Ochiq kirishMaqola
Aynur Feyzioglu., Abdullayeva N.N., Jurabekova A.T., Shmyrina K.V. · Research Focus International Scientific Journal · 2024
Miya qon aylanishining surunkali buzilishlari (dissirkulyator ensefalopatiya (DE)) nevrolog shifokor amaliyotidagi eng keng tarqalgan tashxislardan biri bo‘lib, rivojlanishning murakkab patomexanizmlariga ega hamda bemorlarni nafaqat jismoniy, balki ruhiy dezadaptatsiyaga, nogironlikka va shunga mos ravishda hayot sifatining pasayishiga olib keladi. Bundan tashqari, so‘nggi yillarda surunkali venoz yetishmovchilikka chalingan bemorlar soni ortdi. Usullar. DE bilan og‘rigan 69 nafar bemor tekshirildi (oyoqlarda venoz yetishmovchiligi bo‘lgan 49 nafar bemor, Lerish sindromi bo‘lgan 20 nafar bemor, o‘rtacha yosh 53±5,9). Barcha bemorlarga klinik-nevrologik tekshiruv, qon biokimyosi (kengaytirilgan); EEG, EKG, arterial bosim monitoringi, bosh va bo‘yin MRT, oyoq hamda kichik chanoq tomirlarining ultratovushli dopplerografiyasi, braxiosefal tomirlarning transkranial va duplex skanerlashi; oftalmolog ko‘rigi (ko‘z tubi tomirlari holatini o‘rganish bilan), MoCa testi o‘tkazildi. Natijalar. Bemorlarda yurish sifatining tahlili 100% holatda oraliq oqsoqlanish, oyoqlarda og‘riq va shish, oyoqlarda tortishishli uchishlar (tunda) hamda "notinch oyoqlar" sindromi buzilishi mavjudligini ko‘rsatdi. Klinik-nevrologik tekshiruvda 99% holatda ahamiyatsiz mayda o‘choqli belgilardan sezilarli o‘zgarishlargacha bo‘lgan turli chastotadagi harakat va sezgi siljishlari aniqlandi. Tomirlar sonografiyasi ma‘lumotlariga ko‘ra, karotid va vertebrobazilyar havzalarda qon oqimi tezligining pasayishi qayd etildi. Periferik qon ta‘minoti va asosiy qon oqimidagi buzilgan o‘zgarishlar solishtirilganda korrelyatsion bog‘liqlik aniqlandi, bu miya qon aylanishining surunkali va o‘tkir buzilishi shart-sharoitlari uchun muhim ahamiyatga ega. MoCa shkalasi bo‘yicha natija tahlili shuni ko‘rsatdiki, venoz yetishmovchiligi bo‘lgan bemorlarning 56% ida kognitiv buzilishlarning yengil darajasi aniqlangan, Lerish sindromi bo‘lgan bemorlarda esa 60% holatda kognitiv buzilishlarning o‘rtacha darajasi aniqlangan, bu 30% dan ortiq stenozni tasdiqlovchi ko‘rsatkichlar bilan bevosita korrelyatsiyalanadi. Xulosa. Charchash, diqqat va xotira pasayishi, yurish buzilishi hamda tomirlar bifurkatsiyasi sohasida noqulaylik shikoyatlari bo‘lgan 45 yoshdan katta erkaklarni xavf guruhiga kiritish va ularga tomir patologiyasini istisno qilish hamda miyaning surunkali ishemiyasi va o‘tkir qon aylanish buzilishlari rivojlanishining oldini olish uchun profilaktik ko‘riklardan o‘tishni tavsiya etish lozim.