Asosiy mazmunga o‘tish
ReLibrary
UZ
Kirish
MaqolaOchiq kirish

O‘QUVCHILARNING PRAGMATIK KOMPETENSIYASINI CHET TILI DARSLARIDA RIVOJLANTIRISH YO‘LLARI

Sadokat Khojaeva1, Tilavova Mahliyo Maxmudovna22025

  1. 1Loyiha menejeri, British Council O‘zbekiston
  2. 2Zarmed universiteti Tillar kafedrasi o‘qituvchisi

KonferensiyalarTILLARNI O‘QITISH METODIKASI SOHASIDAGI ZAMONAVIY TILSHUNOSLIK VA ADABIYOTSHUNOSLIKNING DOLZARB MASALALARIJild 4Son Special Issue 1Sahifa 303–304

Annotatsiya

Ushbu maqola, chet tili darslarida o‘quvchilarning pragmatik kompetensiyasini rivojlantirish uchun turli usullar va strategiyalarni o‘rganadi. Pragmatik kompetensiya — bu tilni turli kontekstlarda, ijtimoiy normalar, madaniy amaliyotlar va kommunikativ niyatlarni inobatga olgan holda to‘g‘ri ishlatish qobiliyatidir. Maqolada, til o‘qituvchilari pragmatik ko‘nikmalarni rivojlantirishga yordam beradigan o‘qitish usullarini qanday kiritishi mumkinligi, shu jumladan kommunikativ strategiyalar, madaniy farqni anglash va kontekstual tilni ishlatish haqida muhokama qilinadi. Shuningdek, haqiqiy materiallar, texnologiya va interaktiv faoliyatlarning o‘quvchilarning pragmatik kompetensiyasini oshirishdagi roli baholanadi. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, kontekstga asoslangan to‘liq yondashuv o‘quvchilarning real dunyo muloqotida samaradorligini sezilarli darajada oshirishi mumkin.

Boshqa tillarda

ruschaПУТИ РАЗВИТИЯ ПРАГМАТИЧЕСКОЙ КОМПЕТЕНЦИИ УЧАЩИХСЯ НА УРОКАХ ИНОСТРАННОГО ЯЗЫКА

В статье исследуются различные методы и стратегии развития прагматической компетенции учащихся на уроках иностранного языка. Прагматическая компетенция — это способность правильно использовать язык в различных контекстах с учётом социальных норм, культурных практик и коммуникативных намерений. В статье обсуждается, каким образом преподаватели языка могут включать в обучение методы, способствующие развитию прагматических навыков, в том числе коммуникативные стратегии, осознание культурных различий и контекстное использование языка. Также оценивается роль аутентичных материалов, технологий и интерактивных видов деятельности в повышении прагматической компетенции учащихся. Исследования показывают, что целостный подход, основанный на контексте, способен существенно повысить эффективность учащихся в реальном общении.

inglizchaWAYS OF DEVELOPING STUDENTS‘ PRAGMATIC COMPETENCE IN FOREIGN LANGUAGE LESSONS

This article examines various methods and strategies for developing students‘ pragmatic competence in foreign language lessons. Pragmatic competence is the ability to use language correctly in different contexts, taking into account social norms, cultural practices and communicative intentions. The article discusses how language teachers can incorporate teaching methods that help to develop pragmatic skills, including communicative strategies, awareness of cultural difference and contextual language use. It also evaluates the role of authentic materials, technology and interactive activities in enhancing students‘ pragmatic competence. Studies show that a comprehensive, context-based approach can significantly increase students‘ effectiveness in real-world communication.

Kalit so‘zlar

  • прагматическая компетенция
  • преподавание иностранного языка
  • коммуникативная компетенция
  • культурная осведомлённость
  • языковой контекст
  • методы обучения
  • межкультурная коммуникация

To‘liq matn

Litsenziya: CC BY 4.0litsenziya matni

Matn PDF’dan ajratilgan va qayta formatlangan; asl nusxadan farq qilishi mumkin.

DOI: https://doi.org/10.5281/zenodo.15116294

O'QUVCHILARNING PRAGMATIK KOMPETENSIYASINI CHET TILI DARSLARIDA RIVOJLANTIRISH YO'LLARI Sadokat Khojaeva Project Manager, British Council Uzbekistan Tilavova Mahliyo Maxmudovna Zarmed universiteti Tillar kafedrasi o`qituvchisi

Annotatsiya: Ushbu maqola, chet tili darslarida o'quvchilarning pragmatik kompetensiyasini rivojlantirish uchun turli usullar va strategiyalarni o'rganadi. Pragmatik kompetensiya — bu tilni turli kontekstlarda, ijtimoiy normalar, madaniy amaliyotlar va kommunikativ niyatlarni inobatga olgan holda to'g'ri ishlatish qobiliyatidir. Maqolada, til o'qituvchilari pragmatik ko'nikmalarni rivojlantirishga yordam beradigan o'qitish usullarini qanday kiritishi mumkinligi, shu jumladan kommunikativ strategiyalar, madaniy farqni anglash va kontekstual tilni ishlatish haqida muhokama qilinadi. Shuningdek, haqiqiy materiallar, texnologiya va interaktiv faoliyatlarning o'quvchilarning pragmatik kompetensiyasini oshirishdagi roli baholanadi. Tadqiqotlar shuni ko'rsatadiki, kontekstga asoslangan to'liq yondashuv o'quvchilarning real dunyo muloqotida samaradorligini sezilarli darajada oshirishi mumkin. Kalit so'zlar: Pragmatik kompetensiya, chet tili o'qitish, kommunikativ kompetensiya, madaniy anglash, til konteksti, o'qitish usullari, madaniyatlararo muloqot.

Kirish. Chet tili o'qitish kontekstida, nafaqat lingvistik aniqlik, balki o'quvchilarning pragmatik kompetensiyasini rivojlantirishga ham e'tibor qaratish muhimdir. Pragmatik kompetensiya — bu tilni turli ijtimoiy kontekstlarda, odob-axloq, rasmiylik va vaziyatga mos ravishda to'g'ri ishlatish qobiliyatidir. Ushbu maqolada, chet tili darslarida pragmatik kompetensiyani oshirish uchun samarali strategiyalar va usullar o'rganiladi. Pragmatikaning mohiyatini tushunish o'quvchilarga noto'g'ri muloqotlardan qochish va turli madaniy va ijtimoiy muhitlarda muvaffaqiyatli muloqot qilish qobiliyatini yaxshilashga yordam beradi. Maqola pragmatik kompetensiyaning ahamiyatini, til o'rganuvchilari duch keladigan qiyinchiliklarni va o'qituvchilar o'quvchilarning pragmatik ko'nikmalarini rivojlantirish uchun qo'llanilishi mumkin bo'lgan amaliy yondashuvlarni ko'rsatib beradi. Asosiy qism. 1. Pragmatik kompetensiyani chet tili ta'limida tushunish: - Pragmatik kompetensiyaning ta'rifi va ahamiyati. - Pragmatik kompetensiya va kommunikativ kompetensiya o'rtasidagi munosabat. - Pragmatik tilni ishlatishda kontekstning roli (masalan, ijtimoiy muhitlar, rasmiylik darajasi). 2. Til o'rganuvchilari pragmatik kompetensiyani rivojlantirishda duch keladigan qiyinchiliklar: - Til bilimlari va uning amaliy ishlatilishi orasidagi tafovut. - Turli madaniy kontekstlarda pragmatik bilimlarni o'zgartirishdagi qiyinchiliklar. - An'anaviy til o'qitish usullarining pragmatikaga e'tibor bermaslikdagi cheklovlari. 3. Pragmatik kompetensiyani rivojlantirish uchun samarali strategiyalar: - Vazifa asosida til o'qitish (TBLT): Talabalarga tilni kontekstda ishlatishni talab qiladigan real dunyo vazifalari va faoliyatlaridan foydalanish.

- Madaniylararo muloqot bo'yicha o'qitish: Talabalarga maqsadli tilning so'zlashuvchilarining madaniy me'yorlari, qadriyatlari va ijtimoiy amaliyotlarini tanishtirish. - Rol o'ynash va simulyatsiyalar: Talabalar turli ijtimoiy sharoitlarda muloqot qilishni amaliyotda o'rganishlari uchun senariylar yaratish. - Haqiqiy materiallar: Talabalarni real hayotdagi tilni ishlatish bilan tanishtirish uchun filmlar, televizion dasturlar, yangiliklar maqolalari va podkastlardan foydalanish. - Texnologiya integratsiyasi: Til o'rganish ilovalari, virtual almashishlar va onlayn kommunikatsiya platformalaridan foydalanib, haqiqiy muloqotlarni simulyatsiya qilish. 4. Pragmatik kompetensiyani rivojlantirish uchun sinfda bajariladigan faoliyatlar: - Pragmatik ongni oshirish faoliyatlari. - Madaniy farqlar va kommunikatsiya uslublari bo'yicha muhokama va bahslar. - Talabalarning turli kontekstlardagi pragmatik tanlovlariga oid yo'naltirilgan fikr-mulohazalar. 5. Pragmatik kompetensiyani baholash: - Talabalar pragmatik qobiliyatlarini baholash usullari (rol o'ynash, yozma vazifalar, tengdoshlarning baholari). - Kommunikatsiya samaradorligi va to'g'riligiga e'tibor qaratadigan shakli baholashning ahamiyati. Xulosa. Pragmatik kompetensiyani rivojlantirish chet tili o'rganuvchilari uchun real hayotdagi vaziyatlarda samarali muloqot qilish uchun muhimdir. Vazifaga asoslangan faoliyatlar, madaniy o'rganish va haqiqiy materiallar kabi amaliy o'qitish usullarini o'z ichiga olgan holda, o'qituvchilar talabalarga maqsadli tilda ijtimoiy muloqot murakkabliklarini boshqarishga yordam berishi mumkin. Pragmatik ko'nikmalarni o'qitish, o'quvchilarning til malakalarini yaxshilash bilan birga, ularni turli madaniy muhitlarda ishlashga tayyorlaydi. Tadqiqotlar, til o'qitishda til tuzilmasining aniqligini madaniy va ijtimoiy tushunish bilan integratsiyalashgan holatda, to'liq va kontekstga asoslangan yondashuvni qo'llash zarurligini ta'kidlaydi.

Iqtiboslar dinamikasi

Bu ilmiy ishga ReLibrary’da chop etilgan ilmiy ishlarda hali iqtibos topilmadi.

ReLibraryTekshirilgan Metodologiya

Adabiyotlar6 ta adabiyot

  1. Bardovi-Harlig, K., & Dörnyei, Z. (1998). Do language learners recognize pragmatic violations? Pragmatic versus grammatical awareness in instructed L2 learning. TESOL Quarterly, 32(2), 233-257.
  2. Kasper, G., & Rose, K. R. (2002). Pragmatics in language teaching. Cambridge University Press.
  3. Taguchi, N. (2009). The development of pragmatic competence in Japanese as a foreign language. Multilingual Matters.
  4. Yule, G. (1996). Pragmatics. Oxford University Press.
  5. House, J. (1996). Pragmatic aspects of English as a lingua franca. Studies in Second Language Acquisition, 18(2), 213-229.
  6. Thomas, J. (1983). Cross-cultural pragmatics: Questions and answers. Applied Linguistics, 4(2), 91-112.

Metama’lumot

Identifikator
REL-A-010952
Nashr sanasi
2025-03-12
Til
o‘zbek
Konferensiyalar
TILLARNI O‘QITISH METODIKASI SOHASIDAGI ZAMONAVIY TILSHUNOSLIK VA ADABIYOTSHUNOSLIKNING DOLZARB MASALALARI
Jild
4
Son
Special Issue 1
DOI
10.66073/refocus-conf/si1/2425
Nashriyot
LLC Ilm-fan va innovatsiyalar akademiyasi
Sahifa
303–304
Litsenziya
Ushbu ilmiy ish CC BY 4.0 litsenziyasi asosida ochiq.
Ko‘rishlar
12026-10-12 dan beri o‘lchanmoqda
Metadata manbasi
Partner conferences of the International Scientific Journal Research Focus
Oxirgi yangilanish
2026-09-07