<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD with MathML3 v1.3 20210610//EN" "JATS-journalpublishing1-3-mathml3.dtd">
<article xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:ali="http://www.niso.org/schemas/ali/1.0/" article-type="research-article" dtd-version="1.3" xml:lang="uz">
  <front>
    <journal-meta>
      <journal-id journal-id-type="publisher-id">research-focus</journal-id>
      <journal-title-group>
        <journal-title>Research Focus International Scientific Journal</journal-title>
        <abbrev-journal-title abbrev-type="publisher">Research Focus</abbrev-journal-title>
      </journal-title-group>
      <issn pub-type="epub" publication-format="electronic">2181-3833</issn>
      <publisher>
        <publisher-name>Ilm-fan va innovatsiyalar akademiyasi</publisher-name>
      </publisher>
    </journal-meta>
    <article-meta>
      <article-id pub-id-type="doi">10.66073/refocus.v5i8.0802</article-id>
      <article-id pub-id-type="other" assigning-authority="relibrary.uz">REL-A-013557</article-id>
      <article-categories>
        <subj-group subj-group-type="oak">
          <subject>06.00.00</subject>
        </subj-group>
      </article-categories>
      <title-group>
        <article-title xml:lang="uz">Suv tanqisligiga moyil hududlarda tritikale urug‘larini ekish muddat va me‘yorlarining o‘simliklarning o‘sishi va hosildorligiga ta‘siri</article-title>
        <trans-title-group xml:lang="en">
          <trans-title>The effect of sowing dates and seeding rates of triticale on plant growth and yield in areas prone to water scarcity</trans-title>
        </trans-title-group>
        <trans-title-group xml:lang="ru">
          <trans-title>Влияние сроков и норм посева семян тритикале на рост и урожайность растений в районах, склонных к дефициту воды</trans-title>
        </trans-title-group>
      </title-group>
      <contrib-group content-type="author">
        <contrib contrib-type="author">
          <name>
            <surname>HAMRAEV</surname>
            <given-names>Fayzulla Xidirovich</given-names>
          </name>
          <aff>Agronomiya kafedrasi, Navoiy davlat konchilik va texnologiyalar universiteti, Navoiy, O‘zbekiston</aff>
        </contrib>
      </contrib-group>
      <pub-date publication-format="electronic" date-type="pub" iso-8601-date="2026-09-05">
        <day>05</day>
        <month>09</month>
        <year>2026</year>
      </pub-date>
      <pub-date date-type="collection">
        <year>2026</year>
      </pub-date>
      <volume>5</volume>
      <issue>8</issue>
      <fpage>20</fpage>
      <lpage>24</lpage>
      <permissions>
        <license xlink:href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0">
          <ali:license_ref>https://creativecommons.org/licenses/by/4.0</ali:license_ref>
          <license-p>Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 International litsenziyasi asosida litsenziyalangan.</license-p>
        </license>
      </permissions>
      <self-uri xlink:href="https://relibrary.uz/REL-A-013557/"/>
      <abstract xml:lang="uz">
        <p>Maqolada Navoiy viloyatining tuproq-iqlim sharoitida kuzgi tritikalening “Svat” hamda “Tit” navlarini ekish muddatlari, me‘yorlari va yetishtirish agrotexnikasi, ya‘ni o‘simliklarning o‘sishi-rivojlanishi, yashovchanligi, hosildorligi, mahsulotning sifat ko‘rsatkichlari, shuningdek, kuzgi tritikale urug‘larini ekish muddat va me‘yorlari bo‘yicha olingan ma‘lumotlar to‘liq tahlil qilib berilgan. Tritikale ekini bug‘doy va javdar duragayi bo‘lgani uchun bu o‘simlik bug‘doy va javdarga nisbatan ancha moslashuvchan ekin turi bo‘lib, donining tarkibida oqsil miqdori 12–13 foiz, pichanining tarkibida 10–12 foiz bo‘ladi. Somoni chorva mollari uchun ozuqa, doni non va yem tayyorlashda foydalaniladi. Non mahsuloti tayyorlashda sifati bug‘doy mahsulotidan pastdir. Tuproq-iqlim sharoitiga qarab don hosili 45–65 s/ga, ko‘k massa hisobida 340–450 s/ga ni tashkil etadi. Ammo bunday yuqori hosil olish uchun albatta dala maydoni begona o‘tlardan va turli kasalliklardan toza bo‘lishi va mineral o‘g‘itlar bilan o‘z vaqtida belgilangan me‘yorlarda oziqlantirish lozim.</p>
      </abstract>
      <trans-abstract xml:lang="en">
        <p>This article presents a comprehensive analysis of sowing dates, seeding rates, and cultivation technology of the autumn triticale varieties “Svat” and “Tit” under the soil and climatic conditions of the Navoi region. The study examines plant growth and development, viability, productivity, and quality indicators of the yield. In addition, data obtained on optimal sowing dates and seeding rates of autumn triticale seeds are thoroughly analyzed. Since triticale is a hybrid of wheat and rye, it is considered a crop with higher adaptability compared to both wheat and rye. The protein content of the grain ranges from 12–13%, while straw contains 10–12% protein. The crop is widely used as feed for livestock, and its grain is utilized in the production of bread and animal feed. However, the quality of bread products made from triticale grain is lower than that of wheat flour. Depending on soil and climatic conditions, grain yield ranges from 45–65 centners per hectare, while green biomass yield amounts to 340–450 centners per hectare. To achieve high yields, it is essential that fields are kept free from weeds and various diseases, and that mineral fertilizers are applied in a timely manner and at scientifically recommended rates.</p>
      </trans-abstract>
      <trans-abstract xml:lang="ru">
        <p>В статье представлен полный анализ данных, полученных по срокам, нормам и агротехническим условиям выращивания сортов озимой тритикале «Сват» и «Тит» в почвенно-климатических условиях Навоийской области, а именно: рост и развитие растений, жизнеспособность, урожайность, показатели качества продукции, а также сроки и нормы посева семян озимой тритикале. Поскольку тритикале является гибридом пшеницы и ржи, это растение более приспособлено к различным условиям выращивания, чем пшеница и рожь, а содержание белка в его зерне составляет 12–13 %, в сене — 10–12 %. Солома используется для приготовления кормов для скота, зерно — для хлебопечения и фуража. При приготовлении хлебобулочных изделий его качество ниже, чем у пшеничных продуктов. В зависимости от почвенно-климатических условий урожайность зерна составляет 45–65 ц/га, а в пересчёте на зелёную массу — 340–450 ц/га. Однако для получения столь высокого урожая поле должно быть свободно от сорняков и различных болезней, а подкормка минеральными удобрениями должна проводиться своевременно и в установленных нормах.</p>
      </trans-abstract>
      <kwd-group xml:lang="uz">
        <kwd>tritikale</kwd>
        <kwd>nav</kwd>
        <kwd>ekish muddatlari</kwd>
        <kwd>ekish me‘yorlari</kwd>
        <kwd>oziqlantirish</kwd>
        <kwd>mineral o‘g‘itlar</kwd>
        <kwd>hosildorlik</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="en">
        <kwd>triticale</kwd>
        <kwd>variety</kwd>
        <kwd>sowing dates</kwd>
        <kwd>seeding rates</kwd>
        <kwd>fertilization</kwd>
        <kwd>mineral fertilizers</kwd>
        <kwd>yield</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="ru">
        <kwd>тритикале</kwd>
        <kwd>сорт</kwd>
        <kwd>сроки посева</kwd>
        <kwd>нормы высева</kwd>
        <kwd>подкормка</kwd>
        <kwd>минеральные удобрения</kwd>
        <kwd>урожайность</kwd>
      </kwd-group>
    </article-meta>
  </front>
  <back>
    <ref-list>
      <ref id="r1">
        <label>1</label>
        <mixed-citation>Bezler N.V., Shcheglov D.I. Rastenievodstvo [Crop production]. Uchebnoe posobie. Voronezh, Publishing and Printing Centre of Voronezh State University, 2011, p. 18. (in Russian)</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r2">
        <label>2</label>
        <mixed-citation>Vavilov P.P. Rastenievodstvo [Crop production]. Uchebnik. Moscow, Kolos, 1981, pp. 42–43. (in Russian)</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r3">
        <label>3</label>
        <mixed-citation>Taranukho V.G., Kamasin S.S., Pugach A.A., Solomko O.B., Nesterova I.M., Nekhay O.I., Taranova A.F., Volkov M.M., Drobysh A.V. Rastenievodstvo [Crop production]. Praktikum: uchebno-metodicheskoe posobie. Gorki, Belarusian State Agricultural Academy. (in Russian)</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r4">
        <label>4</label>
        <mixed-citation>Korchagin A.A., Ragimov A.O., Shenterova Ye.M., Rozhkova A.M., Zakharenko K.A. Rastenievodstvo [Crop production]. Praktikum. Vladimir State University, 2021, p. 49. (in Russian)</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r5">
        <label>5</label>
        <mixed-citation>Tritikale. Agro-olam. Available at: https://agro-olam.uz/tritikale/ (in Uzbek)</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r6">
        <label>6</label>
        <mixed-citation>Tritikale [Triticale]. Wikipedia. Available at: https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B5 (in Russian)</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r7">
        <label>7</label>
        <mixed-citation>Semena tritikale [Triticale seeds]. Sevzapagro. Available at: https://sevzapagro.ru/ishop/100 (in Russian)</mixed-citation>
      </ref>
    </ref-list>
  </back>
</article>
