<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD with MathML3 v1.3 20210610//EN" "JATS-journalpublishing1-3-mathml3.dtd">
<article xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:ali="http://www.niso.org/schemas/ali/1.0/" article-type="research-article" dtd-version="1.3" xml:lang="uz">
  <front>
    <journal-meta>
      <journal-id journal-id-type="publisher-id">research-focus</journal-id>
      <journal-title-group>
        <journal-title>Research Focus International Scientific Journal</journal-title>
        <abbrev-journal-title abbrev-type="publisher">Research Focus</abbrev-journal-title>
      </journal-title-group>
      <issn pub-type="epub" publication-format="electronic">2181-3833</issn>
      <publisher>
        <publisher-name>Ilm-fan va innovatsiyalar akademiyasi</publisher-name>
      </publisher>
    </journal-meta>
    <article-meta>
      <article-id pub-id-type="doi">10.66073/refocus.v5i8.0820</article-id>
      <article-id pub-id-type="other" assigning-authority="relibrary.uz">REL-A-013575</article-id>
      <article-categories>
        <subj-group subj-group-type="oak">
          <subject>16.00.00</subject>
        </subj-group>
      </article-categories>
      <title-group>
        <article-title xml:lang="uz">Karpsimon baliqlar lerneozining tarqalishi, etiologiyasi, patogenezi, davolash va oldini olish tadbirlari</article-title>
        <trans-title-group xml:lang="en">
          <trans-title>Distribution, etiology, pathogenesis, treatment and prevention of lernaeosis in cyprinid fish</trans-title>
        </trans-title-group>
        <trans-title-group xml:lang="ru">
          <trans-title>Распространение, этиология, патогенез, лечение и профилактика лернеоза карповых рыб</trans-title>
        </trans-title-group>
      </title-group>
      <contrib-group content-type="author">
        <contrib contrib-type="author">
          <name>
            <surname>SULAYMANOVA</surname>
            <given-names>Nafisa Abdimuminovna</given-names>
          </name>
          <aff>Veterinariya ilmiy-tadqiqot instituti, Samarqand, O‘zbekiston</aff>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <name>
            <surname>BALIYEV</surname>
            <given-names>Shavkat Kuchkarovich</given-names>
          </name>
          <aff>Veterinariya ilmiy-tadqiqot instituti, Samarqand, O‘zbekiston</aff>
        </contrib>
      </contrib-group>
      <pub-date publication-format="electronic" date-type="pub" iso-8601-date="2026-09-05">
        <day>05</day>
        <month>09</month>
        <year>2026</year>
      </pub-date>
      <pub-date date-type="collection">
        <year>2026</year>
      </pub-date>
      <volume>5</volume>
      <issue>8</issue>
      <fpage>108</fpage>
      <lpage>114</lpage>
      <permissions>
        <license xlink:href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0">
          <ali:license_ref>https://creativecommons.org/licenses/by/4.0</ali:license_ref>
          <license-p>Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 International litsenziyasi asosida litsenziyalangan.</license-p>
        </license>
      </permissions>
      <self-uri xlink:href="https://relibrary.uz/REL-A-013575/"/>
      <abstract xml:lang="uz">
        <p>Ushbu maqolada karpsimon baliqlarda lerneoz kasalligining tarqalishi, etiologiyasi, patogenezi, klinik belgilari, diagnostikasi, davolash va oldini olish tadbirlari yoritilgan. Lerneoz chuchuk suv baliqlarida keng uchraydigan invazion kasallik bo‘lib, uning qo‘zg‘atuvchisi Lernaea spp. parazit qisqichbaqasimonlari hisoblanadi. Parazit baliq terisi, mushaklari va jabralariga yopishib, mexanik shikastlanishlar, yallig‘lanish jarayonlari, ikkilamchi bakterial va zamburug‘li infeksiyalar rivojlanishiga sabab bo‘ladi. Natijada baliqlarning o‘sishi sekinlashadi, oziqlanish faolligi pasayadi, immuniteti susayadi hamda xo‘jaliklarga sezilarli iqtisodiy zarar yetkaziladi. Tadqiqot davomida lerneoz bilan zararlangan karpsimon baliqlarda kompleks davolash usuli qo‘llanildi. Davolash maqsadida Emikon va Antibak-100 preparatlari qo‘shilgan maxsus yemlardan foydalanildi. Ushbu preparatlar baliqlarning umumiy fiziologik holatini yaxshilash, ikkilamchi bakterial infeksiyalarni bartaraf etish hamda shikastlangan to‘qimalarning tiklanishini tezlashtirishga xizmat qildi. Davolash natijasida baliqlar tanasida lernealar aniqlanmadi, qizarish, jarohatlar va ikkilamchi infektsiya belgilari kuzatilmadi. Baliqlarning oziqlanish faolligi va harakati faolashgani kuzatildi. Lerneozning oldini olishda suv havzalarining sanitariya-gigiyena holatini yaxshilash, gidrobiologik nazoratni kuchaytirish, yangi keltirilgan baliqlarni karantinda saqlash, muntazam parazitologik monitoring o‘tkazish hamda profilaktik veterinariya tadbirlarini amalga oshirish muhim ahamiyatga ega. Olingan natijalar akvakultura xo‘jaliklarida lerneozga qarshi samarali kurashish va baliq mahsuldorligini oshirish uchun ilmiy-amaliy asos bo‘lib xizmat qiladi.</p>
      </abstract>
      <trans-abstract xml:lang="en">
        <p>This article describes the prevalence, etiology, pathogenesis, clinical signs, diagnosis, treatment, and preventive measures of lerneosis in cyprinid fish. Lerneosis is a widespread parasitic disease of freshwater fish caused by parasitic crustaceans of the genus Lernaea. The parasite attaches to the skin, muscles, and gills of fish, causing mechanical tissue damage, inflammatory processes, and the development of secondary bacterial and fungal infections. As a result, fish growth is reduced, feeding activity decreases, immunity is weakened, and significant economic losses may occur in aquaculture farms. During the study, a comprehensive treatment approach was applied to cyprinid fish infected with lerneosis. For therapeutic purposes, special feed supplemented with Emikon and Antibak-100 preparations was used. These preparations contributed to improving the general physiological condition of the fish, eliminating secondary bacterial infections, and accelerating the regeneration of damaged tissues. Following treatment, no Lernaea parasites were detected on the fish body, and signs of redness, wounds, or secondary infection were absent. An increase in feeding activity and mobility of the fish was also observed. Prevention of lerneosis requires improvement of the sanitary and hygienic condition of water bodies, strengthening of hydrobiological monitoring, quarantine of newly introduced fish, regular parasitological monitoring, and implementation of preventive veterinary measures. The results obtained provide a scientific and practical basis for effective control of lerneosis and improvement of fish productivity in aquaculture farms.</p>
      </trans-abstract>
      <trans-abstract xml:lang="ru">
        <p>В статье освещены вопросы распространения, этиологии, патогенеза, клинических признаков, диагностики, лечения и профилактики лернеоза у карповых рыб. Лернеоз является широко распространённым инвазионным заболеванием пресноводных рыб, возбудителями которого являются паразитические ракообразные рода Lernaea. Паразит прикрепляется к коже, мышцам и жабрам рыб, вызывая механические повреждения тканей, воспалительные процессы, а также развитие вторичных бактериальных и грибковых инфекций. В результате замедляется рост рыб, снижается их пищевая активность, ослабляется иммунитет, что приводит к значительному экономическому ущербу в рыбоводных хозяйствах. В ходе исследования у карповых рыб, поражённых лернеозом, был применён комплексный метод лечения. С лечебной целью использовали специальные корма с добавлением препаратов «Эмикон» и «Антибак-100». Данные препараты способствовали улучшению общего физиологического состояния рыб, устранению вторичных бактериальных инфекций и ускорению восстановления повреждённых тканей. В результате лечения паразиты Lernaea на теле рыб не обнаруживались, признаки покраснения, повреждений и вторичной инфекции отсутствовали. Также отмечалось повышение пищевой активности и двигательной активности рыб. Для профилактики лернеоза важное значение имеют улучшение санитарно-гигиенического состояния водоёмов, усиление гидробиологического контроля, карантинное содержание вновь поступивших рыб, регулярный паразитологический мониторинг и проведение профилактических ветеринарных мероприятий. Полученные результаты могут служить научно-практической основой для эффективной борьбы с лернеозом и повышения рыбопродуктивности в аквакультурных хозяйствах.</p>
      </trans-abstract>
      <kwd-group xml:lang="uz">
        <kwd>Lernaea cyprinacea</kwd>
        <kwd>baliqchilik</kwd>
        <kwd>ektoparazitlar</kwd>
        <kwd>lerneoz</kwd>
        <kwd>patologiya</kwd>
        <kwd>akvakultura</kwd>
        <kwd>antiparazitar terapiya</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="en">
        <kwd>Lernaea cyprinacea</kwd>
        <kwd>fish farming</kwd>
        <kwd>ectoparasites</kwd>
        <kwd>lerneosis</kwd>
        <kwd>pathology</kwd>
        <kwd>aquaculture</kwd>
        <kwd>antiparasitic therapy</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="ru">
        <kwd>Lernaea cyprinacea</kwd>
        <kwd>рыбоводство</kwd>
        <kwd>эктопаразиты</kwd>
        <kwd>лернеоз</kwd>
        <kwd>патология</kwd>
        <kwd>аквакультура</kwd>
        <kwd>противопаразитарная терапия</kwd>
      </kwd-group>
    </article-meta>
  </front>
  <back>
    <ref-list>
      <ref id="r1">
        <label>1</label>
        <mixed-citation>Alieva K.G., Tkhakakhova N.Kh., Mirzoeva N.M., Bittirov A.M. Aktivnost’ parazitarnoy sistemy (Lernaea elegans morpha ctenopharyngodontis Yin, 1960) u ryb v prudakh [Activity of the parasitic system (Lernaea elegans morpha ctenopharyngodontis Yin, 1960) in pond fish]. (in Russian)</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r2">
        <label>2</label>
        <mixed-citation>Andryukhina A.A., Bulycheva A.O., Lobanova A.A. Lerneoz ryb [Lernaeosis of fish]. Proc. All-Russian Sci. Pract. Conf. “Modern trends in the development of veterinary science and practice”, 2024. (in Russian)</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r3">
        <label>3</label>
        <mixed-citation>Korsakova M.V. Terapevticheskaya effektivnost’ preparata Emikon pri krustatseozakh presnovodnykh ryb i ego farmako-toksikologicheskie svoystva [Therapeutic effectiveness of the preparation Emicon in crustaceoses of freshwater fish and its pharmacological and toxicological properties]. Speciality 03.02.11. (in Russian)</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r4">
        <label>4</label>
        <mixed-citation>Nomonov J.N., Kuchboev A.E., Davletboeva G.M. Toshkent viloyati baliqchilik xo‘jaliklarida yetishtirilayotgan zog‘ora (Cyprinus carpio L., 1758) balig‘ining lerneoz bilan zararlanishi [Lernaeosis infestation of carp (Cyprinus carpio L., 1758) reared on fish farms of Tashkent region]. (in Uzbek)</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r5">
        <label>5</label>
        <mixed-citation>Poddubnaya A.V. Ispytanie organicheskikh krasiteley dlya bor’by s lerneozom [Testing of organic dyes for the control of lernaeosis]. Prudovoe rybovodstvo, Moscow, 1969, pp. 214–218. (in Russian)</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r6">
        <label>6</label>
        <mixed-citation>Pak N.I. Bolezni ryb, vstrechayushchiesya v rybkhozakh Uzbekistana [Fish diseases occurring on the fish farms of Uzbekistan], pp. 6–7. (in Russian)</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r7">
        <label>7</label>
        <mixed-citation>Seidli Ya.M., Guliev Sh.A., Nasirov A.M. Nekotorye biologicheskie osobennosti razvitiya parazita ryb Lernaea cyprinacea v vodoemakh Azerbaydzhana [Some biological features of the development of the fish parasite Lernaea cyprinacea in the water bodies of Azerbaijan]. Vestnik RGATU, no. 2. (in Russian)</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r8">
        <label>8</label>
        <mixed-citation>Perez-Bote J.L. Barbus comizo infestation by Lernaea cyprinacea (Crustacea: Copepoda) in the Guadiana River, southwestern Spain. Journal of Applied Ichthyology, 2010, vol. 26, pp. 592–595. <pub-id pub-id-type="doi">10.1111/j.1439-0426.2010.01461.x</pub-id></mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r9">
        <label>9</label>
        <mixed-citation>Sanchez-Hernández J. Infestation of Lernaea cyprinacea (Crustacea, Copepoda) on wild brown trout in Spain. Bulletin of the European Association of Fish Pathologists, 2011, vol. 31, pp. 119–123.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r10">
        <label>10</label>
        <mixed-citation>Saraiva A., Valente A.C.N. Black spot disease and Lernaea sp. infestation on Leuciscus cephalus L. (Pisces: Cyprinidae) in Portugal. Bulletin of the European Association of Fish Pathologists, 1988, vol. 8.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r11">
        <label>11</label>
        <mixed-citation>Kupferberg S.J., Catenazzi A., Lunde K., Lind A.J., Palen W.J. Parasitic copepod (Lernaea cyprinacea) outbreaks in foothill yellow-legged frogs.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r12">
        <label>12</label>
        <mixed-citation>Soares I.A., Salinas V., del Ponti O., Mancini M.A., Luque J.L. First molecular data for Lernaea cyprinacea (Copepoda: Cyclopoida) infesting Odontesthes bonariensis, 2018. <pub-id pub-id-type="doi">10.1590/s1984-29612018005</pub-id></mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r13">
        <label>13</label>
        <mixed-citation>Simon Vicente F., Ramajo V., Encinas A. Fauna parasitaria de peces españoles de agua dulce: Allocreadium isoporum (Trematoda: Allocreadidae); Lernaea esocina; L. cyprinacea, 1973.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r14">
        <label>14</label>
        <mixed-citation>Shields R.J., Tidd W.M. The tadpole as a host for larval Lernaea cyprinacea. Journal of Parasitology, 1963, vol. 49, pp. 40–43.</mixed-citation>
      </ref>
    </ref-list>
  </back>
</article>
