TOSHKENT SHAHRI UCHTEPA TUMANI SHIFOKORLARINI BIRIKTIRUVCHI TO‘QIMA DISPLAZIYASI HAQIDA XABARDORLIGI BO‘YICHA SO‘ROVNOMA

Maqolada Toshkent shahridagi birlamchi tibbiy yordam shifokorlari o‘rtasida o‘tkazilgan so‘rov natijalari keltirilgan. Toshkentlik amaliyotchilarning aksariyati surunkali kasalliklar patogenezida yotgan KTD ning tashqi fenotipik belgilari va disembriogenez stigmalarini yaxshi bilishmaydi.

TOSHKENT SHAHRI UCHTEPA TUMANI SHIFOKORLARINI BIRIKTIRUVCHI TO’QIMA DISPLAZIYASI HAQIDA XABARDORLIGI BO’YICHA SO’ROVNOMA Dotsent t.f.n Abdullayeva Dilorom Telmanovna, dotsent t.f.n Abdullayeva Dilafruz G’ayratovna, Sayfiddin Hoji Qadriddin Shuhrat o’g’li, Xolmonov Dilshod Shuhrat o’g’li Toshkent tibbiyot Akademiya , Toshkent , Oʻzbekiston https://doi.org/10.5281/zenodo.7652543 Annotatsiya: Maqolada Toshkent shahridagi birlamchi tibbiy yordam shifokorlari o‘rtasida o‘tkazilgan so‘rov natijalari keltirilgan. Toshkentlik amaliyotchilarning aksariyati surunkali kasalliklar patogenezida yotgan KTD ning tashqi fenotipik belgilari va disembriogenez stigmalarini yaxshi bilishmaydi. Kalit so'zlar: bolalar, so'roq, biriktiruvchi to'qima displazi, fenotipik xususiyatlar, disembriogenez stigmalari АНКЕТА ПО ОСВЕДОМЛЕННОСТИ О ДИСПЛАЗИИ СОЕДИНИТЕЛЬНОЙ ТКАНИ ВРАЧЕЙ УХТЕПИНСКОГО РАЙОНА ГОРОДА ТАШКЕНТ Аннотация: В статье представлены результаты опроса, проведенного среди врачей первичного звена Ташкента. Большинство практикующих врачей Ташкента не знакомы с внешними фенотипическими признаками КТД и стигмами дизэмбриогенеза, которые лежат в патогенезе хронических заболеваний. Ключевые слова: дети, анкетирование, дисплазия соединительной ткани, фенотипические особенности, стигмы дисэмбриогенеза. QUESTIONNAIRE ON THE AWARENESS OF CONNECTIVE TISSUE DYSPLASIA OF THE DOCTORS OF UHTEPA DISTRICT OF TASHKENT CITY Abstract: The article presents the results of a survey conducted among primary care physicians in Tashkent. Most of the practitioners from Tashkent are not familiar with the external phenotypic signs of KTD and dysembryogenesis stigmas, which lie in the pathogenesis of chronic diseases. Keywords: children, questioning, connective tissue dysplasia, phenotypic features, stigmas of dysembryogenesis KIRISH Biriktiruvchi to’qima displaziyasi keng tarqalgan kasalliklar turiga kiradi. Hozirgi kunda ko’pgina surunkali kasalliklar asosida biriktiruvchi to’qima displaziyasi yotadi. Biriktiruvchi to’qima displaziyasi embrional rivojlanish davrida biriktiruvchi to’qimaning shakillanishi buzilishi oqibatida kelib chiqqanligi sababli ushbu turdagi kasalliklar post embrional davrda fenatipik belgilarning asta sekin rivojlanishi bilan ahamiyatlidir. Ushbu so’rovnoma O’zbekiston Respublikasi, Toshkent shahri, Uchtepa tumani 22,23,24,26,62-sonli oilaviy poliklinikalarning 149 nafar umumiy amaliyot shifokorlari o’rtasida biriktiruvchi to’qima displaziyasi haqida habardorligi o’rganilgan. MAQSAD Toshkent shahrida yashovchi bolalarda briktiruvchi to’qima displaziyasi belgilari va uning tarqalishi haqida birlamchi umumiy amaliyot shifokorlarining xabardorlik darajasini o’rganish. MATERIALLARA VA USLUBLAR Uchtepa tumanidagi 22,23,24,26,62-sonli oilaviy poliklinika shifokorlar o’rtasida so’rov o’tkazildi. Tadqiqot so’rovnoma shaklida o’tkazildi. So’rovnoma ma’lum bir belgilar bilan

shifrlangan maxsus tuzulgan anketa tuzildi va ishlab chiqildi. Uchtepa tumanidagi 22,23,24,26,62- sonli oilaviy poliklinikaning 149 nafar shifokorga so’rovnoma tarqatildi. NATIJA So’rovnoma natijalariga ko’ra: 149 nafar shifokordan 68 nafari(45,6%) ijobiy javob bergan, 81 nafari(54,4%) salbiy natijani ko’rsatgan. Shifokorlardan 24 nafari(13,4%) biriktiruvchi to’qima displaziyasi belgilarini aniqlay olgan. Shifokorlaning hech biri ambulatoriya kartalarida biriktiruvchi to’qima displaziyasi belgilarini qayd etmadi. Shuningdek, fenatipik belgilar bo’yicha: 1. Kraniosefalik belgilar(10 ta belgi)-42,9%; 2. Og’izdagi o’zgarishlar(9 ta belgi)-55,9%; 3. Quloq shaklidagi o’zgarishlar(7 ta belgi)-52,6%; 4. Teri ko’rinishining o’zgarishlari(12 ta belgi)-55,8%; 5. Orqa miya o’zgarishlari(8 ta belgi)-41,1%; 6. Artikulyar belgilar(5 ta belgi)-60,4%; 7. Qo’llarning shakl o’zgarishlari(8 ta belgi)-70,8%; 8. Oyoq shaklidagi o’zgarishlar(6 ta belgi)-63,6%. Stigma disembriogenez buzulishlar bo’yicha: 1. Ko’zning morfo-fiziologik o’zgarishlari(9 ta belgi)-48%; 2. Yurak-qon tomir tizimidagi o’zgarishlar(3 ta belgi)-42,2%; 3. O’pkadagi o’zgarishlar(4 ta belgi)-61,2%; 4. Qorin bo’shlig’idagi o’zgarishlar(9 ta belgi)-59,8%; 5. Siydik chiqarish tizimidagi o’zgarishlar(5 ta belgi)-50,8%; 6. Asab tizimidagi o’zgarishlar(5 ta belgi)-39,7% ni bilish darajasini tashkil etdi. Yuqoridagi natijalarga asoslanib quyidagi tavsiyalar berildi: 1. Ushbu mavzu bo’yicha seminarlani tashkil etish; 2. Umumiy amaliyot shifokorlari uchun biriktiruvchi to’qima displaziyasi haqida ko’rsatmalar berish; 3. BTD ni aniqlashda bemorlar uchun yanada ishonchli tashxis, davolash va profilaktika chorasi bo’lib xizmat qiladigan ikkinchi so’rovnoma tashkil etish.