<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD with MathML3 v1.3 20210610//EN" "JATS-journalpublishing1-3-mathml3.dtd">
<article xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:ali="http://www.niso.org/schemas/ali/1.0/" article-type="research-article" dtd-version="1.3" xml:lang="uz">
  <front>
    <journal-meta>
      <journal-id journal-id-type="publisher-id">research-focus</journal-id>
      <journal-title-group>
        <journal-title>Research Focus International Scientific Journal</journal-title>
        <abbrev-journal-title abbrev-type="publisher">Research Focus</abbrev-journal-title>
      </journal-title-group>
      <issn pub-type="epub" publication-format="electronic">2181-3833</issn>
      <publisher>
        <publisher-name>Ilm-fan va innovatsiyalar akademiyasi</publisher-name>
      </publisher>
    </journal-meta>
    <article-meta>
      <article-id pub-id-type="doi">10.66073/researchfocus.v5i4.2298</article-id>
      <article-id pub-id-type="other" assigning-authority="relibrary.uz">REL-A-013425</article-id>
      <article-categories>
        <subj-group subj-group-type="oak">
          <subject>05.00.00</subject>
        </subj-group>
      </article-categories>
      <title-group>
        <article-title xml:lang="uz">ТОШКЕНТ ШАҲРИ ИҚЛИМИ ШАРОИТИДА МАВСУМИЙ ИССИҚЛИКНИ ЖАМЛОВЧИ БАК-АККУМУЛЯТОРЛИ ФАОЛ ВА ПАССИВ ҚУЁШ ИСИТИШ ТИЗИМЛАРИНИНГ ЭКОЛОГИК ВА ИҚТИСОДИЙ САМАРАДОРЛИГИ</article-title>
        <trans-title-group xml:lang="en">
          <trans-title>ENVIRONMENTAL AND ECONOMIC EFFICIENCY OF ACTIVE AND PASSIVE SOLAR HEATING SYSTEMS WITH SEASONAL HEAT STORAGE IN THE CLIMATIC CONDITIONS OF TASHKENT CITY</trans-title>
        </trans-title-group>
        <trans-title-group xml:lang="ru">
          <trans-title>ЭКОЛОГИЧЕСКАЯ И ЭКОНОМИЧЕСКАЯ ЭФФЕКТИВНОСТЬ АКТИВНЫХ И ПАССИВНЫХ СОЛНЕЧНЫХ СИСТЕМ ОТОПЛЕНИЯ С СЕЗОННЫМ АККУМУЛЯТОРОМ ТЕПЛА В КЛИМАТИЧЕСКИХ УСЛОВИЯХ ГОРОДА ТАШКЕНТА</trans-title>
        </trans-title-group>
      </title-group>
      <contrib-group content-type="author">
        <contrib contrib-type="author">
          <name>
            <surname>Ulug‘bekovich</surname>
            <given-names>Abduhamidov Diydorbek</given-names>
          </name>
          <aff>Texnika fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD), O‘zbekiston Respublikasi; tadqiqot instituti”, O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi S.A. Azimov; nomidagi Fizika-texnika instituti</aff>
        </contrib>
      </contrib-group>
      <pub-date publication-format="electronic" date-type="pub" iso-8601-date="2026-05-05">
        <day>05</day>
        <month>05</month>
        <year>2026</year>
      </pub-date>
      <pub-date date-type="collection">
        <year>2026</year>
      </pub-date>
      <volume>5</volume>
      <issue>4</issue>
      <fpage>28</fpage>
      <lpage>32</lpage>
      <permissions>
        <license xlink:href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0">
          <ali:license_ref>https://creativecommons.org/licenses/by/4.0</ali:license_ref>
          <license-p>Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 International litsenziyasi asosida litsenziyalangan.</license-p>
        </license>
      </permissions>
      <self-uri xlink:href="https://relibrary.uz/REL-A-013425/"/>
      <abstract xml:lang="uz">
        <p>Ушбу мақолада Тошкент шаҳри иқлим шароитида мавсумий иссиқликни жамловчи бак-аккумуляторли фаол ва пассив қуёш иситиш тизимларининг экологик ва иқтисодий самарадорлиги таҳлил қилинган. Тадқиқот давомида қуёш энергиясидан фойдаланиш асосида ишловчи иситиш тизимларининг анъанавий табиий газ тизимларига нисбатан афзалликлари, шунингдек, зарарли газлар чиқарилишини камайтириш имкониятлари баҳоланган. Иқтисодий таҳлил орқали эса инвестицияларнинг қопланиш муддати ва йиллик тежамкорлик кўрсаткичлари аниқланган. Олинган натижалар ушбу технологияларни шаҳар шароитида жорий этиш экологик хавфсизлик ва энергия самарадорлигини оширишга хизмат қилишини кўрсатади.</p>
      </abstract>
      <trans-abstract xml:lang="en">
        <p>This paper analyzes the environmental and economic efficiency of active and passive solar heating systems with seasonal heat storage tanks under the climatic conditions of Tashkent city. The study evaluates the advantages of solar energy-based heating systems compared to conventional natural gas systems, as well as the reduction of harmful gas emissions. The economic assessment includes annual savings and payback period analysis. The obtained results demonstrate that the implementation of such technologies significantly improves environmental safety and energy efficiency in urban conditions.</p>
      </trans-abstract>
      <trans-abstract xml:lang="ru">
        <p>В данной статье проведён анализ экологической и экономической эффективности активных и пассивных систем солнечного отопления с сезонным аккумулятором тепла в климатических условиях города Ташкента. Рассматриваются преимущества использования солнечной энергии по сравнению с традиционными системами на природном газе, а также снижение выбросов вредных газов в атмосферу. Экономический анализ включает оценку годовой экономии и срока окупаемости инвестиций. Полученные результаты показывают, что внедрение данных технологий способствует повышению экологической безопасности и энергоэффективности в городских условиях.</p>
      </trans-abstract>
      <kwd-group xml:lang="uz">
        <kwd>Қуёш энергияси</kwd>
        <kwd>бак-аккумулятор</kwd>
        <kwd>фаол ва пассив тизим</kwd>
        <kwd>экологик самарадорлик</kwd>
        <kwd>иқтисодий таҳлил</kwd>
        <kwd>Тошкент шаҳри</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="en">
        <kwd>Solar energy</kwd>
        <kwd>heat storage tank</kwd>
        <kwd>active and passive systems</kwd>
        <kwd>environmental efficiency</kwd>
        <kwd>economic analysis</kwd>
        <kwd>Tashkent city</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="ru">
        <kwd>Солнечная энергия</kwd>
        <kwd>теплоаккумулятор</kwd>
        <kwd>активные и пассивные системы</kwd>
        <kwd>экологическая эффективность</kwd>
        <kwd>экономический анализ</kwd>
        <kwd>город Ташкент</kwd>
      </kwd-group>
    </article-meta>
  </front>
  <back>
    <ref-list>
      <ref id="r1">
        <label>1</label>
        <mixed-citation>Д.У.Абдухамидов “Паст ҳароратли фаол қуёш иситиш тизимларини танлаш уларнинг схемаларини асослаш ва иссиқлик параметрларини оптималлаш” техника фанлари бўйича фалсафа доктори (PhD) диссертацияси Автореферати. Фарғона-2023й.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r2">
        <label>2</label>
        <mixed-citation>Ucar A., Inalli M. Thermal and economic comparisons of solar heating systems with seasonal storage. Energy and Buildings, 2008. <pub-id pub-id-type="doi">10.1016/j.renene.2008.02.019</pub-id></mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r3">
        <label>3</label>
        <mixed-citation>Xu Y. et al. Solar heating system with seasonal thermal storage. Energies, 2022.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r4">
        <label>4</label>
        <mixed-citation>Waseel A.M. et al. Central heating by seasonal solar storage. IJIRSS, 2021.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r5">
        <label>5</label>
        <mixed-citation>Zhao J. et al. Seasonal underground thermal storage systems. Solar Energy, 2019.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r6">
        <label>6</label>
        <mixed-citation>Liu Z. et al. Solar seasonal storage with heat pump. Applied Energy, 2021.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r7">
        <label>7</label>
        <mixed-citation>Р.Р.Авезов, А.Ю.Орлов, « Солнечные системы отопления и горячего водоснабжения». Ташкент:: Фан,1988. 285с</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r8">
        <label>8</label>
        <mixed-citation>Xu X., Chen H. Techno-economic analysis of thermal storage. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 2021.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r9">
        <label>9</label>
        <mixed-citation>Toshmamatov B.M. et al. Solar heating systems in Uzbekistan conditions. IST Journal, 2025.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r10">
        <label>10</label>
        <mixed-citation>Deng Y. et al. Solar heating with thermal storage materials. Frontiers in Chemistry, 2024.</mixed-citation>
      </ref>
    </ref-list>
  </back>
</article>
