IQTISODIYOT YO‘NALISHI TALABALARI UCHUN RUS TILIDA PROFESSIONAL KOMPETENSIYANI SHAKLLANTIRISH

Globallashuv va ta‘lim tizimlarining tezkor transformatsiyasi sharoitida iqtisodiyot yo‘nalishi talabalari uchun rus tilini kasbiy yo‘naltirilgan tarzda o‘qitish dolzarb ahamiyat kasb etadi. Bunda til faqat grammatika va leksika majmui emas, balki kelajak mutaxassisning professional faoliyatida muloqot, axborot almashish, hujjatlar bilan ishlash hamda xalqaro hamkorlikni yo‘lga qo‘yish vositasi sifatida namoyon bo‘ladi.

IQTISODIYOT YO‘NALISHI TALABALARI UCHUN RUS TILIDA PROFESSIONAL KOMPETENSIYANI SHAKLLANTIRISH

Nuraliyeva Maftuna G‘ulomovna Is’hoqxon Ibrat nomidagi Namangan davlat chet tillar instituti tayanch doktoranti, [telefon raqami yashirilgan], Nuraliyevamaftuna4440@gmail.com

Annotatsiya: Globallashuv va ta’lim tizimlarining tezkor transformatsiyasi sharoitida iqtisodiyot yo‘nalishi talabalari uchun rus tilini kasbiy yo‘naltirilgan tarzda o‘qitish dolzarb ahamiyat kasb etadi. Bunda til faqat grammatika va leksika majmui emas, balki kelajak mutaxassisning professional faoliyatida muloqot, axborot almashish, hujjatlar bilan ishlash hamda xalqaro hamkorlikni yo‘lga qo‘yish vositasi sifatida namoyon bo‘ladi. Kalit so‘zlar: rus tilidagi professional kompetensiya, kasbiy yo‘naltirilgan ta’lim, fanlararo kommunikatsiya, kommunikativ-kognitiv yondashuv, kasbiy kompetensiya, mobillik, iqtisodiy ta’lim. Аннотация: В условиях глобализации и стремительной трансформации образовательных систем профессионально ориентированное обучение русскому языку студентов экономических направлений приобретает особую актуальность. При этом язык выступает не только как совокупность грамматических и лексических средств, но и как инструмент общения, обмена информацией, работы с документами, а также налаживания международного сотрудничества в будущей профессиональной деятельности специалиста. Ключевые слова: профессиональная компетенция в области русского языка, профессионально ориентированное обучение, междисциплинарная коммуникация, коммуникативно-когнитивный подход, профессиональная компетенция, мобильность, экономическое образование. Abstract: In the context of globalization and the rapid transformation of educational systems, professionally oriented teaching of the Russian language to students of economics has become particularly relevant. In this regard, language is viewed not only as a set of grammatical and lexical means, but also as a tool for communication, information exchange, document handling, and the establishment of international cooperation in the future professional activity of a specialist. Keywords: professional competence in the Russian language, professionally oriented education, interdisciplinary communication, communicative-cognitive approach, professional competence, mobility, economic education.

Kirish. Zamonaviy mehnat bozorida iqtisodchi mutaxassisdan nafaqat kasbiy bilim, balki turli madaniy va til muhitida samarali ishlash ko‘nikmalari ham talab etiladi. Shu sababli rus tilini kompetensiyaviy yondashuv asosida o‘qitish talabalarning ta’limiy va professional mobilligini kengaytiradi, xalqaro tajriba almashinuvi hamda professional integratsiya jarayonlarida faol ishtirok etishiga

zamin yaratadi. Ayniqsa, ta’limning Bolonya jarayoniga uyg‘unlashuvi sharoitida kommunikativ va kasbiy kompetensiyalarni birgalikda rivojlantirish masalasi muhim o‘rin tutadi. Asosiy qism. Kasbiy yo‘naltirilgan rus tili ta’limida fanlararo kommunikatsiya (iqtisodiy matnlarni tushunish va tahlil qilish, kasbiy terminologiya, biznes yozishmalari, moliya va bozor mavzularida muloqot) markaziy o‘ringa chiqadi. Bunday yondashuv talabalarda real professional vaziyatlarga mos nutqiy xatti-harakatlarni, ya’ni muzokara, taqdimot, referat/tezis yozish, axborot-tahliliy ishlov berish, manbalarni solishtirish kabi ko‘nikmalarni shakllantiradi. Shuningdek, kommunikativ-kognitiv yondashuv talabaning mustaqil izlanishi, refleksiyasi va o‘z-o‘zini boshqarish mexanizmlarini kuchaytirib, “til + kasb” integratsiyasini amaliy natijaga aylantiradi. Maqola doirasida “Rus tili (kasbiy yo‘nalish)” kursini modulli asosda loyihalash g‘oyasi ham yoritiladi: mavzular O‘zbekiston iqtisodiyoti, biznes muhiti, marketing, bank va moliya amaliyoti, fond bozori, mehnat bozori, huquqiy asoslar hamda biznes yozishmalar kabi yo‘nalishlarni qamrab olib, til materialini bevosita kasbiy kontent bilan bog‘laydi. Natijada talaba nafaqat til me’yorlarini, balki kasbiy axborot bilan ishlash madaniyatini ham egallaydi. Xulosa. Xulosa qilib aytganda, iqtisodiyot yo‘nalishi talabalari uchun rus tilida professional kompetensiyani shakllantirish kompetensiyaviy, kommunikativ-kognitiv va fanlararo integratsiyalashgan yondashuvlarni talab etadi. Bu yondashuv o‘qitish mazmunini real kasbiy voqelik bilan uyg‘unlashtirib, talabalarning xalqaro akademik va mehnat bozorida raqobatbardosh bo‘lishiga, professional mobilligi va karyera imkoniyatlarini kengaytirishga xizmat qiladi.