<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD with MathML3 v1.3 20210610//EN" "JATS-journalpublishing1-3-mathml3.dtd">
<article xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:ali="http://www.niso.org/schemas/ali/1.0/" article-type="research-article" dtd-version="1.3" xml:lang="uz">
  <front>
    <journal-meta>
      <journal-id journal-id-type="publisher-id">research-focus</journal-id>
      <journal-title-group>
        <journal-title>Research Focus International Scientific Journal</journal-title>
        <abbrev-journal-title abbrev-type="publisher">Research Focus</abbrev-journal-title>
      </journal-title-group>
      <issn pub-type="epub" publication-format="electronic">2181-3833</issn>
      <publisher>
        <publisher-name>Ilm-fan va innovatsiyalar akademiyasi</publisher-name>
      </publisher>
    </journal-meta>
    <article-meta>
      <article-id pub-id-type="doi">10.66073/researchfocus.v5i5.2285</article-id>
      <article-id pub-id-type="other" assigning-authority="relibrary.uz">REL-A-013415</article-id>
      <article-categories>
        <subj-group subj-group-type="oak">
          <subject>16.00.00</subject>
        </subj-group>
      </article-categories>
      <title-group>
        <article-title xml:lang="uz">ORNITOBAKTERIOZ – PARRANDACHILIK SANOATIDA MUAMMOMI?</article-title>
        <trans-title-group xml:lang="en">
          <trans-title>ORNITHOBACTERIOSIS: A PROBLEM IN THE POULTRY INDUSTRY?</trans-title>
        </trans-title-group>
        <trans-title-group xml:lang="ru">
          <trans-title>ОРНИТОБАКТЕРИОЗ – ПРОБЛЕМА ПТИЦЕВОДЧЕСКОЙ ОТРАСЛИ?</trans-title>
        </trans-title-group>
      </title-group>
      <contrib-group content-type="author">
        <contrib contrib-type="author">
          <name>
            <surname>Kiyamova</surname>
            <given-names>Z.N.</given-names>
          </name>
          <aff>v.f.f.d., kichik ilmiy xodim, Veterinariya ilmiy-tadqiqot instituti</aff>
        </contrib>
      </contrib-group>
      <pub-date publication-format="electronic" date-type="pub" iso-8601-date="2026-06-05">
        <day>05</day>
        <month>06</month>
        <year>2026</year>
      </pub-date>
      <pub-date date-type="collection">
        <year>2026</year>
      </pub-date>
      <volume>5</volume>
      <issue>5</issue>
      <fpage>276</fpage>
      <lpage>280</lpage>
      <permissions>
        <license xlink:href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0">
          <ali:license_ref>https://creativecommons.org/licenses/by/4.0</ali:license_ref>
          <license-p>Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 International litsenziyasi asosida litsenziyalangan.</license-p>
        </license>
      </permissions>
      <self-uri xlink:href="https://relibrary.uz/REL-A-013415/"/>
      <abstract xml:lang="uz">
        <p>Maqolada hozirgi kunda dunyo miqyosida parrandachilik sanoatiga xavf solayotgan va iqtisodiy zarar yetkazayotgan bakterial kasalliklardan biri ornitobakterioz haqida adabiyot ma‘lumotlari tahlil va talqin etilgan. Ornitobakterioz — parrandalarning nafas olish tizimiga ta‘sir qiluvchi, rinotraxeit, aerosakkulit, pnevmoniya, plevrit va boshqa asoratlarni keltirib chiqaradigan yuqori darajadagi yuqumli kasallikdir. Kasallik tuxumga kirgan tovuqlarning eng yuqori mahsuldorlik davrida ayniqsa yaqqol namoyon bo‘ladi va tuxum berish ko‘rsatkichining pasayishi bilan xarakterlanadi.</p>
      </abstract>
      <trans-abstract xml:lang="en">
        <p>This article examines the topic “ Ornitobakterioz – Parrandachilik Sanoatida Muammomi?” from a scientific and methodological perspective. The theoretical foundations, practical significance and relevant aspects of the study are analysed</p>
      </trans-abstract>
      <trans-abstract xml:lang="ru">
        <p>В статье проанализированы литературные сведения по орнитобактериозу, который является одним из наиболее опасных бактериальных заболеваний птиц и приводит к значительным экономическим потерям в птицеводческой отрасли во всем мире. Орнитобактериоз — острозаразное заболевание, поражающее дыхательную систему птиц и вызывающее ринотрахеит, аэросаккулит, пневмонию, плеврит и другие осложнения. Заболевание особенно ярко проявляется в период пиковой продуктивности кур-несушек и характеризуется снижением яйценоскости.</p>
      </trans-abstract>
      <kwd-group xml:lang="uz">
        <kwd>parrandachilik</kwd>
        <kwd>ornitobakterioz</kwd>
        <kwd>Ornithobacterium rhinotracheale rinotraxeit</kwd>
        <kwd>aerosakkulit</kwd>
        <kwd>pnevmoniya</kwd>
        <kwd>plevrit</kwd>
        <kwd>differensial diagnostika</kwd>
        <kwd>tashxis qo‘yish</kwd>
        <kwd>nekrotik jarayonlar</kwd>
        <kwd>yallig‘lanish</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="en">
        <kwd>scientific research</kwd>
        <kwd>methodology</kwd>
        <kwd>analysis</kwd>
        <kwd>practical significance</kwd>
        <kwd>theoretical foundations</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="ru">
        <kwd>птицеводство</kwd>
        <kwd>орнитобактериоз</kwd>
        <kwd>Ornithobacterium rhinotracheale ринотрахеит</kwd>
        <kwd>аэросаккулит</kwd>
        <kwd>пневмония</kwd>
        <kwd>плеврит</kwd>
        <kwd>дифференциальная диагностика</kwd>
        <kwd>диагноз некротические процессы</kwd>
        <kwd>воспаление</kwd>
      </kwd-group>
    </article-meta>
  </front>
  <back>
    <ref-list>
      <ref id="r1">
        <label>1</label>
        <mixed-citation>Ажмулдинов Е.А., Кизаев М.А., Титов М.Г., Бабичева И.А. Влияние различных стресс- факторов на организм сельскохозяйственных животных (обзор) // Животноводство и кормопроизводство. 2018. Т. 101. №</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r2">
        <label>2</label>
        <mixed-citation>Бакулин В.А. Болезни птиц. СПб.: Издатель В.А. Бакулин, 2006. 688 с.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r3">
        <label>3</label>
        <mixed-citation>Биологические свойства штаммов Ornithobacterium rhinotracheale / А.В. Чернышов и др. // Труды Федерального центра охраны здоровья животных. 2010. Т.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r4">
        <label>4</label>
        <mixed-citation>Вакцинопрофилактика, одно из ключевых звеньев в профилактике гемофилеза птиц / Н.Л. Крохин и др. // Ветеринария и кормление. 2018. №</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r5">
        <label>5</label>
        <mixed-citation>Гулюкин М.И. Профилактика инфекционных болезней — обеспечение продовольственной и пищевой безопасности России // Труды Всероссийского НИИ экспериментальной ветеринарии им. Я.Р. Коваленко. 2009. Т.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r6">
        <label>6</label>
        <mixed-citation>Гулюкин М.И., Степанова Т.В. Роль клеток крови в становлении и развитии иммунного ответа // Ветеринария и кормление. 2017. №</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r7">
        <label>7</label>
        <mixed-citation>Джураев О.А. Патологоанатомическое вскрытие животных и птиц. Самарканд, 2026. 162 c.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r8">
        <label>8</label>
        <mixed-citation>Научно-обоснованная система противоэпизоотических мероприятий и современные способы диагностики, специфической профилактики и лечения инфекционных болезней домашних животных / М.И. Гулюкин и др. Новосибирск: АНС «СибАК», 2019. 310 c.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r9">
        <label>9</label>
        <mixed-citation>Новикова А.Ф. и др. Изучение орнитобактериоза птиц в экспериментальных условиях // Эффективное животноводство. 2019. № 4(152). С. 70–</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r10">
        <label>10</label>
        <mixed-citation>Респираторный синдром — открытые ворота для инфекции / Рождественская Т.Н. Панкратов С.В., Рузина А.В., Новикова О.Б. // Птица и птицепродукты. 2020. №</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r11">
        <label>11</label>
        <mixed-citation>Респираторный синдром птиц. Этиология, диагностика, меры борьбы и профилактики / Панкратов С.В., Рождественская Т.Н., Сухинин А.А., Рузина А.В. // Птица и птицепродукты. 2021. №</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r12">
        <label>12</label>
        <mixed-citation>Рождественская Т.Н., Рузина А.В., Панкратов С.В., Яковлев С.С. Система обеспечения эпизоотического благополучия птицеводческих хозяйств в отношении бактериальных болезней птиц // Современные научные разработки и передовые технологии для промышленного птицеводства: сб. ст. науч.-практ. конф. (г. Санкт-Петербург, 12–14 июля 2023 г.). СПб.: ООО «Медиапапир», 2023. С. 76–</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r13">
        <label>13</label>
        <mixed-citation>Рузина А.В., Панкратов С.В. Усовершенствование средств специфической профилактики сальмонеллеза птиц // Ветеринария и кормление. 2022. №</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r14">
        <label>14</label>
        <mixed-citation>Barbosa E.V., Cardoso C.V., Silva R., Cerqueira A., Liberal M., Castro H.C. Ornithobacterium rhinotracheale: an update review about an emerging poultry pathogen. Vet Sci. 2020;7(1): <pub-id pub-id-type="doi">10.3390/vetsci7010003</pub-id></mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r15">
        <label>15</label>
        <mixed-citation>doi: <pub-id pub-id-type="doi">10.3390/vetsci7010003</pub-id>.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r16">
        <label>16</label>
        <mixed-citation>Van Empel P.V., Hafer H.M. Ornithobacterium rhinotracheale: a review. Avian Pathology. 1999;28(3):217–227. doi: <pub-id pub-id-type="doi">10.1080/03079459994704</pub-id>.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r17">
        <label>17</label>
        <mixed-citation>Vandamme P., Segers P., Vancanneyt M., van Hove K., Mutters R., Hommez J., Dewhirst F., Paster B., Kersters K., Falsen E. et al. Ornithobacterium rhinotracheale gen. nov., sp. nov., isolated from the avian respiratory tract. Int J Syst Bacteriol. 1994;44:24– <pub-id pub-id-type="doi">10.1099/00207713-44-1-24</pub-id></mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r18">
        <label>18</label>
        <mixed-citation>El-Ghany W.A.A. An updated comprehensive review on ornithobacteriosis: A worldwide emerging avian respiratory disease. Open Vet J. 2021;11(4):555–568. doi: 10.5455/OVJ.2021.v11.i4. <pub-id pub-id-type="doi">10.5455/ovj.2021.v11.i4.5</pub-id></mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r19">
        <label>19</label>
        <mixed-citation>Campler M.R., Hashish A., Ghanem M., El-Gazzar M.M., Arruda A.G. Space-time patterns of poultry pathogens in the USA: a case study of Ornithobacterium rhinotracheale and Pasteurella multocida in Turkey populations. Pathogens. 2023;12(8):1004. doi: <pub-id pub-id-type="doi">10.3390/pathogens12081004</pub-id>.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r20">
        <label>20</label>
        <mixed-citation>Hafez H.M. and Schulze D. In vitro testing of the effectiveness of chemical disinfectants against Ornithobacterium rhinotracheale. Geflügelkunde Archiv. 2003;67:153–156. <pub-id pub-id-type="doi">10.1016/s0003-9098(25)00084-0</pub-id></mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r21">
        <label>21</label>
        <mixed-citation>Chin R.P., van Empel P.C.M., Hafez H.M. Ornithobacterium rhinotracheale infection. In: Swayne D.E., editor. Diseases of Poultry. 13th ed. USA, NJ, Hoboken, Wiley-Blackwell: John Wiley &amp; Sons; 2013:807–858.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r22">
        <label>22</label>
        <mixed-citation>Zahra M., Ferreri M., Alkasir R., Yin J., Han B., Su J. Isolation and characterization of small-colony variants of Ornithobacterium rhinotracheale. J. Clin. Microbiol. 2013;51(10):3228–3236. doi: 10.1128/JCM.01337- <pub-id pub-id-type="doi">10.1128/jcm.01337-13</pub-id></mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r23">
        <label>23</label>
        <mixed-citation>Zuo Z.H., Zhang T.Y., Guo Y.X., Chu J., Qu G.G., Miao L.Z., Shen Z.Q., He C. Serosurvey of avian metapneumovirus, Ornithobacterium rhinotracheale, and Chlamydia psittaci and their potential association with avian airsacculitis. Biomed Environ Sci. 2018;31(5):403–406. doi: <pub-id pub-id-type="doi">10.3967/bes2018.053</pub-id>.</mixed-citation>
      </ref>
    </ref-list>
  </back>
</article>
