MODERN MEDICAL INSTITUTIONS - PROBLEMS AND SOLUTIONS.

Ushbu maqolada tibbiy binolarning qabul bo‘limida, reanimatsiya bo‘limida, va bo‘linmalar mikrostrukturasida kuzatilayotgan muammolar va ularning yechimlari haqida fikr yuritiladi.

ZAMONAVIY TIBBIYOT MUASSASALARI - MUAMMOLAR VA YECHIMLAR. Qodirova Surayyo Odilovna Professor, Toshkent arxitektura-qurilish universiteti Axmedov Shuhrat Umarovich Assistant, Toshkent arxitektura-qurilish universiteti https://doi.org/10.5281/zenodo.10070058 Annotatsiya: Ushbu maqolada tibbiy binolarning qabul bo’limida, reanimatsiya bo’limida, va bo’linmalar mikrostrukturasida kuzatilayotgan muammolar va ularning yechimlari haqida fikr yuritiladi. Kalit so’zlar: tibbiy binolar , dispanser, laboratoriya, tarz, tarx, qirqim, funksional asos,landshaft, funksiyaviy zonalar. СОВРЕМЕННЫЕ МЕДИЦИНСКИЕ УЧРЕЖДЕНИЯ – ПРОБЛЕМЫ И РЕШЕНИЯ. Abstract: This article discusses the problems observed in the reception department, intensive care unit, and the microstructure of the medical buildings and their solutions. Keywords: medical buildings, dispensary, laboratory, style, history, cut, functional base, landscape, functional zones. СОВРЕМЕННЫЕ МЕДИЦИНСКИЕ УЧРЕЖДЕНИЯ – ПРОБЛЕМЫ И РЕШЕНИЯ. Аннотация: В данной статье рассмотрены проблемы, наблюдаемые в приемном отделении, отделении интенсивной терапии, микроструктуре медицинских корпусов и пути их решения. Ключевые слова: лечебные корпуса, диспансер, лаборатория, стиль, история, крой, функциональная основа, ландшафт, функциональные зоны.

KIRISH Oʻzbekiston hududida qadimdan tibbiyot birlashmalariga oʻxshash davolash maskanlari mavjud boʻlgan va bosqichma-bosqich rivojlanib kelgan.Bugungi kunda mamlakatimizda aholi salomatligini muhofaza qilish masalasi davlatimiz siyosatida muhim o’rinni egallab kelmoqda. Keyingi yillarda sog’liqni saqlash sohasida keng ko’lamli o’zgarishlar ro’y berdi. Islohotlar mahsuli sifatida tashkil etilgan yurtimizning deyarli barcha viloyatlari markazlarida ixtisoslashgan zamonaviy tibbiyot muassasalari markazlari aholiga yuqori malakali tibbiy xizmat ko’rsatib kelmoqda. TADQIQOT MATERIALLARI VA METODI Shu bilan birga kuzatilayotgan muammolar ham yetarlicha: 1. Shifoxona qabul bo’limida shoshilinch laboratoriya va kasallik turi aniq bo’lmagan bemorlar uchun alohida xonalarning mavjud emasligi bemorlarga ko’rsatilayotgan tibbiy xizmat sifatining pasayishiga va ko’plab yuqumli kasalliklarning tarqalishiga sabab bo’lmoqda. Qabul bo’limida keng muhit, kutish hududlari bilan birgalikda shoshilinch laboratoriya va kasallik turi aniq bo’lmagan bemorlar uchun alohida xonalarni loyihalash maqsadga muvofiq. Shifoxonaning umumiy labaratoriyasi barcha bo’limlar uchun ishlaydi. Shuning uchun og’ir holatda kelgan bemorlar uchun navbatlarsiz tez xizmat ko’rsatish maqsadida qabul bo’limiga shoshilinch labaratoriyani joylashtirish kerak. Buning oqibatida tibbiy bo’limga murojat qilgan bemorlarga tez

va sifatli yordam berish bilan birgalikda turli kasalliklarning bino ichki qismiga tarqalishining oldi olinadi.

2. Reanimatsiya bo’limi klinik oʻlim holatidagi kishilarni tiriltirish, shuningdek, hayotiy muhim aʼzolarning baxtsiz hodisalar, kasallik va uning asoratlari natijasida toʻsatdan yoʻqolgan yoki oʻzgargan funksiyalarini tiklash uchun koʻriladigan chora-tadbirlar majmui bo’lib bu bo’lim eng murakkab funksiyaga ega Yirik shifoxonalarning reanimatsion bo’limi bir vaqtning o’zida birnechta tez tibbiy yordam mashinasini keng ichki muhitda qabul qilishga moslashmaganligi ham ogir ahvoldagi bemorni olib kelgan tez tibbiy yordam mashinalarining bino hovlisida navbat kutib turishiga sabab bo’lmoqda.

1-rasm. Reanimatsiya bo’limi. Ushbu xonaga to’g’ridan to’g’ri bog’langan keng hudud. Reanimatsion bo’lim bilan to’g’ridan to’g’ri bog’langan, keng fazoviy muhitga ega bo’lgan maydonni binoning ichki qismiga joylashtirish orqali, yani og’ir ahvoldagi bemorni olib kelgan tez tibbiy yordam mashinasi binoga kirish eshigi oldida emas reanimatsiya bo’limi joylashgan hududning ichki qabul zaliga kirishini ta’minlash bir vaqtning o’zida bir nechta tez tibbiy yordam mashinasini qabul qilishga erishish mumkin. 3. Shifoxonaga tegishli bog’maydonlarining, binoning arxitekturaviy fazoviy yechimiga mutanosib landshaft yechimining talab etilgan meyor darajasida (bir o’ringa 80-350 m2) emasligi bemorlarning ochiq muhitda dam olishiga, ularning ruhiyatiga va bino hududida iqlimni yaxshi emasligiga olib kelmoqda.

2-rasm. Ko’p tarmoqli kasalxona hududining maketi. Bunda har bir bo’lim, ularni bog’lanish yo’llari va yashil hudud ko’rsatilgan.

Shifoxonada davolanayotgan bemorning tezroq sog’ligini tiklashi, stress holatga tushmasligi uchun bino atrofidagi ochiq muhit juda kata yordam beradi. Landshaft yechimida ravshanlikni ta'minlaydigan, vizual jihatdan yaxshi belgilangan va osongina tushunib olinadigan oddiy va funktsional yo'llarni loyihalash bemor va tashrif buyuruvchilarning noqulay hislardan qochishini ta’minlaydi. NATIJA Binolarning o‘ziga qaraganda ko‘proq ularning jozibasini ochib beradigan joybu bino atrofidagi ochiq joylarning joylashuvi va landshaft dizaynidir, bu esa shaharga va shahardagi jamoat binolariga o‘ziga xos sifatni bergani kabi shifoxonalarda bu yechim bemorlarga undanda ko’proq yordam beradi. 4. Har-bir bo’linma o’z mikrostrukturasiga, ya’ni berilgan bo’limning texnologiyasiga javob beruvchi xonalar majmuasiga ega emasligi rivojlanish, takomillashish natijasida yaratilayotgan yangi texnik asbob-uskunalarni joylashtirish va xonalarni moslashtirishda ulkan muammolarga duch kelmoqda. Har bir bo’limni loyihalayotganda ushbu bo’limning funksiasidan kelib chiqgan holda yaqin kelajakda kutilayotgan o’zgarishlar zamonaviy yangi texnologiyalarga moslashtirishni hisobga olish muhimdir. Bundan tashqari turli ommaviy viruslar tarqalganda har bir bo’limda tezda karantin rejimiga moslasha olishini hisobga olish kerak.