<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD with MathML3 v1.3 20210610//EN" "JATS-journalpublishing1-3-mathml3.dtd">
<article xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:ali="http://www.niso.org/schemas/ali/1.0/" article-type="research-article" dtd-version="1.3" xml:lang="uz">
  <front>
    <journal-meta>
      <journal-id journal-id-type="publisher-id">research-focus</journal-id>
      <journal-title-group>
        <journal-title>Research Focus International Scientific Journal</journal-title>
        <abbrev-journal-title abbrev-type="publisher">Research Focus</abbrev-journal-title>
      </journal-title-group>
      <issn pub-type="epub" publication-format="electronic">2181-3833</issn>
      <publisher>
        <publisher-name>Ilm-fan va innovatsiyalar akademiyasi</publisher-name>
      </publisher>
    </journal-meta>
    <article-meta>
      <article-id pub-id-type="doi">10.66073/researchfocus.v5i3.2363</article-id>
      <article-id pub-id-type="other" assigning-authority="relibrary.uz">REL-A-013490</article-id>
      <article-categories>
        <subj-group subj-group-type="oak">
          <subject>16.00.00</subject>
        </subj-group>
      </article-categories>
      <title-group>
        <article-title xml:lang="uz">ASALARILAR INVAZION KASALLIKLARINI DAVOLASH VA OLDINI OLISHDAN KEYINGI ASALNING VETERINARIYA-SANITARIYA EKSPERTIZASI</article-title>
        <trans-title-group xml:lang="en">
          <trans-title>VETERINARY AND SANITARY EXAMINATION OF HONEY AFTER TREATMENT AND PREVENTION OF INVASIVE DISEASES IN BEES</trans-title>
        </trans-title-group>
        <trans-title-group xml:lang="ru">
          <trans-title>ПРОВЕДЕНИЕ ВЕТЕРИНАРНО-САНИТАРНОЙ ЭКСПЕРТИЗЫ МЁДА ПОСЛЕ ЛЕЧЕНИЯ И ПРОФИЛАКТИКИ ИНВАЗИОННЫХ ЗАБОЛЕВАНИЙ ПЧЁЛ</trans-title>
        </trans-title-group>
      </title-group>
      <contrib-group content-type="author">
        <contrib contrib-type="author">
          <name>
            <surname>Bo‘riyevich</surname>
            <given-names>Ibragimov Furqat</given-names>
          </name>
          <aff>v.f.n., dotsent, Samarqand davlat veterinariya meditsinasi, chorvachilik va biotexnologiyalar; universiteti; b.f.d., professor, Samarqand davlat veterinariya meditsinasi, chorvachilik va biotexnologiyalar</aff>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <name>
            <surname>Beknazarovich</surname>
            <given-names>Yunusov Xudaynazar</given-names>
          </name>
          <aff>v.f.n., dotsent, Samarqand davlat veterinariya meditsinasi, chorvachilik va biotexnologiyalar; universiteti; b.f.d., professor, Samarqand davlat veterinariya meditsinasi, chorvachilik va biotexnologiyalar</aff>
        </contrib>
      </contrib-group>
      <pub-date publication-format="electronic" date-type="pub" iso-8601-date="2026-04-05">
        <day>05</day>
        <month>04</month>
        <year>2026</year>
      </pub-date>
      <pub-date date-type="collection">
        <year>2026</year>
      </pub-date>
      <volume>5</volume>
      <issue>3</issue>
      <fpage>157</fpage>
      <lpage>165</lpage>
      <permissions>
        <license xlink:href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0">
          <ali:license_ref>https://creativecommons.org/licenses/by/4.0</ali:license_ref>
          <license-p>Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 International litsenziyasi asosida litsenziyalangan.</license-p>
        </license>
      </permissions>
      <self-uri xlink:href="https://relibrary.uz/REL-A-013490/"/>
      <abstract xml:lang="uz">
        <p>Mazkur tadqiqot asalarilar (Apis mellifera) oilalarida keng tarqalgan Varroatoz (Varroa destructor), Nozematoz va Tropilapsozlarni davolash va oldini olishdan keyingi asalning veterinariya-sanitariya sifatini baholashga qaratilgan. 30 ta asalari oilada epizootologik holat, parazit darajasi va asal hosildorligi monitoring qilingan. Amitraz, Flumetrin va Oksalat kislota preparatlari 30-kunga kelib oilalardagi parazitlarni samarali nazorat qilib, samaradorlik 91– 97% ni tashkil etgan. Asalning organoleptik (rang, hid, ta‘m, konsistensiya) va fizik-kimyoviy (namlik, diastaza, umumiy kislotalilik) ko‘rsatkichlari sog‘lom nazorat bilan deyarli o‘zgarmagan. HPLC yordamida qoldiq moddalar tahlili natijalari Amitraz qoldiqlarining MRL (0,1 mg/kg) dan oshganini, Flumetrin va Oksalat kislotaning esa xavfsizligini ko‘rsatgan. Tadqiqot shuni tasdiqladiki, maqsadli davolash oilalarda parazitlarni samarali nazorat qilarkan, asal sifatiga minimal ta‘sir qiladi va iste‘molchilar salomatligini himoya qilish hamda veterinariya-sanitariya monitoringini kuchaytirish uchun ilmiy asos yaratadi.</p>
      </abstract>
      <trans-abstract xml:lang="en">
        <p>This study is aimed at evaluating the veterinary and sanitary quality of honey after the treatment and prevention of widespread invasive diseases in honey bee (Apis mellifera) colonies, including varroosis (Varroa destructor), nosematosis, and tropilaelaps infestation. A total of 30 bee colonies were monitored for epizootological status, parasite infestation level, and honey productivity. Amitraz, flumethrin, and oxalic acid treatments effectively controlled parasites in the colonies by day 30, with an efficacy of 91–97%. The organoleptic (color, aroma, taste consistency) and physicochemical (moisture content, diastase activity, total acidity) parameters of honey showed no significant differences compared to the healthy control group. Residue analysis using HPLC revealed that amitraz residues exceeded the maximum residue limit (MRL, 0.1 mg/kg), while flumethrin and oxalic acid remained within safe limits. The study confirms that targeted treatment effectively controls parasites in bee colonies, has minimal impact on honey quality, and provides a scientific basis for protecting consumer health and strengthening veterinary and sanitary monitoring.</p>
      </trans-abstract>
      <trans-abstract xml:lang="ru">
        <p>Данное исследование направлено на оценку ветеринарно-санитарного качества мёда после лечения и профилактики широко распространённых инвазионных заболеваний пчелиных семей (Apis mellifera), таких как варроатоз (Varroa destructor) нозематоз и тропилапсоз. В 30 пчелиных семьях проводился мониторинг эпизоотологического состояния, уровня паразитарной инвазии и медопродуктивности. Препараты амитраз, флуметрин и щавелевая кислота к 30-му дню эффективно контролировали паразитов в семьях, при этом эффективность составила 91–97%. Органолептические (цвет, запах, вкус, консистенция) и физико-химические (влажность диастазное число, общая кислотность) показатели мёда практически не отличались от показателей здорового контроля. Результаты анализа остаточных веществ методом ВЭЖХ показали превышение уровня амитраза по сравнению с допустимым пределом (MRL — 0,1 мг/кг), тогда как флуметрин и щавелевая кислота оказались безопасными. Исследование подтвердило, что целенаправленное лечение эффективно контролирует паразитов в пчелиных семьях, оказывает минимальное влияние на качество мёда и создаёт научную основу для защиты здоровья потребителей и усиления ветеринарно-санитарного контроля.</p>
      </trans-abstract>
      <kwd-group xml:lang="uz">
        <kwd>asalari</kwd>
        <kwd>Varroatoz</kwd>
        <kwd>Nozematoz va Tropilapsoz</kwd>
        <kwd>epizootologiya</kwd>
        <kwd>invaziya ekstensivligi</kwd>
        <kwd>invaziya intensivligi</kwd>
        <kwd>asal sifati</kwd>
        <kwd>veterinariya-sanitariya ekspertiza</kwd>
        <kwd>organoleptik ko‘rsatkichlar</kwd>
        <kwd>fizik-kimyoviy tahlil</kwd>
        <kwd>toksikologik ko‘rsatkichlar</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="en">
        <kwd>honey bees</kwd>
        <kwd>varroosis</kwd>
        <kwd>nosematosis</kwd>
        <kwd>tropilaelaps infestation</kwd>
        <kwd>epizootology invasion extensiveness</kwd>
        <kwd>invasion intensity</kwd>
        <kwd>honey quality</kwd>
        <kwd>veterinary-sanitary examination organoleptic parameters</kwd>
        <kwd>physicochemical analysis</kwd>
        <kwd>toxicological indicators</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="ru">
        <kwd>пчёлы</kwd>
        <kwd>варроатоз</kwd>
        <kwd>нозематоз</kwd>
        <kwd>тропилапсоз</kwd>
        <kwd>эпизоотология экстенсивность инвазии</kwd>
        <kwd>интенсивность инвазии</kwd>
        <kwd>качество мёда</kwd>
        <kwd>ветеринарно-санитарная экспертиза</kwd>
        <kwd>органолептические показатели</kwd>
        <kwd>физико-химический анализ</kwd>
        <kwd>токсикологические показатели</kwd>
      </kwd-group>
    </article-meta>
  </front>
  <back>
    <ref-list>
      <ref id="r1">
        <label>1</label>
        <mixed-citation>Alattal Y., Rosenkranz P., Claus P., Zebitz W. “Infestation Levels of Varroa destructor in Local Honey Bees of Jordan.” Mitteilungen der Deutschen Gesellschaft für Allgemeine und Angewandte Entomologie, vol. 15, 2006. pp. 321-26.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r2">
        <label>2</label>
        <mixed-citation>Bahreini R., Nasr M., Docherty C., de Herdt O., Muirhead S., Feindel D. “Evaluation of Potential Miticide Toxicity to Varroa destructor and Honey Bees, Apis mellifera, under Laboratory Conditions.” Scientific Reports, vol. 10, no. 1, 2020, pp. 1-14.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r3">
        <label>3</label>
        <mixed-citation>Brodskaya N.A., Vasiliev V.P. “Epizootological Features of Varroa destructor Infestation in Honey Bees in the Russian Federation.” Veterinariya i Zooekologiya, vol. 12, no. 4, 2018, pp. 45-52.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r4">
        <label>4</label>
        <mixed-citation>Petrov A.S., Ivanov M.V. “Comparative Efficacy of Acaricides against Varroa destructor in Honey Bees.” Jurnal Vnutrenney Veterinarii, vol. 60, no. 2, 2016, pp. 22-30.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r5">
        <label>5</label>
        <mixed-citation>Sidorov I.V., Kuznetsov E.A. “Monitoring of Acaricide Residues in Honey after Varroa Treatment.” Veterinarija: Nauka i Praktika, vol. 16, no. 3, 2019. pp. 112-120.</mixed-citation>
      </ref>
    </ref-list>
  </back>
</article>
