S. Nasrulloyevich, B. qizi · Research Focus International Scientific Journal · 2026
Tish kasalliklari inson salomatligi va og‘iz bo‘shlig‘ining patologik holatlari orasida eng keng tarqalgan kasalliklardan biridir. Ularning rivojlanishi mikrobiologik biofilm kislota ishlab chiqarish, anatomik zaiflik va immun javobning murakkab o‘zaro ta‘siri bilan bog‘liq. Ushbu ilmiy ishda kariyes, pulpit, periodontit, gingivit, parodontoz hamda nokarioz shikastlanishlarning etiopatogenezi, morfologik va mikroskopik o‘zgarishlari, zamonaviy davolash va profilaktika yondashuvlari batafsil yoritilgan.
S. qizi · Research Focus International Scientific Journal · 2026
Qonning shaklli elementlarini o‘rganish XVII asrda, ya‘ni mikroskop paydo bo‘lgandan so‘ng boshlangan. Hozir biz uni chuqurroq o‘rganib chiqamiz. Qonning shaklli elementlari umumiy bir hujayradan hosil bo‘lgan deb hisoblanadi. Ular 3 ta katta guruhni o‘z ichiga oladi. Bu guruhlarga qizil qon tanachalari – eritrotsitlar, oq qon tanachalari – leykotsitlar va qon plastinkalari – trombotsitlar kiradi. Qonning barcha shaklli elementlari suyak ko‘migida umumiy polipotent va plyuropotent stvol (o‘zak) hujayralaridan hosil bo‘ladi. Hujayralarning kelib chiqishi bir xil bo‘lishiga qaramay, ular turli xil vazifalarni bajaradi. Organizmda faqat gemoglobin yetishmaganda emas, balki eritrotsitlar yetishmaganda ham kamqonlik (anemiya) kelib chiqadi. Leykotsitlar yetishmasligi tufayli leykopeniya kelib chiqadi va immunitet pasayadi. Trombotsitlar yetishmasa trombotsitopeniya yuzaga keladi va qon to‘xtamaydi.
M. qizi, A. Bakhtiyarovich · Research Focus International Scientific Journal · 2026
Vitaminlar inson organizmida normal fiziologik funksiyalarni saqlab turish uchun zarur bo‘lgan muhim mikronutriyentlardir. Ular juda kam miqdorda talab etilishiga qaramay, moddalar almashinuvi, immunitet va umumiy salomatlikda muhim o‘rin tutadi. Ushbu maqolada vitaminlarning turlari, ularning biologik funksiyalari hamda yetishmovchiligi oqibatlari yoritilgan. Tadqiqot yetarli vitamin qabulini ta‘minlash va u bilan bog‘liq salomatlik muammolarining oldini olishda muvozanatli ovqatlanishning ahamiyatini ko‘rsatadi.
I. o‘g‘li · Research Focus International Scientific Journal · 2026
Ushbu maqolada inson embriologiyasi, ya‘ni organizmning urug‘lanishdan boshlab tug‘ilgunga qadar bo‘lgan rivojlanish jarayonlari yoritilgan. Embrionning shakllanish bosqichlari, hujayralarning bo‘linishi, gastrulyatsiya va organogenez jarayonlari ilmiy asosda tahlil qilingan. Shuningdek, embriologiyaning tibbiyotdagi ahamiyati, xususan, tug‘ma nuqsonlarni aniqlash va profilaktikasi hamda sog‘lom avlodni shakllantirishdagi roli ochib berilgan.
Равшанов Даврон Мавлонович · Research Focus International Scientific Journal · 2026
Kirish. Bosh miya birlamchi o‘smalari bo‘lgan bemorlar omon qolishining yaxshilanishi aniq va turg‘un funksional buzilishlari bo‘lgan bemorlar sonining ortishiga olib keldi. Ko‘p tarmoqli statsionarlarning klinik amaliyotida reabilitatsiya masalalari ko‘pincha onkologik davolashga nisbatan ikkilamchi bo‘lib qolmoqda, bu esa bemorlarning funksional tiklanishi va ijtimoiy moslashuvi salohiyatini cheklaydi. Maqsad. Bemor marshruti va tashkiliy cheklovlarni hisobga olgan holda, real klinik amaliyot nuqtai nazaridan bosh miya birlamchi o‘smalari bo‘lgan bemorlarda statsionar neyroreabilitatsiyaning funksional natijalarini baholash. Materiallar va usullar. Neyroxirurgik va/yoki kombinatsiyalangan davolashdan so‘ng statsionar reabilitatsiya kursidan o‘tgan, bosh miya birlamchi o‘smalari bo‘lgan bemorlarning klinik yo‘naltirilgan tahlili o‘tkazildi. Funksional holat kelib tushganda va chiqarilganda Functional Independence Measure (FIM) shkalasi yordamida baholandi. Tahlil klinik kuzatuvlarni, funksional maqom dinamikasini va reabilitatsiya bo‘limida qolish davomiyligini o‘z ichiga oldi. Natijalar. Aksariyat hollarda chiqarilish vaqtiga kelib funksional holatning klinik jihatdan ahamiyatli yaxshilanishi qayd etildi. Funksional o‘sishning ifodalanganligi o‘smaning gistologik turi va joylashuviga kamroq, boshlang‘ich funksional mustaqillik darajasi va reabilitatsiya boshlanish muddatlariga ko‘proq bog‘liq bo‘ldi. Kelib tushganda funksional maqomi yuqoriroq bo‘lgan bemorlar, qoida tariqasida, statsionar reabilitatsiyaning qisqaroq davomiyligini talab qildi. Xulosa. Statsionar neyroreabilitatsiya bosh miya birlamchi o‘smalari bo‘lgan bemorlarni davolashning muhim tarkibiy qismi hisoblanadi va o‘smaning onkologik xususiyatlaridan qat‘i nazar funksional natijalarni yaxshilashga xizmat qiladi. Reabilitatsiyani bemor marshrutining erta bosqichlariga integratsiya qilish klinik jihatdan asosli ko‘rinadi va ko‘p tarmoqli statsionarlar sharoitida yanada rivojlantirishni talab qiladi.
Равшанов Даврон Мавлонович · Research Focus International Scientific Journal · 2026
Bosh miya birlamchi o‘smalarini neyroxirurgik davolashdan so‘ng kognitiv buzilishlar klinik jihatdan muhim muammo bo‘lib qolmoqda, ayniqsa meningioma va past darajali gliomasi bo‘lgan bemorlarda. Neyroxirurgik va onkologik natijalar qoniqarli bo‘lishiga qaramay, ko‘plab bemorlarda uzoq muddatli kuzatuvda kognitiv charchoq, diqqatning pasayishi, ijro etuvchi funksiyalarning buzilishi va mehnat faoliyatiga qaytishdagi qiyinchiliklar kuzatiladi. So‘nggi yillarda kognitiv reabilitatsiyada raqamli va eHealth-texnologiyalardan foydalanishga qiziqish ortib bormoqda. Ushbu maqolada bosh miya birlamchi o‘smalarini neyroxirurgik davolashdan so‘ng kognitiv reabilitatsiyada eHealth-dasturlarini erta qo‘llashning samaradorligi va cheklovlari klinik nuqtai nazardan tahlil qilinadi. Klinik tadqiqotlar va amaliy kuzatuvlar asosida bemorlarni tanlash, reabilitatsiyani boshlash vaqti, ob‘ektiv test natijalari bilan sub‘ektiv baholash o‘rtasidagi tafovutlar hamda neyroxirurgik statsionar sharoitida raqamli texnologiyalarni joriy etishdagi muammolar muhokama qilinadi. Kognitiv reabilitatsiyada individual va bemorga yo‘naltirilgan yondashuv zarurligi asoslab beriladi.
Tuxtanazarova Shavkiya Ibatovna, Djumayev Aloxiddin Umirzakovich, Djumayev Nizomitdin Umurzakovich · Research Focus International Scientific Journal · 2026
Ushbu ilmiy maqolada bo‘yinning asosiy nerv va qon tomirlarining topografik-anatomik munosabatlari chuqur tahlil qilinib, ularning klinik va jarrohlik amaliyotidagi ahamiyati yoritilgan. Tadqiqot davomida bo‘yin sohasidagi yirik qon tomirlari (umumiy uyqu arteriyasi, ichki va tashqi uyqu arteriyalari, bo‘yin venalari) hamda asosiy nerv tuzilmalari (nervus vagus, nervus hypoglossus, bo‘yin simpatik poyasi)ning o‘zaro joylashuvi va individual anatomik o‘zgaruvchanligi o‘rganildi. Olingan natijalar asosida bo‘yin sohasiga operativ kirish yo‘llarini takomillashtirish, jarrohlik aralashuvlarida asoratlar xavfini kamaytirish hamda nerv va qon tomirlarining shikastlanishining oldini olishga qaratilgan amaliy tavsiyalar ishlab chiqildi. Tadqiqot natijalari jarrohlik, anatomik va klinik fanlar uchun muhim ilmiy-amaliy ahamiyatga ega.
Tuxtanazarova Shavkiya Ibatovna, Djumayev Aloxiddin Umirzakovich, Djumayev Nizomitdin Umurzakovich · Research Focus International Scientific Journal · 2026
Qorin old devori qon tomirlarining topografik joylashuvi xirurgik amaliyotda muhim ahamiyatga ega bo‘lib, turli xil operativ aralashuvlar vaqtida qon ketish asoratlarini oldini olishda asosiy omillardan biri hisoblanadi. Ushbu maqolada qorin old devorining yuzaki va chuqur qon tomirlari, jumladan, epigastrik arteriyalar va ularning anatomik variantlari topografik-anatomik jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqot davomida qon tomirlarning mushak va fastsiya qatlamlariga nisbatan joylashuvi, ularning individual anatomik o‘zgaruvchanligi hamda operativ kesmalar bilan o‘zaro munosabatlari o‘rganiladi. Olingan natijalar qorin bo‘shlig‘iga kirish yo‘llarini ilmiy asosda tanlash, laparoskopik va ochiq operatsiyalar davomida tomir shikastlanishlarini kamaytirish hamda operatsiyadan keyingi asoratlar xavfini pasaytirishga xizmat qiladi. Mazkur tadqiqot natijalari amaliy xirurgiya va operativ anatomiyani o‘qitish jarayonida ham qo‘llanishi mumkin.
Tokhirov Sheroz Mardonkulovich, Mustafakulov Ishnazar Boynazarovich, Djuraeva Zilola Aramovna · Research Focus International Scientific Journal · 2026
Tarqalgan peritonit shoshilinch abdominal xirurgiyaning eng murakkab muammolaridan biri bo‘lib qolmoqda hamda operatsiyadan keyingi asoratlar va o‘lim ko‘rsatkichining (letallikning) yuqoriligi bilan tavsiflanadi. Tadqiqotning maqsadi holat og‘irligining integral shkalalari prognostik ahamiyatini baholash va tarqalgan peritonit bilan og‘rigan bemorlarda xirurgik taktikani tanlashga nisbatan tabaqalashtirilgan yondashuvni ishlab chiqishdan iborat bo‘ldi. Mannheim Peritonitis Index (MPI), APACHE II va SOFA shkalalaridan foydalangan holda bemorlarni davolash natijalari tahlil qilindi. Holat og‘irligini kompleks baholash laparotomiyani yakunlashning yopiq, yarim ochiq va ochiq usullariga bo‘lgan ko‘rsatmalarni obyektivlashtirish, asossiz relaparotomiyalar sonini kamaytirish va davolash natijalarini yaxshilash imkonini berishi aniqlandi.
Norov M.Ch., Mustafakulov I.B., Jurayeva Z.A. · Research Focus International Scientific Journal · 2026
Ko‘krak va qorin bo‘shliqlarining qo‘shma jarohatlari shoshilinch xirurgiyadagi eng og‘ir shikastlanishlardan biri bo‘lib, o‘ta yuqori o‘lim ko‘rsatkichi bilan tavsiflanadi. O‘lim holatlarining sezilarli qismi bronx-o‘pka tizimiga ta‘sir qiluvchi operatsiyadan keyingi asoratlar bilan bog‘liq. Ushbu sharhda mahalliy va xorijiy mualliflarning qo‘shma jarohatlar epidemiologiyasi, nafas olish buzilishlarini keltirib chiqaruvchi patofiziologik xususiyatlar, shuningdek, bunday bemorlarni davolashdagi muhim tashkiliy, diagnostik va taktik yondashuvlarga bag‘ishlangan so‘nggi tadqiqotlari tahlil qilingan va tizimlashtirilgan. Operatsion agressiyani pasaytirish va respirator asoratlarning oldini olishning istiqbolli usuli sifatida videotorakoskopiya va videolaparoskopiya kabi kam invaziv xirurgik texnologiyalarga alohida e‘tibor qaratilgan. Shuningdek, unifikatsiyalangan (yagona) diagnostik algoritmlarni ishlab chiqish va bronx-o‘pka asoratlari rivojlanishining individual xavf omillarini hisobga olgan holda xirurgik strategiyani to‘g‘irlash zarurligi ta‘kidlangan.
«Open abdomen» (ochiq qorin) taktikasi abdominal sepsis va qorin ichki gipertenziyasi sindromi bilan kechuvchi tarqalgan peritonitning eng og‘ir shakllarida qo‘llaniladi. Tadqiqotning maqsadi tarqalgan peritonit bilan og‘rigan bemorlarda «open abdomen» taktikasini qo‘llashga ko‘rsatmalar, asoratlar chastotasi va klinik samaradorligini baholashdan iborat bo‘ldi. Aniqlandiki, ushbu usul ko‘rsatmalarga qat‘iy rioya qilinganda asoslangan hisoblanadi, biroq u asoratlarning yuqori chastotasi bilan kuzatiladi hamda individual yondashuvni va bemor holatining dinamik monitoringini talab etadi. /
Mustafakulov Ishnazar Boynazarovich, Choriev Khaitmurod Kultura ugli, Djuraeva Zilola Aramovna · Research Focus International Scientific Journal · 2026
O‘tkir bitishmali ingichka ichak tutilishi (O‘BIIT) qorin bo‘shlig‘i a‘zolaridagi shoshilinch jarrohlik amaliyotlari sabablari orasida yetakchi o‘rinni egallaydi. Bitishma jarayonining og‘irligi, ichak shikastlanishi xavfi va rezeksiyaga bo‘lgan ehtiyojdagi farqlar tufayli maqbul kirish yo‘lini (laparoskopik yoki laparotomik) tanlash bahsli masala bo‘lib qolmoqda. Maqsad: O‘BIITda laparoskopik va ochiq adgeziolizisning bevosita natijalarini taqqoslash. Operatsiyalar tuzilmasi, ingichka ichak rezeksiyasi chastotasi, konversiyaga ehtiyoj, operatsiyadan keyingi asoratlar va klinik natijalar baholandi. Natijalar: Asosiy guruhda 60,0% bemorlarda videolaparoskopik adgeziolizis, 26,1% holatda laparoskopik-assistirlangan ichak rezeksiyasi bajarildi, 13,9% hollarda esa laparotomiyaga konversiya talab etildi. Nazorat guruhida ichak rezeksiyasi 48% bemorlarda bajarildi. Xulosa: Olingan ma‘lumotlar bemorlarni qat‘iy tanlab olish sharoitida laparoskopik texnologiyalarning samaradorligini tasdiqlaydi. Laparoskopik adgeziolizis O‘BIITni xirurgik davolashning istiqbolli usuli bo‘lib, aralashuv travmatikligini kamaytirish va operatsiyadan keyingi tiklanishni yaxshilash imkonini beradi, biroq tanlov mezonlariga rioya qilishni va kasallikning asoratlangan shakllarida konversiyaga tayyor turishni talab qiladi.
Mustafakulov I.B, Norov M.Ch, Jurayeva Z.A. · Research Focus International Scientific Journal · 2026
Ko‘krak qafasi va qorin bo‘shlig‘i organlarining qo‘shma jarohatlari travmatik shikastlanishlarning eng og‘ir shakllariga kiradi hamda yuqori o‘lim ko‘rsatkichi va operatsiyadan keyingi asoratlarning sezilarli darajada ko‘pligi bilan tavsiflanadi. Noxush oqibatlar tarkibida bronx-o‘pka asoratlari, jumladan atelektazlar, pnevmoniya, o‘tkir respirator distress-sindrom va O‘SVga (o‘pkaning sun‘iy ventilyatsiyasi) bog‘liq gospital pnevmoniya yetakchi o‘rin tutadi. O‘lim holatlarining katta qismi jarohatlarning anatomik og‘irligi tufayli emas, balki taktik xatolar, diagnostik kechikishlar va nafas olish asoratlarining yetarli darajada profilaktika qilinmaganligi sababli yuzaga keladi. Ushbu sharhda qo‘shma torakoabdominal jarohatlarda bronx-o‘pka asoratlari shakllanishining patofiziologik mexanizmlari bo‘yicha zamonaviy qarashlar tahlil qilingan, nafas olish buzilishlarini oldini olish nuqtai nazaridan xirurgik taktika evolyutsiyasi va kirish yo‘lini tanlash masalalari ko‘rib chiqilgan. Diafragma jarohatlarining roliga, minimal invaziv texnologiyalarni joriy etishga, shuningdek, operatsiyadan keyingi davrning og‘irlashuvida asosiy omil sifatida O‘SVga bog‘liq gospital pnevmoniya muammosiga alohida e‘tibor qaratilgan. Xirurgik va reanimatsion strategiyalarni integratsiya qilish hamda xavfni erta stratifikatsiya qilishga asoslangan bronx-o‘pka asoratlarini oldini olishning zamonaviy yondashuvlari taqdim etilgan.
Jurayeva Z.A, Mustafakulov I.B, Norov M.Ch. · Research Focus International Scientific Journal · 2026
Torakoabdominal jarohatlar – bu ko‘krak va qorin bo‘shlig‘i a‘zolarining birgalikdagi shikastlanishi bo‘lib, bunda diafragma va diafragmaoldi a‘zolari zararlanadi. Ushbu jarohatlar og‘ir klinik kechishi, diagnostik xatolar uchrashining yuqoriligi va o‘lim ko‘rsatkichining balandligi (ayrim turdagi shikastlanishlarda 90% gacha yetishi) bilan tavsiflanadi. Asosiy muammo operatsiyadan oldingi diagnostikaning samaradorligi pastligidadir: an‘anaviy vizualizatsiya usullarining sezgirligi yetarli emas, bu esa diafragma nuqsonlarini kech aniqlashga va og‘ir asoratlar, jumladan, qisilgan diafragma churralari rivojlanishiga olib keladi. Xirurgik taktikada yagona yondashuv mavjud emas, aralashuv usulini tanlash esa ko‘pincha xirurgning subyektiv tajribasiga asoslanadi, bu taktik xatolar xavfini oshiradi. Zamonaviy tadqiqotlar xirurgik kirish yo‘lini oqilona tanlash va kam invaziv texnologiyalar – laparoskopiya va torakoskopiyani kengroq qo‘llash muhimligini ta‘kidlamoqda. Ushbu usullar yuqori diagnostik ahamiyatga ega bo‘lib, bir vaqtning o‘zida davolash amaliyotlarini bajarish imkonini beradi. O‘zbekiston Respublikasi sog‘liqni saqlash tizimini isloh qilish jarayonida shoshilinch tibbiy yordamni rivojlantirish, klinikalarni jihozlash va kadrlar tayyorlashga alohida e‘tibor qaratilmoqda, bu esa endovizual texnologiyalarni yanada kengroq joriy etish uchun zamin yaratadi. Mualliflar diagnostika va davolashning unifikatsiyalashgan (yagona) algoritmlarini ishlab chiqish zarurligini ta‘kidlaydilar, bu asoratlar chastotasini kamaytirish va torakoabdominal jarohatlangan bemorlarda davolash natijalarini yaxshilash imkonini beradi.
Djuraeva Zilola Aramovna, Tokhirov Sheroz Mardonkulovich, Mustafakulov Ishnazar Boynazarovich · Research Focus International Scientific Journal · 2026
Tarqalgan peritonitda qayta jarrohlik amaliyotlari taktikasini tanlash munozarali masala bo‘lib qolmoqda. Tadqiqotning maqsadi tarqalgan peritonit bilan og‘rigan bemorlarda «talabga ko‘ra» relaparotomiya va dasturlashtirilgan sanatsion relaparotomiyalar samaradorligini qiyosiy baholashdan iborat edi. Davolashning klinik natijalari, asoratlar chastotasi va o‘lim ko‘rsatkichlari tahlil qilindi. Dinamik klinik-laborator monitoring ostida «talabga ko‘ra» relaparotomiyani qo‘llash orqali individuallashtirilgan yondashuv operatsion jarohatni (travmani) va operatsiyadan keyingi asoratlar sonini o‘lim ko‘rsatkichini oshirmasdan kamaytirishga imkon berishi aniqlandi.
Djuraeva Zilola Aramovna, Choriev Khaitmurod Kultura ugli, Mustafakulov Ishnazar Boynazarovich · Research Focus International Scientific Journal · 2026
O‘tkir bitishmali ingichka ichak tutilishi (O‘BIIT) abdominal xirurgiyada shoshilinch gospitalizatsiyalarning eng ko‘p uchraydigan sabablaridan biri bo‘lib qolaveradi hamda ichak ishemiyasi va operatsiyadan keyingi asoratlarning yuqori xavfi bilan tavsiflanadi. Maqsad: O‘BIIT bo‘lgan bemorlarda optimallashtirilgan tashxis va davolash algoritmining samaradorligini baholash. Usullar: O‘BIIT bilan og‘rigan bemorlarni davolash natijalari tahlil qilindi. Tadqiqot klinik baholash, laborator ko‘rsatkichlar, instrumental usullar (rentgenografiya, UTT, ko‘rsatmalarga ko‘ra KT) va gospitalizatsiyaning dastlabki soatlarida dinamik kuzatuvni o‘z ichiga oldi. Konservativ taktikani tanlash mezonlari va erta jarrohlik amaliyotiga ko‘rsatmalar ishlab chiqildi. Natijalar: Algoritmning qo‘llanilishi ichak tutilishining asoratlangan shakllarini erta aniqlash aniqligini oshirish, operatsiya to‘g‘risida qaror qabul qilish muddatlarini qisqartirish va operatsiyadan keyingi asoratlar chastotasini kamaytirish imkonini berdi. Xulosa: Optimallashtirilgan algoritm davolash taktikasini oqilona tanlashni ta‘minlaydi va O‘BIIT bo‘lgan bemorlarda klinik natijalarning yaxshilanishiga yordam beradi.
Choriev Khaitmurod Kultura ugli, Mustafakulov Ishnazar Boynazarovich, Djuraeva Zilola Aramovna · Research Focus International Scientific Journal · 2026
O‘tkir chandiqli ingichka ichak tutilishi (O‘ChIIT) shoshilinch abdominal xirurgiyaning eng ko‘p uchraydigan sabablaridan biri bo‘lib qolmoqda hamda asoratlar va qaytalanish (retsidiv) xavfining yuqoriligi bilan xarakterlanadi. Konservativ davolash faqat bemorlarning bir qismida samarali bo‘lib, patogenetik yondashuvning yetishmasligi uning natijalarini cheklaydi. Tadqiqot doirasida klinik, laborator va instrumental mezonlardan foydalangan holda diagnostik algoritm qo‘llanildi. Kompleks konservativ uslubni qo‘llash ijobiy klinik natijalar va laborator, rentgenologik hamda ultratovush tekshiruvlari ma‘lumotlariga ko‘ra motor-evakuator funksiyasi ko‘rsatkichlarining yaxshilanishi bilan kechdi. Ultratovush dupleks skanerlash ma‘lumotlariga ko‘ra, davolashdan so‘ng chegaralangan chandiqlari bo‘lgan bemorlarda tarqalgan chandiqlari bo‘lgan bemorlarga nisbatan Vmax va Vmin ko‘rsatkichlari statistik jihatdan ishonchli darajada yuqori bo‘lganligi qayd etildi (p
Abzalova Dilafruz Ravshanbekovna · Research Focus International Scientific Journal · 2026
Mazkur maqolada o‘rta faoliyat bosqichidagi tibbiyot mutaxassislarida axloqiy rivojlanish va tibbiy qaror qabul qilish ko‘nikmalarining o‘zaro bog‘liqligi tahlil qilinadi. Zamonaviy sog‘liqni saqlash tizimida bunday mutaxassislar katta tajribaga ega bo‘lgan shifokorlar hamda yosh xodimlar o‘rtasida muhim bo‘g‘in bo‘lib, murakkab klinik vaziyatlarda kasbiy mulohaza va axloqiy sezgirlikka tayangan holda qaror qabul qiladi. Axloqiy rivojlanish ma‘naviy muammolarni anglash, kasbiy qadriyatlarni ichkilashtirish va axloqiy dilemmalarni hal etishga ta‘sir ko‘rsatadi. Qaror qabul qilish ko‘nikmalari esa klinik dalillar, bemor qadriyatlari va vaziyat omillarini uyg‘unlashtirib, maqbul davolash yo‘lini tanlashni belgilaydi. 2010–2025-yillarda O‘zbekiston, MDH va xorijiy olimlar tomonidan chop etilgan nazariy adabiyotlar asosida maqolada axloqiy rivojlanish qaror qabul qilish jarayoniga qanday ta‘sir etishi va aksincha, qaror qabul qilish tajribasi axloqiy rivojlanishni qanday shakllantirishi ko‘rsatilgan yaxlit model taklif etiladi. Shuningdek, ushbu ikki kompetensiyaga ta‘sir qiluvchi institutsional, madaniy va ta‘limiy omillar yoritilib, sog‘liqni saqlash tashkilotlarida axloqiy professionallik va qaror qabul qilish salohiyatini kuchaytirish bo‘yicha tavsiyalar beriladi.
Курбанова Зарина, Эргашев Сухроб · Research Focus International Scientific Journal · 2026
Maqolada hayz sikli buzilgan qizlarda vegetativ disfunksiyaning namoyon bo‘lish xususiyatlari ko‘rib chiqiladi. Yurak-qon tomir, nafas olish va hazm qilish tizimlari tomonidan eng ko‘p uchraydigan shikoyatlar va klinik ko‘rinishlar, shuningdek, psixoemotsional beqarorlik belgilari (jahldorlik, xavotirlanish, uyquning buzilishi, ish qobiliyatining pasayishi) yoritilgan. Vegetativ simptomlar ifodalanganligining hayz sikli buzilishlari xarakteri va davomiyligi bilan, shuningdek, stress omillari va funksional ortiqcha yuklamalar bilan bog‘liqligi qayd etilgan. Ushbu toifadagi bemorlarda funksional buzilishlarni erta aniqlash va individuallashtirilgan profilaktik hamda davolash tadbirlarini tanlash uchun vegetativ holatni kompleks baholash muhimligi ta‘kidlangan.
Халимов Фарзод Зафар Угли, Эргашев Сухроб Сайидович · Research Focus International Scientific Journal · 2026
Ushbu maqolada bolalar populyatsiyasida markaziy asab tizimining yallig‘lanish va demiyelinizatsion kasalliklari uchun differensial-diagnostik mezonlar chuqur tahlil qilinadi. Infeksion ensefalitlar, o‘tkir ensefalomiyelitlar (ОЭМ) hamda o‘tkir tarqoq ensefalomiyelit (ОРЭМ)ning etiologik omillari, rivojlanishidagi immunologik mexanizmlar va o‘ziga xos klinik patter nlari ko‘rib chiqiladi. Tadqiqotda neyro-vizualizatsiya xususiyatlari (T1, T2, FLAIR, DWI rejimlarida MRT) hamda cerebrospinal suyuqlik (likvor) tahliliga alohida e‘tibor qaratilgan. Mualliflar nogironlikning oldini olish va antivirus strategiyasi hamda immunosupressiya o‘rtasida to‘g‘ri tanlov qilish uchun erta diagnostik verifikatsiyaning ahamiyatini ta‘kidlaydilar.