Ochiq kirishMaqola
Zufarova Shakhnoza Alimdzhanovna, Eshdavlatov Ilkhom Eshniyozovich · Research Focus International Scientific Journal · 2024
Tadqiqotning maqsadi ginekologiyadagi jarrohlik aralashuvlarda bitishma kasalligi rivojlanishida o‘sma nekrozi omili α (TNFα) va matriks metalloproteinazalar (MMP-2 va MMP-9) darajasining rolini baholashdan iborat. Tadqiqot materiallari va usullari. Bitishma jarayonlari rivojlanishida prediktor sifatidagi rolini baholash maqsadida ginekologik operatsiyalardan keyin 60 nafar bemorda TNF-α va matriks metalloproteinazalar (MMP-2 va MMP-9) bo‘yicha kompleks qiyosiy immunologik tadqiqot o‘tkazildi; ulardan 30 nafar bemorda kichik chanoqda bitishma jarayoni aniqlangan (XKT-10 bo‘yicha N73.6; asosiy guruh), 30 nafar ayolda esa bitishma jarayoni kuzatilmagan (taqqoslash guruhi). Nazorat guruhini I sog‘liq guruhiga mansub 20 nafar ayol tashkil etdi. Natijalar. Asosiy guruh bemorlarining o‘rtacha yoshi 31,6±1,9 ni, taqqoslash guruhida 30,7±2,1 ni tashkil etdi (p>0,05). Ayollarning aksariyati faol reproduktiv yoshda edi – mos ravishda 20 (66,7) va 21 (70,0%) (p>0,05). Somatik anamnezni o‘rganishda asosiy guruh bemorlarida komorbidlikning statistik jihatdan ishonchli yuqori darajasi aniqlandi: ekstragenital patologiya taqqoslash guruhiga nisbatan 1,6 marta ko‘p qayd etildi (p=0,001). Mos ravishda 16,2% va 10% (p=0,048) holatda bir necha a‘zo va tizimlarning birgalikdagi zararlanishi kuzatildi. Ta‘kidlash joizki, kardiovaskulyar (arterial gipertenziya, venalarning surunkali kasalliklari) va endokrin tizim kasalliklarining (semizlik, giper- va gipotireoz) statistik jihatdan ishonchli yuqori solishtirma salmog‘i asosiy guruh bemorlarida taqqoslash guruhiga nisbatan 2,0 (p=0,038) marta ko‘p qayd etildi. Xulosalar. Matriks metalloproteinaza-2 va 9 darajasining oshishi aniqlandi, bu hujayradan tashqari matriksga buzuvchi ta‘sir ko‘rsatilishidan hamda fibroz to‘qimaning o‘sishi hisobiga bitishma jarayoni rivojlanishi uchun sharoit yaratilishidan dalolat beradi. Ginekologik operatsiyalardan keyin bitishma jarayonlari rivojlanishi xavfini aniqlashda MMP-2 >400 pg/ml va MMP-9 >350 pg/ml darajalari diapazoni belgilandi. Ginekologik jarrohlik aralashuvlarni boshdan kechirgan ayollarda bitishma jarayoni rivojlanishida TNF-α ning yuqori ko‘rsatkichlari bilan patogenetik bog‘liqlik isbotlandi, bitishma kasalligi rivojlanishida 45 pg/ml dan yuqori diapazondagi prediktor miqdori aniqlandi.