Asosiy mazmunga o‘tish

ARXITEKTURA VA ZAMONAVIY DIZAYN

Xamrayev DilmurodxujaNamangan davlat pedagogika instituti https://ror.org/037z3rx482026

KonferensiyalarART PEDAGOGIKANING ZAMONAVIY PARADIGMALARI, RIVOJLANISH ISTIQBOLLARI mavzusidagi respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari to‘plamiJild 1Son 2Sahifa 417–420

Annotatsiya

Mazkur mavzuda tasviriy san‘at darslarida arxitektura va loyihalash dizayni asoslarini o‘qitishning pedagogik ahamiyati yoritiladi. Arxitektura elementlarini o‘rganish orqali o‘quvchilarda fazoviy tasavvur, estetik did va ijodiy fikrlash qobiliyatini rivojlantirish masalalari tahlil qilinadi. Shuningdek, zamonaviy ta‘lim jarayonida dizayn va arxitektura yo‘nalishlarini integratsiyalash, amaliy va nazariy bilimlarni uyg‘un holda qo‘llash metodlari ko‘rib chiqiladi. Tasviriy san‘at darslarida loyihalash faoliyatini tashkil etish o‘quvchilarning ijodiy yondashuvini kuchaytirib, ularni kelajakda dizayn va arxitektura sohalariga yo‘naltirishda muhim omil bo‘lib xizmat qiladi. Ushbu jarayonda interfaol metodlar, vizual materiallar va amaliy topshiriqlardan samarali foydalanish ta‘lim sifatini oshiradi.

Boshqa tillarda

ruschaАРХИТЕКТУРА И СОВРЕМЕННЫЙ ДИЗАЙН

В данной теме освещается педагогическое значение обучения основам архитектуры и проектного дизайна на уроках изобразительного искусства. Анализируются вопросы развития у учащихся пространственного воображения, эстетического вкуса и способности к творческому мышлению посредством изучения архитектурных элементов. Кроме того, рассматриваются методы интеграции направлений дизайна и архитектуры в современном образовательном процессе, гармоничного применения практических и теоретических знаний. Организация проектной деятельности на уроках изобразительного искусства усиливает творческий подход учащихся и служит важным фактором в их ориентации на сферы дизайна и архитектуры в будущем. Эффективное использование в этом процессе интерактивных методов, визуальных материалов и практических заданий повышает качество образования.

inglizchaARCHITECTURE AND MODERN DESIGN

This topic addresses the pedagogical importance of teaching the fundamentals of architecture and design engineering in fine arts lessons. It analyses the questions of developing pupils‘ spatial imagination, aesthetic taste and creative thinking abilities through the study of architectural elements. It also considers the integration of the fields of design and architecture into the modern educational process and methods of applying practical and theoretical knowledge in combination. Organising design activity in fine arts lessons strengthens pupils‘ creative approach and serves as an important factor in guiding them towards the fields of design and architecture in the future. In this process, the effective use of interactive methods, visual materials and practical assignments raises the quality of education.

Kalit so‘zlar

  • ta‘lim
  • san‘at
  • metodika
  • pedagogik yondashuv
  • ijodiy rivojlanish
  • estetik tafakkur

To‘liq matn

Litsenziya: CC BY 4.0litsenziya matni

Matn PDF’dan ajratilgan va qayta formatlangan; asl nusxadan farq qilishi mumkin.

Xamrayev Dilmurodxuja Namangan davlat pedagogika instituti Tasviriy san’at va muhandislik grafikasi yo‘nalishi S.TSM-AU-22 guruh talabasi

Annotatsiya: Mazkur mavzuda tasviriy san’at darslarida arxitektura va loyihalash dizayni asoslarini o‘qitishning pedagogik ahamiyati yoritiladi. Arxitektura elementlarini o‘rganish orqali o‘quvchilarda fazoviy tasavvur, estetik did va ijodiy fikrlash qobiliyatini rivojlantirish masalalari tahlil qilinadi. Shuningdek, zamonaviy ta’lim jarayonida dizayn va arxitektura yo‘nalishlarini integratsiyalash, amaliy va nazariy bilimlarni uyg‘un holda qo‘llash metodlari ko‘rib chiqiladi. Tasviriy san’at darslarida loyihalash faoliyatini tashkil etish o‘quvchilarning ijodiy yondashuvini kuchaytirib, ularni kelajakda dizayn va arxitektura sohalariga yo‘naltirishda muhim omil bo‘lib xizmat qiladi. Ushbu jarayonda interfaol metodlar, vizual materiallar va amaliy topshiriqlardan samarali foydalanish ta’lim sifatini oshiradi. Kalit so‘zlar: tasviriy san’at, arxitektura, dizayn, loyihalash, fazoviy tasavvur, estetik did, ijodiy fikrlash, interfaol metodlar, pedagogik texnologiyalar, badiiy ta’lim. Zamonaviy jamiyatda tasviriy sanʼatning o‘rni tobora ortib bormoqda. Ayniqsa, arxitektura va dizayn sohalari inson hayotining kerakli sohalarda uyg‘unlashtirishda muhim ahamiyat kasb etadi. Tasviriy sanʼatning rivojlanishi natijasida nafaqat sanʼat asarlari, balki kundalik hayotda foydalaniladigan bino va inshootlar, interyer va eksteryerlar ham mezonlar asosida yaratilmoqda. Arxitektura va loyihalash dizayneri faoliyati tasviriy sanʼatning muhim yo‘nalishlaridan biri bo‘lib, u ijodkorlik, texnik bilim va zamonaviy texnologiyalarni uyg‘unlashtiradi. Ushbu maqolada arxitektura va dizaynning tasviriy sanʼatdagi o‘rni, ularning o‘ziga xos xususiyatlari hamda kasbiy kompetensiyalari ilmiy-uslubiy jihatdan tahlil qilinadi. 1. Arxitektura – tasviriy sanʼatning muhim yo‘nalishi Arxitektura qadimdan insoniyat madaniyatining ajralmas qismi bo‘lib kelgan. U nafaqat qurilish sanʼati, balki inson ongi tafakkur mahsuli sifatida ham qaraladi. Arxitektura quyidagi asosiy jihatlar bilan tasviriy sanʼat tarkibiga kiradi: Estetik ifoda – bino va inshootlarning tashqi ko‘rinishi, shakli va bezagi; Funktsionallik – inshootning amaliy vazifasi; Kompozitsiya – hajm, makon va nisbatlarning uyg‘unligi.

Arxitektor ijodiy jarayonda rasm chizish, maket tayyorlash, ranglar uyg‘unligini tanlash kabi tasviriy sanʼat elementlaridan keng foydalanadi. Shu bois arxitektura tasviriy sanʼatning yuqori bosqichi sifatida e’tirof etiladi. 2. Loyihalash dizayni va uning turlari Loyihalash dizayni - bu predmetli muhitni estetik va funksional jihatdan shakllantirish jarayonidir. Dizayn bir necha yo‘nalishlarga bo‘linadi: Interyer dizayni – ichki xonalar jixozlari va xona ranglari bezash; Eksteryer dizayni – tashqi binoning ustki qismi loyihalash Dizayner faoliyati sanʼat va texnikaning uyg‘unlashgan shakli bo‘lib, unda ijodkorlik bilan bir qatorda muhandislik tafakkuri ham muhim rol o‘ynaydi.Dizaynerlik bu inson o'z dunyo qarashi bilan yaratgan narsalarga qaratiladi. 3. Arxitektura va dizayn sohasida faoliyat yurituvchi mutaxassis quyidagi bilim va ko‘nikmalarga ega bo‘lishi zarur: Tasviriy sanʼat asoslari (rangtasvir, chizmachilik, kompozitsiya); Texnik bilimlar (qurilish materiallari, konstruksiya); Kompyuter dasturlari (AutoCAD, 3D Max, SketchUp va boshqalar); Zamonaviy dizayner nafaqat chiroyli, balki inson uchun qulay va ekologik xavfsiz muhit yaratishga ham mas’uldir. 4. Ta’lim jarayonida arxitektura va dizaynni o‘qitish metodikasi Arxitektura va dizaynni o‘qitishda quyidagi metodlar samarali hisoblanadi: Amaliy mashg‘ulotlar – rasm chizish, maket tayyorlash; Loyiha asosida o‘qitish – real obyektlarni loyihalash; Kreativ fikrlashni rivojlantirish mashqlari. O'quvchilarning mustaqil fikrlashi va ijodiy yondashuvi rivojlantirilishi bu jarayonda muhim o‘rin tutadi.O'quvchilarni dizaynerlik sohasiga qiziqtirish ularni o'z yashab turgan uylari va ularni yangicha texnologiya dizayneriga solish. Yangicha yondashuv bilan yangi interyer dizayneri bilan tugallash orqali o'quvchilarni qiziqtirish. Xulosa Xulosa qilib aytganda, arxitektura va loyihalash dizayni tasviriy sanʼatning muhim va murakkab yo‘nalishlaridan biridir. Ushbu sohalar nafaqat estetik, balki amaliy ahamiyatga ham ega bo‘lib, inson hayot sifatini oshirishga xizmat qiladi. Arxitektura va dizayn mutaxassislari zamonaviy texnologiyalar, milliy an’analar va estetik mezonlarni uyg‘unlashtirgan holda faoliyat yuritishlari. Shu bilan birga, ularni tayyorlash jarayonida ilmiy-uslubiy yondashuv, amaliy mashg‘ulotlar va innovatsion metodlardan foydalanish muhim ahamiyat kasb etadi.Yosh avlodga yangicha yondashuv bilan taqdim etish va ularni amaliyotda qulash bilan yetkazish

zarur. Kelajakda ushbu sohalarning rivojlanishi jamiyatning madaniy va zamonaviy texnologik taraqqiyotiga bevosita ta’sir ko‘rsatadi.

Iqtiboslar dinamikasi

Bu ilmiy ishga ReLibrary’da chop etilgan ilmiy ishlarda hali iqtibos topilmadi.

ReLibraryTekshirilgan Metodologiya

Adabiyotlar34 ta adabiyot

  1. Ganiev, A., Ahmedov, D. S. U., Boltaboyev, A. K. U., & Turamov, M. R. U. (2026, February). Cognitive load theory and AI integration: Optimizing educational technology for enhanced learning outcomes. In AIP Conference Proceedings (Vol. 3393, No. 1, p. 060053). AIP Publishing LLC.
  2. Inamova, Zarnigor Zafar-qizi, and Shirinoy Tursunali-qizi Ismatullayeva. "DEVELOPING ENGINEERING DESIGN SKILLS IN STUDENTS." Altum International Conference Platform. No. 1. 2026.
  3. Hasanboy o’g’li, B. A. Methods Of Using Modern Technologies Of Teaching In Primary Schools. Galaxy International Interdisciplinary Research Journal, 9(12), 960-963.
  4. Boltaboyev, A. X. (2025). Umumta’lim maktablarining boshlang ‘ich sinf o ‘quvchilarini tasviriy san’atga o ‘rgatishning maqsadi va mazmuni. Namangan Davlat Pedagogika Instituti: Ta'lim va Taraqqiyot ilmiy-uslubiy jurnali, 6, 50-55.
  5. Boltaboyev, A. X., & Xaydarova, M. K. (2026). Kompyuter dizayn orqali maktab o ‘quvchilarining estetik tafakkurini rivojlantirish. Zamonaviy san’at va gumanitar fanlar bo ‘yicha Yevropa sharhi, 2(1), 42-44.
  6. Boltaboyev, A. X. (2026). Academic Research in Modern Science. International Scientific-Online Conference, 3 (8), 140–146.
  7. Boltaboev, A. K., & Abdirasilov, S. F. (2023). METHODOLOGICAL BASIS OF DEVELOPMENT OF PROFESSIONAL-PEDAGOGICAL COMPETENCE IN STUDENTS BY MAKING PENCIL DRAWINGS AND DRAFTS. Экономика и социум, (3-2 (106)), 57-60.
  8. Boltaboyev, A. (2023, December). BO ‘LAJAK O ‘QITUVCHINING KASBIY- PEDAGOGIK IJODKORLIGINI RIVOJLANTIRISH SHART-SHAROITLARI. In INTERNATIONAL SCIENTIFIC AND PRACTICAL CONFERENCE on the topic:“Priority areas for ensuring the continuity of fine art education: problems and solutions” (Vol. 1, No. 01).
  9. Babur, N., Muazzam, N., & Shahrizoda, A. (2024). THE UNIQUENESS OF WORKING WITH GEOMETRIC OBJECTS IN PENCIL DRAWING CLASSES. Western European Journal of Linguistics and Education, 2(2), 62-66.
  10. Бобур, А. Ў. Н. (2022). Тасвирий санъат асарларини яратишда композиция қонунларининг илмий асосларидан фойдаланиш. Science and Education, 3(2), 1087- 1095.
  11. O‘G‘Li, B. A. A. (2024). Talabalarning figurali kompozitsiya ishlashda naturadan qarab ishlashning ahamiyati. Science and Education, 5(12), 229-232.
  12. O‘G‘Li, B. A. A., Lutfullayeva, S. N. Q., & Olimjonova, O. J. Q. (2024). Rangtasvirda kоmpоzitsiya ishlashning qonun-qoidalari, uslublarini o ‘rganishning nazariy va amaliy asoslari. Science and Education, 5(12), 214-218.
  13. Nabiyev, B. (2022). Natyurmort kompozitsiyasini tuzish va tasvirlashda bosqichlar asosida ishlashning ahamiyati. Academic research in educational sciences, 3(12), 334-
  14. Oktyabrov, M. A. O. G. L., & Abdug‘Ani-O‘G‘Li, B. (2026). Chizmachilik darslarida tutashmalarni formulaviy va vizualmnemonik yondashuv asosida o ‘rgatish metodikasi. Science and Education, 7(2), 409-416.
  15. Ro‘zimamatova, S. I. Q. (2026, March). MODERN COMPOSITIONAL AND COLOR SOLUTIONS IN CREATING STILL LIFE COMPOSITIONS IN WATERCOLOR. In Altum International Conference Platform (No. 2, pp. 4-9).
  16. Abdug‘Ani-O‘G‘Li, B. (2026). Innovative methods for revealing students’ individual abilities in painting classes. Science and Education, 7(3), 349-353.
  17. Komoldinov, S., & Sattarov, F. (2024). Ijodiy asar yaratish bo‗ yicha metodik tavsiyalar. Scientific-theoretical journal of International education research, 2(1), 42-46.
  18. Sattarov, F. (2024). SCIENTIFIC-THEORETICAL FOUNDATIONS OF LEARNING THE RULES OF COMPOSITION AND DEPICTION IN PAINTING. Multidisciplinary Journal of Science and Technology, 4(10), 379-382.
  19. Sattarov, F. I. (2024). Techniques and Methods of Creating Fine Art Works. American Journal of Language, Literacy and Learning in STEM Education, 2(3), 269-271.
  20. Sattarov, F. I., & Rahimjonova, N. B. Q. (2026, February). THE PROCESS OF WORKING ON COMPOSITION IN PAINTING LESSONS. In Altum International Conference Platform (No. 1, pp. 17-20).
  21. Sattarov, F. I., & Usmanova, X. N. Q. (2026). Teaching the subject of composition in specialized art schools. Science and Education, 7(2), 386-389.
  22. Sattarov, F. I., & Lutfullayeva, S. N. Q. (2026). The influence of interactive methods on the development of compositional thinking in painting lessons. Science and Education, 7(2), 356-360.
  23. Islomovich, S. F. QALAMTASVIR MASHG „ULOTLARIDA TALABALARNI KOMPOZISIYA OID BILIM VA MALAKALARINI RIVOJLANTIRISH.
  24. Tadjibayev, A. B., & Abdurashidova, U. D. Q. (2026, January). THE PRACTICAL SIGNIFICANCE OF TEACHING TECHNICAL DRAWING AND GEOGRAPHY ON AN INTEGRATIVE BASIS. In Claritas Conference Platform (No. 1, pp. 64-68).
  25. Tokhtaeva, Z., Salomov, B., Tadjibaev, A., Urinov, S., Chulieva, G., & Tueva, E. (2025, September). Optical systems in UAVs for sustainable development of precision agriculture. In Optical and Computational Technologies for Measurements and Industrial Applications (OptiComp 2025) (Vol. 13803, pp. 82-90). SPIE.
  26. Tadjibayev, A. (2025). YAGONA GRAFIKAVIY TEXNOLOGIYANI AMALIYOTGA JORIY ETISHNING PEDAGOGIK SHART-SHAROITLARI. Universal xalqaro ilmiy jurnal, 2(4.3), 291-295.
  27. Tadjibaev, A. B. (2014). The role of subject teachers in providing a unified graphics mode. The Advanced Science. Open access journal.–United State, (9-2014), 43-45.
  28. ugli Dominjonov, K. F. (2026). THE HARMONY OF FOLK APPLIED ART AND CONTEMPORARY ART IN POTTERY WORKS. European Review of Contemporary Arts and Humanities, 2(1), 32-35.
  29. Faxriddin o‘g‘li, D. K. (2026). O’ZBEKISTON KULOCHILIGIDA TARIXIY SHAXSLAR TALQININING BADIIY TAHLILI. SHOKH LIBRARY, 1(1).
  30. Dominjonov, K. F. U. (2026, January).
  31. Dominjonov, K. F. O. G. L., & Ulug‘Bek-O‘G‘Li, K. (2026). Kulolchilikda yangi materiallar va texnologiyalarning qo ‘llanilishi. Science and Education, 7(2), 87-92.
  32. Dominjonov, K. F. O. G. L., & Odilova, M. X. J. Q. (2026). Zamonaviy hayotimizda naqqoshlik milliylik omili. Science and Education, 7(2), 350-355.
  33. Dominjonov, K. F. O. G. L., & Axmatjonova, U. L. Q. (2026). An’anaviy va zamonaviy kulolchilik texnologiyalarining taqqoslanishi va rivojlanish istiqbollari. Science and Education, 7(2), 79-86.
  34. Dominjonov, K. F. O. G. L., & Xamidullayeva, K. A. Q. (2026). Integratsion dars modeli samaradorligi: nazariy va empirik tahlil. Science and Education, 7(3), 403-407.

Metama’lumot

Identifikator
REL-C-012111
Nashr sanasi
2026-04-16
Til
o‘zbek
Konferensiyalar
ART PEDAGOGIKANING ZAMONAVIY PARADIGMALARI, RIVOJLANISH ISTIQBOLLARI mavzusidagi respublika ilmiy-amaliy anjuman materiallari to‘plami
Jild
1
Son
2
DOI
10.66073/refocus-conf/2101
Nashriyot
LLC Ilm-fan va innovatsiyalar akademiyasi
Sahifa
417–420
Litsenziya
Ushbu ilmiy ish CC BY 4.0 litsenziyasi asosida ochiq.
Ko‘rishlar
32026-10-10 dan beri o‘lchanmoqda
Metadata manbasi
Partner conferences of the International Scientific Journal Research Focus
Oxirgi yangilanish
2026-08-25