<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD with MathML3 v1.3 20210610//EN" "JATS-journalpublishing1-3-mathml3.dtd">
<article xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:ali="http://www.niso.org/schemas/ali/1.0/" article-type="research-article" dtd-version="1.3" xml:lang="uz">
  <front>
    <journal-meta>
      <journal-id journal-id-type="publisher-id">research-focus</journal-id>
      <journal-title-group>
        <journal-title>Research Focus International Scientific Journal</journal-title>
        <abbrev-journal-title abbrev-type="publisher">Research Focus</abbrev-journal-title>
      </journal-title-group>
      <issn pub-type="epub" publication-format="electronic">2181-3833</issn>
      <publisher>
        <publisher-name>Ilm-fan va innovatsiyalar akademiyasi</publisher-name>
      </publisher>
    </journal-meta>
    <article-meta>
      <article-id pub-id-type="doi">10.66073/researchfocus.v5i3.2355</article-id>
      <article-id pub-id-type="other" assigning-authority="relibrary.uz">REL-A-013482</article-id>
      <article-categories>
        <subj-group subj-group-type="oak">
          <subject>13.00.00</subject>
        </subj-group>
      </article-categories>
      <title-group>
        <article-title xml:lang="uz">KOMPETENSIYALARNI SHAXMAT MASHG‘ULOTLARI ASOSIDA TAKOMILLASHTIRISH METODIKASI</article-title>
        <trans-title-group xml:lang="en">
          <trans-title>METHODOLOGY FOR IMPROVING COMPETENCIES BASED ON CHESS TRAINING</trans-title>
        </trans-title-group>
        <trans-title-group xml:lang="ru">
          <trans-title>МЕТОДИКА СОВЕРШЕНСТВОВАНИЯ КОМПЕТЕНЦИЙ НА ОСНОВЕ ШАХМАТНЫХ ЗАНЯТИЙ</trans-title>
        </trans-title-group>
      </title-group>
      <contrib-group content-type="author">
        <contrib contrib-type="author">
          <name>
            <surname>Shaxobovna</surname>
            <given-names>Xamrakulova Iroda</given-names>
          </name>
          <aff>Research Focus International Scientific Journal</aff>
        </contrib>
      </contrib-group>
      <pub-date publication-format="electronic" date-type="pub" iso-8601-date="2026-04-05">
        <day>05</day>
        <month>04</month>
        <year>2026</year>
      </pub-date>
      <pub-date date-type="collection">
        <year>2026</year>
      </pub-date>
      <volume>5</volume>
      <issue>3</issue>
      <fpage>121</fpage>
      <lpage>125</lpage>
      <permissions>
        <license xlink:href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0">
          <ali:license_ref>https://creativecommons.org/licenses/by/4.0</ali:license_ref>
          <license-p>Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 International litsenziyasi asosida litsenziyalangan.</license-p>
        </license>
      </permissions>
      <self-uri xlink:href="https://relibrary.uz/REL-A-013482/"/>
      <abstract xml:lang="uz">
        <p>Mazkur maqolada talabalarda kasbiy-karyerani rivojlantiruvchi kompetensiyalarni shakllantirish va takomillashtirishda shaxmat mashg‘ulotlarining pedagogik imkoniyatlari tahlil qilinadi. Shaxmatning strategik fikrlash, muammoli vaziyatlarni hal qilish qaror qabul qilish, diqqatni jamlash va rejalashtirish kabi muhim kompetensiyalarni rivojlantirishdagi ahamiyati ilmiy jihatdan asoslab beriladi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki shaxmat mashg‘ulotlari talabalarda analitik fikrlash, liderlik, mantiqiy tahlil va mustaqil qaror qabul qilish ko‘nikmalarini rivojlantirishga xizmat qiladi. Shuningdek, shaxmat asosida ishlab chiqilgan metodik yondashuv talabalarning kasbiy faoliyatga tayyorgarlik darajasini oshirishga yordam beradi.</p>
      </abstract>
      <trans-abstract xml:lang="en">
        <p>This article analyzes the pedagogical possibilities of chess training in the formation and improvement of students‘ professional and career-oriented competencies. The importance of chess in developing such key competencies as strategic thinking, problem-solving decision-making, concentration, and planning is scientifically substantiated. The research results show that chess training helps develop students‘ analytical thinking, leadership, logical analysis and independent decision-making skills. In addition, the methodological approach developed on the basis of chess training helps increase students‘ readiness for professional activity.</p>
      </trans-abstract>
      <trans-abstract xml:lang="ru">
        <p>В данной статье рассматриваются педагогические возможности шахматных занятий в формировании и развитии профессионально-карьерных компетенций у студентов. Обосновывается роль шахмат в развитии стратегического мышления, навыков решения проблемных ситуаций, принятия решений, концентрации внимания и планирования. Результаты исследования показывают, что занятия шахматами способствуют развитию аналитического мышления, лидерских качеств, логического анализа и самостоятельности у студентов. Разработанная методика на основе шахматных занятий повышает уровень готовности студентов к будущей профессиональной деятельности.</p>
      </trans-abstract>
      <kwd-group xml:lang="uz">
        <kwd>shaxmat</kwd>
        <kwd>kasbiy kompetensiya</kwd>
        <kwd>karyera rivoji</kwd>
        <kwd>strategik fikrlash</kwd>
        <kwd>analitik tafakkur</kwd>
        <kwd>qaror qabul qilish</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="en">
        <kwd>chess</kwd>
        <kwd>professional competence</kwd>
        <kwd>career development</kwd>
        <kwd>strategic thinking analytical thinking</kwd>
        <kwd>decision-making</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="ru">
        <kwd>шахматы</kwd>
        <kwd>профессиональная компетенция</kwd>
        <kwd>карьерное развитие стратегическое мышление</kwd>
        <kwd>аналитическое мышление</kwd>
        <kwd>принятие решений</kwd>
      </kwd-group>
    </article-meta>
  </front>
  <back>
    <ref-list>
      <ref id="r1">
        <label>1</label>
        <mixed-citation>Qosimov S.S. Shaxmat o‘yinining nazariy asoslari. – Toshkent: Sport nashriyoti, 2019.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r2">
        <label>2</label>
        <mixed-citation>Ismoilov R.T. Sport pedagogikasida innovatsion texnologiyalar. – Toshkent, 2021.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r3">
        <label>3</label>
        <mixed-citation>Котов А.А. Как стать гроссмейстером. – Москва: Физкультура и спорт, 2010.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r4">
        <label>4</label>
        <mixed-citation>Каспаров Г.К. Мои великие предшественники. – Москва: Рипол Классик, 2003.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r5">
        <label>5</label>
        <mixed-citation>Платонов В.Н. Система подготовки спортсменов в олимпийском спорте. – Киев: Олимпийская литература, 2015.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r6">
        <label>6</label>
        <mixed-citation>Ильин Е.П. Психология спорта. – Санкт-Петербург: Питер, 2016.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r7">
        <label>7</label>
        <mixed-citation>Дворецкий М.И. Школа шахматного мастерства. – Москва: Физкультура и спорт, 2009.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r8">
        <label>8</label>
        <mixed-citation>Крогиус Н.В. Психология шахматного творчества. – Москва: Физкультура и спорт, 1981.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r9">
        <label>9</label>
        <mixed-citation>Groot A.D. Thought and Choice in Chess. – The Hague: Mouton Publishers, 1978.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r10">
        <label>10</label>
        <mixed-citation>Rowson J. Chess for Zebras: Thinking Differently about Black and White. – London: Gambit Publications, 2005.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r11">
        <label>11</label>
        <mixed-citation>Fine R. The Psychology of the Chess Player. – New York: Dover Publications, 1981.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r12">
        <label>12</label>
        <mixed-citation>Ericsson K.A., Charness N. Expert Performance in Chess. – American Psychologist Journal, 1994.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r13">
        <label>13</label>
        <mixed-citation>Gobet F., Campitelli G. The Role of Practice in Chess. – Cognitive Science Journal, 2007.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r14">
        <label>14</label>
        <mixed-citation>De Groot A., Gobet F. Perception and Memory in Chess. – Psychology Press, 2012.</mixed-citation>
      </ref>
    </ref-list>
  </back>
</article>
