Kurbanova F.CH · Research Focus International Scientific Journal · 2024
Mazkur tadqiqot ishida kvant texnologiyasidagi BB84 protokoli, kvant elementlari haqida tushunchalar keltirilgan. Kvant texnologiyasining BB84 protokoli tahlil qilingan.
Askarov Dilmurod Baxtiyor o‘g‘li · Research Focus International Scientific Journal · 2024
Issiqlik almashinuv qurilmalarining samaradorligini oshirish sanoat issiqlik energetikasida dolzarb ilmiy yo‘nalishlardan biri hisoblanadi. Ushbu maqolada issiqlik almashinuv jarayonlarini jadallashtirishning nazariy asoslari, ilg‘or texnologik yondashuvlar va ularning hisoblash modellariga asoslangan baholash natijalari tahlil qilinadi. Xususan, issiqlik almashinuv yuzalarining geometrik modifikatsiyasi, material tanlovi va oqim parametrlarining optimallashuvi bo‘yicha zamonaviy ilmiy tadqiqotlar natijalari yoritiladi.
Fayzulla Chorshanbayev Ziyatovich · Research Focus International Scientific Journal · 2024
Ushbu maqolada yodgorlik naqsh va bezaklarini ta‘mirlashda ishlatiladigan mahalliy qurilish materiallarini to‘g‘ri tanlash zaruriy jarayon ekanligi tushuntirilgan. O‘zbekiston me‘moriy yodgorliklarini ta‘mirlashda qo‘llaniladigan qurilish materiallarini maxsus tayyorlash usullari va ulardan foydalanish tartibi keltirilgan.
Ё.Э.Хурсанов, Курбаниязов З.Б, С.Б.Махмудов · Research Focus International Scientific Journal · 2024
Sharhda operatsiyadan keyingi ventral churralar plastikasining zamonaviy usullari tavsiflangan. Har bir plastika turiga xos bo‘lgan asoratlar spektri, shuningdek churra retsidivlari chastotasi keltirilgan. Old qorin devori churralarining etiopatogenezi masalalari yoritilgan.
Хусаинова Ширин Камилджоновна · Research Focus International Scientific Journal · 2024
Tadqiqot materiali sifatida bronxoobstruktiv sindromli 80 nafar bola xizmat qildi, ularda klinik-laboratoriya ma‘lumotlari bilan bir qatorda proband usuli bo‘yicha genealogik anamnez sinchkovlik bilan o‘rganildi. Onalarda aniqlangan kasalliklar orasida chastotasi bo‘yicha birinchi o‘rinda anemiya turdi - 163 (75,12%). Keyingi o‘rinlarda chastotasi bo‘yicha pielonefrit - 24 (11,06%), gipertoniya - 57 (26,27%), surunkali bronxit - 6 (2,76%) ustunlik qildi. Tekshirilgan bolalarda irsiyatni o‘rganishda ularning qarindoshlarida atopik kasalliklar 27 (12,44%) holatda uchraganligi aniqlandi. Tekshirilgan bolalarning allergoanamnezini tahlil qilishda bemorlarda eng ko‘p oziq-ovqat allergiyasi - 6 (2,76%) va bronxial astma - 17 (7,83%) hodisalari qayd etilgani ma‘lum bo‘ldi. Dori allergiyasi kamroq uchradi - 5 (2,3%).
Хидиров Лазиз Фахриддиннович, Намозова Нилуфар Баратовна, Хушвактов Хуршид Мустафаевич, Ахмедов Рахматилло Фуркатович · Research Focus International Scientific Journal · 2024
Yuqori o‘limga olib keladigan eng og‘ir asoratlardan biri kuygan bemorlardagi sepsis bo‘lib, u turli a‘zo va to‘qimalarda ikkilamchi metastatik yiringli o‘choqlar hosil bo‘lishi bilan kechadi. Uning rivojlanishidan oldin bakteriemiya yuzaga keladi, u ko‘plab infeksiya rezervuarlaridan bakteriyalarning qon o‘zaniga translokatsiyasi natijasida paydo bo‘ladi. Ikkilamchi infeksiya o‘choqlari shakllanishining ajralmas sharti tabiiy immunitet omillarining yetishmovchiligi va immunotanqislik bo‘lib, ular og‘ir kuyish jarohati natijasida rivojlanadi.
Хамидов Обид Абдурахманович, Нурмурзаев Зафар Нарбай угли, Хамидова Зиёда Абдувахобовна · Research Focus International Scientific Journal · 2024
Jahon amaliyotida kasallik kechishining og‘irligini baholashning morfofunksional mezonlarini o‘rganishga qaratilgan bir qator maqsadli ilmiy tadqiqotlar olib borilmoqda, jumladan: jigar kistalarining gepatotsitlardagi morfofunksional o‘zgarishlarga ta‘sirini o‘rganish, bu o‘zgarishlar darajasi ahamiyatsiz buzilishlardan tortib jigar sirroziga qadar farqlanadi. Metasestodlarning xo‘jayinning immun javobini o‘zgartirishga va ularning eliminatsiyasiga to‘sqinlik qilishga qaratilgan murakkab himoya reaksiyasini o‘rganish bo‘yicha tadqiqotlar davom etmoqda; bunda parazit immunomodulyator molekulalar ishlab chiqarish orqali immunitet tizimining ta‘sirini minimallashtiradi, shu tariqa komplement tizimi faolligiga xalaqit beradi, leykotsitlar faoliyatini o‘zgartiradi yoki molekulyar mimikriya hodisasidan foydalanadi. Odamlarda exinokokk kasalligi bilan kasallanish ushbu xavf omillari bilan to‘g‘ri proporsional bog‘liq bo‘lgani sababli, iqlimiy, geografik, ijtimoiy va iqtisodiy sharoitlarning epizootik jarayonlar keskinligi turlicha bo‘lgan zoonoz o‘choqlar shakllanishiga ta‘sirini o‘rganish masalalari alohida ustuvor hisoblanadi.
Умаркулов Забур Зафаржонович, Файзуллаев Санджар Аслиддин угли · Research Focus International Scientific Journal · 2024
Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti ma‘lumotlariga ko‘ra, noparazitar jigar kistalari aholining 1-2% ida aniqlanadi, garchi kasallik avj olganda klinik jihatdan faqat 10-16% bemorlarda namoyon bo‘ladi. Bunda ayollarda ushbu kasallik 3-5 baravar ko‘proq uchraydi. Shu bilan birga, o‘sha tashkilot ma‘lumotlariga ko‘ra, «dunyoda exinokokkoz bilan 1 mln dan ortiq kishi zararlangan, bunda turli a‘zo va to‘qimalar orasida 44-84% hollarda jarayon jigarda joylashadi». Markaziy joylashgan yirik kistalar va massiv kistoz zararlanish jigarning qon tomir-sekretor elementlari siqilishiga hamda mexanik sariqlik va portal gipertenziya simptomlarining rivojlanishiga olib kelishi mumkin. Noparazitar jigar kistalarining kelib chiqishi masalasida yagona fikr yo‘q. Bir qism mualliflar kistalar embriogenez davrida o‘t yo‘llarining yallig‘lanishli giperplaziyasi va ularning keyinchalik obstruksiyasi natijasida hosil bo‘ladi, degan fikrga amal qiladilar.
Умаркулов Забур Зафаржонович, Бахриева Дилноза Шокировна · Research Focus International Scientific Journal · 2024
Jahon amaliyotida kasallik kechishining og‘irligini baholashning morfofunksional mezonlarini o‘rganishga qaratilgan bir qator maqsadli ilmiy tadqiqotlar olib borilmoqda, jumladan: jigar kistalarining gepatotsitlardagi morfofunksional o‘zgarishlarga ta‘sirini o‘rganish, bu o‘zgarishlar darajasi ahamiyatsiz buzilishlardan tortib jigar sirroziga qadar farqlanadi. Metasestodlarning xo‘jayinning immun javobini o‘zgartirishga va ularning eliminatsiyasiga to‘sqinlik qilishga qaratilgan murakkab himoya reaksiyasini o‘rganish bo‘yicha tadqiqotlar davom etmoqda; bunda parazit immunomodulyator molekulalar ishlab chiqarish orqali immunitet tizimining ta‘sirini minimallashtiradi, shu tariqa komplement tizimi faolligiga xalaqit beradi, leykotsitlar faoliyatini o‘zgartiradi yoki molekulyar mimikriya hodisasidan foydalanadi. Odamlarda exinokokk kasalligi bilan kasallanish ushbu xavf omillari bilan to‘g‘ri proporsional bog‘liq bo‘lgani sababli, iqlimiy, geografik, ijtimoiy va iqtisodiy sharoitlarning epizootik jarayonlar keskinligi turlicha bo‘lgan zoonoz o‘choqlar shakllanishiga ta‘sirini o‘rganish masalalari alohida ustuvor hisoblanadi.
Таджибаев Дилшод Анарбоевич, Бойманов Фарход Холбоевич, Набиев Озод Рахматуллаевич. · Research Focus International Scientific Journal · 2024
Quloqda shovqin — umumiy aholi orasida juda keng tarqalgan simptom bo‘lib, quloqdagi shovqinning eng keng tarqalgan sababi eshitish qobiliyatining pasayishidir. Afsuski, hozirgi vaqtda quloqdagi shovqin ta‘rifiga nisbatan umumiy konsensus mavjud emas, shu bois populyatsion tadqiqotlarga ko‘ra uning tarqalganligi 5,1 dan 42,7% gacha o‘zgaradi. Keng tarqalganligiga qaramay, qalqonsimon bez gormonlari darajasining o‘zgarishi quloqda shovqinga qanday olib kelishini yetarlicha izohlab beradigan mexanizm bo‘yicha yagona fikr mavjud emas. Biroq ma‘lumki, qalqonsimon bez gormonlari organizmning ko‘plab rivojlanish jarayonlariga, jumladan chig‘anoqning yetilishiga hissa qo‘shadi.
Саттаров А.Х., Мустафакулов И.Б., Нормаматов Б.П., Бойназаров М.Э. · Research Focus International Scientific Journal · 2024
Ushbu tadqiqotda o‘tkir kalkulyoz xoletsistitni jarrohlik yo‘li bilan davolashda qo‘llaniladigan zamonaviy texnologiyalar ko‘rib chiqiladi. O‘tkir kalkulyoz xoletsistit o‘t-tosh kasalligining eng keng tarqalgan asoratlaridan biri bo‘lib, o‘t pufagi perforatsiyasi va peritonit kabi jiddiy asoratlarning oldini olish uchun jarrohlik aralashuvini talab etadi. Annotatsiyada o‘tkir kalkulyoz xoletsistitni jarrohlik yo‘li bilan davolashning zamonaviy usullari, jumladan laparoskopik xoletsistektomiya, mini-laparotomiya, xolangiografiya texnikasi va robotlashtirilgan tizimlarni qo‘llash sharhi keltirilgan. Ushbu usullarning har birining afzallik va kamchiliklari, shuningdek ularning samaradorligi hamda davolash natijalarini yaxshilash salohiyati muhokama qilinadi.
Саттаров А.Х., Мустафакулов И.Б, Нормаматов Б.П, Бойназаров М.Э. · Research Focus International Scientific Journal · 2024
Maqolada termoingalyatsion shikastlanish bilan jabrlangan 315 nafar bemorni tashxislash va davolash natijalari tahlil qilingan. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatdiki, termoingalyatsion shikastlanish og‘irligini o‘z vaqtida obyektiv baholash, traxeobronxial va o‘pka asoratlari rivojlanishini bashorat qilish tashxislash va davolashda hamda adekvat intensiv terapiya tayinlashda muhim tarkibiy qism hisoblanadi. Bemorlarda termoingalyatsion shikastlanishni tashxislash va davolashda qo‘llanilgan algoritm bemorlarni davolash muddatlarini 10,6-2,7 yotoq-kunga qisqartirish va o‘limni 2013 yildagi 24,3±1,3% dan 2018 yildagi 8,4±1,5% gacha kamaytirish, shuningdek ushbu guruhda o‘pka asoratlarini 4 baravar kamaytirish imkonini berdi.
Рузибоев С.А., Юнусов О. Т, Авазов А.А., Хурсандов Е.Э. · Research Focus International Scientific Journal · 2024
Og‘ir kuyish bilan og‘rigan bemorlarda gemostaz buzilishlari DVS sindromi ko‘rinishida namoyon bo‘ladi. Shu bilan birga, ko‘plab mualliflar fikricha, DVS-sindrom yo umuman aniqlanmaydi, yo qon quyilishi va/yoki a‘zolar disfunksiyasi bilan namoyon bo‘ladigan klinik manifestatsiya bosqichida tashxislanadi. Kuyish kasalligining erta davri uchun o‘tkir shakl xosdir.
Рузибоев С.А., Мардонов В.Н., Авазов А.А., Хурсандов Е.Э. · Research Focus International Scientific Journal · 2024
Qorin jarrohligining hal etilmagan muammolaridan biri qorin bo‘shlig‘i a‘zolarida o‘tkazilgan har qanday jarrohlik aralashuvidan keyin bitishma kasalligining rivojlanishidir. Ushbu patologiyaning ko‘p omilli ekanligini hisobga olgan holda, bitishma kasalligining oldini olish va davolash muammolari hanuzgacha hal etilmagan. Laparotomiya vaqtidagi adgeziolizis kelgusida ularning bo‘lmasligiga kafolat bermaydi. Ayrim ma‘lumotlarga ko‘ra, retsidivlar 50% gacha hollarda yuzaga keladi, takroriy operatsiyalar esa bitishmalar hosil bo‘lishi va ularning asoratlari xavfini oshiradi.
Нурмурзаев Зафар Нарбай угли, Джураев Камолиддин Данабаевич, Хомидова Диёра Дониёровна · Research Focus International Scientific Journal · 2024
Jahon amaliyotida kasallik kechishining og‘irligini baholashning morfofunksional mezonlarini o‘rganishga qaratilgan bir qator maqsadli ilmiy tadqiqotlar olib borilmoqda, jumladan: jigar kistalarining gepatotsitlardagi morfofunksional o‘zgarishlarga ta‘sirini o‘rganish, bu o‘zgarishlar darajasi ahamiyatsiz buzilishlardan tortib jigar sirroziga qadar farqlanadi. Metasestodlarning xo‘jayinning immun javobini o‘zgartirishga va ularning eliminatsiyasiga to‘sqinlik qilishga qaratilgan murakkab himoya reaksiyasini o‘rganish bo‘yicha tadqiqotlar davom etmoqda; bunda parazit immunomodulyator molekulalar ishlab chiqarish orqali immunitet tizimining ta‘sirini minimallashtiradi, shu tariqa komplement tizimi faolligiga xalaqit beradi, leykotsitlar faoliyatini o‘zgartiradi yoki molekulyar mimikriya hodisasidan foydalanadi. Odamlarda exinokokk kasalligi bilan kasallanish ushbu xavf omillari bilan to‘g‘ri proporsional bog‘liq bo‘lgani sababli, iqlimiy, geografik, ijtimoiy va iqtisodiy sharoitlarning epizootik jarayonlar keskinligi turlicha bo‘lgan zoonoz o‘choqlar shakllanishiga ta‘sirini o‘rganish masalalari alohida ustuvor hisoblanadi.
Мирахмедова Хилола Тухтасиновна, Мирзалиева Анора Аргинбаевна, Ермахаматов Улугбек Даулетович · Research Focus International Scientific Journal · 2024
Sport olami katta tezlik bilan rivojlanmoqda, buning natijasida sportchilar zimmasiga yuklanadigan yuklamalar kundan-kunga ortib bormoqda. Sportning bunday jadal rivojlanishi sharoitida sport tibbiyotining roli ortadi. Sportchilar salomatligini muhofaza qilishni ta‘minlash muhim. Nafaqat jarohatlarni davolashni yaxshilash, balki turli jarohat va kasalliklarning oldini olishning samarali usullarini joriy etish ham zarur. Puls — yurak qisqarganda undan qon otilib chiqishi natijasida yuzaga keladigan arteriya devorining davriy turtkisimon tebranishidir. Pulsni qon aylanish tizimi ishini baholashning eng oddiy usuli deb hisoblash mumkin. Katta jismoniy yuklamalarda pulsni baholashning roli ayniqsa muhim. Pulsni to‘laqonli diagnostik ko‘rsatkich deb bo‘lmaydi, biroq puls qon aylanish tizimi kasalliklarining erta belgilarini aniqlashga yordam berishi mumkin. Shuningdek, puls ko‘rsatkichlari tufayli sportchi organizmiga dozalangan yuklamani hisobga olgan holda mashg‘ulot jarayonining rejasini tuzish mumkin, shu orqali mashg‘ulot jarayonining samaradorligi oshadi, shuningdek sportchi salomatligi ko‘rsatkichlari yaxshilanadi.
Курбанов А.К. · Research Focus International Scientific Journal · 2024
Inson yashash muhiti keng ma‘noda tobora ko‘proq fizik, kimyoviy va biologik tabiatli zararli omillar bilan to‘lib bormoqda. Zellekning genotoksik ta‘siri oq kalamushlarning polixromatofil eritrotsitlarida mikroyadro testlari yordamida o‘rganildi. Keltirilgan ma‘lumotlar shuni ko‘rsatadiki, zellek gerbitsidi ko‘rsatilgan konsentratsiyalarda eksperimental hayvonlar organizmiga bir marta va ko‘p marta ingalyatsion yuborilganda mikroyadro testi bo‘yicha mutagen xususiyatga ega emas.
Умедов Хушвакт Алишерович · Research Focus International Scientific Journal · 2024
Qorinning og‘ir qo‘shma jarohati alohida turdagi shikastlanish bo‘lib, ham tinchlik, ham urush davrida yaradorlar va jabrlanganlar orasida o‘limning yetakchi sabablaridan biri hisoblanadi. Qorin shikastlanishlari yo‘l-transport hodisalari tufayli har yili qayd etiladigan o‘lim holatlarining 30% ini bevosita keltirib chiqaradi va yana 58% hodisada natijaga sezilarli ta‘sir ko‘rsatadi. Qorin jarohati, qoida tariqasida, qorin bo‘shlig‘i va qorinparda orti bo‘shlig‘ining hayotiy muhim a‘zolari faoliyatining sezilarli buzilishi bilan kechadi, bu esa keyinchalik moddalar almashinuvi hamda boshqa a‘zo va tizimlar faoliyatining buzilishiga olib keladi. Og‘ir qo‘shma qorin jarohati bo‘lgan bemorlarning aksariyatini tez tashxislash (peritonit va gemoperitoneum), shuningdek zamonaviy faol jarrohlik taktikasi yordamida qutqarish mumkin.
Makhmudov Sayidin Botirovich · Research Focus International Scientific Journal · 2024
Gernioplastika va abdominoplastika usulini tanlashda differensiallashgan yondashuvdan foydalangan holda ventral churra va yondosh morbid semizlik bilan og‘rigan 145 nafar bemorni kompleks tekshirish hamda jarrohlik yo‘li bilan davolash natijalarining tahlili keltirilgan. Endoprotezni «onlay + sublay» kombinatsiyalangan usulda implantatsiya qilish bilan churraning tarangsiz alloplastika usullari texnik jihatlarini takomillashtirish abdominoplastika bilan birgalikda kasallik retsidivini bartaraf etish imkonini berdi (taqqoslash guruhida retsidiv 12,5% ni tashkil etdi). Qorin churralari va abdominoptoz bo‘lgan bemorlarda adekvat operatsiyaoldi tayyorgarligi hamda churra allo- va abdominoplastikasi usulini tanlashning taklif etilgan algoritmi operatsiyadan keyingi asoratlar chastotasini 14,8% dan 8,9% gacha (p = 0,045), shu jumladan yara asoratlarini 11,5% dan 4,5% gacha kamaytirish imkonini berdi.
Abdukarimova Farida Abdumalik qizi · Research Focus International Scientific Journal · 2024
«Alkaloidlar» — o‘simlik va hayvonlarda uchraydigan asosiy azot saqlovchi organik birikmalardir. XIX asrga kelib alkaloidlardan strixnin, xinin, kofein, atropin, efedrin va boshqalar ajratib olingan. Akademiklar S.Yu.Yunusov va O.S.Sodiqovning shogirdlari bilan alkaloidlar bo‘yicha ishlari. S.Yu.Yunusov tadqiqotlariga ko‘ra, alkaloidlar eng ko‘p miqdorda erta bahorda o‘simlikning novdasidan, kuzda bir yillik o‘simliklarning urug‘idan, ko‘p yillik o‘simliklarning ildizi va urug‘idan yig‘iladi. 1943-1993 yillarda O‘zbekiston Fanlar akademiyasining O‘simlik moddalari kimyosi. 266 o‘simlik turi 29 oilaga mansub, institutda S.Yu.Yunusov rahbarligida 345 tur o‘rganilgan va ulardan 913 ta alkaloid ajratib olingan.