<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD with MathML3 v1.3 20210610//EN" "JATS-journalpublishing1-3-mathml3.dtd">
<article xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:ali="http://www.niso.org/schemas/ali/1.0/" article-type="research-article" dtd-version="1.3" xml:lang="uz">
  <front>
    <journal-meta>
      <journal-id journal-id-type="publisher-id">research-focus</journal-id>
      <journal-title-group>
        <journal-title>Research Focus International Scientific Journal</journal-title>
        <abbrev-journal-title abbrev-type="publisher">Research Focus</abbrev-journal-title>
      </journal-title-group>
      <issn pub-type="epub" publication-format="electronic">2181-3833</issn>
      <publisher>
        <publisher-name>Ilm-fan va innovatsiyalar akademiyasi</publisher-name>
      </publisher>
    </journal-meta>
    <article-meta>
      <article-id pub-id-type="doi">10.66073/researchfocus.v5i5.2269</article-id>
      <article-id pub-id-type="other" assigning-authority="relibrary.uz">REL-A-013399</article-id>
      <article-categories>
        <subj-group subj-group-type="oak">
          <subject>14.00.00</subject>
        </subj-group>
      </article-categories>
      <title-group>
        <article-title xml:lang="uz">TISH QATTIQ VA YUMSHOQ TO‘QIMALARI OQSILLARI</article-title>
        <trans-title-group xml:lang="en">
          <trans-title>PROTEINS OF THE HARD AND SOFT TISSUES OF THE TOOTH</trans-title>
        </trans-title-group>
        <trans-title-group xml:lang="ru">
          <trans-title>БЕЛКИ ТВЁРДЫХ И МЯГКИХ ТКАНЕЙ ЗУБА</trans-title>
        </trans-title-group>
      </title-group>
      <contrib-group content-type="author">
        <contrib contrib-type="author">
          <name>
            <surname>qizi</surname>
            <given-names>Buriyeva Sevinch Dilshod</given-names>
          </name>
          <aff>Samarqand davlat tibbiyot universiteti talabasi</aff>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <name>
            <surname>Komiljonovna</surname>
            <given-names>Murtazayeva Nasiba</given-names>
          </name>
          <aff>Samarqand davlat tibbiyot universiteti talabasi</aff>
        </contrib>
      </contrib-group>
      <pub-date publication-format="electronic" date-type="pub" iso-8601-date="2026-06-05">
        <day>05</day>
        <month>06</month>
        <year>2026</year>
      </pub-date>
      <pub-date date-type="collection">
        <year>2026</year>
      </pub-date>
      <volume>5</volume>
      <issue>5</issue>
      <fpage>173</fpage>
      <lpage>176</lpage>
      <permissions>
        <license xlink:href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0">
          <ali:license_ref>https://creativecommons.org/licenses/by/4.0</ali:license_ref>
          <license-p>Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 International litsenziyasi asosida litsenziyalangan.</license-p>
        </license>
      </permissions>
      <self-uri xlink:href="https://relibrary.uz/REL-A-013399/"/>
      <abstract xml:lang="uz">
        <p>Mazkur maqolada tishning qattiq (emal, dentin, sement) va yumshoq (pulpa) to‘qimalarida uchraydigan asosiy oqsillar, ularning tuzilishi, biologik vazifalari hamda klinik ahamiyati tahlil qilinadi. Tish to‘qimalari oqsillari mineralizatsiya jarayonini boshqarish, mexanik mustahkamlikni ta‘minlash va himoya funksiyalarini bajarishda muhim rol o‘ynashi asoslab beriladi. Tadqiqot davomida ilmiy adabiyotlar tahlili asosida emal oqsillari (amelogenin, enamelin), dentin oqsillari (kollagen va matriks oqsillari) hamda pulpa oqsillarining regeneratsiya va immun javobdagi o‘rni yoritildi. Olingan natijalar ushbu oqsillarning stomatologiyada biomarker sifatida qo‘llanishi va regenerativ davolash usullarini ishlab chiqishda muhim ahamiyatga ega ekanligini ko‘rsatadi.</p>
      </abstract>
      <trans-abstract xml:lang="en">
        <p>This article analyses the main proteins found in the hard (enamel, dentin, cementum) and soft (pulp) tissues of the tooth, their structure, biological functions and clinical significance. The important role of dental tissue proteins in regulating the mineralisation process, ensuring mechanical strength and performing protective functions is substantiated. Based on the analysis of scientific literature, the role of enamel proteins (amelogenin, enamelin), dentin proteins (collagen and matrix proteins) and pulp proteins in regeneration and the immune response is highlighted. The obtained results show that these proteins are of significant importance for use as biomarkers in dentistry and for the development of regenerative treatment methods.</p>
      </trans-abstract>
      <trans-abstract xml:lang="ru">
        <p>В данной статье анализируются основные белки, встречающиеся в твёрдых (эмаль, дентин, цемент) и мягких (пульпа) тканях зуба, их строение, биологические функции, а также клиническое значение. Обосновывается важная роль белков зубных тканей в управлении процессом минерализации, обеспечении механической прочности и выполнении защитных функций. В ходе исследования на основе анализа научной литературы освещена роль белков эмали (амелогенин, энамелин), белков дентина (коллаген и матриксные белки), а также белков пульпы в процессах регенерации и иммунного ответа. Полученные результаты показывают, что данные белки имеют важное значение для применения в качестве биомаркеров в стоматологии и для разработки методов регенеративного лечения.</p>
      </trans-abstract>
      <kwd-group xml:lang="uz">
        <kwd>tish emali</kwd>
        <kwd>dentin</kwd>
        <kwd>sement</kwd>
        <kwd>pulpa</kwd>
        <kwd>oqsillar</kwd>
        <kwd>amelogenin</kwd>
        <kwd>kollagen mineralizatsiya</kwd>
        <kwd>biomarker</kwd>
        <kwd>regeneratsiya</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="en">
        <kwd>dental enamel</kwd>
        <kwd>dentin</kwd>
        <kwd>cementum</kwd>
        <kwd>pulp</kwd>
        <kwd>proteins</kwd>
        <kwd>amelogenin</kwd>
        <kwd>collagen mineralisation</kwd>
        <kwd>biomarker</kwd>
        <kwd>regeneration</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="ru">
        <kwd>эмаль зуба</kwd>
        <kwd>дентин</kwd>
        <kwd>цемент</kwd>
        <kwd>пульпа</kwd>
        <kwd>белки</kwd>
        <kwd>амелогенин</kwd>
        <kwd>коллаген минерализация</kwd>
        <kwd>биомаркер</kwd>
        <kwd>регенерация</kwd>
      </kwd-group>
    </article-meta>
  </front>
  <back>
    <ref-list>
      <ref id="r1">
        <label>1</label>
        <mixed-citation>Ten Cate A. R. Og‘iz gistologiyasi: rivojlanishi, tuzilishi va funksiyasi. — 9-nashr. — Elsevier 2017. — 352 b. (120–145-betlar)</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r2">
        <label>2</label>
        <mixed-citation>Nanci A. Ten Cate og‘iz gistologiyasi. — 8-nashr. — Mosby, 2012. — 379 b. (95–130-betlar)</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r3">
        <label>3</label>
        <mixed-citation>Goldberg M., Kulkarni A. B., Young M., Boskey A. Dentin: tuzilishi, tarkibi va mineralizatsiyasi // Frontiers in Bioscience. — 2011. — №</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r4">
        <label>4</label>
        <mixed-citation>— B. 2009–2026. (2012–2015-betlar)</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r5">
        <label>5</label>
        <mixed-citation>Smith C. E. Emal yetilishidagi hujayraviy va kimyoviy jarayonlar // Critical Reviews in Oral Biology &amp; Medicine. — 1998. — Vol. 9, № <pub-id pub-id-type="doi">10.1177/10454411980090020101</pub-id></mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r6">
        <label>6</label>
        <mixed-citation>— P. 128–161. (135–140-betlar)</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r7">
        <label>7</label>
        <mixed-citation>Butler W. T. Dentin matriks oqsillari va dentinogenez // Connective Tissue Research. — 1995. — Vol. 33, № 1– <pub-id pub-id-type="doi">10.3109/03008209509016983</pub-id></mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r8">
        <label>8</label>
        <mixed-citation>Linde A. Dentin va suyak to‘qimalarining oqsillari // Calcified Tissue International. — 1989. — Vol. 45, №</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r9">
        <label>9</label>
        <mixed-citation>Boskey A. L. Mineralizatsiya jarayonida matriks oqsillarning roli // Journal of Cellular Biochemistry. — 2003. — Vol. 89, №</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r10">
        <label>10</label>
        <mixed-citation>— P. 209–215. (210–212-betlar)</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r11">
        <label>11</label>
        <mixed-citation>Simmer J. P., Hu J. C. Emal oqsillari va ularning biologik roli // Journal of Dental Research. — 2001. — Vol. 80, №</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r12">
        <label>12</label>
        <mixed-citation>— P. 1860–1865. (1861–1863-betlar)</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r13">
        <label>13</label>
        <mixed-citation>Goldberg M. Dentin va pulpa to‘qimalarining biologiyasi // Oral Diseases. — 2008. — Vol. 14 №</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r14">
        <label>14</label>
        <mixed-citation>— P. 430–441. (433–436-betlar)</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r15">
        <label>15</label>
        <mixed-citation>Murray P. E., Garcia-Godoy F., Hargreaves K. M. Pulpa regeneratsiyasi va o‘sish omillari // Journal of Endodontics. — 2007. — Vol. 33, № <pub-id pub-id-type="doi">10.1016/j.joen.2007.07.032</pub-id></mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r16">
        <label>16</label>
        <mixed-citation>— P. 377–390. (380–384-betlar)</mixed-citation>
      </ref>
    </ref-list>
  </back>
</article>
