Asosiy mazmunga o‘tish

Mahalliy olma va nok navlarini quritish usullarini tadqiq etish va tahlil qilish

Ibragimova Elmira Qongiratbayqizi, Turlibek Tog‘janXoja Ahmad Yassaviy nomidagi Xalqaro qozoq-turk universiteti2026

Konferensiyalar«O‘zbekiston olima ayollarining mamlakat taraqqiyotiga qo‘shayotgan hissasi» mavzusidagi xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari (Nukus, 2026-yil 9–10-oktyabr)Jild 1Son 6Sahifa 643–649

Annotatsiya

Maqolada mahalliy olma va nok navlarini quritish jarayoni o‘rganilib, har bir navning namlik yo‘qotish xususiyatlari qiyosiy tahlil qilindi. Tadqiqot obyektlari sifatida olma navlaridan oddiy olma, Red Chief, Gala, Idared, nok navlaridan esa oddiy nok, Dyushes va Packham tanlab olindi. Mevalar sifati amaldagi davlat standartlari talablariga muvofiq baholanib, quritish jarayoni Ezidri Ultra FD1000 Digital qurilmasida 60 °C haroratda 10 soat davomida o‘tkazildi. Tajriba davomida namunalarning dastlabki va quritilgandan keyingi massasi aniqlanib, suvning bug‘lanish miqdori va massa yo‘qotilishi ko‘rsatkichlari hisoblandi. Tadqiqot natijasida olma navlarida massa yo‘qotilishi 81–85%, nok navlarida esa 84–86% oralig‘ida bo‘lgani aniqlandi. Olma navlari orasida Gala eng yuqori, Red Chief eng past namlik yo‘qotish ko‘rsatkichini namoyon etdi. Nok navlari orasida Dyushes navining namligi yuqori, Packham navining tuzilishi esa zich bo‘lib, quruq moddalar ulushi nisbatan ko‘pligi kuzatildi. Olingan natijalar mevalarning nav xususiyatlari quritish samaradorligiga va tayyor mahsulot chiqishiga ta‘sir qilishini ko‘rsatdi.

Boshqa tillarda

ruschaИсследование и анализ методов сушки местных сортов яблок и груш

В статье изучен процесс сушки местных сортов яблок и груш и проведен сравнительный анализ особенностей потери влаги каждым сортом. В качестве объектов исследования выбраны сорта яблок — обыкновенное яблоко, «Ред Чиф», «Гала», «Айдаред» и сорта груш — обыкновенная груша, «Дюшес» и «Пакхам». Качество плодов оценивали в соответствии с требованиями действующих государственных стандартов, сушку проводили в устройстве Ezidri Ultra FD1000 Digital при температуре 60 °C в течение 10 часов. В ходе эксперимента определяли исходную массу образцов и их массу после сушки, рассчитывали количество испарившейся воды и показатели потери массы. В результате исследования установлено, что потеря массы составила у сортов яблок 81–85%, а у сортов груш — 84–86%. Среди сортов яблок наибольший показатель потери влаги отмечен у сорта «Гала», наименьший — у сорта «Ред Чиф». Среди сортов груш у сорта «Дюшес» отмечена высокая влажность, а у сорта «Пакхам» — плотная структура и относительно большая доля сухих веществ. Полученные результаты показали, что сортовые особенности плодов влияют на эффективность сушки и выход готового продукта.

inglizchaStudy and analysis of drying methods for local apple and pear varieties

The article studies the drying process of local apple and pear varieties and provides a comparative analysis of the moisture loss characteristics of each variety. The apple varieties common apple, Red Chief, Gala and Idared and the pear varieties common pear, Duchess and Packham were selected as the objects of study. Fruit quality was assessed in accordance with the requirements of current state standards, and drying was carried out in an Ezidri Ultra FD1000 Digital unit at 60 °C for 10 hours. During the experiment, the initial and post-drying mass of the samples was determined, and the amount of evaporated water and the mass loss values were calculated. The study found that mass loss was in the range of 81–85% for the apple varieties and 84–86% for the pear varieties. Among the apple varieties, Gala showed the highest and Red Chief the lowest moisture loss. Among the pear varieties, Duchess was found to have high moisture content, while Packham had a dense structure and a relatively high proportion of dry matter. The results showed that the varietal characteristics of the fruits affect drying efficiency and the yield of the finished product.

Kalit so‘zlar

  • olma
  • nok
  • mevalarni quritish
  • namlik miqdori
  • massa yo‘qotilishi
  • nav xususiyati
  • quritish harorati
  • oziq-ovqat mahsuloti sifati

Iqtiboslar dinamikasi

Bu ilmiy ishga ReLibrary’da chop etilgan ilmiy ishlarda hali iqtibos topilmadi.

ReLibraryTekshirilgan Metodologiya

Adabiyotlar5 ta adabiyot

  1. Bayzhigitov K.B., Rysmambetova G.M., Orazbaeva O.O. Fruit plants introduction in the Turkestan Botanical Garden // Environment Conservation Journal. – 2021. – Vol. 22(3). – P. 444–453.
  2. Макаркина М. А., Павел А. Р., Янчук Т. В. Селекция плодовых и ягодных культур во ВНИИСПК на улучшенный химический состав плодов // Современное садоводство – Contemporary horticulture. – 2019. – № 2. – С. 33–41.
  3. Чурикова О. А. Сохранение видов яблони в коллекции in vitro // Селекция и сорторазведение садовых культур. – 2019. – № 6. – С. 112–118.
  4. Сихымбаев Ө.Е., Аралбай Н.К., Сихымбаева С.М., Касенова Б.Т., Қонқанова С.Е., Құдарбек А.Н., Исаев Е.Б., Қуатбасов А.Т., Тыныбеков Б.М., Мәмбетова С.Б. Асыл ағаш, асыл шөп: Қазақстан флорасының жетекші тұқымдастары. IX том. Қазақстанның раушандар тұқымдасы (Rosaceae Juss.). Түркістан: «Тұран» баспаханасы, 2024. – 324 б.
  5. Красова Н. Г., Кузнецова А. Г., Седов Е. Н. Морфологические и потребительские качества плодов сортов яблони // Современное садоводство. – 2025. – № 1. – С. 23-27.

Metama’lumot

Identifikator
REL-C-014307
Nashr sanasi
2026-10-31
Til
o‘zbek
Konferensiyalar
«O‘zbekiston olima ayollarining mamlakat taraqqiyotiga qo‘shayotgan hissasi» mavzusidagi xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari (Nukus, 2026-yil 9–10-oktyabr)
Jild
1
Son
6
DOI
10.66073/refocus-conf/0910124
Nashriyot
LLC Ilm-fan va innovatsiyalar akademiyasi
Sahifa
643–649
Litsenziya
Ushbu ilmiy ish CC BY 4.0 litsenziyasi asosida ochiq.
Metadata manbasi
Partner conferences of the International Scientific Journal Research Focus
Oxirgi yangilanish
2026-10-31