Biologiya darslarida sun‘iy intellekt texnologiyalari yordamida maktab o‘quvchilarining tadqiqotchilik ko‘nikmalarini rivojlantirish
Abdraimova K.T., Naqishpan A.Xoja Ahmad Yassaviy nomidagi Xalqaro qozoq-turk universiteti2026
Konferensiyalar«O‘zbekiston olima ayollarining mamlakat taraqqiyotiga qo‘shayotgan hissasi» mavzusidagi xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari (Nukus, 2026-yil 9–10-oktyabr)Jild 1Son 6Sahifa 156–162
Annotatsiya
Maqolada biologiya darslarida maktab o‘quvchilarining tadqiqotchilik ko‘nikmalarini rivojlantirishda sun‘iy intellektning pedagogik imkoniyatlari ko‘rib chiqiladi. Tadqiqotchilik kompetensiyasi muammo va farazni shakllantirish, tadqiqotni rejalashtirish, ma‘lumotlarni to‘plash va tahlil qilish, dalillarga asoslangan xulosa chiqarish hamda natijalarni taqdim etish malakalarining yaxlit majmui sifatida talqin etiladi. Nazariy-metodik tahlil asosida sun‘iy intellektga tayangan tadqiqotning besh bosqichli modeli, o‘quv topshiriqlari namunalari, baholash mezonlari va xavfsiz foydalanish shartlari taklif etiladi. Sun‘iy intellektning ta‘limiy qiymati tayyor javob berishda emas, balki o‘quvchilarning savol qo‘yish, dalillarni tekshirish, ma‘lumotlarni talqin qilish va refleksiya ko‘nikmalarini mustahkamlashda ekani asoslab beriladi.
Boshqa tillarda
ruschaРазвитие исследовательских навыков школьников на уроках биологии с помощью технологий искусственного интеллекта
В статье рассматриваются педагогические возможности применения искусственного интеллекта для развития исследовательских навыков школьников на уроках биологии. Исследовательские навыки представлены как совокупность умений формулировать проблему и гипотезу, планировать исследование, собирать и анализировать данные, строить доказательный вывод и представлять результаты. На основе теоретического анализа предложена пятиэтапная модель интеграции ИИ, примеры заданий, критерии оценивания и условия безопасного применения. Обосновано, что образовательная ценность ИИ определяется не готовым ответом, а качеством ученического вопроса, проверкой доказательств и рефлексией.
inglizchaDeveloping school students‘ research skills in biology lessons through artificial intelligence technologies
This article examines the pedagogical potential of artificial intelligence for developing school students‘ research skills in biology lessons. Research competence is understood as an integrated ability to formulate a problem and hypothesis, design an investigation, collect and analyse data, construct evidence-based conclusions, and communicate findings. Based on a theoretical and methodological review, the paper proposes a five-stage model for AI-supported inquiry, sample learning tasks, assessment criteria, and conditions for safe use. The central argument is that the educational value of AI lies not in producing ready-made answers but in strengthening students‘ questioning, evidence verification, data interpretation, and reflection.
Kalit so‘zlar
- sun‘iy intellekt
- biologiya ta‘limi
- tadqiqotchilik ko‘nikmalari
- ilmiy savodxonlik
- tadqiqotga asoslangan ta‘lim
- ma‘lumotlar tahlili
- akademik halollik
Iqtiboslar dinamikasi
ReLibraryTekshirilgan Metodologiya
Adabiyotlar7 ta adabiyot
- Жолдығали Б.Н., Жұмабаева Л.О., Абдыкеримова Э.А. Қазақстанның білім беру саласындағы жасанды интеллект: мүмкіндіктері мен болашағы // Yessenov Science Journal. – 2024. – Т. 48. – № 3. DOI: 10.56525/DQHG963510.56525/dqhg9635
- Жунусов Б.Г. және т.б. Роль искусственного интеллекта в современном образовании: преимущества, вызовы и пути к успеху // Вестник Северо-Казахстанского университета имени Манаша Козыбаева. – 2024.
- Засько М.М. Искусственный интеллект как инструмент для формирования исследовательской компетенции учащихся // Педагогическое образование в условиях трансформационных процессов: материалы XI Международной научно-практической конференции. – Минск: БГПУ, 2026. – С. 211–214.
- Васильева Н.Н., Дмитриева Е.А. Возможности организации исследовательской деятельности школьников в процессе обучения биологии // Ярославский педагогический вестник. – 2012.
- Коурова С.И., Шевелева С.С. Лабораторные работы по биологии в 5 классе как один из методов формирования исследовательских компетенций учащихся // Ученые записки Шадринского государственного педагогического университета. – 2025. – № 1 (7).
- Галагузова Ю.Н., Перекальский И.Н. Искусственный интеллект на уроках информатики: вызовы и реальность // Педагогическое образование в России. – 2024. – № 4. – С. 112–118.
- Сардак Л.В., Слепухин А.В., Зарипов А.И., Хадеев А.Р. Использование нейросетей для формирования метапредметных результатов обучения школьников // Педагогическое образование в России. – 2025. – № 2. – С. 144–156.
Metama’lumot
- Identifikator
- REL-C-014209
- Nashr sanasi
- 2026-10-31
- Til
- o‘zbek
- Konferensiyalar
- «O‘zbekiston olima ayollarining mamlakat taraqqiyotiga qo‘shayotgan hissasi» mavzusidagi xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari (Nukus, 2026-yil 9–10-oktyabr)
- Jild
- 1
- Son
- 6
- DOI
- 10.66073/refocus-conf/0910026
- Nashriyot
- LLC Ilm-fan va innovatsiyalar akademiyasi
- Sahifa
- 156–162
- Litsenziya
- Ushbu ilmiy ish CC BY 4.0 litsenziyasi asosida ochiq.
- Metadata manbasi
- Partner conferences of the International Scientific Journal Research Focus
- Oxirgi yangilanish
- 2026-10-31