<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD with MathML3 v1.3 20210610//EN" "JATS-journalpublishing1-3-mathml3.dtd">
<article xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:ali="http://www.niso.org/schemas/ali/1.0/" article-type="research-article" dtd-version="1.3" xml:lang="ru">
  <front>
    <journal-meta>
      <journal-id journal-id-type="publisher-id">research-focus</journal-id>
      <journal-title-group>
        <journal-title>Research Focus International Scientific Journal</journal-title>
        <abbrev-journal-title abbrev-type="publisher">Research Focus</abbrev-journal-title>
      </journal-title-group>
      <issn pub-type="epub" publication-format="electronic">2181-3833</issn>
      <publisher>
        <publisher-name>Ilm-fan va innovatsiyalar akademiyasi</publisher-name>
      </publisher>
    </journal-meta>
    <article-meta>
      <article-id pub-id-type="doi">10.66073/researchfocus.v5i5.2289</article-id>
      <article-id pub-id-type="other" assigning-authority="relibrary.uz">REL-A-013419</article-id>
      <article-categories>
        <subj-group subj-group-type="oak">
          <subject>18.00.00</subject>
        </subj-group>
      </article-categories>
      <title-group>
        <article-title xml:lang="ru">ИНТЕГРАЦИЯ ПРИНЦИПОВ ЗЕЛЁНОЙ АРХИТЕКТУРЫ В МНОГОФУНКЦИОНАЛЬНЫЕ ЖИЛЫЕ КОМПЛЕКСЫ: РЕШЕНИЕ ПРОЕКТНЫХ ЗАДАЧ И ПРИМЕНЕНИЕ В ПРОЕКТИРОВАНИИ БОЛЬНИЦ ФТИЗИАТРИИ И ПУЛЬМОНОЛОГИИ</article-title>
        <trans-title-group xml:lang="en">
          <trans-title>INTEGRATION OF GREEN ARCHITECTURE PRINCIPLES INTO MULTIFUNCTIONAL RESIDENTIAL COMPLEXES: SOLVING DESIGN TASKS AND APPLICATION IN THE DESIGN OF PHTHISIOLOGY AND PULMONOLOGY HOSPITALS</trans-title>
        </trans-title-group>
        <trans-title-group xml:lang="uz">
          <trans-title>YASHIL ARXITEKTURA TAMOYILLARINI KO‘P FUNKSIYALI TURAR-JOY MAJMUALARIGA INTEGRATSIYA QILISH: LOYIHA VAZIFALARINI HAL ETISH VA KASALXONALARNI LOYIHALASHDA QO‘LLASH</trans-title>
        </trans-title-group>
      </title-group>
      <contrib-group content-type="author">
        <contrib contrib-type="author">
          <name>
            <surname>Вагифовна</surname>
            <given-names>Габибова Ирина</given-names>
          </name>
          <aff>PhD по архитектуре, и.о. профессора, Международный университет KIMYO в Ташкенте</aff>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <name>
            <surname>угли</surname>
            <given-names>Мамарасулов Мухаммадали Нормумин</given-names>
          </name>
          <aff>PhD по архитектуре, и.о. профессора, Международный университет KIMYO в Ташкенте</aff>
        </contrib>
      </contrib-group>
      <pub-date publication-format="electronic" date-type="pub" iso-8601-date="2026-06-05">
        <day>05</day>
        <month>06</month>
        <year>2026</year>
      </pub-date>
      <pub-date date-type="collection">
        <year>2026</year>
      </pub-date>
      <volume>5</volume>
      <issue>5</issue>
      <fpage>298</fpage>
      <lpage>318</lpage>
      <permissions>
        <license xlink:href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0">
          <ali:license_ref>https://creativecommons.org/licenses/by/4.0</ali:license_ref>
          <license-p>Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.</license-p>
        </license>
      </permissions>
      <self-uri xlink:href="https://relibrary.uz/REL-A-013419/"/>
      <abstract xml:lang="ru">
        <p>В условиях интенсивной урбанизации и изменения климата возрастает актуальность интеграции принципов зелёной архитектуры в многофункциональные жилые комплексы. Одновременно особую значимость приобретает создание безопасной и терапевтической среды в специализированных медицинских учреждениях — больницах фтизиатрии и пульмонологии, где ключевыми требованиями являются высокий уровень инфекционного контроля, качество воздуха и формирование исцеляющей обстановки для пациентов с заболеваниями органов дыхания. Цель исследования — выявить основные проектные проблемы и задачи при интеграции принципов зелёной архитектуры в многофункциональные жилые комплексы и разработать рекомендации по их адаптации для проектирования современных фтизиатрических и пульмонологических больниц. Методы исследования включают системный анализ научной литературы, нормативных документов и международного опыта, сравнительный метод, а также графоаналитический анализ проектных решений. Особое внимание уделено приёмам биофильного дизайна, естественной вентиляции, озеленению фасадов и крыш, а также энергоэффективным технологиям. В результате исследования выявлены ключевые противоречия и ограничения интеграции зелёных решений в многофункциональные комплексы, предложены архитектурно-планировочные, инженерно-технические и ландшафтные подходы их преодоления. Показано, что многие эффективные зелёные приёмы, отработанные в жилом строительстве (улучшение микроклимата, пассивная вентиляция, биофильные элементы), могут быть успешно адаптированы к специфике лечебных учреждений с учётом требований инфекционной безопасности. Выводы подтверждают высокий потенциал трансфера зелёных архитектурных решений между жилым и медицинским проектированием. Практическая значимость работы заключается в разработке рекомендаций, которые могут быть использованы архитекторами и проектировщиками при создании устойчивых многофункциональных жилых комплексов и современных специализированных больниц, особенно в условиях аридного климата Центральной Азии.</p>
      </abstract>
      <trans-abstract xml:lang="en">
        <p>In the context of intensive urbanization and climate change, the importance of integrating green architecture principles into multifunctional residential complexes is growing. At the same time, creating a safe and therapeutic environment in specialized medical institutions— phthisiology and pulmonology hospitals—is particularly important, where high levels of infection control, air quality, and the creation of a healing environment for patients with respiratory diseases are key requirements.The aim of the study is to identify the key design challenges and objectives in integrating green architecture principles into multifunctional residential complexes and to develop recommendations for their adaptation for the design of modern phthisiology and pulmonology hospitals. Research methods include a systematic analysis of scientific literature, regulatory documents, and international experience, a comparative method, and a graphical analysis of design solutions. Particular attention is paid to biophilic design techniques, natural ventilation, green facades and roofs, and energy-efficient technologies. The study identified key contradictions and limitations in integrating green solutions into multifunctional complexes and proposed architectural planning, engineering, and landscape design approaches to overcome them. It was demonstrated that many effective green practices proven in residential construction (microclimate improvement, passive ventilation, biophilic elements) can be successfully adapted to the specific needs of healthcare facilities, taking into account infection safety requirements. The findings confirm the high potential for transferring green architectural solutions between residential and healthcare design. The practical significance of this work lies in the development of recommendations that can be used by architects and designers in creating sustainable multifunctional residential complexes and modern specialized hospitals, particularly in the arid climate of Central Asia.</p>
      </trans-abstract>
      <trans-abstract xml:lang="uz">
        <p>Intensiv urbanizatsiya va iqlim o‘zgarishi sharoitida ko‘p funksiyali turar-joy majmualariga yashil arxitektura tamoyillarini integratsiya qilishning ahamiyati ortib bormoqda. Shu bilan birga, ixtisoslashgan tibbiyot muassasalarida - ftiziatriya va pulmonologiya shifoxonalarida xavfsiz va terapevtik muhit yaratish, ayniqsa muhimdir, bu yerda infeksiyani yuqori darajada nazorat qilish, havo sifati va nafas olish yo‘llari kasalliklari bilan og‘rigan bemorlar uchun shifobaxsh muhit yaratish asosiy talablar hisoblanadi. Tadqiqotning maqsadi ko‘p funksiyali turar-joy majmualariga yashil arxitektura tamoyillarini integratsiya qilishdagi asosiy dizayn muammolari va maqsadlarini aniqlash va ularni zamonaviy ftiziatriya va pulmonologiya shifoxonalarini loyihalash uchun moslashtirish bo‘yicha tavsiyalar ishlab chiqishdir. Tadqiqot usullari ilmiy adabiyotlar, me‘yoriy hujjatlar va xalqaro tajribani tizimli tahlil qilish, qiyosiy usul va dizayn yechimlarining grafik tahlilini o‘z ichiga oladi. Biofil dizayn texnikalari, tabiiy shamollatish, yashil jabhalar va tomlar hamda energiya tejaydigan texnologiyalarga alohida e‘tibor qaratiladi. Tadqiqotda ko‘p funksiyali majmualarga yashil yechimlarni integratsiya qilishdagi asosiy qarama-qarshiliklar va cheklovlar aniqlandi va ularni bartaraf etish uchun me‘moriy rejalashtirish, muhandislik va landshaft dizayni yondashuvlari taklif qilindi. Turar-joy qurilishida tasdiqlangan ko‘plab samarali yashil amaliyotlar (mikroiqlimni yaxshilash, passiv shamollatish, biofil elementlar) sog‘liqni saqlash muassasalarining o‘ziga xos ehtiyojlariga infeksiya xavfsizligi talablarini hisobga olgan holda muvaffaqiyatli moslashtirilishi mumkinligi ko‘rsatildi. Topilmalar turar-joy va sog‘liqni saqlash dizayni o‘rtasida yashil me‘moriy yechimlarni o‘tkazish uchun yuqori salohiyatni tasdiqlaydi. Ushbu ishning amaliy ahamiyati me‘morlar va dizaynerlar tomonidan barqaror ko‘p funksiyali turar-joy majmualari va zamonaviy ixtisoslashgan shifoxonalarni yaratishda, ayniqsa Markaziy Osiyoning qurg‘oqchil iqlimida foydalanishlari mumkin bo‘lgan tavsiyalarni ishlab chiqishda yotadi.</p>
      </trans-abstract>
      <kwd-group xml:lang="ru">
        <kwd>зелёная архитектура</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="en">
        <kwd>green architecture</kwd>
        <kwd>multifunctional residential complexes</kwd>
        <kwd>sustainable design tuberculosis hospitals</kwd>
        <kwd>pulmonology hospitals</kwd>
        <kwd>biophilic design</kwd>
        <kwd>healing architecture</kwd>
        <kwd>infection control</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="uz">
        <kwd>yashil arxitektura</kwd>
        <kwd>ko‘p funksiyali turar-joy majmualari</kwd>
        <kwd>barqaror dizayn</kwd>
        <kwd>sil kasalxonalari</kwd>
        <kwd>pulmonologiya kasalxonalari</kwd>
        <kwd>biofil dizayn</kwd>
        <kwd>shifobaxsh arxitektura</kwd>
        <kwd>infeksiyani nazorat qilish</kwd>
      </kwd-group>
    </article-meta>
  </front>
</article>
