<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD with MathML3 v1.3 20210610//EN" "JATS-journalpublishing1-3-mathml3.dtd">
<article xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:ali="http://www.niso.org/schemas/ali/1.0/" article-type="research-article" dtd-version="1.3" xml:lang="ru">
  <front>
    <journal-meta>
      <journal-id journal-id-type="publisher-id">research-focus</journal-id>
      <journal-title-group>
        <journal-title>Research Focus International Scientific Journal</journal-title>
        <abbrev-journal-title abbrev-type="publisher">Research Focus</abbrev-journal-title>
      </journal-title-group>
      <issn pub-type="epub" publication-format="electronic">2181-3833</issn>
      <publisher>
        <publisher-name>Ilm-fan va innovatsiyalar akademiyasi</publisher-name>
      </publisher>
    </journal-meta>
    <article-meta>
      <article-id pub-id-type="doi">10.66073/researchfocus.v2i1.2900</article-id>
      <article-id pub-id-type="other" assigning-authority="relibrary.uz">REL-A-013836</article-id>
      <title-group>
        <article-title xml:lang="ru">КАДАСТРОВАЯ СТОИМОСТЬ КАК ИНСТРУМЕНТ МОНИТОРИНГА РЫНОЧНОЙ СТОИМОСТИ НЕДВИЖИМОСТИ. ПОСТРОЕНИЕ МАТЕМАТИЧЕСКОЙ МОДЕЛИ ОЦЕНКИ РЫНОЧНОЙ СТОИМОСТИ ОБЪЕКТОВ НЕДВИЖИМОСТИ</article-title>
        <trans-title-group xml:lang="en">
          <trans-title>CADASTRAL VALUE AS A TOOL FOR MONITORING THE MARKET VALUE OF REAL ESTATE. CONSTRUCTION OF A MATHEMATICAL MODEL FOR ESTIMATING THE MARKET VALUE OF REAL ESTATE OBJECTS</trans-title>
        </trans-title-group>
        <trans-title-group xml:lang="uz">
          <trans-title>KADASTR QIYMATI KO‘CHMAS MULKNING BOZOR QIYMATINI MONITORING QILISH VOSITASI SIFATIDA. KO‘CHMAS MULK OBYEKTLARINING BOZOR QIYMATINI BAHOLASHNING MATEMATIK MODELINI QURISH</trans-title>
        </trans-title-group>
      </title-group>
      <contrib-group content-type="author">
        <contrib contrib-type="author">
          <string-name>О.С.Абдисаматов</string-name>
          <aff>Национальный исследовательский университет &quot;Ташкентский институт инженеров ирригации и механизации сельского хозяйства&quot;</aff>
        </contrib>
      </contrib-group>
      <pub-date publication-format="electronic" date-type="pub" iso-8601-date="2023-02-05">
        <day>05</day>
        <month>02</month>
        <year>2023</year>
      </pub-date>
      <pub-date date-type="collection">
        <year>2023</year>
      </pub-date>
      <volume>2</volume>
      <issue>1</issue>
      <fpage>495</fpage>
      <lpage>502</lpage>
      <permissions>
        <license xlink:href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0">
          <ali:license_ref>https://creativecommons.org/licenses/by/4.0</ali:license_ref>
          <license-p>Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.</license-p>
        </license>
      </permissions>
      <self-uri xlink:href="https://relibrary.uz/REL-A-013836/"/>
      <abstract xml:lang="ru">
        <p>В теории и практике оценки объектов недвижимости, а также в ходе аналитических исследований при изучении динамики рынков недвижимости возникает проблема отслеживания изменений рыночных цен. Кажущаяся простота этой задачи приводит к тому, что в повседневной действительности как участники рынка, так и професси-ональные аналитики довольствуются наблюдениями за средними ценами. Однако в условиях современного информационного потока при наличии большого количества специальных программных средств, обширного статистического материала могут быть применены более глубокие методы исследований, недоступные ранее по очевидным причинам. Цель исследования-изучение больших массивов текущих рыночных данных об объектах недвижимости и сопоставление их с кадастровой стоимостью (определенной в соответствии с российским законодательством как рыночной на установленную дату). Возникают задачи, связанные с изучением многомерных распределений рыночных цень и кадастровых стоимостей. Основной проблемой при изучении динамики рыночных цен объектов недвижимости является невозможность отследить изменение цены для каждого объекта, так как они постоянно выставляются на продажу и снимаются с нее. Выполненная в Узбекистане в 2021 г. работа по установлению кадастровой стоимости объектов недвижимости (как рыночной на дату оценки) открывает возможность изучения двумерных распределений текущих рыночных и кадастровых цен, оценки динамических характеристик рынка, динамики изменения рыночной стоимости для любых объектов недвижимости, в том числе для тех, которых не оказалось в выборках наблюдений ни в базовом периоде, ни в периоде сравнения. Основным результатом статьи является разработка метода, позволяющего оценивать рыночную стоимость объектов недвижимости в режиме реального времени по мере поступления новых рыночных данных путем их сравнения с установленной ранее кадастровой стоимостью.</p>
      </abstract>
      <trans-abstract xml:lang="en">
        <p>In the theory and practice of real estate appraisal, as well as in the course of analytical research when studying the dynamics of real estate markets, the problem of tracking changes in market prices arises. The apparent simplicity of this task leads to the fact that in everyday reality, both market participants and professional analysts are content with observing average prices. However, in the conditions of the modern information flow, in the presence of a large number of special software tools, extensive statistical material, deeper research methods that were previously inaccessible for obvious reasons can be applied. The purpose of the study is to study large amounts of current market data on real estate and compare them with the cadastral value (defined in accordance with Russian law as a market value on a set date). There are problems related to the study of multidimensional distributions of market prices and cadastral values. The main problem in studying the dynamics of the market prices of real estate objects is the inability to track the price change for each object, since they are constantly put up for sale and removed from it. The work carried out in Uzbekistan in 2021 to establish the cadastral value of real estate (as market value at the date of valuation) opens up the possibility of studying two-dimensional distributions of current market and cadastral prices, assessing the dynamic characteristics of the market, the dynamics of changes in market value for any real estate, including those that did not appear in the observation samples either in the base period or in the comparison period. The main result of the article is the development of a method that allows assessing the market value of real estate in real time as new market data becomes available by comparing them with the previously established cadastral value.</p>
      </trans-abstract>
      <trans-abstract xml:lang="uz">
        <p>Ko‘chmas mulk obyektlarini baholash nazariyasi va amaliyotida, shuningdek, ko‘chmas mulk bozorlari dinamikasini o‘rganishda olib boriladigan analitik tadqiqotlar jarayonida bozor narxlaridagi o‘zgarishlarni kuzatib borish muammosi yuzaga keladi. Ushbu vazifaning zohiriy soddaligi kundalik voqelikda bozor ishtirokchilari ham, professional tahlilchilar ham o‘rtacha narxlarni kuzatish bilan kifoyalanishlariga olib keladi. Biroq zamonaviy axborot oqimi sharoitida, ko‘p sonli maxsus dasturiy vositalar va keng statistik material mavjud bo‘lganda, ilgari ayon sabablarga ko‘ra imkonsiz bo‘lgan chuqurroq tadqiqot usullarini qo‘llash mumkin. Tadqiqotning maqsadi – ko‘chmas mulk obyektlari to‘g‘risidagi joriy bozor ma‘lumotlarining katta massivlarini o‘rganish va ularni kadastr qiymati (Rossiya qonunchiligiga muvofiq belgilangan sanadagi bozor qiymati sifatida aniqlangan) bilan taqqoslash. Bozor narxlari va kadastr qiymatlarining ko‘p o‘lchovli taqsimotlarini o‘rganish bilan bog‘liq vazifalar yuzaga keladi. Ko‘chmas mulk obyektlari bozor narxlari dinamikasini o‘rganishdagi asosiy muammo – har bir obyekt uchun narx o‘zgarishini kuzatib borishning imkonsizligi, chunki ular doimiy ravishda sotuvga qo‘yiladi va sotuvdan olinadi. O‘zbekistonda 2021-yilda ko‘chmas mulk obyektlarining kadastr qiymatini (baholash sanasidagi bozor qiymati sifatida) belgilash bo‘yicha bajarilgan ish joriy bozor va kadastr narxlarining ikki o‘lchovli taqsimotlarini o‘rganish, bozorning dinamik tavsiflarini, har qanday ko‘chmas mulk obyektlari, shu jumladan na bazaviy davrda, na taqqoslash davrida kuzatuv tanlanmalariga tushmagan obyektlar uchun ham bozor qiymati o‘zgarishi dinamikasini baholash imkoniyatini ochadi. Maqolaning asosiy natijasi – yangi bozor ma‘lumotlari kelib tushishiga qarab, ularni ilgari belgilangan kadastr qiymati bilan taqqoslash orqali ko‘chmas mulk obyektlarining bozor qiymatini real vaqt rejimida baholash imkonini beruvchi usulni ishlab chiqishdir.</p>
      </trans-abstract>
      <kwd-group xml:lang="ru">
        <kwd>оценка</kwd>
        <kwd>объект</kwd>
        <kwd>недвижимости</kwd>
        <kwd>аналитик</kwd>
        <kwd>исследований</kwd>
        <kwd>динамика</kwd>
        <kwd>рынок</kwd>
        <kwd>недвижимость</kwd>
        <kwd>проблема</kwd>
        <kwd>отслеживания</kwd>
        <kwd>цена</kwd>
        <kwd>задачи</kwd>
        <kwd>повседневной</kwd>
        <kwd>действительность</kwd>
        <kwd>професси-ональные аналитики</kwd>
        <kwd>наблюдения</kwd>
        <kwd>средной</kwd>
        <kwd>современний</kwd>
        <kwd>информации</kwd>
        <kwd>поток</kwd>
        <kwd>количества</kwd>
        <kwd>специальность программа</kwd>
        <kwd>средства</kwd>
        <kwd>обширной</kwd>
        <kwd>статистика материал</kwd>
        <kwd>глубокие</kwd>
        <kwd>методы</kwd>
        <kwd>недоступные</kwd>
        <kwd>ранее</kwd>
        <kwd>массив</kwd>
        <kwd>кадастр</kwd>
        <kwd>стоимость</kwd>
        <kwd>законодательства</kwd>
        <kwd>установленной</kwd>
        <kwd>задача</kwd>
        <kwd>связь многомерных</kwd>
        <kwd>распределенной</kwd>
        <kwd>рыночных</kwd>
        <kwd>Рыночная стоимость недвижимости</kwd>
        <kwd>кадастровая стоимость</kwd>
        <kwd>двумерное совместное нормальное распределение</kwd>
        <kwd>многомерный статистический анализ</kwd>
        <kwd>в оценке недвижимости</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="en">
        <kwd>valuation</kwd>
        <kwd>object</kwd>
        <kwd>real estate</kwd>
        <kwd>analyst</kwd>
        <kwd>research</kwd>
        <kwd>dynamics</kwd>
        <kwd>market</kwd>
        <kwd>problem</kwd>
        <kwd>tracking</kwd>
        <kwd>price</kwd>
        <kwd>tasks</kwd>
        <kwd>everyday</kwd>
        <kwd>reality</kwd>
        <kwd>professional analytics</kwd>
        <kwd>observations</kwd>
        <kwd>average</kwd>
        <kwd>modern</kwd>
        <kwd>information</kwd>
        <kwd>flow</kwd>
        <kwd>quantity</kwd>
        <kwd>specialty program</kwd>
        <kwd>means</kwd>
        <kwd>extensive</kwd>
        <kwd>statistics material</kwd>
        <kwd>in-depth</kwd>
        <kwd>methods</kwd>
        <kwd>unavailable</kwd>
        <kwd>previously</kwd>
        <kwd>array</kwd>
        <kwd>cadastre</kwd>
        <kwd>cost</kwd>
        <kwd>legislation</kwd>
        <kwd>established</kwd>
        <kwd>task</kwd>
        <kwd>multidimensional</kwd>
        <kwd>distributed</kwd>
        <kwd>Market value of real estate</kwd>
        <kwd>cadastral value</kwd>
        <kwd>two-dimensional joint normal distribution</kwd>
        <kwd>multidimensional statistical analysis</kwd>
        <kwd>in real estate valuation</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="uz">
        <kwd>baholash</kwd>
        <kwd>obyekt</kwd>
        <kwd>ko‘chmas mulk</kwd>
        <kwd>tahlilchi</kwd>
        <kwd>tadqiqotlar</kwd>
        <kwd>dinamika</kwd>
        <kwd>bozor</kwd>
        <kwd>muammo</kwd>
        <kwd>kuzatib borish</kwd>
        <kwd>narx</kwd>
        <kwd>vazifalar</kwd>
        <kwd>kundalik</kwd>
        <kwd>voqelik</kwd>
        <kwd>professional tahlilchilar</kwd>
        <kwd>kuzatuvlar</kwd>
        <kwd>o‘rtacha</kwd>
        <kwd>zamonaviy</kwd>
        <kwd>axborot</kwd>
        <kwd>oqim</kwd>
        <kwd>miqdor</kwd>
        <kwd>mutaxassislik dasturi</kwd>
        <kwd>vositalar</kwd>
        <kwd>keng</kwd>
        <kwd>statistika materiali</kwd>
        <kwd>chuqur</kwd>
        <kwd>usullar</kwd>
        <kwd>imkonsiz</kwd>
        <kwd>ilgari</kwd>
        <kwd>massiv</kwd>
        <kwd>kadastr</kwd>
        <kwd>qiymat</kwd>
        <kwd>qonunchilik</kwd>
        <kwd>belgilangan</kwd>
        <kwd>vazifa</kwd>
        <kwd>ko‘p o‘lchovli bog‘liqlik</kwd>
        <kwd>taqsimlangan</kwd>
        <kwd>Ko‘chmas mulkning bozor qiymati</kwd>
        <kwd>kadastr qiymati</kwd>
        <kwd>ikki o‘lchovli birgalikdagi normal taqsimot</kwd>
        <kwd>ko‘p o‘lchovli statistik tahlil</kwd>
        <kwd>ko‘chmas mulkni baholashda</kwd>
      </kwd-group>
    </article-meta>
  </front>
  <back>
    <ref-list>
      <ref id="r1">
        <label>1</label>
        <mixed-citation>Ўзбекистон Республикасининг Конституцияси. Т. Ўзбекистон, 1992</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r2">
        <label>2</label>
        <mixed-citation>Ўзбекистон Республикасининг Ер кодекси. Ўзбекистон Республикасининг янги қонунлари. 19-жилд. Т.: Адолат, 1998</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r3">
        <label>3</label>
        <mixed-citation>Ўзбекистон Республикасининг қонуни. «Фермер хўжалиги тўғрисида. Қишлоқ хўж��лигида ислоҳотларни чуқурлаштиришга доир қонун ва меъёрий хужжатлар тўплами. 1-жилд. Т.: Қишлоқ ва сув хўжалиги вазирлиги, «Шарқ», 1998</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r4">
        <label>4</label>
        <mixed-citation>Ўзбекистон Республикасининг қонуни. «Давлат ер кадастри тўғрисида. Ўзбекистон Республикасининг янги қонунлари. 19-жилд. Т.: Адолат, 1998</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r5">
        <label>5</label>
        <mixed-citation>Ўзбекистон Республикасининг қонуни. «Давлат кадастрлари тўғрисида». Т. Ўзбекистон, 2001</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r6">
        <label>6</label>
        <mixed-citation>Указ Президента Республики Узбекистан от 24 июля 2006 г. №УП –3780 «О приватизации земельных участков, занятых зданиями и сооружениями Юридических лиц и граждан. Т.:2006</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r7">
        <label>7</label>
        <mixed-citation>Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 1996 йил 17 июлдаги 255 – сонли қарори «Ўзбекситон Республикасида давлат кадастрларининг ягона тизимини яратиш бўйича Низомни тасдиқлаш тўғрисида». Т.:, 1996</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r8">
        <label>8</label>
        <mixed-citation>Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 1998 йил 31 декабрдаги 543 – сонли қарори «Ўзбекситон Республикасида давлат кадастрларини юритиш тўғрисида». Т.:,</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r9">
        <label>9</label>
        <mixed-citation>Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2001 йил 21 декабрдаги 492 – сонли қарори «Ўзбекситон Республикаси ҳудудларини кадастр бўйича бўлиш ҳамда ер участкалари, бинолар ва иншоотларнинг кадастр рақамларини шакллантириш тартиби тўғрисидаги изомни тасдиқлаш ҳақида». Т.:, 2001</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r10">
        <label>10</label>
        <mixed-citation>Каримов И.А. Ўзбекистон иқтисодий ислоҳотларни чуқурлаштиришга йўлида. Т.: Ўзбекистон,1995</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r11">
        <label>11</label>
        <mixed-citation>Каримов И.А. Иқтисодиётни эркинлаштириш, ресурслардан тежамкорлик билан фойдаланиш - бош йўлимиз. «Хавфсизлик ва тинчлик учун курашмоқ керак». Т. Ўзбекистон, 2002</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r12">
        <label>12</label>
        <mixed-citation>Ўзбекистон Республикаси корхона ва ташкилотларидаги қишлоқ хўжалик ерларида қишлоқ хўжалик экинлари ва ер турлари майдонларини инструментал ўлчови бўйича кўрсатмаси. Т.: Ер ресурслари давлат қўмитаси, 2001.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r13">
        <label>13</label>
        <mixed-citation>Туман (шаҳар) ер кадастри китобини юритиш бўйича кўрсатма. РҲ-13-02-00. Т.: Ер ресурслари давлат қўмитаси, 2000</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r14">
        <label>14</label>
        <mixed-citation>Modeling of heat exchange processes in the Metanetka bioenergy plant for individual use Sharipov, L.A., Imomov, S.J., Majitov, J.A., ...Pulatova, F., Abdisamatov, O.S. IOP Conference Series: Earth and Environmental Science, 2020, 614(1), 012035</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r15">
        <label>15</label>
        <mixed-citation>Transfer equation for the strain rate tensor and description of an incompressible dispersed mixture (incompressible fluid) by a system of equations of dynamic type Yuldashov, A., Abdisamatov, O., Abdullaev, B., Dustova, S. E3S Web of Conferences, 2021, 264, 03025</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r16">
        <label>16</label>
        <mixed-citation>Numerical solution of nonlinear integro-differential equations Shodmonova, G., Islomov, U., Abdisamatov, O., ...Kholiyorov, U., Khamraeva, S. IOP Conference Series: Materials Science and Engineering, 2020, 896(1), 012117</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r17">
        <label>17</label>
        <mixed-citation>Optimization of agricultural lands in land equipment projects Khаmidov, F.R., Imomov, S.J., Abdisamatov, O.S., ...Ibragimova, G.Kh., Kurbonova, K.I. Journal of Critical Reviews, 2020, 7(11), pp. 1021–1023</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r18">
        <label>18</label>
        <mixed-citation>Ердан фойдаланишни диверсификатциялаш шароитида дегредация ҳолатидаги суғориладиган ерларни тиклаш ва фойдаланишга киритиш. Y Usmanov, O Abdisamatov - Science and innovation, 2022 - cyberleninka.ru</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r19">
        <label>19</label>
        <mixed-citation>Русаков О. В., Ласкин М. Б., Джаксумбаева О. И. (2016b) Оценка показателей рынка недвижимости по статистическим данным на основе многомерного логарифмически нормального закона. Экономический журнал Высшей школы экономики. № 2. С. 268–284.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r20">
        <label>20</label>
        <mixed-citation>Aitchinson J., Brown J. A. C. (1963) The Lognormal distribution with special references to its uses in economics. Cambridge, Cambridge University Press.176 p</mixed-citation>
      </ref>
    </ref-list>
  </back>
</article>
