КИЧКИНА ИФЛОСЛАНИШДАН ТОЗАЛАШ ПАЙТИДА ШАҲАР ЮЗАЛАРИДА ТАъМИРЛАШ ПЛИТАЛАРИ ҲАРАКАТИ МОДЭЛЛАРИ
Maxmudov Azimjon1, Toxirjonova Muattar Rasuljon qizi22023
- 1Doktorant, Namangan muhandislik-texnologiya instituti
- 2Namangan davlat universiteti
JurnalResearch Focus International Scientific JournalJild 2Son 6Sahifa 67–72
Annotatsiya
Ушбу мақола кичик ифлосланишни олиб ташлаш учун тозалаш жараёнида шаҳар юзаларида таъмирлаш плиталарининг ҳаракатини назарий ўрганишга қаратилган. Хусусан, тадқиқот пахта хом ашёсидан майда аралашмаларни олиб ташлаш учун мўлжалланган тозалагичнинг тўр юзасида камар плиталарининг тебраниш хатти-ҳаракатларини ўрганади. Тадқиқот пахта жинсининг ҳосилдорлигини оширишга қаратилган назарий асосларни ишлаб чиқишни ҳам ўз ичига олади. Назарий тушунчалар график тасвирлар ва рақамлар билан қўллаб-қувватланиб, таклиф қилинган моделларни визуал тушунишни таъминлайди. Топилмалар шаҳар сиртини тозалаш соҳасидаги билимларнинг ривожланишига ҳисса қўшади ва шаҳар шароитида тозалаш жараёнини оптималлаштириш учун қимматли тушунчаларни беради.
Boshqa tillarda
ruschaМОДЕЛИ ДВИЖЕНИЯ РЕМОНТНЫХ ПЛИТ НА ГОРОДСКИХ ПОВЕРХНОСТЯХ ПРИ ОЧИСТКЕ ОТ МЕЛКИХ ЗАГРЯЗНЕНИЙ
Эта статья посвяўена теоретическому исследованию перемеўения ремонтнқх пластин по городским поверхностям в процессе очистки для удаления незначительнқх загрязнений. В частности, в исследовании изучается вибрационное поведение ленточнқх пластин на сетчатой поверхности очистителя, предназначенного для удаления мелких примесей из хлопка-сқрца. Исследование также включает в себя разработку теоретических основ, направленнқх на повқшение производительности хлопкоочистительнқх заводов. Теоретические концепции подкрепленқ графическими представлениями и рисунками, обеспечиваюўими визуальное понимание предлагаемқх моделей. Полученнқе результатқ способствуют расширению знаний в области очистки городских поверхностей и дают ценную информацию для оптимизации процесса очистки в городских условиях
inglizchaMODELS OF THE MOVEMENT OF REPAIR SLABS ON URBAN SURFACES DURING CLEANING FROM MINOR CONTAMINATION
This article is devoted to a theoretical study of the movement of repair slabs on urban surfaces during the cleaning process for removing minor contamination. In particular, the study examines the oscillatory behaviour of belt slabs on the mesh surface of a cleaner intended for removing fine impurities from raw cotton. The study also includes the development of theoretical foundations aimed at increasing the productivity of the cotton gin. The theoretical concepts are supported by graphic images and figures, providing a visual understanding of the proposed models. The findings contribute to the development of knowledge in the field of urban surface cleaning and provide valuable insights for optimizing the cleaning process in urban conditions.
Kalit so‘zlar
- тозалагич
- майда ифлосликлар
- майда ифлосликлардан тозалаш
- тўрли юза
- айишқоқ пластинка
- пахта
- пахта бўлаги
- пахта тозалаш
- пахта тозалаш унумдорлиги
- куч
- ампилитуда
- частота
- тола
- толали чигит
- моделлаштириш
To‘liq matn
Litsenziya: CC BY 4.0litsenziya matni
Matn PDF’dan ajratilgan va qayta formatlangan; asl nusxadan farq qilishi mumkin.
КИЧКИНА ИФЛОСЛАНИШДАН ТОЗАЛАШ ПАЙТИДА ШАҲАР ЮЗАЛАРИДА ТАъМИРЛАШ ПЛИТАЛАРИ ҲАРАКАТИ МОДЭЛЛАРИ Махмудов Азимжон докторант Наманган мухандислик технология институти Тохиржонова Муаттар Расулжон қизи Наманган давлат университети https://doi.org/10.5281/zenodo.8121984 Аннотация: Ушбу мақола кичик ифлосланишни олиб ташлаш учун тозалаш жараёнида шаҳар юзаларида таъмирлаш плиталарининг ҳаракатини назарий ўрганишга қаратилган. Хусусан, тадқиқот пахта хом ашёсидан майда аралашмаларни олиб ташлаш учун мўлжалланган тозалагичнинг тўр юзасида камар плиталарининг тебраниш хатти-ҳаракатларини ўрганади. Тадқиқот пахта жинсининг ҳосилдорлигини оширишга қаратилган назарий асосларни ишлаб чиқишни ҳам ўз ичига олади. Назарий тушунчалар график тасвирлар ва рақамлар билан қўллаб-қувватланиб, таклиф қилинган моделларни визуал тушунишни таъминлайди. Топилмалар шаҳар сиртини тозалаш соҳасидаги билимларнинг ривожланишига ҳисса қўшади ва шаҳар шароитида тозалаш жараёнини оптималлаштириш учун қимматли тушунчаларни беради.
Калит сўзлар: тозалагич, майда ифлосликлар, майда ифлосликлардан тозалаш, тўрли юза, айишқоқ пластинка, пахта, пахта бўлаги, пахта тозалаш, пахта тозалаш унумдорлиги, куч, ампилитуда, частота, тола, толали чигит, моделлаштириш.
МОДЕЛИ ПЕРЕМЕЎЕНИЯ РЕМОНТНОЙ ПЛИТҚ ПО ГОРОДСКИМ ПОВЕРХНОСТЯМ ПРИ ОЧИСТКЕ ОТ НЕЗНАЧИТЕЛЬНҚХ ЗАГРЯЗНЕНИЙ Аннотация: Эта статья посвяўена теоретическому исследованию перемеўения ремонтнқх пластин по городским поверхностям в процессе очистки для удаления незначительнқх загрязнений. В частности, в исследовании изучается вибрационное поведение ленточнқх пластин на сетчатой поверхности очистителя, предназначенного для удаления мелких примесей из хлопка-сқрца. Исследование также включает в себя разработку теоретических основ, направленнқх на повқшение производительности хлопкоочистительнқх заводов. Теоретические концепции подкрепленқ графическими представлениями и рисунками, обеспечиваюўими визуальное понимание предлагаемқх моделей. Полученнқе результатқ способствуют расширению знаний в области очистки городских поверхностей и дают ценную информацию для оптимизации процесса очистки в городских условиях.
Ключевые слова: очиститель, мелкие примеси, очистка от мелких примесей, сетчатая поверхность, ленточная пластина, хлопок, кусок хлопка, очистка хлопка, производительность очистки хлопка, моўность, амплитуда, частота, волокно, затравка волокна, моделирование.
MODELS OF REPAIR PLATE MOVEMENT ON CITY SURFACES DURING CLEANING FROM MINOR CONTAMINATION Abstract: This article focuses on the theoretical investigation of the movement of repair plates on city surfaces during the cleaning process to remove minor contamination. Specifically, the study examines the vibration behavior of the belt plates on the mesh surface of a purifier designed for removing fine impurities from raw cotton. The research also encompasses the development of theoretical foundations aimed at enhancing the productivity of cotton gins. The theoretical concepts are supported by graphical representations and figures, providing a visual understanding of the proposed models. The findings contribute to the advancement of knowledge in the field of city surface cleaning and provide valuable insights for optimizing the cleaning process in urban environments. Keywords: cleaner, small impurities, cleaning from small impurities, mesh surface, tape plate, cotton, piece of cotton, cotton cleaning, cotton cleaning performance, power, amplitude, frequency, fiber, fiber seeding, simulation. КИРИШ 1-расмда толали чигитларни сетка юзасида судралиш схемаси келтирилган. Ишлаш жараёнида пахта толали чигитлари (бўлаги) 2 тўрли юзада 3 қозиқли барабанлар билан судралади. Бунда толали чигитлар тўрли юзани тешикчаларига ўрнатилган қайишқоқ пластиналар 3 ўзаро таъсирида бўлади, 3 қайишқоқ пластиналар тебраниб пахта хомашёсидан ифлосликларни интенсив чиқишига ёрдам беради.[1] 2-расмда пахтани майда ифлосликлардан тозалагични чиқинди чиқувчи сеткасининг қайишқоқ пластинасини схемаси келтирилган. Пахта бўлакчасига
1-расм. Пахтани майда ифлосликлардан тазалагичда пахта бўлагини судраш зонаси келувчи кучнинг Fв вертикал таъсир этувчиси пластинкани вертикал йўналишда тебрантиради. [2] Fв = Fв + Fв1 ; Fв1 = Fв sin пл ; Fв = Fв21 + Fв22 (1)
бу ерда, Fв1, Fв2 - пахта толали чигитни уйғотувчи кучининг вертикал ва горизонтал ташкил этувчилари.
2-расм. а – қайишқоқ пластинани схемаси; б – пахта хом-ашёсини тозалаш зонасининг схемаси Толали чигитни қайишқоқ пластина билан таъсирини боғланишидаги тезлик Vл = (ср + 1 sin срt ) 2 R1 (hk + ) (2) Толали чигитни пластина билан ўзаро таъсиридаги куч Fë = mn 1 ñð 2 R1 (hk + ) cos ñðt (3)
бу ерда, h k - қозиқнинг баландлиги, - 4 қозиқ билан 3 пластина орсидаги бўшлиқ, 1 , ср - қозиқли барабаннинг ўртача ва амплитуда бурчак тезликларини қиймати Олинган (3) ифодадан кўриниб турибдики пахта бўлакчасининг массаси, айланиш частотаси, қозиқли барабаннинг радиуси ортишида бўлакчадаги уйғотувчи кучни тўрли юзанинг қайишқоқ пластинасига таъсир кучи чизиқли қонунияти ортиб борар экан 3- расм.[3] Турли режимларда 3 пластинанинг тебраниши турли амплитудада ва частотада бўлади. 3 пластинанинг тебраниши турли режимларда ҳар хил амплитудада ва частотада бўлиши мумкин. Пахта толали чигитларининг қайишқоқ пластинада судралишида Т даврли импульсив куч ва F0 амплитудада кучлар таъсирида (4а-расм) учта турдаги уйғотувчи кучни кўриб чиқамиз. Пахта тозалагичнинг иш унумдорлиги юқори бўлганда қайишқоқ пластиналарни уйғотувчи кучлари F0 ўртача амплитудада ўртача арифметик кутишда узлуксиз ва доимий бўлади (4б-расм). Пахтани майда ифлосликлардан тозалаш ишлаш даврида пахта бўлаклари қозиқли барабан билан даврий судралиши мумкин. Бунда қайишқоқ пластинага уйғотувчи куч таъсир қилади (4в-расм).
бу ерда, 1,2,3 - Fu = f (mл ) , 1-при ср = 50,24 c −1 ; 2-при ср = 57 ,5c −1 ; 3-при ср = 62,3c −1 4,5,6 - Fu = f ( Rл ) , 4-при mn = 0,2 г ; 5-при mn = 0,4 г ; 6-при mn = 0,6 г 3-расм. Пахтани (толали чигит) ифлосликларни чиқарувчи сеткаси билан таъсиридаги кучларни пахта массаси ва қозиқли барабан радиуси ва уни айланишлар частотасига қараб ўзгариши
а – пахтанинг якка толали чигитларини силжишида; б – пахта хом-ашёсини узлуксиз судралишида; в – пахта бўлакларини аниқ муддатда силжишида. 4-расм.Пахтани тўрли юзада ташишда қайишқоқ пластина билан таъсир кучи графиклари
Тўрли юзадаги қайишқоқ пластинани модуллаштиришда уни келтирилган бир массали система тарзида кўрамиз. Пластинани харакат тенгламаси қуйидаги кўринишда бўлади. d2y mn 2 + cy = F (t ) (4) dt с 3EJ 0 Белгилаймиз p0 = ; с= бу ерда l n -пластина узунлиги; Е-қайишқоқлик mn ln модули; J 0 -пластинканинг инерция моменти, mn - пластинканинг массаси. Пахта хом-ашёсини қайишқоқ пластинага даврий такрорланувчи импульси учун Лапласни қайта ташкил қилиш усулидан фойдаланиб (4) ни ечими қуйидаги кўринишда 1 sin p0T бўлади. y= cos p0 t + sin p0 t 2mn p0 1 − cos p0Tn Пахтани майда ифлосликлардан тозалагичнинг тўрли юзаси қайишқоқ пластинасининг тебраниш амплитудаси ва частотаси қуйидаги ифодалардан аниқланади. 1 sin p0T A= ; = arctg (5) m 2(1 − cos p T )2 1 − cos p 0 T n 0
Шундай тарзда тўрли юзани қайишқоқ пластинани тебранишлар масаласини ечиб юқори иш унумдорлик режимида ёки доимий куч таъсирида F (t ) = Q бошланғич шартлари х0 = 0; у 0 = 0 пахтадан келаётган қаршилик кучи бўлганда тебраниш қонуни қуйидагича бўлади. Q(1 − cos p0t ) dy Q sin p0t ) y= ; = (6) mn p02 dt mn p0 Қайишқоқ пластинага бир нечта толали чигитлар таъсир қилганда уйғотувчи кучни ўртача қиймати графиги учбурчакли характерга эга (4а-расм). Бунда, t1 ,t 2 -даврлар бўлакда бўлакчаларни жойлашишига ва бўлакни қайишқоқ пластина билан ўзаро таъсиридаги бурчагига боғлиқ ҳолда турлича бўлиши мумкин. Кўрилаётган t1 ва t 2 нисбатли варианти учун юқоридаги масалани ечиш вариантидан фойдаланиб қуйидагини оламиз.[4] F0 1 0 t t1 : y = 2 t − sin p0t ; (7) mn p0 t1 p0 F0 1 F0t2 1 t1 t t 2 : y = 2 t − sin p0t − (t − t1 ) − sin p0 (t − t1 ) (8) mn p0 t1 (t2 − t1 ) mn p0 t1 p0 p0 F0 1 F0t2 t2 t : y = 2 t − sin p0t − mn p0 t1 (t2 − t1 ) mn p0 t1 p0 1 F0 1 (t − t1 ) − sin p0 (t − t1 ) + (t − t2 ) − sin p0 (t − t2 ) (9) mn p0 (t2 − t1 ) p0 p0 Масалани сонли ечимини параметрларини қуйидаги хисоблаш қийматларида mn = 3.1 10 −2 кг, Q = 1.2 H ; po = 216 c −1 амалга оширилади. Q уйғотувчи кучни ошириш пахтани майда ифлосликлардан тозалагичнинг тўрли юзаси қайишқоқ пластинасини тебраниш амплитудасини ортишига олиб келади; олинган натижаларнинг тахлили mn = 2,0 10 −2 кг пластинанинг силжиши 4,2 10−3 м.гача, массаси mn = 3,5 10 −2 кг да 2,0 10 −3 м.гача камаяди, Q = 1,2 Н. дан Q = 2,0 Н гача ошганда mn = 2,0 10-2 кг да тебраниш амплитудаси 4,15 10−3 м.гача, mn = 3,5 10 −2 кг да амплитудаси 2,08 10−3 м.гача камаяди. Таъкидлаш керакки, қайишқоқ пластинанинг катта амплитудада тебраниши толаларни ва чигитларни шикастланишига, эркин толаларни хосил бўлишига, пластина билан қозиқлар орасидаги бўшлиқни камайишига олиб келади. Тажрибавий тадқиқотлар натижалари бўйича пластинани маъқул бўлган тебраниш амплитудаси (1,48 − 1,56) 10−3 м. амплитуда хисобланади. Бундан ташқари тозалагичнинг иш унумдорлиги 5,0 − 7,0 т/с бўлганда тўрли юзанинг қайишқоқ пластинани массасинининг қиймати (3,4 − 3,7) 10−2 кг. хисобланади. 5, а-расмда Q уйғотувчи кучни ўзгаришидаги қайишқоқ пластинани тебранишини характерловчи эгри чизиқлар келтирилган. Тозаланадиган пахтани уйғотувчи кучини ортишида пластинканинг тебраниш амплитудаси сезиларли даражада камаяди. Q = 0,8 Н да қайишқоқ пластинанинг тебраниш амплитудаси 0,63 10−3 м.га етади. Q = 2,0 Н да тебраниш амплитудаси 2,26 10−3 м.гача ошади.[5]
а б бу ерда, 1 Q=0,8; 2 Q=1,1 H, 3 Q=1,4 H, 4 Q=1,7 H, 5 Q=2,0 H. а –p0=181 c-1гача; б–p0=216 c-1гача; в –p0=243 c-1гача; 5-расм. Тўрли юзани қайишқоқ пластинасининг уйғотувчи кучга боғлиқ тебраниши Пластинани бикрлиги ошганда тебраниш амплитудаси камаяди, аммо қайишқоқ пластинани тебраниш частотаси ортади (5,б -расм). 6-расмда қайишқоқ пластинани тебраниш амплитудасини Q кучини ошишидаги график боғланиши келтирилган. Амплитудани пахтани уйғотувчи кучга боғлиқ ўзгариш характери интенсивлиги графиклардан кўриниб турибди. Бундан ташқари po нинг ортиши пластинанинг тебраниш амплитудасини камайишига олиб келади. po = 170 c −1 ва Q = 2.0 Н да пластинанинг тебраниш амплитудаси 2,36 10−3 м.га, po = 255 c −1 ва Q = 0,8 Н да пластинанинг тебраниш амплитудаси 0,46 10−3 м.гача камаяди. 7-расмда қайишқоқ пластинани унинг бикрлигига боғлиқ Q уйғотувчи кучни турли қийматларда тебраниш амплитудасини ўзгаришини график
1-p0=170 c-1; 2-p0=210 c-1; 3-p0=216 бу ерда, 1-Q=0,8; 2-Q=1,1 H, 3- -1 c ; Q=1,8 H, -1 -1 4-p0=227 c ; 5-p0=255 c ; 4-Q=2,0 H 6-расм. Тўрли юзани қайишқоқ 7-расм. Қайишқоқ пластинани пластинасини пахтани уйғотувчи бикрлигига боғлиқ тебраниш кучини ўзгаришига боғлиқ тебраниш амплитудасини ўзгаришининг график амплитудасининг график боғланиши боғланиши боғланишлари келтирилган. Олинган боғланишларни таҳлили тебраниш амплитудасини (1,48 1,56) 10−3 м.да тозалагичнинг иш унумдорлиги 5,0....7,0 т/с бўлганда бикрлик коэффициентини мақбул бўлган қиймати (1,35 1,8) 10−3 Н/м. хисобланади. ХУЛОСА Тавсия қилинадиган фаол қайишқоқ пластинали тўрли юзанинг конструкцияси пахтани қўшимча силкитишга имкон беради ва айниқса майда ифлосликларни ажралишини жадаллаштиради. Зарур бўлган тозалаш самарасини таъминлаш учун тўрли юзани қайишқоқ пластинасини геометрик ва бикрлик параметрларини асослаш мақсадга мувофиқдир Масалани ечимини сонли усулда ПЭВМ да стандарт дастурлардан фойдаланиб параметрларининг қуйидаги хисоблаш қийматларида mn = 3,1 10 −2 кг; M (Q) = 1,2 Н; c = 1,4 103 Н/м; b = 12,5 Нс/м; Q = (20 25) % M (Q) га нисбатан амалга оширилди.
Iqtiboslar dinamikasi
ReLibraryTekshirilgan Metodologiya
Adabiyotlar5 ta adabiyot
- Джамалова М.М. Исследования работқ шнекового очистителя // сборники научно-исследовательских работ ЦНИХПрома. № 8, 1960 г., 37-38 стр.
- Усманов Д.А. и др. Основнқе факторқ влияюўие на относительное движение летучки хлопка-сқрца по поверхности колка барабана // УзНИИНТИ «Хлопковая промқшленость» 1979 г., № 1 8-10 стр.
- Сафаев А.А. и др. Экспериментальное исследование ударного взаимодействия колков барабанов очистителя мелкого сора с хлопком-сқрцом // Реф. сб. Хлопковая промқшленность, 1982 г., № 4, 7-8 стр.
- Сафаев А.А. Повқшение интенсивности очистки хлопка-сқрца на очистителях мелкого сора // Реф. сб. Хлопковая промқшленность, 1984 г., № 4, 7-8 стр.
- Усманходжаев Х.Х., Самарходжаев Х.Х., Жураев А. A.C. № 514047 (СССР) Рқхлитель волокнистого материала // 1976 г., Бюлл. Изобр. № 18.
Metama’lumot
- Identifikator
- REL-A-010629
- Nashr sanasi
- 2023-07-05
- Til
- o‘zbek
- Jurnal
- Research Focus International Scientific Journal
- Jild
- 2
- Son
- 6
- DOI
- 10.66073/researchfocus.v2i6.264
- ISSN
- 2181-3833 · 2181-3833
- Nashriyot
- LLC Ilm-fan va innovatsiyalar akademiyasi
- Sahifa
- 67–72
- Litsenziya
- Ushbu ilmiy ish CC BY 4.0 litsenziyasi asosida ochiq.
- Ko‘rishlar
- 62026-10-10 dan beri o‘lchanmoqda
- Metadata manbasi
- Research Focus International Scientific Journal
- Oxirgi yangilanish
- 2026-09-06