Asosiy mazmunga o‘tish
ReLibrary
UZ
Kirish
Konferensiya maqolasiOchiq kirish

Ájiniyaz shıǵarmalarında «qız-jawan» lekseması

Pirniyazova Alima KudiyarovnaAjiniyoz nomidagi Nukus davlat pedagogika instituti2026

Konferensiyalar«O‘zbekiston olima ayollarining mamlakat taraqqiyotiga qo‘shayotgan hissasi» mavzusidagi xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari (Nukus, 2026-yil 9–10-oktyabr)Jild 1Son 6Sahifa 99–103

Annotatsiya

XIX ásirde jasaǵan belgili shayır Ájiniyazdıń álemdi tanıw ózgesheligi, onıń qız-jawanlarǵa bolǵan kóz-qarası, paydalanǵan leksemaları lingvistikalıq baǵdarda analizlengen. Sahranıń xalqı – qaraqalpaqlardıń milliy kodı shayır shıǵarmalarında súwretlengen. Qaraqalpaq, arab, parsı tillerindegi leksemalardı paydalanıw arqalı súyikli yardı, qızlardı shayır ózine tán bolǵan kóz-qarasta táriplegen.

Boshqa tillarda

ruschaЛексема «қыз-жаўан» в произведениях Ажинияза

В лингвистическом аспекте анализируются особенности мировосприятия известного поэта XIX века Ажинияза, его отношение к девушкам и молодым женщинам, а также используемые им лексемы. В произведениях поэта отражён национальный код народа степи — каракалпаков. Используя лексемы каракалпакского, арабского и персидского языков, поэт воспевает возлюбленную и девушек со своей особой точки зрения.

inglizchaThe lexeme “qız-jawan” in the works of Ajiniyaz

The distinctive features of the worldview of Ajiniyaz, a renowned 19th-century poet, his attitude toward girls and young women, and the lexemes he uses are analyzed from a linguistic perspective. The national code of the people of the steppe, the Karakalpaks, is portrayed in the poet‘s works. Using Karakalpak, Arabic and Persian lexemes, the poet praises his beloved and girls from his own distinctive point of view.

Kalit so‘zlar

  • Milliy kod
  • leksema
  • lingvokulturologiya
  • lingvopoetika
  • aksiologiyalıq kod
  • gender

Iqtiboslar dinamikasi

Bu ilmiy ishga ReLibrary’da chop etilgan ilmiy ishlarda hali iqtibos topilmadi.

ReLibraryTekshirilgan Metodologiya

Adabiyotlar12 ta adabiyot

  1. Алламбергенов К. Руўхый гөззаллық тымсалы. // Әжинияз. Бүлбилзибан. Таңламалы шығармалары. - Нөкис, 2014. – 3-9-б.
  2. Салқынбай А. Б. Әлемнің когнитивтік бейнесі: қазақ тіліндегі ұлттық кодтар. Күретамыр: монография / А. Б. Салқынбай. – Алматы: Қазақ университеті, 2021. – 456 б.
  3. Базарбаев Ж. Әжинияз шайырдың дүньяға көз-қараслары ҳаққында философиялық очерк. - Тoshkent: Gold Print Nashr, 2019 – 106-б.
  4. Қарлыбаева Г. Ажиниёз асарлари тилининг фонетик-морфологик тавсифи: Филол.фан.номз…дис. автореф. - Нукус, 2002.
  5. Qarli’baeva G. A’jiniyaz shi’g’armalari’ tilinin’ fonetikali’q ha’m morfologiyali’q si’patlamasi’. No’kis: Qaraqalpaqstan, 2012.
  6. Қәлимбетов Б. Әжинияз лирикасы. –Нөкис, 1981.
  7. Муртазаев А. Шайырдың муҳаббаты. Нөкис: Қарақалпақстан, 1988 -120 б.
  8. Насыров Д.С. Становление каракалпакского общенародного разговорного языка и его диалектная система. - Нукус-Казань,1976.
  9. Насыров Д.С., Доспанов О., Бекбергенов А., Сайтов Д. Қарақалпақ әдебияты классиклери шығармаларының тили –Нөкис, 1995.
  10. Ҳамийдов Ҳ. Ески қарақалпақ тилиниң жазба естеликлери. – Нөкис: Қарақалпақстан, 1985. – 224-б.
  11. Xамидов X. Шығыс тиллериндеги жазба дереклер ҳәм ХIХ әсирдеги қарақалпақ шайырлары. - Нѳкис: Қарақалпақстан,1991.
  12. Әжинияз. Нөкис: Қарақалпақстан, 1975.

Metama’lumot

Identifikator
REL-C-014198
Nashr sanasi
2026-10-31
Til
o‘zbek
Konferensiyalar
«O‘zbekiston olima ayollarining mamlakat taraqqiyotiga qo‘shayotgan hissasi» mavzusidagi xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya materiallari (Nukus, 2026-yil 9–10-oktyabr)
Jild
1
Son
6
DOI
10.66073/refocus-conf/0910015
Nashriyot
LLC Ilm-fan va innovatsiyalar akademiyasi
Sahifa
99–103
Litsenziya
Ushbu ilmiy ish CC BY 4.0 litsenziyasi asosida ochiq.
Metadata manbasi
Partner conferences of the International Scientific Journal Research Focus
Oxirgi yangilanish
2026-10-31