Qoraqalpog‘istonning sho‘rlanishga moyil yengil va o‘rta qumloq tuproqlarida g‘o‘zani tomchilatib sug‘orishning suv sarfi, tuz rejimi va hosildorlikka ta‘siri
Djumanazarova Altingul Tengelovna, Ubbiniyazova Sevarakhan Paluaniyaz kiziQoraqalpog‘iston qishloq xo‘jaligi va agrotexnologiyalar instituti2026
KonferensiyalarOrolbo‘yi hududida suvdan foydalanish samaradorligi va sho‘rlanishning qishloq xo‘jaligi ekinlari hosildorligi hamda aholi hayot faoliyatiga ta‘sirini monitoring va nazorat qilish uchun iqlimga chidamli innovatsion texnologiyalarni ishlab chiqishJild 1Son 7Sahifa 71–75
Annotatsiya
Maqolada Qoraqalpog‘istonning sizot suvlari 1,5–2,5 m chuqurlikda joylashgan, kuchsiz sho‘rlangan yengil va o‘rta qumloq tuproqlarida g‘o‘zaning S-4727 navini tomchilatib sug‘orish samaradorligi egatlab sug‘orish bilan taqqoslanib baholangan. Dala tajribasi 2025–2026-yillarda uch variantda o‘tkazildi: egatlab sug‘orish (ishlab chiqarish nazorati); sug‘orishdan oldingi tuproq namligini cheklangan dala nam sig‘imiga (ChDNS) nisbatan 70–80–65 % da ushlab tomchilatib sug‘orish; 80–80–65 % da tomchilatib sug‘orish. Tomchilatib sug‘orishda mavsumiy sug‘orish me‘yori yengil tuproqlarda 34–36 %, o‘rta qumloq tuproqlarda 25–28 % ga kam bo‘ldi. Paxta hosili nazoratga nisbatan 6,6–11,2 s/ga ko‘p bo‘ldi (43,5 va 41,6 s/ga). Tomchilatib sug‘orilgan variantlarda tuproq va sizot suvlarining sho‘rlanishi egatlab sug‘orishga qaraganda kam oshdi. Eng samarali variant sifatida 70–80–65 % rejimi aniqlandi (rentabellik darajasi 75 %).
Boshqa tillarda
ruschaВлияние капельного орошения хлопчатника на расход воды, солевой режим и урожайность на склонных к засолению почвах лёгкого и среднего механического состава Каракалпакстана
В статье дана оценка эффективности капельного орошения хлопчатника (сорт С-4727) в сравнении с бороздковым поливом на слабозасоленных почвах легкого и среднего механического состава Каракалпакстана при залегании грунтовых вод на глубине 1,5–2,5 м. Полевой опыт 2025–2026 гг. включал три варианта: бороздковый полив (производственный контроль); капельное орошение при предполивной влажности почвы 70–80–65 % от НВ; капельное орошение при 80–80–65 % от НВ. При капельном орошении сезонная оросительная норма снизилась на 34–36 % на легких и на 25–28 % на среднепесчаных почвах, урожайность хлопка-сырца повысилась на 6,6–11,2 ц/га. Засоление почвы и грунтовых вод при капельном орошении росло значительно слабее, чем при бороздковом поливе. Наиболее эффективным признан режим 70–80–65 % от НВ (рентабельность 75 %).
inglizchaEffect of drip irrigation on water consumption, salt regime and yield of cotton on salinization-prone light and medium sandy soils of Karakalpakstan
The article evaluates drip irrigation of cotton (variety S-4727) compared with furrow irrigation on slightly saline light and medium sandy soils of Karakalpakstan with groundwater at a depth of 1.5–2.5 m. The 2025–2026 field experiment had three treatments: furrow irrigation (production control); drip irrigation with pre-irrigation soil moisture of 70–80–65% of field capacity; and drip irrigation at 80–80–65%. Drip irrigation reduced the seasonal irrigation norm by 34–36% on light soils and by 25–28% on medium sandy soils, and raised seed cotton yield by 6.6–11.2 c/ha. Salt accumulation in soil and groundwater was markedly lower under drip irrigation. The 70–80–65% regime proved the most effective (profitability 75%).
Kalit so‘zlar
- g‘o‘za
- tomchilatib sug‘orish
- sug‘orish tartibi
- suvni tejash
- tuproq sho‘rlanishi
- sizot suvlari
- hosildorlik
- Qoraqalpog‘iston
Iqtiboslar dinamikasi
Ma’lumot topilmadi
ma’lumot kutilmoqda
Adabiyotlar0 ta adabiyot
Ma’lumot topilmadi
ma’lumot kutilmoqda
Metama’lumot
- Identifikator
- REL-C-014500
- Nashr sanasi
- 2026-10-16
- Til
- o‘zbek
- Konferensiyalar
- Orolbo‘yi hududida suvdan foydalanish samaradorligi va sho‘rlanishning qishloq xo‘jaligi ekinlari hosildorligi hamda aholi hayot faoliyatiga ta‘sirini monitoring va nazorat qilish uchun iqlimga chidamli innovatsion texnologiyalarni ishlab chiqish
- Jild
- 1
- Son
- 7
- DOI
- 10.66073/refocus-conf/1610016
- Nashriyot
- LLC Ilm-fan va innovatsiyalar akademiyasi
- Sahifa
- 71–75
- Litsenziya
- Ushbu ilmiy ish CC BY 4.0 litsenziyasi asosida ochiq.
- Metadata manbasi
- Partner conferences of the International Scientific Journal Research Focus
- Oxirgi yangilanish
- 2026-11-03