G‘O‘ZANI TOMCHILATIB SUG‘ORISH USULIDA SUG‘ORILGAN MAYDONLARDA UCHRAYDIGAN BEGONA O‘TLARGA QARSHI KURASH CHORALARINING PAXTA TOLASINING SIFAT KO‘RSATKICHLARIGA TA‘SIRI
F. M. Khasanova, O. Yu. UlashovaPaxta seleksiyasi, urug‘chiligi va yetishtirish agrotexnologiyalari ilmiy tadqiqot instituti, Toshkent2026
Konferensiyalar“SHIMOLIY MINTAQALARDA QISHLOQ XO‘JALIGINI RIVOJLANTIRISHNING DOLZARB MASALALARI VA ULARNING INNOVATSION ECHIMLARI” mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman.Jild 1Son 1Sahifa 441–444
Annotatsiya
Maqolada Toshkent viloyati tipik bo‘z tuproqlar sharoitida g‘o‘zada tomchilatib sug‘orishda begona o‘tlarga qarshi kurash choralarida paxta tolasining sifat ko‘rsatkichlariga ta‘siri ta‘siri keltirilgan. Olib borilgan ilmiy izlanishlar, qo‘llanilgan gerbitsidlar va oq va qora polietilen plyonkani paxta tolasining sifat ko‘rsatkichlariga salbiy ta‘siri kuzatilmadi.
Boshqa tillarda
ruschaВлияние мер по борьбе с сорняками на качество хлопкового волокна на полях, орошаемых капельным методом.
В статье представлено влияние мер по борьбе с сорняками на показатели качества хлопкового волокна при капельном орошении хлопковых полей в типичных условиях серых почв Ташкентской области. Проведенные научные исследования, использование гербицидов, а также белой и черной полиэтиленовой пленки не оказали негативного влияния на показатели качества хлопкового волокна.
inglizchaEFFECT OF WEED CONTROL MEASURES ON COTTON FIBER QUALITY INDICATORS IN FIELDS IRRIGATED BY THE DRIP IRRIGATION METHOD
The article presents the impact of weed control measures on the quality indicators of cotton fiber during drip irrigation in cotton fields under typical gray soil conditions in the Tashkent region. The conducted scientific research, the use of herbicides, and white and black polyethylene film did not have a negative effect on the quality indicators of cotton fiber.
Kalit so‘zlar
- g‘o‘za
- begona o‘tlar
- gerbitsid
- paxta tolasining sifati
To‘liq matn
Litsenziya: CC BY 4.0litsenziya matni
Matn PDF’dan ajratilgan va qayta formatlangan; asl nusxadan farq qilishi mumkin.
УЎО 633.511:632.51 ҒЎЗАНИ ТОМЧИЛАТИБ СУҒОРИШ УСУЛИДА СУҒОРИЛГАН МАЙДОНЛАРДА УЧРАЙДИГАН БЕГОНА ЎТЛАРГА ҚАРШИ КУРАШ ЧОРАЛАРИНИ ПАХТА ТОЛАСИНИНГ СИФАТ КЎРСАТКИЧЛАРИГА ТАЪСИРИ
Ф. М. Хасанова қ.х.ф.н. профессор О. Ю. Улашова таянч докторант Пахта селекцияси, уруғчилиги ва етиштириш агротехнологиялари илмий тадқиқот институти, Тошкент https://doi.org/10.5281/zenodo.19244617 Аннотатция: Мақолада Тошкент вилояти типик бўз тупроқлар шароитида ғўзада томчилатиб суғоришда бегона ўтларга қарши кураш чораларида пахта толасининг сифат кўрсаткичларига таъсири таъсири келтирилган. Олиб борилган илмий изланишлар, қўлланилган гербицидлар ва оқ ва қора полиэтилен плёнкани пахта толасининг сифат кўрсаткичларига салбий таъсири кузатилмади. Калит сўзлар: Ғўза, бегона ўтлар, гербидцид, пахта толасининг сифати Аннотaция: В статье приведены данные по влиянию мер по борьбе с сорняками на показатели качества хлопкового волокна при капельном орошении хлопковых полей в типичных серопочвенных условиях Ташкентской области. Проведенные исследования по применению гербицидов, а также по использование белой и черной полиэтиленовой пленки не оказали отрицательное влияние на показатели качества хлопкового волокна. Ключевые слова: Хлопчатник, сорные растения, гербитцид, качество хлопкового волокна Annotatsion: The article presents the impact of weed control measures on the quality indicators of cotton fiber in drip irrigation in cotton fields under typical gray soil conditions of the Tashkent region. The conducted scientific research, the use of herbicides, and the use of white and black polyethylene films did not have a negative effect on the quality indicators of cotton fiber. Key words: Cotton, weeds, herbicide, cotton fiber quality indicators Кириш. Ҳозирги кунда Ўзбекистонда кластер тизими жорий этилгандан сўнг пахта толасига қайта ишлов бериш ускуналари замонавий жиҳозлар билан янгиланди. Бу эса пахта толасига қайта ишлов бериш соҳасининг жадал ривожланишига олиб келади. Барча давлатларда толага бўлган талаб ҳам ошиб бормоқда. Ғўзани томчилатиб суғориш усулини қўллашда бегона ўтларга қарши самарали кураш чораларини ишлаб чиқишни пахта толаси сифатига таъсири ўрганилди. Тадқиқот мақсади: Тошкент вилоятининг типик бўз тупроқлари шароитида томчилатиб суғориладиган ғўза далаларида бир ва кўп йиллик бегона ўтларга қарши механик ва кимёвий кураш чораларини ишлаб чиқишдан иборат. Тадқиқотнинг объекти Тошкент вилоятининг суғориладиган типик бўз тупроқлари, ўрта толали “Султон” ғўза нави, бегона ўтлар, “Стомп-33%”, “Ястар-33%”, “Грасидим Фулл-24%” гербицидлар, оқ ва қора полиэтилен плёнка , томчилатиб суғориш технологияси олинган. Тадқиқот услуби. Тажрибада таҳлиллар дала тажрибаси ўтказиш ЎзПИТИ (1963; 1981; 2007) услубномаларига асосан олиб борилди.
Томчилатиб суғориш усулида ғўза парваришланган далаларда бегона ўтларни кўпайиши натижасида бу усулни самарадорлиги пасаиб, ғўзадан кутилаётган натижадаги ҳосил олиш имкони камайишига олиб келмоқда. Бу борада 2022-2024 йилларда бегона ўтларга қарши экиш билан бир вақитда “Стомп 33%” ва “Ястар 33%” гербицидлари (2-3вар) қўллаш ва ғўза шоналаш даврида бегона ўтларга қарши (7-8 вар) “Грасидим Фулл-24%” гербицидини қўланган, шу билан шоналаш даврида оқ ва кора плёнка (3-4 вар) тушашни пахта толасининг сифат кўрсатичи ўзгариш ўрганилган тажрибаларда олинган маълумотлар 1-жадвалда келтирилган. 2022 йилдаги ўтказилган тадқиқотлар натижасида бегона ўтларга қарши қўлланилган кимёвий ва механик кураш усулларини толанинг ип йигирувчанлик коэффициентини ўзгариши аниқланганда (SCI) 151,3-158,3, микронейр кўрсаткичи 4,4-4,6, пишиб етилганлик коэффициенти 0,86-0,87 %, толанинг юқори ўртача узунлик дюм (UHML) 1,13 -1,17 дюйм, бир хиллик индекси 84,7-85,6, калта толалар индекси 7,3-7,8%, солиштирма узулиш кучи 29,6-29,9 (гкуч/текс), узилишдаги узайиш 7,7-7,9, нур қайтариш коэффициенти 81,3-82,5%, сарғишлик даражаси 6,8-7,1ни ташқил этди. 2023 йилдаги тадқиқотларда ҳам толанинг кўрсаткичлари ип йигирувчанлик коэффициенти (SCI) 151,2-158,3, микронейр кўрсаткичи 4,5-4,6, пишиб етилганлик коэффициенти 0,84-0,86 %, толанинг юқори ўртача узунлик дюм (UHML) 1,12 -1,14 дюйм, бир хиллик индекси 84,7-85,8, калта толалар индекси 7,2-7,7%, солиштирма узулиш кучи 29,5-29,8 (гкуч/текс), узилишдаги узайиш 7,6-7,9, нур қайтариш коэффициенти 81,2-82,9%, сарғишлик даражаси 6,8-7,0, бўлганлиги аниқланди. 2024 йилдаги тадқиқотда вариантларда толанинг ип йигирувчанлик коэффициенти (SCI) 150,6-157,6, микронейр кўрсаткичи 4,5-4,6, пишиб етилганлик коэффициенти 0,85- 0,87 %, толанинг юқори ўртача узунлик дюм (UHML) 1,13 -1,15 дюйм, бир хиллик индекси 84,7-85,6, калта толалар индекси 7,3-7,9%, солиштирма узулиш кучи 29,6-29,8 (гкуч/текс ), узилишдаги узайиш 7,6-7,9, нур қайтариш коэффициенти 81,3-82,6%, сарғишлик даражаси 6,9-7,1, бўйича маъмумотлар 2022 йилда олинган маълумотларга якин бўлиб, назорат вариантидан фарқланмади.. Умуман олганда бегона ўтларга қарши қўлланилган кимёвий ва механик кураш усуллари гербицидлар ҳамда оқ ва қора полиэтилен плёнкалар пахта толасини сифат кўрсаткичларига салбий таьсири кузатилмади (1-жадвал). Хулоса қилганда, томчилатиб суғориладиган ғўза далаларида бегона ўтларга қарши гербицидлар қўлланилганда ва ғўза қатор орасига қора полиэтилен плёнка тўшалганда пахтадан юқори сифатли ҳосил олиниб, толанинг ип йигирувчанлик коэффициенти 150,6- 158,3, микронейр кўрсаткичи 4,4-4,6, толанинг юқори ўртача узунлиги 1,10-1,17 дюйм, солиштирма узилиш кучи 29,5-29,9 гкуч/текс бўлганлиги аниқланган.
Iqtiboslar dinamikasi
ReLibraryTekshirilgan Metodologiya
Adabiyotlar4 ta adabiyot
- Фойдаланилган адабиётлар:
- Пахтачилик маълумотномаси. Тошкент, 2016 й. б. 305-308.
- Ғўза етиштириладиган майдонларда учрайдиган бегона ўтларга қарши кураш чоралари. Тавсиянома. Тошкент, 2025 й. б. 1-23
- Дала тажрибаларини ўтказиш услублари. Тошкент, 2007, 148 б.
Metama’lumot
- Identifikator
- REL-C-012001
- Nashr sanasi
- 2026-04-07
- Til
- o‘zbek
- Konferensiyalar
- “SHIMOLIY MINTAQALARDA QISHLOQ XO‘JALIGINI RIVOJLANTIRISHNING DOLZARB MASALALARI VA ULARNING INNOVATSION ECHIMLARI” mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjuman.
- Jild
- 1
- Son
- 1
- DOI
- 10.66073/pgb64q81
- Nashriyot
- LLC Ilm-fan va innovatsiyalar akademiyasi
- Sahifa
- 441–444
- Litsenziya
- Ushbu ilmiy ish CC BY 4.0 litsenziyasi asosida ochiq.
- Ko‘rishlar
- 12026-10-10 dan beri o‘lchanmoqda
- Metadata manbasi
- Partner conferences of the International Scientific Journal Research Focus
- Oxirgi yangilanish
- 2026-08-06