC MEDICAL ASPECTS OF MORPHOLOGICAL DIAGNOSIS AND DETERMINATION OF THE ORIGIN OF CHRONIC SUBDURAL HEMATOMA
Tursunov Jakhongir Gulom ugli · Research Focus International Scientific Journal · 2026
Surunkali subdural gematoma klinik va sud-tibbiy ahamiyatga ega bo‘lgan mustaqil va progressiv patologik jarayon hisoblanadi. Sud-tibbiy ekspertiza amaliyotida eng murakkab masalalardan biri surunkali subdural gematomaning yoshi va kelib chiqishini aniqlash bo‘lib, ayniqsa bosh miya shikastlanishi to‘g‘risida ishonchli klinik ma‘lumotlar mavjud bo‘lmaganda bu vazifa yanada qiyinlashadi. Ushbu maqolada subdural qon ketishlarning davrini aniqlashga oid morfologik mezonlar, ularning tashkil topish dinamikasi va kapsulalangan surunkali gematomalarning shakllanish bosqichlari yoritilgan. Qon ketishning rezorbsiyasi va tashkil topishining gistologik belgilariga, ichki va tashqi kapsulaning tuzilish xususiyatlariga, neovaskulyarizatsiya va qayta mikroqon ketishlarning surunkali subdural gematoma rivojlanishidagi roliga alohida e‘tibor qaratilgan. Sud-tibbiy nuqtai nazardan travmatik va shikastlanmagan surunkali subdural gematomalarni differensial diagnostika qilish masalalari muhokama qilingan. Aniqlangan gematomaning kelib chiqishini taxminiy baholash imkonini beruvchi amaliy morfologik va makroskopik mezonlar taklif etilgan. Keltirilgan ma‘lumotlar sud-tibbiy ekspertiza xulosalarining obyektivligi va ishonchliligini oshirishga xizmat qilishi mumkin.
- Ochiq kirishMaqola
ILDIZ KANALI INFEKSIYALARINING MIKROBIOLOGIK SPEKTRI VA ULARNING KLINIK AHAMIYATI: KIMYOVIY ISHLOV BERISH USULLARINING MIKROBIOLOGIK SAMARADORLIGI
Sattarov Islomjon Ravshanjon o‘g‘li · Research Focus International Scientific Journal · 2026
Ildiz kanali infeksiyalari endodontik patologiyalar orasida eng murakkab biologik jarayonlardan biri bo‘lib, ularning rivojlanishi ko‘p komponentli mikrobiologik ekotizim bilan bevosita bog‘liq. Ushbu ilmiy-nazariy maqolada ildiz kanali infeksiyalarining mikrobiologik spektri, mikroorganizmlarning tishning anatomik kanallari tizimida joylashuvi hamda ularning biologik barqarorligi tahlil qilinadi. Ildiz kanalining gidrologik xususiyatlari, dentin naychalari, lateral va qo‘shimcha kanallarning mikroblar kolonizatsiyasidagi roli nazariy asosda yoritiladi. Shuningdek, endodontik tish ildiz kanallariga kimyoviy ishlov berish usullarining mikrobiologik samaradorligi, ularning antibakterial spektri va biofilmlarga ta‘sir mexanizmlari ilmiy manbalar asosida baholanadi. Tadqiqot natijalari sifatida turli ilmiy maqolalar va dissertatsiya ishlari tahlil qilinib, kimyoviy irrigatsiya vositalarining mikroorganizmlarni inaktivatsiya qilishdagi ustunliklari va cheklovlari ko‘rsatib beriladi. Maqola endodontik dezinfeksiya jarayonlarini ilmiy asosda tushuntirishga xizmat qiladi hamda ildiz kanali infeksiyalarini samarali nazorat qilish bo‘yicha nazariy xulosalarni taklif etadi.
- Ochiq kirishMaqola
ENERGETIK ICHIMLIKLAR TARKIBIDAGI TAURIN VA KAFEINNING TISH KARIESI RIVOJLANISHIGA TA‘SIRI: STATISTIK TAHLIL ASOSIDA
Saloxidin Alavdinov Ziyovutdinovich · Research Focus International Scientific Journal · 2026
Ushbu ilmiy maqola energetik ichimliklar iste‘molida, xususan, taurin va kafein tarkibli moddalar bilan bog‘liq tish kariesi rivojlanishiga biokimyoviy va epidemiologik bog‘liqliklarni o‘rganadi. Energetik ichimliklarning tarkibi, jumladan organik kislotalar, uglevod miqdori va pH xususiyatlari, ularning kariogen ta‘sirini tushunish uchun nazariy asos yaratadi. Tish kariesi ko‘p omilli kasallik sifatida ko‘rib chiqiladi va uning rivojlanishi mezon, mikroorganizmlar, substrat va vaqt o‘zaro ta‘siriga bog‘liq. Taurin va kafein og‘iz muhiti va tish yuzasiga ta‘siri, xususan, salivatsiya, emal demineralizatsiyasi va mikroblarning kislota ishlab chiqarish faoliyati bilan bog‘liq jihatlar tahlil qilinadi. Maqola turli ilmiy jurnallar va statistik hisobotlardan olingan ma‘lumotlarni sintez qiladi, bu ma‘lumotlar ichida turli populyatsiyalarda energetik ichimlik iste‘moli bilan karies ko‘rsatkichlari taqqoslanadi. Shuningdek, past pH va bioaktiv moddalar o‘rtasidagi o‘zaro ta‘sirlar tahlil qilinadi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, energetik ichimliklarning muntazam iste‘moli og‘izda kariogen muhitni hosil qiladi, shuningdek, ovqatlanish odatlari tish kariesi etiologiyasida muhim ahamiyatga ega ekanligini tasdiqlaydi. Kalit so‘lar: energetik ichimliklar, tish kariesi, taurin, kafein, kariogenlik, emal demineralizatsiyasi, og‘iz pH, bakteriya koloniyasi, uglevod, salivatsiya oqimi, epidemiologiya. THE EFFECT OF TAURINE AND CAFFEINE IN ENERGY DRINKS ON THE DEVELOPMENT OF DENTAL CARIES: BASED ON STATISTICAL ANALYSIS Salokhidin Alavdinov Ziyovutdinovich Assistant Professor, Central Asian Medical University, Burhoniddin Marginoniy Street, 64, Fergana, Uzbekistan
- Ochiq kirishMaqola
RADIOLOGICAL ASSESSMENT OF BONE REGENERATION DYNAMICS FOLLOWING ONE-STAGE DENTAL IMPLANTATION USING A‑PRF TECHNOLOGY
Nigora Pardaevna Mardonova, Jaloliddin Fazliddin o‘g‘li Nurmurodov, Navruz Khabibullaevich Bobonazarov · Research Focus International Scientific Journal · 2026
A‑PRF texnologiyasi qo‘llangan bir etapli dental implantatsiyadan so‘ng 4 oyda olingan rentgenologik ma‘lumotlar tahlil qilindi. Peri‑implant sohada radiolyutsent zonalar va resorbsiya belgilarining yo‘qligi, trabekulyar tuzilmaning tiklanishi hamda mineralizatsiya jarayonining faollashishi qayd etildi. Maqsad. Qo‘shimcha A‑PRF bilan bajarilgan bir bosqichli stomatologik implantatsiyadan 4 oy o‘tgach, radiologik shifo dinamikasini tavsiflash. Usullar. Sinov holatlari seriyasiga darhol implant qo‘yish bilan davolangan 9 bemor kiritilgan. Periapikal rentgenografiyalar boshlang‘ich bosqichda va 4 oydan keyin olingan va peri‑implant radiolucentligi, sifatli trabekulyar yetilish va implant-soket oralig‘ida suyak to‘lishi / belgilari baholangan. Erta klinik kuzatuv yumshoq to‘qimalarning javobi va og‘rig‘ini hujjatlashtirgan. Natijalar. Kuzatuv rentgenografiyalari peri‑implant radiolucent zonalarining yo‘qligini va suyakning destruktiv rezorbsiyasining rentgenologik belgilari yo‘qligini ko‘rsatdi. Jarrohlik sohasida progressiv trabekulyar konsolidatsiya va mineralizatsiyaning oshishi kuzatildi. Operatsiyadan keyingi shish va giperemiya yengil bo‘lgan va og‘riq shikoyatlari cheklangan. Xulosa. Ushbu kichik sinov seriyasida bir bosqichli implantatsiya paytida A‑PRF dan foydalanish 4 oydan keyin ijobiy rentgenologik shifo bilan bog‘liq edi. Standartlashtirilgan o‘lchovlar (chekka suyak darajasi, CBCT densitometriyasi, ISQ) bilan nazorat ostidagi tadqiqotlar tavsiya etiladi.
- Ochiq kirishMaqola
TISH PROTEZLARIDA BIOMATERIALLARNING ROLI: KOMPOZITLAR, KERAMIKA, METALL KERAMIKA TURLARI VA ULARNING XUSUSIYATLARI
Nabiyev Rahmonjon Axadjonovich · Research Focus International Scientific Journal · 2026
Zamonaviy ortopedik stomatologiyada tish protezlarining funksional samaradorligi, uzoq muddat xizmat qilishi va estetik talablarga javob berishi ko‘p jihatdan qo‘llaniladigan biomateriallarning fizik-kimyoviy, mexanik va biologik xususiyatlariga bog‘liqdir. Ushbu ilmiy maqolada tish protezlash amaliyotida keng qo‘llanilayotgan biomateriallar — kompozitlar, to‘liq keramika va metall-keramika tizimlarining tarkibi, tuzilishi hamda ularning anatomik va funksional mosligi nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Biomateriallarning og‘iz bo‘shlig‘i muhitiga moslashuvi, mexanik barqarorligi, biologik inertligi va mexanik mustahkamligi ilmiy adabiyotlar asosida yoritilgan. Shuningdek, turli protez konstruksiyalarida material tanlash mezonlari, ularning afzallik va cheklovlari ilmiy-nazariy nuqtai nazardan baholanadi. Tadqiqot metodologiyasi zamonaviy ilmiy bazalarda chop etilgan maqolalar, monografiyalar va dissertatsiya ishlarining tizimli tahliliga asoslanadi. Olingan natijalar biomateriallarning stomatologik protezlarda qo‘llanilishi nafaqat estetik ko‘rsatkichlarni, balki biologik moslik va funksional barqarorlikni ta‘minlashda muhim o‘rin tutishini ko‘rsatadi. Ushbu maqola biomaterialshunoslik va ortopedik stomatologiya sohasida ilmiy-nazariy asos bo‘lib xizmat qiladi. Kalit so‘lar: tish protezlari, biomateriallar, kompozitlar, keramika, metall-keramika, mexanik mustahkamlik, estetiklik, protez konstruksiyasi, stomatologik materiallar. РОЛЬ БИОМАТЕРИАЛОВ В ЗУБНОМ ПРОТЕЗИРОВАНИИ: ВИДЫ КОМПОЗИТОВ, КЕРАМИКИ, МЕТАЛЛОКЕРАМИ КИ И ИХ СВОЙСТВА
- Ochiq kirishMaqola
REPRODUKTIV YOSHDAGI ERKAKLARDA VARIKOTSELE BILAN BOG‘LIQ OKSIDATIV STRESS VA FERTILITET KO‘RSATKICHLARI
Muhammadqodir Arabboyev Dilshod o‘g‘li, Dilmurod Egamberdiyev Kamolitdinovich · Research Focus International Scientific Journal · 2026
Varikotsele — reproduktiv yoshdagi erkaklarda keng tarqalgan venoz anatomik anomaliya bo‘lib, u spermatogenezi buzilishiga va infertilitet xavfining ortishiga sabab bo‘ladi. Ushbu patologiya pampiniform pleksus va testikulyar venalarning kengayishi bilan tavsiflanadi. Oksidativ stress varikotsele bilan bog‘liq asosiy patofiziologik mexanizmlardan biri hisoblanadi. Aktiv kislorod turlarining (ROS) ortiqcha hosil bo‘lishi va antioksidant tizimning etarli darajada ishlamasligi spermatozoidlarning membrana va DNK strukturasi zararlanishiga olib keladi. Lipid peroksidlanish, protein oksidlanishi va genetik materialning shikastlanishi spermatozoidlar soni, harakatchanligi va morfologiyasining pasayishiga olib keladi. Molekulyar darajada Oksidativ stress - Leydig hujayralarini shikastlaydi, testosteron biosintezini pasaytiradi va testikulyar gipoksiya sharoitida spermatogenezni buzadi. Ushbu maqola varikotsele, oksidativ stress va fertilitet ko‘rsatkichlari o‘rtasidagi ilmiy asoslangan bog‘liqlikni tavsiflaydi. Kalit so‘lar: varikotsele, oksidativ stress, aktiv kislorod turlari, spermatogenez, spermatozoid DNK shikastlanishi, lipid peroksidlanish, antioksidantlar. ОКИСЛИТЕЛЬНЫЙ СТРЕСС И ПОКАЗАТЕЛИ ФЕРТИЛЬНОСТИ, СВЯЗАННЫЕ С ВАРИКОЦЕЛЕ У МУЖЧИН РЕПРОДУКТИВНОГО ВОЗРАСТА
- Ochiq kirishMaqola
THE EFFECTS OF ENERGY DRINKS ON DENTAL HARD TISSUES: A CHEMICAL, MORPHOLOGICAL AND CLINICAL ANALYSIS
Maxmudjon Madumarov Ma‘rufovich · Research Focus International Scientific Journal · 2026
Energetik ichimliklar tezda global miqyosda mashhurlikka erishdi, ammo ularning fizik-kimyoviy xususiyatlari tish salomatligi, xususan, qattiq tish to‘qimalarining yaxlitligi bilan bog‘liq xavotirlarni keltirib chiqaradi. Ushbu ichimliklar odatda og‘iz bo‘shlig‘ida emal demineralizatsiyasi uchun kritik chegaradan (pH 5.5) past pH muhitini yaratadigan yuqori konsentratsiyali organik kislotalar (masalan, limon kislotasi), shakar va boshqa qo‘shimchalarni o‘z ichiga oladi. Ushbu sharh energetik ichimliklarning emal va dentin bilan kimyoviy, morfologik va klinik darajalarda qanday o‘zaro ta‘sir qilishi haqidagi hozirgi ilmiy tushunchani sintez qiladi. Kimyoviy kislotalilik gidroksiapatitning erishini rag‘batlantiradi, titrlanadigan kislotalilik va kislota tarkibi esa demineralizatsiyani faqat pH ta‘siridan tashqari kuchaytiradi. Mikroskopiya texnikasidan foydalangan holda morfologik tahlillar ta‘sirdan keyin sirt pürüzlülüğünün ortishi va strukturaviy yaxlitlikning yo‘qolishini ko‘rsatadi. Klinik dalillar turlicha bo‘lsa-da, in-vitro va epidemiologik ma‘lumotlar energetik ichimliklarning tish qattiq to‘qimalariga eroziv salohiyatini doimiy ravishda ko‘rsatadi. Ta‘sirni kamaytirish va remineralizatsiyani kuchaytirishga qaratilgan keng qamrovli profilaktika strategiyalari ushbu salbiy ta‘sirlarni yumshatish uchun juda muhimdir.