Ochiq kirishMaqola
Abduvoyitov Bobur Bahodirovich · Research Focus International Scientific Journal · 2025
Dolzarbligi. Farmakorezistent epilepsiya (FRE) ko‘pincha dori vositalariga javob bermaydigan eng murakkab nevrologik kasalliklardan biridir. Jarrohlik aralashuvi tanlab olingan bemorlar uchun eng samarali davolash usuli hisoblanadi. Maqsad. Ushbu maqolada FREni jarrohlik davolashning zamonaviy yondashuvlari va natijalari umumlashtiriladi, prognoz omillari, jarrohlik usullari, neyropsixologik ko‘rsatkichlar va hayot sifatiga (HQ) ta‘siri yoritiladi. / Usullar. Zamonaviy adabiyotlarga sharh berildi, unda prospektiv va retrospektiv tadqiqotlar, meta-tahlillar va klinik sinovlar o‘rganildi. Tadqiqotlar oldingi chakka lobektomiyasi va amigdalo-gippokampektomiya (ATL+AH), selektiv amigdalo-gippokampektomiya (SAH), shuningdek, kam invaziv usullar — MRT nazorati ostida lazerli interstitsial termoterapiya (MgLiTT), stereo-EEG nazorati ostida radiochastotali termokoagulyatsiya (SEEG-RFTC) va neyrostimulyatsiya usullari (vagus nervini stimulyatsiya qilish, miya chuqur stimulyatsiyasi, adaptiv stimulyatsiya) natijalari baholandi. Ijobiy jarrohlik natijalari neyrovizualizatsiya va EEG ma‘lumotlarining mosligi, shuningdek epileptogen zonaning yetarli rezektsiyasi bilan chambarchas bog‘liq. ATL+AH «oltin standart» bo‘lib qolmoqda va bemorlarning 70–80%ida tutqanoqsiz hayotni ta‘minlaydi. SAH esa shunga yaqin natijalarni ko‘rsatadi, lekin kognitiv funksiyalarni yaxshiroq saqlab qoladi. Kam invaziv usullar va neyrostimulyatsiya ko‘p o‘choqli yoki jarrohlik jihatdan xavfli joylashgan o‘choqlarga ega bemorlar uchun qo‘shimcha imkoniyatlar beradi. Neyropsixologik tadqiqotlar jarrohlik amaliyoti kognitiv pasayishni to‘xtatishi va HQni yaxshilashi mumkinligini ko‘rsatadi, biroq chap tomonlama operatsiyalardan keyin qo‘shimcha buzilishlar xavfi saqlanib qoladi. Ko‘plab tadqiqotlar, ayniqsa tutqanoqdan xoli bo‘lgan bemorlarda, QOLIE-31 shkalasi bo‘yicha HQ ko‘rsatkichlarining sezilarli yaxshilanishini tasdiqlaydi. Xulosa. FREni jarrohlik davolash tanlab olingan bemorlarda uzoq muddatli farmakoterapiyadan ustun bo‘lib, tutqanoqlarni nazorat qilish, kognitiv funksiyalarni barqarorlashtirish va hayot sifatini oshirish imkonini beradi. Farmakorezistentlikni erta aniqlash va bemorlarni vaqtida jarrohlikka yo‘naltirish uzoq muddatli natijalarni optimallashtirish uchun hal qiluvchi ahamiyatga ega.