Asosiy mazmunga o‘tish
Maqola16.00.00Ochiq kirish

ҚОРАМОЛЛАРГА МУЛТИВИТ+МИНЕРАЛЛАР ВА БОДИФОРС ПРЕПАРАТИ ҚЎЛЛАГАНДА УЛАР ҚОНИНИНГ МОРФОЛОГИК КЎРСАТКИЧЛАРИ.

V.U.Ro‘zimov, ,D.A.Ernazarov1, Niyozov H. B.22025

  1. 1SamDVMChBU Nukus filiali
  2. 2Samarqand davlat veterinariya meditsinasi, chorvachilik va biotexnologiyalar universiteti, veterinariya fanlari doktori, professor.

JurnalResearch Focus International Scientific JournalJild 4Son 11Sahifa 412–418

Annotatsiya

Ушбу мақолада қорамолларда Мултивит+Минерали ва Бодифорс препаратларидан биргаликда маълум меъёр ва миқдорда қўлланилганда, қорамолларнинг эритроцитлар миқдори ўртача 19,3% га лейкоцитлар миқдори-16 % га, гемоглобин миқдори-21,8% га, гематокрит фоизи 15,3 % га кўпайиши, эритроцитларнинг чўкиш тезлиги 18 % га пасайиши ҳамда ҳайвонларда эозинофиллар 4% га, таёқча ядроли нейтрофиллар фоизи 2,5% га, сигмент ядроли нейтрофиллар фоизи 8,7 % га камайиши ва қондаги лимфоцитлар фоиз кўрсаткичи 4,7 % га кўпайганлиги баён этилган

Boshqa tillarda

ruschaМОРФОЛОГИЧЕСКИЕ ПОКАЗАТЕЛИ КРОВИ КРУПНОГО РОГАТОГО СКОТА ПРИ ПРИМЕНЕНИИ ПРЕПАРАТОВ МУЛЬТИВИТ+МИНЕРАЛЫ И БОДИФОРС.

В данной статье изложено, что при совместном применении препаратов Мультивит+Минералы и Бодифорс в определённых нормах и количествах у крупного рогатого скота количество эритроцитов увеличивается в среднем на 19,3%, количество лейкоцитов — на 16%, содержание гемоглобина — на 21,8%, показатель гематокрита — на 15,3%, скорость оседания эритроцитов снижается на 18%, а также у животных эозинофилы уменьшаются на 4%, процент палочкоядерных нейтрофилов — на 2,5%, процент сегментоядерных нейтрофилов — на 8,7%, а процентный показатель лимфоцитов в крови увеличивается на 4,7%.

inglizchaMORPHOLOGICAL BLOOD PARAMETERS OF CATTLE WHEN USING MULTIVIT+MINERALS AND BODIFORS PREPARATIONS.

This article describes that when the preparations Multivit+Minerals and Bodifors were used together in cattle in certain norms and amounts, the erythrocyte count of the cattle increased by an average of 19.3%, the leukocyte count by 16%, the haemoglobin content by 21.8% and the haematocrit percentage by 15.3%, the erythrocyte sedimentation rate decreased by 18%, and in the animals eosinophils decreased by 4%, the percentage of band neutrophils by 2.5% and the percentage of segmented neutrophils by 8.7%, while the percentage of lymphocytes in the blood increased by 4.7%.

Kalit so‘zlar

  • Таначалар
  • Мултивит+Минерал
  • Бодифорс
  • гиповитаминозлар
  • гипервитаминоз
  • калций
  • фосфор
  • ретинол
  • симптом
  • диагноз
  • гипокалциймия
  • морфологик кўрсаткичлар
  • эритроцитлар
  • лейкоцитлар
  • гемоглобин
  • гематокрит
  • ва эритроцитлар чўкиш тезлиги

To‘liq matn

Litsenziya: CC BY 4.0litsenziya matni

Matn PDF’dan ajratilgan va qayta formatlangan; asl nusxadan farq qilishi mumkin.

ҚОРАМОЛЛАРГА МУЛТИВИТ+МИНЕРАЛЛАР ВА БОДИФОРС ПРЕПАРАТИ ҚЎЛЛАГАНДА УЛАР ҚОНИНИНГ МОРФОЛОГИК КЎРСАТКИЧЛАРИ. В.У.Рузимов СамДВМЧБУ Нукус филиали таянч докторанти. Ниёзов Ҳ. Б. СамДВМЧБУ Вет.ф.д., профессор. Д.А.Эрназаров СамДВМЧБУ Нукус филиали катта ўқитувчиси., в.ф.ф.д(PhD) https://doi.org/10.5281/zenodo.17767423 Аннотация: Ушбу мақолада қорамолларда Мултивит+Минерали ва Бодифорс препаратларидан биргаликда маълум меъёр ва миқдорда қўлланилганда, қорамолларнинг эритроцитлар миқдори ўртача 19,3% га лейкоцитлар миқдори-16 % га, гемоглобин миқдори-21,8% га, гематокрит фоизи 15,3 % га кўпайиши, эритроцитларнинг чўкиш тезлиги 18 % га пасайиши ҳамда ҳайвонларда эозинофиллар 4% га, таёқча ядроли нейтрофиллар фоизи 2,5% га, сигмент ядроли нейтрофиллар фоизи 8,7 % га камайиши ва қондаги лимфоцитлар фоиз кўрсаткичи 4,7 % га кўпайганлиги баён этилган. Калит сўзлар: Таначалар, Мултивит+Минерал, Бодифорс, гиповитаминозлар, гипервитаминоз, калций, фосфор, ретинол, симптом, диагноз, гипокалциймия, морфологик кўрсаткичлар, эритроцитлар, лейкоцитлар, гемоглобин, гематокрит, ва эритроцитлар чўкиш тезлиги.

MORPHOLOGICAL PARAMETERS OF THEIR BLOOD WHEN USING MULTIVIT+MINERALS AND BODIFORS DRUG TO CATTLE. Abstract: In this article, when Multivit+Minerali and Bodifors drugs are used together in a certain rate and quantity, the amount of erythrocytes in cattle increases by 19.3%, the amount of leukocytes by 16%, the amount of hemoglobin by 21.8%, the percentage of hematocrit by 15.3%, the sedimentation rate of erythrocytes decreases by 18%, and eosinophils in animals by 4%, rod nuclei it was reported that the percentage of neutrophils decreased by 2.5%, the percentage of segmented neutrophils decreased by 8.7%, and the percentage of lymphocytes in the blood increased by 4.7%. Keywords: Bodies, Multivit+Mineral, Bodifors, hypovitaminosis, hypervitaminosis, calcium, phosphorus, retinol, symptom, diagnosis, hypocalcemia, morphological indicators, erythrocytes, leukocytes, hemoglobin, hematocrit, and erythrocyte sedimentation rate.

МОРФОЛОГИЧЕСКИЕ ПОКАЗАТЕЛИ КРОВИ КРУПНОГО РОГАТОГО СКОТА ПРИ ПРИМЕНЕНИИ ПРЕПАРАТОВ МУЛЬТИВИТ+МИНЕРАЛЫ И БОДИФОРС. Аннотация: В данной статье показано, что при совместном применении препаратов Мультивит+Минералы и Бодифорс в определённой дозировке и количестве количество эритроцитов у крупного рогатого скота увеличивается на 19,3%, лейкоцитов – на 16%, гемоглобина – на 21,8%, гематокрита – на 15,3%, скорости оседания эритроцитов (СОЭ) снижается на 18%, эозинофилов – на 4%, палочкоядерных нейтрофилов – на 2,5%, сегментоядерных – на 8,7%, а количество лимфоцитов в крови увеличивается на 4,7%.

Ключевые слова: Организмы, Мультивит+Минерал, Бодифорс, гиповитаминоз, гипервитаминоз, кальций, фосфор, ретинол, симптом, диагностика, гипокальциемия, морфологические показатели, эритроциты, лейкоциты, гемоглобин, гематокрит, скорость оседания эритроцитов.

КИРИШ Мавзунинг долзарблиги. Чорвачиликда биологик стимуляторлардан фойдаланиш тажрибаси паррандачилик ва чорвачилик амалиёти кўрсатганидек, ўсиш, ривожланиш ва маҳсулдорлик бир хил боқиш ва парвариш қилиш шароитида бир хил турдаги ҳайвонлар орасида ҳам фарқлар кузатилади. Ёш ҳайвонларнинг 1/4-1/3 қисмидан кўп бўлмагани яхши ўсади ва ривожланади, ёш ҳайвонларнинг тахминан 1/2 қисми физиологик имкониятларидан сезиларли даражада заиф ўсади ва ниҳоят, ёш ҳайвонларнинг тахминан 1/5-1/4 қисмининг ўсиши кескин секинлашади. Ноқулай шароитларда яхши ривожланган ҳайвонларда физиологик ҳолат бузилади, ўсиш суръати пасаяди ва улар ўсиш суръати бўйича иккинчи ва ҳатто учинчи гуруҳга ўтади. Стимуляторлар ҳайвон танасининг умумий қувватини оширади; унинг энг муҳим физиологик тизимларининг фаолиятини фаоллаштириб, улар метаболизмини яхшилайди ва ўсиш энергиясини оширади. Уларнинг таъсирида ҳайвонларнинг ўртача кунлик тирик вазни ортади, гўшт маҳсулдорлиги ошади, маҳсулот бирлигига тўғри келадиган озуқа харажатлари камаяди [1]. Шу билан бирга, стимуляторлар ҳар бир соғлом ҳайвон организмида мавжуд бўлган потенциал физиологик захираларга таъсир қилиб қўзғатади. Айни пайтда олимлар томонидан чорвачилик ва паррандачиликда барча турдаги ҳайвонлар ва паррандаларнинг ўсишини тезлаштириш, боқиш муддатини қисқартириш мақсадида қўлланиладиган турли ферментли, витаминли, антибиотикли, бактериал, тўқима ва ўсимлик препаратлари ишлаб чиқиб, амалиётга жорий этилмоқда [10,5 ]. Талоқ препаратининг бузоқларнинг ўсишига 4 мл дозада ўн кунлик оралиқда учта инъекциясини таклиф қилади. Бузоқларнинг ўсиши ва ривожланишини рағбатлантиришда бир хил тўқималарни тайёрлашни имплантация қилиш орқали парентерал юборишни таклиф этадилар [7].Ёш қорамолларда энг аниқ ўсиш суръати 5-10 ойлигида кузатилади. Бу даврда ҳайвонларнинг вазни 30-35% га, буқаларнинг моякларидан тайёрланган тўқима препаратини қўллаганда эса 40-50% га ошди. Бу асосан мушак тўқималарининг ўсиши ва тери ости тўқималарида, мушаклараро тўқималарда ва қисман ёг деполарида ёғнинг қисман тўпланиши туфайли юзага келади [7]. Тадқиқотларга кўра, буғоз сигирларга тўқима препарати “Биостим” қўлланилиши туғруқ жараёнига ва туғруқдан кейинги даврда ижобий таъсир кўрсатди [8]. Тухумдонларнинг функционал гипофункциясида “Биостим” тетравит билан биргаликда сигирларга юборилганда ижобий натижаларга эришилди [4,8]. Чорвачиликда тўқима препаратларидан фойдаланиш самарадорлиги ўрганилганда, уларнинг таъсири остида қўйларнинг куйга келиши яхшироқ аниқланди ва узоқ вақт давомида куйга келмаган чўчқаларда репродуктив органларнинг функциялари нормаллашиши аниқланди. Тўқима препаратлари парранда маҳсулдорлигини кўпайтириш учун муваффақиятли қўлланилади. Тадқиқотчилар таъкидлашича, қуруқ тўқималарни товуқлар озуқа рационида киритиш уни ишлатишни осонлаштиради ва товуқларнинг ўсишини 11-16% га, товуқларнинг тухум ишлаб чиқаришини 19 % га оширишга, уларнинг тухумлардан жужаларнинг чиқиши ва ривожланишини яхшилашга ёрдам беради [9].

Э.Н.Сковородин товуқларга ем билан (ҳар бир бошга 0,5 г) талоқдан олинган қуруқ биостимулятор аралаштирилган ҳолда берди [11]. Бу парранда гўшти тухум ишлаб чиқаришни 40 фоизга оширди ва битта тухум етиштириш учун ем-хашак таннархини 17,6 фоизга арзонлаштирди. Худди ўша пайт товуқларда тирик вазн ва қон миқдорида сезиларли фарқ аниқланмаган. Биостимуляторларнинг қоннинг морфологик таркибига таъсирини ўрганишда кўпгина олимлар ҳайвонларнинг қизил қон ҳужайралари, гемоглобин миқдорини кўпайишини аниқладилар ва лейкоцитлар сони эса физиологик меъёрда эканлиги қайд қилинди [3,1,2,6].

Бир қатор муаллифларнинг фикрига кўра биоген стимуляторлар клиник жиҳатдан соғлом денгиз чўчқасининг қон ишлаб чиқаручи суяк илиги функциясига сезиларли таъсир кўрсатар экан [7]. Суяк илигининг регенератив функциясини жонлантириш туфайли қизил қон ҳужайралари сони, гемоглобин миқдори, жами гранулофилоцитлар сони кўпаяди [5,7]. Биостимуляторлар таъсирида ҳайвонларнинг қонида умумий оқсил миқдори ортиши ҳақида ёзади. Ва айни пайтда, умумий оқсил ва унинг фракциялари таркибида сезиларли фарқ топмаганликларини маълум қилишган [9]. Оқсил альбумин фракциясининг ортиши билан γ-глобулинлар миқдорининг камайиши ҳақида хабар беради [7].Биостимуляторларнинг таъсирини ўрганишда организмнинг табиий чидамлилиги бўйича маълумотлар муҳимдир.

ТАДҚИҚОТ МАҚСАДИ Тадқиқотларимизда стрессни корректор адаптоген мултивит+минерал ва ўсишни рағбатлантирувчи бодифорс препаратининг алоҳида ва биргаликда қўлланганда қорамолларнинг қоннинг морфологик кўрсаткичларидаги (эритроцитлар, лейкоцитлар, гемоглобин, гематокрит, ва эритроцитлар чўкиш тезлигининг) ўзгаришларини ҳамда улар организмга таъсирини ўрганишдан иборат.

ТАДҚИҚОТ ОБЪЭКТИ ВА УСЛУБЛАРИ Тадқиқотлар СамДВМЧБУ Нукус филиали “Ветеринария медицинаси ва фармакологияси” кафедрасида ва Қорақалпоғистон Республикаси Элликқал’а туманида жойлашган “БАХОДЫР ЧОРВАСЫ” наслчилик чорва фермер хўжалигида илмий тадқиқотлар олиб борилди. Қон таҳлиллари Қорақалпоғистон Республикаси Нукус шаҳридаги “AТA-AНA” хусусий клиника лабораториясида, ўтказилди.

Тажрибалар Мултивит+Минераллар ва Бодифорс препаратларини таначалар организимига таъсирини аниқлаш учун оғирлиги тана вазни 174-202 кг ва ёши 14-15 ойлик бўлган 20 бош голштин зотли таначалар ўхшаш жуфтликлар тамойили асосида ҳар бирида 5 бошдан 3 та тажриба ва 1 та назорат гуруҳлари тузилди Бунда биринчи тажриба гуруҳидаги қорамолларига Мултивит+Минераллар препаратидан 6 мл/100 кг жами 3 марта мускул орасига қўлланилди. Тажрибанинг 14- ва 34- кунларида ушбу препаратдан шу дозада яна иккинчи ва учинчи ва инъекция қўлланилди. Иккинчи тажриба гуруҳидаги қорамолларга Бодифорс препаратини 1 мл/25 кг, Мултивит+Минераллар препаратини 6 мл/100 кг жами 3 марта мускул орасига қўлланилди. Тажрибанинг 14- ва 34- кунларида қорамолларга ушбу препаратлардан шу дозада яна иккинчи ва учинчи инъекция такрор қўлланилди. Учинчи тажриба гуруҳидаги қорамолларга Бодифорс препаратини 1 мл/25 кг жами 3 марта мускул орасига қўлланилди. Тажрибанинг 14- ва 34- кунларида қорамолларга ушбу препаратдан шу дозада яна иккинчи ва учинчи такрор инъекция қўлланилди. Тўртинчи назорат гуруҳидаги қорамолларга ҳеч қандай дори препарат қўлланилмади. Тажриба давомида таначалар клиник кўрикдан ўтказилиб турилди ва тажрибанинг 10, 30, 50 ва 66-кунлари вена қон томиридан қон олиниб қонннинг морфологик кўрсаткичлари текшириб борилди.

ОЛИНГАН НАТИЖАЛАР ТАҲЛИЛИ Биринчи тажриба гуруҳида эритроцитлар миқдори тажрибанинг 10-кунида 6,6 % га кўпайган бўлса, тажрибанинг 30-50 кунига шунга мос равишда 9,7 ва 12 % га, тажрибанинг охирига келиб, дастлабки кўрсаткичларга нисбатан 13,1 % га ошганлиги аниқланди. Иккинчи гуруҳ ҳайвонларида эритроцитлар миқдори 10-кунида 7,9 % га, тажрибанинг 30- кунига 11,5% га, тажрибанинг 50-кунида 13,7 % га ва тажрибанинг охирига келиб, дастлабки кўрсаткичларга нисбатан 19,3 % га кўпайганлиги қайд қилинди. Учинчи гуруҳ ҳайвонларида эритроцитлар миқдори ҳам тажриба давомида кўпайиб борди ва 10-кунида 5,9 % га, тажрибанинг 30-кунига 8,2% га, тажрибанинг 50-кунида 11,3 % га ва тажрибанинг охирига келиб, дастлабки кўрсаткичларга нисбатан 16,8% га ошганлиги намоён бўлди. Тўртинчи назорат гуруҳ ҳайвонларида эритроцитлар миқдори ҳам тажриба давомида камроқ кўпайиб борди ва тажриба охирида дастлабки кўрсаткичларга нисбатан 4,7 % га ошганлиги қайд этилди .

Биринчи гуруҳ ҳайвонларида лейкоцитлар миқдори ҳам тажриба давомида кўпайиб борди ва тажриба охирида дастлабки кўрсаткичларга нисбатан 10,2 % га кўпайганлиги кузатилди. Иккинчи гуруҳ ҳайвонларида ҳам лейкоцитлар миқдори тажриба бошига нисбатан 16 % га ошганлиги қайд этилди. Учинчи гуруҳ ҳайвонларида лейкоцитлар миқдори тажриба бошида 5 %га кўпайган бўлса, тажриба охирида эса дастлабки кўрсаткичларга нисбатан 11,1 % га ошганлиги қайд этилди. Тўртинчи назорат гуруҳ ҳайвонларида лейкоцитлар миқдорида тажриба охиригача дастлабки кўрсаткичларга нисбатан характерли ўзгаришлар кузатилмади .

Қон таркибидаги гемоглобин миқдори биринчи гуруҳ ҳайвонларида ушбу гуруҳ қонидаги эритроцитлар миқдорига мос равишда ошиб борди ва тажриба охирида дастлабки кўрсаткичларга нисбатан 13,8 % га кўпайганлиги қайд этилди. Иккинчи ва учинчи тажриба гуруҳ ҳайвонлари қонида гемоглобин миқдори ҳам тажрибанинг охиригача кўпайиб борди ва шунга мос равишда тажриба охирида 21,8 ва 14,2 % га кўпайганлиги аниқланди. Тўртинчи назорат гуруҳ ҳайвонлари қонида гемоглобин миқдори тажриба охиригача дастлабки кўрсаткичларга нисбатан характерли ўзгаришлар кузатилмади .

Биринчи тажриба гуруҳидаги ҳайвонларида қондаги морфологик ўзгаришлар тажрибанинг дастлабки кунларида намоён бўлиб, бунда эритроцитларнинг чўкиш тезлиги тажрибанинг 10-кунида 3,2 % га тажрибанинг 30-кунига 6,3 % га, тажрибанинг 50-кунида 9,1 % га, ва тажрибанинг охирига келиб, дастлабки кўрсаткичларга нисбатан 11,8 % га камайганлиги аниқланди. Эритроцитларнинг чўкиш тезлиги иккинчи гуруҳ ҳайвонларида тажрибанинг 10–30 кунларида шунга мос равишда 10 ва 12 % га камайган бўлса, тажриба давомида яна пасайиб тажриба охирида дастлабки кўрсаткичларга нисбатан 18 % га камайганлиги қайд этилди. Учинчи тажриба гуруҳ ҳайвонлари қонида эритроцитларнинг чўкиш тезлиги тажриба давомида камайиб борди, тажрибанинг 10-кунида 4,2 % га тажрибанинг 30-кунига 8,4 % га, тажрибанинг 50-кунида 10,5 % га ва тажриба охирида дастлабки кўрсаткичларга нисбатан 11,3 % га камайганлиги намоён бўлди. Тўртинчи назорат гуруҳ ҳайвонлари қонида эритроцитларнинг чўкиш тезлиги кўрсаткичларида тажриба давомида дастлабки кўрсаткичларга нисбатан характерли ўзгаришлар кузатилмади .

Гематокрит фоизи биринчи тажриба гуруҳи ҳайвонларида тажрибанинг 10-30 кунларида 2 ва 4,4 % га ошган бўлса, тажрибанинг 50 кунига келиб 6,6 % га, тажрибанинг охирига келиб, дастлабки кўрсаткичларга нисбатан 8,3 % га кўпайганлиги аниқланди . Иккинчи тажриба гуруҳ ҳайвонларида гематокрит фоизи 10-кунида 4,9 % га кўпайган бўлса, тажрибанинг 30-кунига 8,7 % га, тажрибанинг 50-кунида 13,1 % га ва тажрибанинг охирига келиб, дастлабки кўрсаткичларга нисбатан 15,3 % га кўпайганлиги қайд қилинди .Учинчи гуруҳ ҳайвонларида гематокрит фоизи ҳам тажриба давомида кўпайиб борди ва 10-кунида 2,9 % га тажрибанинг 30-кунига 5,8 % га, тажрибанинг 50-кунида 7,2 % га ва тажрибанинг охирига келиб, дастлабки кўрсаткичларга нисбатан 9,1 % га кўпайганлиги намоён бўлди. Тўртинчи назорат гуруҳ ҳайвонларида гематокрит фоизи ҳам тажриба давомида камроқ кўпайиб борди ва тажриба охирида дастлабки кўрсаткичларга нисбатан 1,7 % га ошганлиги қайд этилди .

Тажрибадаги биринчи гуруҳ ҳайвонлари қонидаги эозинофиллар фоизи тўлқинсимон характер намоён қилиб, дастлабки кўрсаткичларига нисбатан тажрибанинг 10-кунларида 10,18% га камайганган бўлса, тажрибанинг 30-кунига келиб 13,77 % га ва тажриба охирига келиб эса 3 % га камайганлиги қайд этилди. Ёш нейтрофиллар тажрибгача ва тажриба давомида умуман қайд этилмади. Таёқча ядроли нейтрофиллар фоизи эса тажриба давомида дастлабки кўрсаткичларига нисбатан камайиб борди, фақат тажрибанинг 10-кунида 1,56 % га ошган бўлса, тажрибанинг 30-кунига келиб 9,38 % га, 50-кунига келиб 14,07% га ва тажрибанинг охирига келиб эса 4,69 % га камайганлиги аниқланди. Лейкоформуладаги сигмент ядроли нейтрофиллар миқдори ҳам дастлабки кўрсаткичларига нисбатан тажрибанинг 10-кунига келиб 2,95 % га кўпайган, тажриба охирига келиб эса 2,85 % га камайганлиги намоён бўлди. Қондаги лимфоцитлар фоиз кўрсаткичи ҳам тажриба давомида камроқ бўлсада кўпайиб бориб, 30-кунларда дастлабки кўрсаткичларига нисбатан 6 % га, тажрибанинг 50-кунига келиб 4,2% га, ва тажриба охирида эса 2,25 % га кўпайганлиги аниқланди.Моноцитлар тажрибгача ва тажриба давомида қайд этилмади .

Иккинчи тажриба гуруҳ ҳайвонларида эозинофиллар миқдори тажрибанинг 10- кунларида дастлабки кўрсаткичларга нисбатан мос равишда 6,6% га купайиб, тажрибанинг охирида 4% га камайганлиги аниқланди. Ҳайвонлар қонида таёқча ядроли нейтрофиллар фоизи тажрибанинг 10-кунида 3% га кўпайиб, тажриба охирида дастлабки кўрсаткичларга нисбатан 2,5% га камайиши кузатилди. Бу гуруҳдаги сигмент ядроли нейтрофиллар фоизи тажрибанинг 10-кунида 9,2 % га, тажрибанинг 30-кунида 7 % га кўпайганлиги ва тажрибанинг охирида 8,7 % га камайиши намоён бўлди. Қондаги лимфоцитлар фоиз кўрсаткичи тажрибанинг 10-кунларда дастлабки кўрсаткичларига нисбатан 5 % га камайиши, тажрибанинг 50-кунига 3,1 % га ва тажриба охирида эса 4,7 % га кўпайганлиги аниқланди .

Учинчи тажриба гуруҳидаги эозинофиллар фоизи тажриба давомида камайиб, 10- кунида 35,55 % га(P<0,05), 30 кунида 31,67 % га (P<0,05), 50-кунида 16,02 % га ва тажриба охирида эса дастлабки кўрсаткичларга нисбатан 2,34 % га камайганлиги намоён бўлди. Қондаги таёқча ядроли нейтрофилларда шунга ўхшаш жараён намоён бўлиб, тажрибанинг 10-кунида 8,1% га, 30 кунида 16,2% га (P<0,05), 50-кунида 12,16 % га (P<0,05) ва тажриба охирида эса дастлабки кўрсаткичларга нисбатан 6,76 % га камайганлиги аниқланди. Бу гуруҳдаги ҳайвонлар қонида сигмент ядроли нейтрофиллар эса тажриба давомида кўпайиб, тажрибанинг 10-кунига 29 % га, 30-куни 10,75 % га 50 -куни 13,64 % га ва тажрибанинг охирида 16,65% га кўпайганлиги намоён бўлди. Лимфоцитлар фоизи тажриба давомида озроқ бўлсада камайиб борди ва тажрибанинг 10-кунига 12,33 % га, ва тажриба охирида дастлабки кўрсаткичларга нисбатан 8,55 % га камайди .

Тўртинчи тажриба гуруҳ ҳайвонларида эозинофиллар миқдори тўлқинсимон характер намоён қилиб, тажрибанинг 10-кунига 2,5 % кўпайган бўлса, тажрибанинг 50- кунида эса 5% га, тажрибанинг охирида 7,5% га (P<0,05) кўпайганлиги аниқланди. Ҳайвонлар қонида таёқча ядроли нейтрофиллар фоизи тажрибанинг 10-кунларида 3,28 % га кўпайган бўлса, тажриба охирида дастлабки кўрсаткичларга нисбатан 2,4 % га камайди. Бу гуруҳдаги сигмент ядроли нейтрофиллар фоизи ҳам тажриба бошида давомида кўпайиб бориб, 10-кунида 0,6 % га, даволашнинг 30-кунида 6,4 % га, 50-кунида 1,5 % га кўпайган бўлса тажрибанинг охирида 2,9 % га кўпайганлиги намоён бўлди. Қондаги лимфоцитлар фоиз кўрсаткичи ҳам тажриба давомида камроқ бўлсада камайиб бориб, тажрибанинг 10- кунида 0,62 % га, тажрибанинг 30-кунида дастлабки кўрсаткичларига нисбатан 4,4 % га, тажрибанинг 50-кунига 1,3 % гакамайган бўлса, тажриба охирида эса 2,3 % га камайди .

Шундай қилиб, бизнинг тадқиқотларимиз натижаларига кўра, ўрганилган Бодифорс ва Мултивит+Минераллар таначаларга қўлланилганда физиологик меъёр доирасида қоннинг ҳосил бўлган элементлари сони ортади, оқсил алмашинуви ва кислота-ишқор мувозанати яхшиланади, буни қоннинг морфологик кўрсаткичларини тасдиқлайди, шунинг учун Бодифорс ва Мултивит+ Минераллар организмдаги метаболизмни нормаллаштиради.

ХУЛОСА 1.Мултивит+Минераллар ва Бодифорс препаратларидан биргаликда маълум меъёр ва миқдорда қўлланилганда, қорамолларнинг эритроцитлар миқдори ўртача 19,3% га лейкоцитлар миқдори-16 % га, гемоглобин миқдори-21,8% га, гематокрит фоизи-15,3 % га кўпайиши, эритроцитларнинг чўкиш тезлиги-18 % га пасайиши кузатилади.

2.Мултивит+Минераллар ва Бодифорс препаратларидан биргаликда маълум меъёр ва миқдорда қўлланилганда, ҳайвонларда эозинофиллар 4% га, таёқча ядроли нейтрофиллар фоизи 2,5% га, сигмент ядроли нейтрофиллар фоизи 8,7 % га камайиши ва қондаги лимфоцитлар фоиз кўрсаткичи 4,7 % га кўпайганлиги аниқланди.

Iqtiboslar dinamikasi

ReLibrary iqtiboslari

ReLibraryTekshirilgan Metodologiya

Kim iqtibos qilgan1

ReLibrary’da chop etilgan va ushbu yozuvga iqtibos keltirgan ilmiy ishlar, yangisi yuqorida.

  1. PHARMACOLOGICAL EFFECT OF THE PREPARATION E-SELENE IN PATHOLOGIES OF THE REPRODUCTIVE SYSTEM OF COWS

    Rejepbaev J.E., Kidirniyazova K. T., Zoitova S.A. · Research Focus International Scientific Journal · 2026

Adabiyotlar11 ta adabiyot

  1. Авзалов, Р.Х. Влияние биологически активных веществ (БАВ) на гематологические показатели и бактерицидную активность сыворотки крови кур // Актуальные проблемы ветеринарной медицины и биологии. Материалы международной научно-практической конференции, посвященной 150-летию ветеринарной службы Оренбуржья. - Оренбург: 2003. - С. 184-185.
  2. Авзалов, Р.Х. Влияние различных режимов применения Селенита натрия на гематологический и иммунный статус и прирост живой массы цыплят кросса «Смена» // Пути повышения эффективности АПК в условиях вступления России в ВТО. Материалы международной научно-практической конференции.- Оренбург: 2004. - С. 219-220.
  3. Асадуллина, Ф.Ф. Применение биологически активных веществ при выращивании телят // Научные труды Баш НПВЛ. Посвящается 105-летию образования ветеринарной лаборатории в Башкортостане. - Уфа: 2002. - С. 58-60.
  4. Багданова, О.С Влияние тканевого препарата "биостим" на воспроизводительную способность коров // Перспективы развития производства продовольственных ресурсов и рынка продуктов питания. Материалы международной научно-практической конференции . 2002. - С. 111-114.
  5. Гиззатуллин, Р.Р. Влияние тканевого препарата «Биостим» на некоторые морфологические и биохимические показатели крови телят//Современные вопросы ветеринарной медицины и биологии. - Уфа: 2000. - С. 93-94.
  6. Гильванов, М.М. Продуктивные качества уток при введении в рацион ферментного препарата // Проблемы и пути интенсификации племенной работы в отраслях животноводства. 2004. - С. 167-169.
  7. Дементьев, Е.П., Галямшин, В.Б., Галямшин, Р.Р. Применение тканевого препарата "биостим" при выращивании телят // Методы повышения продуктивных и защитных функций организма животных в Республике Башкортостан. Башкирский государственный аграрный университет. - Уфа: 2000. - С. 100-102.
  8. Дементьев, Е.П., Галямшин, В.Б., Галямшин, Р.Р. Применение тканевого препарата "биостим" при выращивании телят // Современные вопросы ветеринарной медицины и биологии. Сборник научных трудов по материалам Первой международной конференции. 70 лет Башкирскому государственному аграрному университету. Башкирский государственный ордена Трудового Красного Знамени аграрный университет. - Уфа: 2000. - С. 123-124.
  9. Маннапов, А.Г., Каримов, Ш.Ф., Дементьев, Е.П. Перестройки в т- и б зависимых зонах селезенки при стимуляции птиц тканевым препаратом"биостим" // Современные проблемы патологической анатомии, патогенеза и диагностики болезней животных. Всероссийской научно методической конференции патологоанатомов ветеринарной медицины. 2003. - С. 222-223.
  10. Ноздрин, Г.А., Леляк, А.А., Новик, Я.В., Яковлева, М.С., Лесничная, Ю.С. Влияние пробиотического препарата ветом 1 на физиологическое состояние индеек // Теория и практика современной аграрной науки. сборник национальной (Всероссийской) научной конференции. - Новосибирск: Новосибирский государственный аграрный университет, 2018. - С. 422-424.
  11. Сковородин, Е.Н., Бронникова, Г.З. Цитология гепатоцитов перепелов при применении препарата диронакс // Актуальные проблемы ветеринарной медицины, зоотехнии и биотехнологии. Сборник научных трудов Международной учебно-методической и научно-практической конференции, посвященной 100-летию со дня основания ФГБОУ ВО МГАВМиБ - МВА имени К.И. Скрябина. - М.: Федеральное государственное бюджетное образовательное учреждение высшего образования «Московская государственная академия ветеринарной медицины и биотехнологии - МВА имени К.И. Скрябина», 2019. - С. 171-173.

Metama’lumot

Identifikator
REL-A-013203
Nashr sanasi
2025-12-05
Til
o‘zbek
Jurnal
Research Focus International Scientific Journal
Jild
4
Son
11
DOI
10.66073/researchfocus.v4i11.1889
ISSN
2181-3833 · 2181-3833
Nashriyot
LLC Ilm-fan va innovatsiyalar akademiyasi
Sahifa
412–418
Litsenziya
Ushbu ilmiy ish CC BY 4.0 litsenziyasi asosida ochiq.
Ko‘rishlar
32026-10-10 dan beri o‘lchanmoqda
Metadata manbasi
Research Focus International Scientific Journal
Oxirgi yangilanish
2026-09-06