<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD with MathML3 v1.3 20210610//EN" "JATS-journalpublishing1-3-mathml3.dtd">
<article xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:ali="http://www.niso.org/schemas/ali/1.0/" article-type="research-article" dtd-version="1.3" xml:lang="uz">
  <front>
    <journal-meta>
      <journal-id journal-id-type="publisher-id">uzbekhydroenergetics</journal-id>
      <journal-title-group>
        <journal-title>“O‘ZBEKGIDROENERGETIKA” ilmiy-texnik jurnal</journal-title>
        <abbrev-journal-title abbrev-type="publisher">O‘zbekgidroenergetika</abbrev-journal-title>
      </journal-title-group>
      <issn pub-type="ppub" publication-format="print">3060-4672</issn>
      <publisher>
        <publisher-name>O‘zbekgidroenergetika</publisher-name>
      </publisher>
    </journal-meta>
    <article-meta>
      <article-id pub-id-type="doi">10.5281/zenodo.16961699</article-id>
      <article-id pub-id-type="other" assigning-authority="relibrary.uz">REL-A-014112</article-id>
      <title-group>
        <article-title xml:lang="uz">ЭЛЕКТР ЭНЕРГЕТИКА ТИЗИМЛАРИ ҲОЛАТЛАРИНИ ОПЕРАТИВ БОШҚАРИШ МАҚСАДЛАРИДА КОМПЛЕКС ОПТИМАЛЛАШТИРИШДА СУНЪИЙ НЕЙРОН ТАРМОҚ ПАРАМЕТРЛАРИНИ ТАНЛАШ</article-title>
        <trans-title-group xml:lang="en">
          <trans-title>SELECTION OF ARTIFICIAL NEURAL NETWORK PARAMETERS IN COMPLEX OPTIMIZATION FOR OPERATIONAL CONTROL OF POWER SYSTEMS</trans-title>
        </trans-title-group>
        <trans-title-group xml:lang="ru">
          <trans-title>ВЫБОР ПАРАМЕТРОВ ИСКУССТВЕННОЙ НЕЙРОННОЙ СЕТИ ПРИ КОМПЛЕКСНОЙ ОПТИМИЗАЦИИ ДЛЯ ОПЕРАТИВНОГО УПРАВЛЕНИЯ ЭНЕРГОСИСТЕМАМИ</trans-title>
        </trans-title-group>
      </title-group>
      <contrib-group content-type="author">
        <contrib contrib-type="author">
          <string-name>Алишер ШАНАЗАРОВ</string-name>
        </contrib>
      </contrib-group>
      <pub-date publication-format="electronic" date-type="pub" iso-8601-date="2025-09-10">
        <day>10</day>
        <month>09</month>
        <year>2025</year>
      </pub-date>
      <pub-date date-type="collection">
        <year>2025</year>
      </pub-date>
      <volume>7</volume>
      <issue>2</issue>
      <fpage>52</fpage>
      <lpage>61</lpage>
      <permissions>
        <license xlink:href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0">
          <ali:license_ref>https://creativecommons.org/licenses/by/4.0</ali:license_ref>
        </license>
      </permissions>
      <self-uri xlink:href="https://relibrary.uz/REL-A-014112/"/>
      <abstract xml:lang="uz">
        <p>Ушбу мақолада электр энергетика тизимларининг ҳолатлариниоператив бошқариш мақсадида комплекс оптималлаштириш усули сифатидасунъий нейрон тармоқ (СНТ) параметрларини танлаш ва оптималлаштиришжараёнлари кўриб чиқилди. Тадқиқотнинг асосий мақсади — электр энергетикатизимининг динамик ўзгариш шароитларида ишлаш самарадорлигини ошириш,барқарорлашган ҳолатни ва ишончлиликни таъминлашдан иборатдир. Бумақсадга эришиш учун СНТ моделларининг структураси, ўрганиш алгоритмларива гипер параметрларини танлаш усуллари таҳлил қилинди. Эксперименталмоделлаштириш ва симуляция натижалари асосида оптимал параметрларкомбинацияси аниқланди, бу эса тизимнинг тезкор ва аниқ ечимлар қабул қилишқобилияти сезиларли даражада яхшиланишини кўрсатди. Тадқиқот натижалариэлектр энергетика тизимларининг ҳолат параметрларини оптималлаштиришдасунъий нейрон тармоқларидан самарали фойдаланиш имкониятлариникенгайтиришга қаратилган ёндашувларни тақдим этади.</p>
      </abstract>
      <trans-abstract xml:lang="en">
        <p>This article considers the processes ofselecting and optimizing artifcial neural network(ANN) parameters as a complex optimizationmethod for operational control of power systemstates. The main goal of the study is to increasethe effciency of the power system in conditionsof dynamic changes, ensure its stability andreliability. To achieve this goal, the structure ofANN models, learning algorithms, and methodsfor selecting hyperparameters were analyze</p>
        <p>Based on the results of experimental modelingand simulation, an optimal combination ofparameters was determined, which signifcantlyimproved the system›s ability to make quick andaccurate decisions. The results of the study provideapproaches aimed at expanding the possibilitiesof effective use of ANNs in optimizing the stateparameters of power systems</p>
      </trans-abstract>
      <trans-abstract xml:lang="ru">
        <p>В данной статье рассматриваютсяпроцессы выбора и оптимизации параметровискусственных нейронных сетей (ИНС) каккомплексного метода оптимизации для оперативного управления состояниями энергосистем.Основной целью исследования являетсяповышение эффективности работы энергосистемы в условиях динамических изменений,обеспечение ее устойчивости и надежности</p>
        <p>Для достижения этой цели были проанализированы структура моделей ИНС, алгоритмыобучения и методы выбора гиперпараметров.На основе результатов экспериментальногомоделирования и имитационного моделирования определено оптимальное сочетание параметров, что существенно улучшило способностьсистемы принимать быстрые и точные решения. Результаты исследования дают подходы,направленные на расширение возможностей эффективного использования ИНС приоптимизации параметров состояния энергосистем.</p>
      </trans-abstract>
      <kwd-group xml:lang="uz">
        <kwd>электр энергетика тизимлари</kwd>
        <kwd>оператив бошқариш</kwd>
        <kwd>сунъий нейрон тармоқ</kwd>
        <kwd>параметрларни оптималлаштириш</kwd>
        <kwd>комплекс оптималлаштириш</kwd>
        <kwd>гипер параметр</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="en">
        <kwd>power systems</kwd>
        <kwd>operational control</kwd>
        <kwd>artifcial neural network</kwd>
        <kwd>parameter optimization</kwd>
        <kwd>complex optimization</kwd>
        <kwd>hyper parameter</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="ru">
        <kwd>энергосистемы</kwd>
        <kwd>оперативное управление</kwd>
        <kwd>искусственная нейронная сеть</kwd>
        <kwd>оптимизация параметров</kwd>
        <kwd>комплексная оптимизация</kwd>
        <kwd>гиперпараметр</kwd>
      </kwd-group>
    </article-meta>
  </front>
</article>
