KASHTACHILIKDA RANG VA NAQSHNING PSIXOLOGIK TA‘SIRI

Ushbu tadqiqot kashtachilikda rang va naqshlarning psixologik ta‘sirini o‘rganishga bag‘ishlangan. Ranglar va naqshlar inson hissiyotlari, ruhiy salomatlik va ijodiy jarayonlarga qanday ta‘sir ko‘rsatishini tushuntirish maqsadida, turli xil statistik ma‘lumotlar va tadqiqot natijalari keltirilgan. Kashtachilikda ishlatiladigan ranglar, masalan, qizil, yashil, moviy, sariq va qora, har biri o‘ziga xos hissiy ta‘sir ko‘rsatishi aniqlangan. Shuningdek, geometrik, organik va milliy naqshlar ham psixologik ahamiyatga ega bo‘lib, ularning har biri shaxsning ruhiy holatiga va ijtimoiy aloqalariga ta‘sir qiladi. Kashtachilikning an‘anaviy va zamonaviy shakllari, shuningdek, san‘at terapiyasidagi roli ko‘rsatilgan. Ushbu tadqiqot kashtachilikda ranglar va naqshlarning ahamiyatini chuqurroq tushunishga yordam beradi va bu san‘at shaklini ruhiy salomatlik va ijodiy ifodaning samarali vositasi sifatida qo‘llashga imkon yaratadi.

KASHTACHILIKDA RANG VA NAQSHNING PSIXOLOGIK TA’SIRI Turdiyeva Qurbonoy Obloberdiyevna O’zbekiston Respublikasi Hunarmand uyushmasi a’zosi E-mal: kturdieva73@gmail.com https://doi.org/10.5281/zenodo.14052404 Annotatsiya: Ushbu tadqiqot kashtachilikda rang va naqshlarning psixologik ta'sirini o'rganishga bag'ishlangan. Ranglar va naqshlar inson hissiyotlari, ruhiy salomatlik va ijodiy jarayonlarga qanday ta'sir ko'rsatishini tushuntirish maqsadida, turli xil statistik ma'lumotlar va tadqiqot natijalari keltirilgan. Kashtachilikda ishlatiladigan ranglar, masalan, qizil, yashil, moviy, sariq va qora, har biri o'ziga xos hissiy ta'sir ko'rsatishi aniqlangan. Shuningdek, geometrik, organik va milliy naqshlar ham psixologik ahamiyatga ega bo'lib, ularning har biri shaxsning ruhiy holatiga va ijtimoiy aloqalariga ta'sir qiladi. Kashtachilikning an'anaviy va zamonaviy shakllari, shuningdek, san'at terapiyasidagi roli ko'rsatilgan. Ushbu tadqiqot kashtachilikda ranglar va naqshlarning ahamiyatini chuqurroq tushunishga yordam beradi va bu san'at shaklini ruhiy salomatlik va ijodiy ifodaning samarali vositasi sifatida qo'llashga imkon yaratadi. Kalit so'zlar: Kashtachilik, rang psixologiyasi, naqshlar, san'at terapiyasi, ruhiy salomatlik, madaniy ahamiyat, an’anaviy san’at, ijodiy faoliyat, farovonlik, psixologiya.

ПСИХОЛОГИЧЕСКОЕ ВОЗДЕЙСТВИЕ ЦВЕТА И РИСУНКА В ВЫШИВКЕ Турдиева Курбаной Облобердиевна Член Союза Мастеров Республики Узбекистан. Электронная почта: kturdieva73@gmail.com Аннотация: Данное исследование посвящено изучению психологического воздействия цветов и узоров в вышивке. Представлены различные статистические данные и результаты исследований, объясняющие, как цвета и узоры влияют на человеческие эмоции, психическое здоровье и творческие процессы. Было обнаружено, что каждый из цветов, используемых в вышивке, таких как красный, зеленый, синий, желтый и черный, оказывает определенное эмоциональное воздействие. Также психологическое значение имеют геометрические, органические и национальные узоры, каждый из которых влияет на психическое состояние человека и социальные отношения. Показаны традиционные и современные формы вышивки, а также ее роль в арт-терапии. Это исследование поможет углубить наше понимание важности цветов и узоров в вышивке и позволит использовать этот вид искусства в качестве мощного инструмента для психического здоровья и творческого самовыражения. Ключевые слова: Вышивка, психология цвета, узоры, арт-терапия, психическое здоровье, культурная значимость, традиционное искусство, творческая деятельность, благополучие, психология.

PSYCHOLOGICAL EFFECT OF COLOR AND PATTERN IN EMBROIDERY Turdiyeva Kurbanoi Obloberdiyevna Member of the Union of Craftsmen of the Republic of Uzbekistan E-mail: kturdieva73@gmail.com Abstract: This study is devoted to the study of the psychological effects of colors and patterns in embroidery. Various statistics and research findings are presented to explain how colors and patterns affect human emotions, mental health and creative processes. Colors used in

embroidery, such as red, green, blue, yellow, and black, have each been found to have specific emotional effects. Also, geometric, organic, and national patterns have psychological significance, each of which affects a person's mental state and social relationships. Traditional and modern forms of embroidery are shown, as well as its role in art therapy. This research will help deepen our understanding of the importance of colors and patterns in embroidery, and allow this art form to be used as a powerful tool for mental health and creative expression. Key words: Embroidery, color psychology, patterns, art therapy, mental health, cultural significance, traditional art, creative activity, well-being, psychology.

KIRISH Kashtachilik – bu nafaqat an'anaviy san'at turi, balki u inson ruhiyatiga chuqur ta'sir ko'rsatadigan bir vositadir. Ranglar va naqshlar insonlar hissiyotlari, kayfiyatlari va psixologik holatini belgilovchi muhim omillardir. Psixologiya va san'at o'rtasidagi bog'liqlikni o'rganish, kashtachilikda rang va naqshlarning qanday rol o'ynashini tushunishga yordam beradi. [1] Rangi va naqshlarning kashtachilikdagi o'rni zamonaviy hayotda yangi imkoniyatlarni ochadi va san'at terapiyasi orqali ruhiy salomatlikni yaxshilashda muhim ahamiyat kasb etadi. Ranglar psixologiyasi haqida ko'plab tadqiqotlar olib borilgan. Masalan, psixologik tadqiqotlarga ko'ra, ranglar insonga turli xil hissiyotlar uyg'otadi. Qizil rang odatda kuch, hayajon va ehtiros hissini uyg'otadi, bu esa kashtachilikda ishlatiladigan naqshlar bilan birgalikda ijodiy ifodani oshirishga yordam beradi. Shuningdek, yashil rang tinchlik va yangilanishni, moviy rang esa xotirjamlik va ishonchni ifodalaydi. Bu ranglar kashtachilikda ishlatilganda, inson ruhiyatiga ijobiy ta'sir ko'rsatadi. Yoshlar va o'smirlar o'rtasida kashtachilikka bo'lgan qiziqish oshib bormoqda. 2020-yilgi tadqiqotga ko'ra, o'smirlarning 75 foizi kashtachilik va boshqa san'at turlarini o'z hissiyotlarini ifoda etish uchun samarali vosita sifatida ko'radi. Bunday faoliyatlar nafaqat stressni kamaytirish, balki o'z-o'zini anglash jarayonida ham muhim ahamiyatga ega. Ushbu tadqiqotlar shuni ko'rsatadiki, san'at bilan shug'ullanish ruhiy salomatlikni yaxshilaydi va ijtimoiy ko'nikmalarni rivojlantiradi. Shuningdek, kashtachilikning ruhiy salomatlikka ta'sirini o'rganish uchun 500 nafardan ortiq respondent ishtirok etgan so'rovnoma o'tkazildi. So'rov natijalari shuni ko'rsatdiki, respondentlarning 60 foizi kashtachilik bilan shug'ullanish davomida o'zlarini yanada baxtli va stressdan xoli his qilishlarini ta'kidladi. [2] Shuningdek, 80 foiz respondentlar kashtachilikni ruhiy tinchlik va xotirjamlik manbai sifatida ko'radi. Bularning barchasi ranglar va naqshlar kashtachilikda inson psixologiyasiga ta'siri haqida chuqur bilim olishga yordam beradi. Kashtachilikda ranglar va naqshlar o'rtasidagi bog'liqlikni tahlil qilish, ularning zamonaviy san'atdagi o'rnini va inson psixologiyasiga ta'sirini yanada chuqurroq tushunishga imkon beradi. O'zbek kashtachiligi tarixiy jihatdan nafaqat estetik, balki madaniy ahamiyatga ham ega. O'zbekistonda kashtachilik an'anaviy san'at sifatida qadim zamonlardan beri mavjud bo'lib, har bir naqsh va rang o'ziga xos ma'no va ahamiyatga ega. Masalan, Buxoro va Samarkandning o'ziga xos naqshlari milliy madaniyatimizni aks ettiradi. O'zbekiston hududida o'tkazilgan tadqiqotlar natijasida kashtachilikni o'rganish, uning ijtimoiy va psixologik ahamiyatini oshirish imkoniyatlarini ko'rsatadi. 2021-yilgi statistik ma'lumotlarga ko'ra, kashtachilik bilan shug'ullanadigan 10 mingdan ortiq inson mavjud. Ularning 45 foizi an'anaviy uslublarda, 30 foizi esa zamonaviy uslublarda ishlaydi. Bunday faoliyatlar

kashtachilikni rivojlantirish, madaniy merosni saqlash va yangi avlodga etkazish jarayonida muhim rol o'ynaydi.[3] Yana bir qiziqarli fakt shundaki, kashtachilik jarayonida ishlatiladigan materiallar va ranglar turli ijtimoiy guruhlar o'rtasida ham farq qiladi. Masalan, qadimiy an'analarga rioya qilgan holda, qizil va qora ranglar ko'proq ishlatilsa, zamonaviy kashtachilikda ranglar palitrasi kengaymoqda. Shuning uchun, ranglar va naqshlar kashtachilikda faqat estetik jihatdan emas, balki psixologik jihatdan ham muhim ahamiyatga ega. Ushbu maqolada, kashtachilikda rang va naqshlarning psixologik ta'siri haqida ilmiy tadqiqotlar, statistik ma'lumotlar va amaliy misollar keltiriladi. O'zbek kashtachiligi nafaqat san'at, balki ruhiy salomatlik va psixologiya o'rtasidagi bog'liqlikni ham o'rganish imkonini beradi. Bu jarayon, ranglar va naqshlar yordamida insonlarning hissiyotlarini, kayfiyatlarini va ruhiy holatini belgilashda kuchli vosita hisoblanadi. Kashtachilikning ijtimoiy, madaniy va psixologik ahamiyatini tushunish, uning rivojlanishiga va yangi avlodga etkazish jarayonida muhim rol o'ynaydi. ADABIYOTLAR SHARHI Kashtachilikda rang va naqshlarning ahamiyatini o'rganish uchun turli xil adabiyotlar mavjud bo'lib, ular rang psixologiyasi, san'at terapiyasi va an'anaviy kashtachilikning ruhiy salomatlikka ta'siri kabi muhim mavzularni qamrab oladi. Quyida keltirilgan adabiyotlar sharhida ushbu mavzularni yoritadigan muhim asarlar ko'rib chiqiladi. Ushbu asarda Rahimov ranglarning inson hissiyotlariga ta'siri, ranglarning psixologik xususiyatlari va ulardan foydalanishning muhimligini ko'rsatadi. Tadqiqotda, ranglar inson kayfiyatini qanday o'zgartirishi, stressni kamaytirish va ruhiy salomatlikni yaxshilashda qanchalik ahamiyatga ega ekanligi batafsil bayon etiladi. Rahimov ranglarning har bir turining psixologik xususiyatlarini, masalan, qizil rangning energiya va ishtiyoqni ifodalashi, ko'k rangning tinchlik va sokinlikni berishi kabi jihatlarni o'rganadi. U kashtachilikda ranglarni qanday ishlatish bo'yicha amaliy tavsiyalar berib, ranglarni san'at jarayonida to'g'ri qo'llash orqali ko'proq psixologik foyda olish mumkinligini ta'kidlaydi. [4] Qodirova, o'z tadqiqotida an'anaviy kashtachilikning inson ruhiyatiga ta'sirini chuqur o'rganadi. U kashtachilik jarayonida ranglar va naqshlar yordamida yaratiladigan hissiyotlarni tahlil qiladi va bu san'atning ruhiy salomatlikka qanday ijobiy ta'sir ko'rsatishini ko'rsatadi. Tadqiqotda, kashtachilik jarayonining o'z-o'zini ifoda etish, stressni kamaytirish va umumiy ruhiy holatni yaxshilashdagi roli batafsil bayon etiladi. Qodirova shuningdek, kashtachilik faoliyati orqali o'ziga bo'lgan ishonchni oshirish, hissiy aloqalarni mustahkamlash va ijtimoiy integratsiyani kuchaytirish haqida ma'lumot beradi. Bu asar, kashtachilikni ruhiy salomatlikni yaxshilash uchun samarali vosita sifatida ko'rsatadi. [5] Ushbu asarda Mamatqulova ranglarning san'at terapiyasidagi ahamiyatini o'rganadi. U ranglarning psixologik xususiyatlari va san'at terapiyasida qanday qo'llanilishi haqidagi ma'lumotlarni taqdim etadi. Maqolada san'at terapiyasining umumiy maqsadlari, ranglar yordamida hissiyotlarni ifodalash va ruhiy holatni yaxshilash jarayonlari tahlil qilinadi. Mamatqulovaning tadqiqoti, ranglarning kashtachilikda hissiyotlarni ifodalashdagi rolini yoritadi. U ranglarning har bir turining qanday hissiyotlar uyg'otishini va ularni kashtachilik jarayonida qanday qo'llash mumkinligini misollar bilan ko'rsatadi. Shuningdek, ranglar yordamida stressni kamaytirish va ijtimoiy aloqalarni mustahkamlash jarayonlarini bayon qiladi. [6] Ahmadova, naqshlarning O'zbek madaniyatidagi o'rnini va ahamiyatini tahlil qiladi. U naqshlar orqali o'zbek xalqining tarixiy va madaniy merosini saqlash, shuningdek, naqshlarning

kashtachilikda qanday ishlatilishini o'rganadi. Maqolada, naqshlarning yaratilishida foydalangan materiallar va uslublar haqida ma'lumotlar taqdim etiladi. Ahmadova naqshlar orqali ifodalanadigan hissiyotlarni va ularning madaniy ahamiyatini tahlil qilib, naqshlar va ranglarning birgalikdagi ta'sirini ko'rsatadi. U naqshlar yordamida o'zbek xalqining an'anaviy qadriyatlarini, tarixi va madaniyatini qanday saqlab qolish mumkinligini tushuntiradi. Bu asar, naqshlarning estetik qiymatini va psixologik ta'sirini o'z ichiga oladi. [7] Ismoilova o'zining maqolasida kashtachilikni san'at terapiyasi sifatida ko'rib chiqadi. U kashtachilik jarayonining ijtimoiy va psixologik ahamiyatini yoritadi. Maqola, kashtachilikning ruhiy salomatlikka ta'sirini statistik ma'lumotlar bilan mustahkamlaydi va kashtachilikni o'z hissiyotlarini ifoda etishning samarali vositasi sifatida ko'rsatadi. Ismoilova, kashtachilik jarayonida ranglar va naqshlarning o'zaro ta'sirini, shuningdek, bu jarayondan olingan hissiyotlarni qanday qilib ijtimoiy aloqalarni kuchaytirishda ishlatish mumkinligini tushuntiradi. U kashtachilikni nafaqat estetik san'at sifatida, balki ruhiy holatni yaxshilash vositasi sifatida ko'rib chiqadi. [8] Yuldashev o'z asarida O'zbekistonning turli mintaqalaridagi kashtachilik uslublarini tahlil qiladi. U ranglar va naqshlarning o'ziga xosligini va ularning kashtachilikdagi roli haqida ma'lumotlar beradi. Yuldashev kashtachilik jarayonida an'anaviy va zamonaviy usullarni birlashtirish orqali san'atning rivojlanishini yoritadi. U kashtachilikda ranglarning ahamiyatini o'rganar ekan, ularning tarixi va madaniy konteksti haqida ma'lumotlar taqdim etadi. Yuldashev shuningdek, kashtachilik orqali o'z hissiyotlarini ifoda etish va jamoaviy aloqalarni rivojlantirishning ahamiyatini ta'kidlaydi. Bu asar, rang va naqshlarning san'atdagi roli haqida keng qamrovli tushunchalar beradi va o'zbek kashtachilik san'atining zamonaviy kontekstdagi o'rnini ko'rsatadi. [9] Ushbu adabiyotlar kashtachilikda rang va naqshlarning psixologik ahamiyatini tushunishga yordam beradi va san'atning inson ruhiyatiga ta'sirini o'rganish uchun asos bo'lib xizmat qiladi. Kashtachilik va psixologiya o'rtasidagi bog'liqlikni yoritish, ranglar va naqshlar yordamida insonlar hissiyotlarini ifoda etishning yangi yo'llarini ochib beradi. METODOLOGIYA Ushbu tadqiqot sifatida sifatiy va miqdoriy metodlarni qo'llaydi. Birinchi navbatda, ranglar va naqshlar bo'yicha mavjud adabiyotlar tahlil qilinadi. Shuningdek, kashtachilik ustalari va psixologlar bilan intervyular o'tkaziladi. Keyinchalik, to'plangan ma'lumotlar statistik tahlil uchun ishlatiladi va diagrammalar va jadvallar shaklida taqdim etiladi. TAHLIL VA NATIJALAR Kashtachilikda ranglar va naqshlarning psixologik ta'siri muhim ahamiyatga ega. Ular nafaqat estetik ko'rinishni ta'minlaydi, balki inson hissiyotlari va ruhiy salomatligiga ham ta'sir qiladi. Ushbu bo'limda keltirilgan jadvallarda ranglar, naqshlar va kashtachilikning ruhiy salomatlikka ta'siri haqida keltirilgan statistik ma'lumotlar va tahlil keltiriladi. 1-jadval: Ranglar va ularning hissiy ta'siri Rang Hissiy ta'siri Statistika (tadqiqotlar natijasi) Qizil Hayajon, kuch, ehtiros 20% ko'proq energiya va motivatsiya Yashil Tinchlik, yangilanish, tabiat 30% ko'proq xotirjamlik Moviy Xotirjamlik, ishonch, sokinlik Stress darajasini 25% ga kamaytiradi Sariq Quvnoqlik, ijodkorlik, energiya 15% ko'proq ijobiy kayfiyat Qora Dard, qattiqlik, sir 10% ko'proq salbiy hissiyotlar

Jadvalda ranglarning hissiy ta'siri ko'rsatiladi. Masalan, qizil rang hayajon va kuch hissini uyg'otadi. 2023-yilgi tadqiqotlar ko'ra, qizil rangni ko'rgan shaxslar 20% ko'proq energiya his qilishadi va motivatsiyalari oshadi. Yashil rang esa tinchlik, yangilanish va tabiatni ifodalaydi, bu rangli muhitda vaqt o'tkazgan shaxslar o'zlarini 30% ko'proq xotirjam his qilishlarini aniqlangan. Moviy rang xotirjamlik va ishonchni oshiradi, bu esa psixologik holatni yaxshilashda muhim rol o'ynaydi. Bunga ko'ra, moviy rang muhitida ishlagan shaxslar stress darajalarini 25% ga kamaytiradilar. Sariq rang quvnoqlik va ijodkorlikni oshiradi, bu esa ijodiy jarayonlarda ijobiy ta'sir ko'rsatadi. [10] 2-jadval: Naqshlar va ularning psixologik ta'siri Naqsh turi Ta'sir Statistika (tadqiqotlar natijasi) Geometrik Tartib, mustahkamlik, stabilite 15% ko'proq barqarorlik hissi Organik Tabiiylik, erkinlik, yaratilish Ijtimoiy aloqalarni 20% oshiradi Milliy Madaniyatga oid hissiyotlar, 10% ko'proq o'ziga bo'lgan naqshlar identifikatsiya ishonch Jadvalda naqshlarning psixologik ta'siri keltirilgan. Geometrik naqshlar ko'pincha tartib va barqarorlik hissini keltirib chiqaradi. Bunday naqshlar bo'yicha o'tkazilgan psixologik testlar ko'rsatmoqda-ki, geometrik naqshlarga ega bo'lgan muhitda joylashgan shaxslar 15% ko'proq barqarorlik his qilishadi. Organik naqshlar tabiiylik, erkinlik, va yaratilishni ifodalaydi. Organik naqshlar o'zaro munosabatlar va ijtimoiy aloqalarni kuchaytirish uchun qulay sharoit yaratadi, bu esa shaxslarning ruhiy holatiga ijobiy ta'sir ko'rsatadi. Milliy naqshlar esa o'z madaniyatiga oid hissiyotlar va identifikatsiyani kuchaytiradi, bu esa shaxslarning o'ziga bo'lgan ishonchini 10% oshiradi. [11] 3-jadval: Kashtachilik va ruhiy salomatlik Kashtachilik turi Ruhiy salomatlikka ta'siri Statistika (tadqiqotlar natijasi) An’anaviy Ruhiy barqarorlik, madaniy merosni his 40% ko'proq ruhiy kashtachilik qilish barqarorlik Zamonaviy Innovatsiyalar, ijodiy ifoda 30% ko'proq ijodiy fikrlash kashtachilik

Jadvalda kashtachilikning turli shakllarining ruhiy salomatlikka ta'siri ko'rsatadi. An’anaviy kashtachilik madaniy merosni his qilish va ruhiy barqarorlikni oshirishga yordam beradi. An’anaviy kashtachilik bilan shug'ullangan shaxslar 40% ko'proq ruhiy barqarorlikka ega bo'lishi aniqlangan. Zamonaviy kashtachilik esa innovatsiyalar va ijodiy ifodani rag'batlantiradi. Zamonaviy kashtachilik jarayonlarida ishtirok etgan shaxslar ijodiy fikrlashlarini 30% oshirishgan, bu esa ularga yanada samarali va innovatsion yechimlarni topishda yordam beradi. [12] 4-jadval: San'at terapiyasida rang va naqshlarning o'rni Element O'rnining ta'siri Statistika (tadqiqotlar natijasi) Ranglar Hissiy holatni belgilash Stress darajasini 35% ga kamaytiradi Naqshlar O'z-o'zini ifoda etish Tasavvur kuchini 20% ga oshiradi

Kashtachilikda Stressni kamaytirish, tasavvur kuchini 30% ko'proq ijodiy yechimlar ishlash oshirish Ushbu jadvalda san'at terapiyasida ranglar va naqshlarning o'rni ko'rsatiladi. Ranglar va naqshlar kashtachilik jarayonida hissiy holatni belgilashga yordam beradi. Tadqiqotlar shuni ko'rsatadiki, rang va naqshlarni o'z ichiga olgan san'at terapiyasida ishtirok etgan shaxslar stress darajasini 35% ga kamaytirishadi. Buning natijasida, kashtachilik jarayonida ishlash, shuningdek, tasavvur kuchini oshirishga yordam beradi, bu esa ijodiy fikrlash va muammolarni hal qilish qobiliyatini 20% ga yaxshilaydi. [13] Ranglar, naqshlar va kashtachilikning psixologik ta'siri haqida keltirilgan tahlillar, san'at va psixologiya o'rtasidagi bog'liqlikni ko'rsatadi. Ranglar va naqshlar nafaqat estetik qiyofani shakllantiradi, balki inson ruhiyatiga kuchli ta'sir ko'rsatadi. Ushbu ranglar va naqshlarning psixologik ahamiyatini tushunish, kashtachilikni rivojlantirish va uni san'at terapiyasi sifatida yanada kengaytirish uchun zaruriydir. Kashtachilik jarayonida ranglar va naqshlarni to'g'ri ishlatish, inson ruhiyatini yaxshilash va ruhiy salomatlikni oshirishda muhim omil hisoblanadi. XULOSA Kashtachilikda rang va naqshlarning ahamiyati inson psixologiyasi va ruhiy salomatligi uchun muhimdir. Tadqiqotlar shuni ko'rsatadi-ki, ranglar va naqshlar nafaqat estetik ahamiyatga, balki psixologik ta'sirga ham ega. Qizil, yashil, moviy, sariq va qora ranglar har biri o'z hissiy ta'sirini yaratadi, masalan, qizil rang hayajon va kuch hissini uyg'otadi, yashil rang esa xotirjamlikni oshiradi. Naqshlar ham muhim rol o'ynaydi: geometrik naqshlar barqarorlikni, organik naqshlar esa tabiiylikni ifodalaydi. An’anaviy va zamonaviy kashtachilik ruhiy salomatlikka ijobiy ta'sir ko'rsatib, ijodiy ifodani rag'batlantiradi. San'at terapiyasi orqali ranglar va naqshlar stressni kamaytirish va tasavvur kuchini oshirish uchun samarali vosita sifatida xizmat qiladi. Shu sababli, kashtachilik va uning psixologik ahamiyatini o'rganish, ushbu san'at turini rivojlantirishda va ruhiy salomatlikni yaxshilashda muhimdir.