ЎТКИР ХОЛЕЦИСТИТ БИЛАН ОҒРИГАН БЕМОРЛАРНИ ХИРУРГИК ДАВОЛАШНИНГ МИНИИНВАЗИВ УСУЛЛАРИНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ
Davlatov Salim Sulaymonovich1, Saydullayev Zayniddin Yaxshiboyevich2, Jurayev Alisher Anorboyevich32023
- 11Buxoro davlat tibbiyot instituti, O‘zbekiston Respublikasi, Buxoro sh.
- 2Samarqand davlat tibbiyot universiteti, O‘zbekiston Respublikasi, Samarqand sh.
- 3Bulung‘ur tuman tibbiyot birlashmasi.
JurnalResearch Focus International Scientific JournalJild 2Son 10Sahifa 162–167
Annotatsiya
Ушбу мақола нафақат хирургия, балки замонавий тиббиётнинг асосий муаммоларидан бири бўлган ўткир деструктив холециститнинг асоратларига, юқори технологик, мининвазив хирургик давоси ечимига бағишланган. Тиббиёт ва диагностика усулларининг ривожланишига қарамасдан ўткир холецистит хирургик давосида мақбул усулни танлаш хали ҳам долзарб муаммо бўлиб қолмоқда
Boshqa tillarda
ruschaСОВЕРШЕНСТВОВАНИЕ МАЛОИНВАЗИВНЫХ МЕТОДОВ ХИРУРГИЧЕСКОГО ЛЕЧЕНИЯ БОЛЬНЫХ ОСТРЫМ ХОЛЕЦИСТИТОМ
Данная статья посвящена осложнениям острого деструктивного холецистита, являющегося одной из основных проблем не только хирургии, но и современной медицины, и решению высокотехнологичного малоинвазивного хирургического лечения. Несмотря на развитие лечебно-диагностических методов, выбор оптимального метода хирургического лечения острого холецистита остается актуальной проблемой
inglizchaIMPROVING MINIMALLY INVASIVE METHODS OF SURGICAL TREATMENT OF PATIENTS WITH ACUTE CHOLECYSTITIS
This article is devoted to the complications of acute destructive cholecystitis, which is one of the main problems not only of surgery but also of modern medicine, and to the solution offered by high-technology, minimally invasive surgical treatment. Despite the development of medical and diagnostic methods, the choice of the optimal method in the surgical treatment of acute cholecystitis still remains a pressing problem.
Kalit so‘zlar
- ўткир холецистит
- холелитиаз
- лапароскопия
- холецистэктомия
To‘liq matn
Litsenziya: CC BY 4.0litsenziya matni
Matn PDF’dan ajratilgan va qayta formatlangan; asl nusxadan farq qilishi mumkin.
ЎТКИР ХОЛЕЦИСТИТ БИЛАН ОҒРИГАН БЕМОРЛАРНИ ХИРУРГИК ДАВОЛАШНИНГ МИНИИНВАЗИВ УСУЛЛАРИНИ ТАКОМИЛЛАШТИРИШ Давлатов Салим Сулаймонович1, Сайдуллаев Зайниддин Яхшибоевич2, Жураев Алишер Анорбоевич3 Бухоро Давлат тиббиёт институти, Ўзбекистон Республикаси, Бухоро ш. Самарқанд Давлат тиббиёт университети, Ўзбекистон Республикаси, Самарқанд ш. Булунғур туман тиббиёт бирлашмаси. https://doi.org/10.5281/zenodo.8436580 Аннотация: Ушбу мақола нафақат хирургия, балки замонавий тиббиётнинг асосий муаммоларидан бири бўлган ўткир деструктив холециститнинг асоратларига, юқори технологик, мининвазив хирургик давоси ечимига бағишланган. Тиббиёт ва диагностика усулларининг ривожланишига қарамасдан ўткир холецистит хирургик давосида мақбул усулни танлаш хали ҳам долзарб муаммо бўлиб қолмоқда. Калит сўзлар: ўткир холецистит, холелитиаз, лапароскопия, холецистэктомия.
СОВЕРШЕНСТВОВАНИЕ МИНИИНВАЗИВНЫХ МЕТОДОВ ХИРУРГИЧЕСКОГО ЛЕЧЕНИЯ БОЛЬНЫХ ОСТРЫМ ХОЛЕЦИСТИТОМ Аннотация: Данная статья посвящена осложнениям острого деструктивного холецистита, являющегося одной из основных проблем не только хирургии, но и современной медицины, и решению высокотехнологичного малоинвазивного хирургического лечения. Несмотря на развитие лечебно-диагностических методов, выбор оптимального метода хирургического лечения острого холецистита остается актуальной проблемой. Ключевые слова: острый холецистит, желчнокаменная болезнь, лапароскопия, холецистэктомия,
IMPROVEMENT OF MINIMALLY INVASIVE METHODS OF SURGICAL TREATMENT OF PATIENTS WITH ACUTE CHOLECYSTITIS Abstract. This article is devoted to the complications of acute destructive cholecystitis, which is one of the main problems not only of surgery, but also of modern medicine, and the solution of high-tech, minimally invasive surgical treatment. Despite the development of medical and diagnostic methods, choosing an optimal method for surgical treatment of acute cholecystitis remains an urgent problem. Key words: acute cholecystitis, cholelithiasis, laparoscopy, cholecystectomy.
КИРИШ Ўт тош касаллиги хирургик касалликлар орасида юқори ўринлардан бирини эгаллайди. Холелитиаз ва унинг мураккаб шаклларини даволаш ушбу асоратларнинг тез-тез кўпайиши туфайли бугунги кунда қорин бўшлиғи хирургиясининг энг долзарб ва кам ўрганилган йўналишларидан бири бўлиб қолмоқда. Ўткир тошли холецистит хирургик шифохоналарга ётқизилган беморларнинг 8-14 фоизида аниқланади. Ўткир холецистит асосан катта ёшдаги беморларда учрайди. Ёшларда холелитиаз кўпинча асимптоматик кечади, бундай беморларнинг атиги 1-4 фоизида билиар оғриқ ҳуружлари кузатилади. Агар даволанмаса, 20% ҳолларда ўткир обструктив холецистит ривожланади.
Кўпинча яллиғланиш жараёни яшин тезлигида кечиб, ўт пуфаги гангренаси шаклланиши ва ўт пуфагининг тешилиши билан давом этади, бу эса ўлим кўрсаткичини оширади. Ўт пуфаги деворидаги некробиётик жараёнларнинг асосий сабаби интравезикал босимнинг ошиши ҳисобланади. Кекса беморларнинг юқори ўлим даражаси кўп жиҳатдан ўткир холециститнинг мураккаб шаклларининг, хусусан обструктив шаклларининг тобора ортиб бориши билан боғлиқ. Кекса ёшдаги беморларда холециститнинг асоратланган шакллари ёш гуруҳларга қараганда 9 баробар кўп учрайди. Шу нуқтаи назардан, холециститда операциядан кейинги ўлимнинг камайиши кўп жиҳатдан диагностика тадбирларининг ўз вақтида бажарилишига ва уларни преклиник ва клиник босқичларда тўғри талқин қилишга ва тўғри даволашга боғлиқ [1, 13, 14]. Ҳозирги вақтда ўт пуфагини олиб ташлашнинг учта усули мавжуд: лапароскопик холецистэктомия; ўнг қовурға ёйи остидан "мини-кириш" билан трансректал холецистэктомия, ҳамда анъанавий холецистэктомия [3, 4]. Шу муносабат билан ўз вақтида ташхис қўйиш, оқилона консерватив терапия, холелитиаз учун муайян хирургик аралашув усули ва ҳажмини танлаш, операция вақтини, даволаш босқичларини аниқлаш масалалари ҳали ҳам долзарб бўлиб, диққат билан ўрганиш ва стандартлаштиришни талаб қилади. ТАДҚИҚОТ МАҚСАДИ Ўткир холецистит билан оғриган беморларнинг хирургик давосини такомиллаштириш. ТЕКШИРИШ УСУЛЛАРИ ВА МАТЕРИАЛЛАРИ Самарқанд давлат тиббиёт университети кўп тармоқли клиникаси ва Бухоро давлат тиббиёт институти клиникаси хирургия бўлимларида 2021-2023 йилларда даволаниб чиққан, ўткир холецистит билан оғриган 138 нафар беморни жарроҳлик йўли билан даволаш натижалари таҳлил қилинди. Беморларнинг ёши 18 дан 89 ёшгача (ўртача 58,7 ёш), аёллар кўпроқ - 117 (84,8%). Ўткир холецистит учун диагностика мезонлари Токио классификацияси кўрсатмаларига мувофиқ аниқланди. Хавфни баҳолаш APACHE II (Acute Physiology Assessment and Chronic Health Assessment II), яъни касалликнинг оғирлигини таснифлаш тизимига асосланган. APACHE II шкаласи бўйича 7 ёки ундан ортиқ балл юқори хавф деб инобатга олинди [9, 10, 17] ва шу асосда даволаш тактикаси белгиланди. Ўткир холециститнинг операциядан олдинги диагностикаси клиник баҳолаш (ўнг қовурға ёйи остидаги оғриқ, Мерфи симптоми, иситма), лаборатория маълумотлари (С-реактив оқсил, ва лейкоцитознинг кўтарилиши) ва ўткир холециститнинг ултратовуш текшируви (ўт пуфаги деворининг қалинлашиши ва иккиланганлиги, тошлар, ўт пуфагининг кенгайиши, шиш, перивезикал абсцесс)га асосланган. Ўткир холециститга клиник шубҳа бўлган барча беморларда ултратовуш текшируви асосий текшириш усули бўлди. Компютер томография (n = 25; 18,1%) асосан яққол ривожланган ва диффуз симптомлари бўлган беморларда қўлланилди) ва МРТ- холангиография (n = 12, 8,7%) асосан ўт йўлларида тош борлигига шубҳа қилинган беморларда қўлланилди. Визуализация 117 нафар беморда (84,8%) ўткир тошли холецистит белгиларини, 9 беморда (6,5%) рентгенологик кўринадиган тошсиз ўткир холециститни кўрсатди. Яллиғланиш белгиларисиз ўт пуфагидаги тошлар 12 беморда (8,7%) кузатилди. Гисталогик текширувда
78 (56,5%) беморда ўткир холецистит, 34 (24,6%) беморда гангреноз холецистит, 26 (18,9%) беморда сурункали холециститнинг кучайиши аниқланди. Барча беморлар бажарилган хирургик аралашув турига қараб уч гуруҳга бўлинди: 1- гуруҳга лапароскопик холецистэктомия қилинган 18 ёшдан 61 ёшгача бўлган 38 (27,6%) бемор (ўртача ёши 39,5 ёш), 2-гуруҳга - 75 (54,3%) нафар 26 ёшдан 86 ёшгача (ўртача 56 ёш) минилапаротомия йўли билан аралашув ўтказган беморлар ва 3-гуруҳга анъанавий лапаротомия билан операция қилинган 46 ёшдан 69 ёшгача бўлган (56,5 ёш) 25 (18,1) нафар бемор киритилди. 1-гуруҳда 6 (15,8%) нафар эркаклар ва 32 (84,2%) нафар аёллар, 2-гуруҳда - 13 (17,3%) нафар эркаклар ва 62 (82,7%) нафар аёллар ва 3-гуруҳда бўлса 2 (8%) нафар эркаклар ва 23 ( 92%) нафар аёллар ташкил қилди. ОЛИНГАН НАТИЖАЛАР Лапароскопик холецистэктомия 1-гуруҳдаги 25 (65,8%) нафар беморда енгил (Grade I) ва 13 нафар (17,3%) ўртача клиник белгилар билан кечадиган (Grade II) беморларда амалга оширилди. Лапароскопик аралашувлар асосан касалхонага ётқизилганидан кейин 24 соат ичида, операциядан олдинги тайёргарликдан сўнг, шу жумладан дорилар билан: кенг спектрли антибиотик профилактикаси, инфузион терапия ва умумий қабул қилинган шароитда мувозанатли сунъий нафас олдириш аппарати ёрдамида амалга оширилди ва қорин бўшлиғини дренажлаш билан якунланди. Операциянинг ўртача давомийлиги 46,5 дақиқани ташкил этди. Барча ҳолатларда ўт пуфаги катталашган, таранглашган, кўпинча катта чарви ёки атрофдаги аъзоларга ёпишган. 12 (31,6%) ҳолатда 30 - 50 мл гача ўт суюқлиги пункцион усулда ўт пуфагидан эвакуация қилинди. Ўткир обструктив холециститнинг интраоператив белгилари 18 (47,4%) беморда, ўт пуфаги флегмонаси (21%) беморда аниқланди. 36 беморда анъанавий холецистэктомия, 2 нафар беморда Вишневский бўйича холедохни ташқи дренажлаш билан лапароскопик холецистэктомия амалга оширилди. Операциядан кейинги 2-3 кунларда 23 нафар бемор шифохонадан жавоб берилди, бу 60,5% ни ташкил этди. Қолган 15 беморда операциядан кейинги касалхонага ётқизиш муддати 4 кундан 6 кунгачани ташкил қилди. Беморларнинг касалхонадан кеч жавоб берилиш сабаблари қўшимча тиббий кузатишни талаб қиладиган қўшимча касалликларнинг кучайиши сабаб бўлди. 4 та ҳолатда симултан операция ўтказилди: 2 беморда лапароскопик холецистэктомия тухумдондан кистэктомия билан биргаликда, 1 тасида - цистовариэктомия, 1 тасида - киндик чурраси туфайли герниоаллопластика бажарилди. Минилапаротомия холецистэктомия 1-гуруҳдаги 13 (17,3%) беморда енгил (Grade I) ва 62 (82,7%) беморда ўртача (Grade II) билан ўтказилди. Холецистэктомия тўғри трансректал кесим орқали амалга оширилди. Барча Минилапаротом усулда холецистэктомия ишлаб чиқилган жароҳат кенгайтиргич ёрдамида бажарилди (№ FAP 01385 рақамли фойдали моделнинг расмий рўйхатдан ўтказилганлиги тўғрисида маълумотнома, Ўзбекистон Республикаси интеллектуал мулк агентлиги). Қўлланилиши таклиф этилаётган қурилма қулай, оддий ва кам травматик ҳисобланади. Операция соҳасини кенгайтириш мақсадида, амалий тиббиётда кенг қўллаш учун тавсия этилади. Киришнинг ўлчами, қоида тариқасида, 4-7 см дан ошмади, киришнинг ўртача ўлчами 5,5 ± 0,1 см. ,2 дақиқа).
Холецистэктомия стандарт жарроҳлик техникасига мувофиқ бўйин ёки комбинацияланган усулда амалга оширилди. Ўт пуфаги тўшагидан қон кетиши одатда коагуляция билан назорат қилинди; баъзи ҳолларда ётоқ тикилди. 2-гуруҳдаги 3 нафар беморда умумий ўт йўлини дренажлаш амалга оширилди. 2-гуруҳдаги 4 нафар (5,3%) беморда симултан операциялар амалга оширилди: қорин олд девори чурраларини протезлаш - 3-да. Операциядан кейинги қорин олд деворида чурра бўлган беморда қорин олд деворини протезлаш 2-гуруҳдаги 1 нафар беморда амалга оширилди.
Жараённинг оғир кечиши (Grade III) бўлган 25 беморда кенг анъанавий лапаротомия амалга оширилди. Ушбу барча ҳолатларда операциядан олдинги даврда ўнг қовурға ёйи остида аниқ инфилтратив ўзгаришлар клиник жиҳатдан аниқланган.
Хирургик аралашувнинг кўрсатмалари ва шартлари тўғрисида қарор қабул қилишда биз фаол тактикага амал қилдик. 7 (28%) бемор касалхонага ётқизилганидан кейин 12 соат, 7 (28%) - 24 соат, 5 (20%) - 48 соат, 3 (12%) - 72 соат ичида операция қилинди. Тақдим этилган маълумотлардан кўриниб турибдики, беморларнинг 76 фоизида операция фаол тактикага риоя қилган ҳолда дастлабки 48 соат ичида амалга оширилди.
Беморларнинг умумий сонидан 8 (32%) флегмоноз, 12 (48%) - гангреноз холецистит, 5 (20%) – жигар ости абсцесси билан касалланган. Анъанавий ёндашувдан операция давомийлиги 40-150 дақиқа (ўртача 74,0 ± 5,7 минут) оралиғида бўлди.
Яхши натижалар 1-гуруҳдаги беморларнинг 94,7 фоизида ва 2-гуруҳдаги беморларнинг 96 фоизида қайд этилди. Кўпинча лапаротомли холецистэктомиядан сўнг маҳаллий асоратлар пайдо бўлди - 7 (16,7%), 1 ҳолатда ўт пуфаги чўлтоғининг етишмовчилиги кузатилди, 2 ҳолатда - қорин бўшлиғига сафро чиқиши, улардан бирида релапаротомияни талаб қиладиган сафроли перитонит ривожланди, шундан сўнг бемор ўткир юрак-қон томир етишмовчилиги фонида вафот этди. Бир ҳолатда қорин бўшлиғига қон кетиши кузатилди, бу ҳам шошилинч релапаротомияни талаб қилди; операциядан кейинги даврда 1 нафар беморда жигар ости инфилтрати ривожланди, бу холат консерватив йўл билан бартараф этилди; 1 та ҳолатда операциядан кейинги жарохатнинг йиринглаши кузатилди.
38 нафар беморда лапароскопик холецистэктомия ўтказилгандан сўнг 2 (5,3%) асорат юзага келди, бир ҳолатда операциядан кейин жигар ости инфилтрати ҳосил бўлди, у консерватив йўл билан даволанганда жигар ости абсцесси ривожланди. Бу холат релапароскопия – санация билан бартараф этилди. 75 та минилапаротом холецистектомиядан сўнг 3 (4%) та асорат кузатилди - бир ҳолатда жигар ости инфилтрати шаклланиши, иккита ҳолатда операциядан кейинги яранинг йиринглаши.
МУХОКАМАЛАР Бизнинг тадқиқотимиз ўткир тошли холециститни даволашда лапароскопик холецистэктомиянинг мақсадга мувофиқлигини кўрсатди. Беморларимизда лапароскопик операциялар давомида махсус асоратлар кузатилмади. Ўткир холецистит билан оғриган иккита беморда сафро оқиши содир бўлган бўлса-да, бу лапароскопик жарроҳлик пайтида травмадан келиб чиқмаган, чунки бу ҳолатларнинг ҳеч бири лапаротомияга айлантирилмаган.
Бироқ, лапаротомияга ўтишдан қочиш истаги эстетик натижа нуқтаи назаридан хавфсизликни йўқотмасликдан оқланади. Конверсиянинг асосий сабаби - оғир яллиғланиш фибрози туфайли лапароскопик жарроҳликда қийинчилик туғдиради. Яллиғланиш туфайли оператив қийинчиликлар касалликнинг бошланиши ва жарроҳлик аралашуви ўртасидаги вақт оралиғи билан боғлиқлиги ҳақида маълумотлар берилган [6, 7, 11, 12].
Мини-кириш холецистэктомиянинг асосий афзалликлари минимал инвазивликка қўшимча равишда стандарт жарроҳлик усулларидан фойдаланиш, ўт йўлларини тўлиқ тафтиш қилиш ва холецистэктомия қилиш имконияти, шунингдек ўт пуфаги ётоғини тикиш имконини беради. [2]. Шунга қарамай, ўткир обструктив тошли холецистит билан оғриган беморларда холецистэктомиянинг ушбу вариантини амалга ошириш, шубҳасиз, алоҳида қийинчиликларни келтириб чиқаради. Шу муносабат билан, бундай вазиятларда кўплаб жарроҳлар анъанавий лапаротомия усулида операцияни бажаришни афзал кўришади.
Шундай қилиб, кузатиш натижасида олинган натижалар сурункали тошли холециститнинг кучайиши билан оғриган беморларда ва холецистит белгилари бўлган беморларда, шу жумладан флегмоноз ва гангреноз холециститни ҳисобга олган ҳолда минилапаротомия холецистэктомиянинг юқори самарадорлигини кўрсатади.
Минилапаротом кириш кўпчилик беморларда даволанишнинг яхши натижаларини олиш имконини беради, бу эса интраоператив ва операциядан кейинги асоратларнинг камайишини келтириб чиқаради. Минилапаротом холецистэктомия холелитиаз билан оғриган беморларни, шу жумладан холециститнинг йирингли - деструктив шакллари бўлган беморларни жарроҳлик даволашнинг тўлиқ минимал инвазив усули сифатида кўриб чиқилиши мумкин.
ХУЛОСАЛАР Лапароскопик холецистэктомия ўткир холециститни ишончли, хавфсиз ва тежамкор даволаш усули ҳисобланади. Биз ишонамизки, ўткир холециститга эҳтиёткорлик билан ёндашиш билан лапароскопик холецистэктомия ушбу ҳолатни энг яхши даволашни таъминлайди.
Минилапаротом холецистэктомия ўткир холециститни жарроҳлик даволашнинг самарали ва хавфсиз усули бўлиб, асоратлар сони, ўлим ва реабилитация вақти анъанавий жарроҳликдан кўра анча яхши.
Iqtiboslar dinamikasi
ReLibraryTekshirilgan Metodologiya
Adabiyotlar19 ta adabiyot
- Акар Т., Камер Э., Ачар Н., Атахан К., Баг Х., Хаджианлы М., Акгюль О. Лапароскопическая холецистэктомия при лечении острого холецистита: сравнение результатов ранней и поздней холецистэктомии. Pan Afr Med J. 2017 31 января
- 26:49. doi: 10.11604/pamj.2017.26.49.8359. Сборник 2017.PMID: 28451027.10.11604/pamj.2017.26.49.8359
- Banz W., Gsconer T., Kandinas D., Guller J. Популяционный анализ 4113 пациентов с острым холециститом: определение оптимального времени лапароскопической холецистэктомии. Энн Сург. 2011 г.; 254: 964–70. DOI: 10.1097 / SLA.0b013e318228d31c. [PubMed] [CrossRef] [Академия Google]
- Бхаттачарья Д., Аммори Б.Дж. Современные малоинвазивные подходы к лечению острого холецистита: обзор и оценка. Surg Laparosc Endosc Percutan Tech. 2005 Feb;15(1):1–8. [PubMed] [Google Scholar]
- Курбаниязов З.Б., Давлатов С.С., Рахманов К.Э., Сайдуллаев З.Я., Вафаева И.М. Ранорасширитель. Агентство по интеллектуальной собственности Республики Узбекистан, 2019. № FAP 01385.
- Курбаниязов З.Б., Давлатов С.С., Рахманов С.С., Сайдуллаев З.Я., Собиров Ж.С., Курбанов А.С. Усовершенствованный метод минилапаротомной холецистэктомии // Вестник ТМА. – Ташкент. - 2014. - №4. - С. 41 – 44. (14.00.00; №13).
- Курбаниязов З.Б., Сайдуллаев З.Я., Давлатов С.С., Сулайманов С.У. Современное состояние вопроса хирургического лечения острого холецистита // Проблемы биологии и медицины. – Самарканд, 2015. - №1 (82). - С. 180-183. (14.00.00; №19).
- Сайдуллаев З.Я., Давлатов С.С. Выбор хирургической тактики при остром деструктивном холецистите // Проблемы биологии и медицины. – Самарканд, 2021. - №4 (129). - С. 105-109. (14.00.00; №19).
- Сайдуллаев З.Я., Давлатов С.С. Результаты хирургического лечения больных острым деструктивным холециститом из минилапаратомного доступа // Проблемы биологии и медицины. – Самарканд, 2021. - №4 (129). - С. 110-114. (14.00.00; №19).
- Saydullayev Z. Ya., Davlatov S. S., Rakhmanov K.E. Surgical treatment of gallstone disease (literature review). Journal of Biomedicine and Practice. Samarkand, 2021. vol. 6, issue 4, P.143-150. (14.00.00; №24).
- Davlatov S.S., Rakhmanov Q.E. Saydullayev Z.Ya., Sherbekov U.A. Algorithm for the management of patients with bile duct after cholecystectomy // Intenational Journal of Ppharmaceutical Research. India, 2020. Vol 12. - P. 1008-1012 (Scopus).10.31838/ijpr/2020.sp2.004
- Saydullayev Z.Ya., Davlatov S.S., Murtazayev Z.I., Rakhmanov K.E. Minimally Invasive Methods of Treatment of Patients with Acute Cholecystitis // Annals of R.S.C.B. Romania, 2021. Vol. 25, Issue 4. - P. 1956 – 1961. (Scopus).
- Saydullayev Z.Ya., Rakhmanov K.E., Davlatov S.S., Gaziyev K.U. Results of surgical treatment of patients with acute destructive cholecystitis from minilaparotomic access // American Journal of Medicine and Medical Sciences - America, 2021, 11(8). – Р. 593 - 597. (14.00.00; №2).
- Saydullaev, Z. Y.; Davlatov, S. S.; Rakhmanov, K. E. Вдосконалення хірургічної тактики при гострому деструктивному холециститі // Шпитальна хірургія. – Украина, Тернопиль, 2021. - Р. 17-22. (14.00.00; №12, 18, 35).10.11603/2414-4533.2021.3.12319
- Давлатов С.С., Рахманов К.Э., Сайдуллаев З.Я. Алгоритм ведение больных желчеистечением после холецистэктомии // Журнал гепато-гастроэнтерологических исследований. – Самарканд, 2020. №1 (Том 1). - С. 23 – 27.
- Сайдуллаев З.Я, Рустамов С.У. Хирургия ятрогенных повреждений магистральных желчных протоков (Обзор литературы) // Достижения науки и образования. – Москва, 2020 №16 (70). - С. 77 – 86.
- Сайдуллаев З.Я, Эргашев Ф.Р., Рустамов С.У. «Свежие» повреждения внепеченочных желчных протоков (Обзор литературы) // Вопросы науки и образования. – Москва, 2020 №41 (125). - С. 104 - 141.
- Сайдуллаев З.Я, Эргашев Ф.Р., Рустамов С.У. Результаты хирургического лечения больных с повреждениями магистральных желчных протоков // Вопросы науки и образования. – Москва, 2020 №41 (125). - С. 126 - 154.
- Бабажанов А.С., Сайдуллаев З.Я., Вохидов Ж.Ж. Acute cholecystitis in elderly and senile patients // Вопросы науки и образования. - Москва, 2018 №24 (36). - С. 85-88.
Metama’lumot
- Identifikator
- REL-A-010756
- Nashr sanasi
- 2023-11-05
- Til
- o‘zbek
- Jurnal
- Research Focus International Scientific Journal
- Jild
- 2
- Son
- 10
- DOI
- 10.66073/researchfocus.v2i10.547
- ISSN
- 2181-3833 · 2181-3833
- Nashriyot
- LLC Ilm-fan va innovatsiyalar akademiyasi
- Sahifa
- 162–167
- Litsenziya
- Ushbu ilmiy ish CC BY 4.0 litsenziyasi asosida ochiq.
- Ko‘rishlar
- 42026-10-11 dan beri o‘lchanmoqda
- Metadata manbasi
- Research Focus International Scientific Journal
- Oxirgi yangilanish
- 2026-09-06