<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD with MathML3 v1.3 20210610//EN" "JATS-journalpublishing1-3-mathml3.dtd">
<article xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:ali="http://www.niso.org/schemas/ali/1.0/" article-type="research-article" dtd-version="1.3" xml:lang="en">
  <front>
    <journal-meta>
      <journal-id journal-id-type="publisher-id">research-focus</journal-id>
      <journal-title-group>
        <journal-title>Research Focus International Scientific Journal</journal-title>
        <abbrev-journal-title abbrev-type="publisher">Research Focus</abbrev-journal-title>
      </journal-title-group>
      <issn pub-type="epub" publication-format="electronic">2181-3833</issn>
      <publisher>
        <publisher-name>Ilm-fan va innovatsiyalar akademiyasi</publisher-name>
      </publisher>
    </journal-meta>
    <article-meta>
      <article-id pub-id-type="doi">10.66073/researchfocus.v5i5.2260</article-id>
      <article-id pub-id-type="other" assigning-authority="relibrary.uz">REL-A-013390</article-id>
      <article-categories>
        <subj-group subj-group-type="oak">
          <subject>13.00.00</subject>
        </subj-group>
      </article-categories>
      <title-group>
        <article-title xml:lang="en">PSYCHOLOGICAL FOUNDATIONS OF DEVELOPING ENGLISH READING COMPETENCE IN 5TH–6TH GRADE STUDENTS</article-title>
        <trans-title-group xml:lang="ru">
          <trans-title>ПСИХОЛОГИЧЕСКИЕ ОСНОВЫ РАЗВИТИЯ КОМПЕТЕНЦИИ ЧТЕНИЯ НА АНГЛИЙСКОМ ЯЗЫКЕ У УЧАЩИХСЯ 5–6 КЛАССОВ</trans-title>
        </trans-title-group>
        <trans-title-group xml:lang="uz">
          <trans-title>5–6-SINF O‘QUVCHILARIDA INGLIZ TILI O‘QISH KOMPETENSIYASINI RIVOJLANTIRISHNING PSIXOLOGIK ASOSLARI</trans-title>
        </trans-title-group>
      </title-group>
      <contrib-group content-type="author">
        <contrib contrib-type="author">
          <name>
            <surname>Xabibovna</surname>
            <given-names>Mashrapova Sevara</given-names>
          </name>
          <aff>Namangan State chet tillari Institute, Tayanch doktoranti</aff>
        </contrib>
      </contrib-group>
      <pub-date publication-format="electronic" date-type="pub" iso-8601-date="2026-06-05">
        <day>05</day>
        <month>06</month>
        <year>2026</year>
      </pub-date>
      <pub-date date-type="collection">
        <year>2026</year>
      </pub-date>
      <volume>5</volume>
      <issue>5</issue>
      <fpage>119</fpage>
      <lpage>124</lpage>
      <permissions>
        <license xlink:href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0">
          <ali:license_ref>https://creativecommons.org/licenses/by/4.0</ali:license_ref>
          <license-p>This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.</license-p>
        </license>
      </permissions>
      <self-uri xlink:href="https://relibrary.uz/REL-A-013390/"/>
      <abstract xml:lang="en">
        <p>This article discusses the psychophysiological characteristics of 5th–6th grade students and their importance in the formation of reading competence in a foreign language. It also analyzes the methodological foundations of developing text comprehension and analysis skills in accordance with the requirements of international PISA and PIRLS studies. This article examines the fundamental psychophysiological and pedagogical-psychological foundations of developing English reading competence in 5th–6th grade students in the modern educational paradigm. The relevance of the study is determined by the integration of the Uzbek education system with the requirements of international assessment programs, in particular, PIRLS, which measures literacy at the junction of primary and secondary education, and PISA, which focuses on functional literacy. The article analyzes the stages of cognitive development of 11–12-year-old students - the period of transition from concrete thinking to abstract-logical observation. The author interprets the reading process as a complex cognitive activity, not just decoding (letter and sound correspondence). The research highlights the role of psychological concepts such as the &quot;zone of proximal development&quot;, &quot;metacognitive monitoring&quot; and &quot;scaffolding&quot; in the formation of students‘ skills in interpreting the text, analyzing the author‘s position and transferring information to a real-life context. The practical part of the article puts forward methodological recommendations on increasing students‘ motivation to read in English lessons, overcoming psychological barriers such as &quot;fear of not understanding&quot; (reading anxiety), and using the possibilities of visualization and associative memory when working with text. In conclusion, it is proven that the systematic development of reading competence is the main factor in bringing not only the student‘s linguistic wealth, but also his intellectual potential and critical thinking level to international standards.</p>
      </abstract>
      <trans-abstract xml:lang="ru">
        <p>В данной статье рассматриваются психофизиологические характеристики учащихся 5–6 классов и их значение в формировании навыков чтения на иностранном языке. Также анализируются методологические основы развития навыков понимания и анализа текста в соответствии с требованиями международных исследований PISA и PIRLS. В статье исследуются фундаментальные психофизиологические и педагогико-психологические основы развития навыков чтения на английском языке у учащихся 5–6 классов в современной образовательной парадигме. Актуальность исследования определяется интеграцией узбекской системы образования с требованиями международных программ оценки, в частности, PIRLS, измеряющей грамотность на стыке начального и среднего образования, и PISA, ориентированной на функциональную грамотность. В статье анализируются этапы познавательного развития учащихся 11–12 лет – период перехода от конкретного мышления к абстрактно-логическому наблюдению. Автор интерпретирует процесс чтения как сложную познавательную деятельность, а не просто декодирование (соответствие букв и звуков). В исследовании подчеркивается роль психологических концепций, таких как «зона ближайшего развития», «метакогнитивный мониторинг» и «поддержка», в формировании у учащихся навыков интерпретации текста, анализа позиции автора и переноса информации в реальный жизненный контекст. Практическая часть статьи предлагает методические рекомендации по повышению мотивации учащихся к чтению на уроках английского языка, преодолению психологических барьеров, таких как «страх непонимания» (тревожность при чтении), и использованию возможностей визуализации и ассоциативной памяти при работе с текстом. В заключение доказано, что систематическое развитие навыков чтения является основным фактором, позволяющим привести не только языковое богатство ученика, но и его интеллектуальный потенциал и уровень критического мышления в соответствие с международными стандартами.</p>
      </trans-abstract>
      <trans-abstract xml:lang="uz">
        <p>Mazkur maqolada 5–6-sinf o‘quvchilarining psixofiziologik xususiyatlari va ularning xorijiy tilda o‘qish kompetensiyasini shakllantirishdagi ahamiyati yoritilgan. Shuningdek, xalqaro PISA va PIRLS tadqiqotlari talablariga mos ravishda matnni tushunish va tahlil qilish ko‘nikmalarini rivojlantirishning metodologik asoslari tahlil qilinadi. Ushbu maqolada zamonaviy ta‘lim paradigmasida 5–6-sinf o‘quvchilarining ingliz tili o‘qish kompetensiyasini rivojlantirishning fundamental psixofiziologik va pedagogik-psixologik asoslari tadqiq etiladi. Tadqiqotning dolzarbligi O‘zbekiston ta‘lim tizimining xalqaro baholash dasturlari, xususan, boshlang‘ich va o‘rta bo‘g‘in tutashuvidagi savodxonlikni o‘lchovchi PIRLS hamda funksional savodxonlikka yo‘naltirilgan PISA tadqiqotlari talablariga integratsiyalashuvi bilan belgilanadi. Maqolada 11–12 yoshli o‘quvchilarning kognitiv rivojlanish bosqichlari — konkret tafakkurdan mavhum-mantiqiy mushohadaga o‘tish davri tahlil qilinadi. Muallif o‘qish jarayonini shunchaki dekodlashtirish (harf va tovush mosligi) emas, balki murakkab kognitiv faoliyat sifatida talqin etadi. Tadqiqot davomida o‘quvchilarning matnni interpretatsiya qilish, muallif pozitsiyasini tahlil etish va axborotni hayotiy kontekstga ko‘chirish kabi ko‘nikmalarini shakllantirishda &quot;yaqin rivojlanish zonasi&quot;, &quot;metakognitiv monitoring&quot; va &quot;skayffolding&quot; kabi psixologik konsepsiyalarning o‘rni yoritib berilgan. Maqolaning amaliy qismida ingliz tili darslarida o‘quvchilarning o‘qishga bo‘lgan motivatsiyasini oshirish, &quot;tushunmaslik qo‘rquvi&quot; (reading anxiety) kabi psixologik to‘siqlarni bartaraf etish hamda matn bilan ishlashda vizualizatsiya va assotsiativ xotira imkoniyatlaridan foydalanish bo‘yicha metodik tavsiyalar ilgari suriladi. Xulosa sifatida, o‘qish kompetensiyasini tizimli rivojlantirish o‘quvchining nafaqat lisoniy boyligini, balki uning intellektual salohiyati va tanqidiy fikrlash darajasini xalqaro standartlar darajasiga olib chiqishining asosiy omili ekanligi isbotlanadi.</p>
      </trans-abstract>
      <kwd-group xml:lang="en">
        <kwd>reading competence</kwd>
        <kwd>5th–6th grade psychology</kwd>
        <kwd>PIRLS</kwd>
        <kwd>PISA</kwd>
        <kwd>cognitive development</kwd>
        <kwd>functional literacy</kwd>
        <kwd>English language methodology</kwd>
        <kwd>metacognition</kwd>
        <kwd>interpretation motivation</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="ru">
        <kwd>навыки чтения</kwd>
        <kwd>психология 5–6 классов</kwd>
        <kwd>PIRLS</kwd>
        <kwd>PISA когнитивное развитие</kwd>
        <kwd>функциональная грамотность</kwd>
        <kwd>методика преподавания английского языка</kwd>
        <kwd>метакогниция</kwd>
        <kwd>интерпретация</kwd>
        <kwd>мотивация</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="uz">
        <kwd>o‘qish kompetensiyasi</kwd>
        <kwd>5–6-sinf psixologiyasi</kwd>
        <kwd>PIRLS</kwd>
        <kwd>PISA</kwd>
        <kwd>kognitiv rivojlanish</kwd>
        <kwd>funksional savodxonlik</kwd>
        <kwd>ingliz tili metodikasi</kwd>
        <kwd>metakognitsiya</kwd>
        <kwd>interpretatsiya motivatsiya</kwd>
      </kwd-group>
    </article-meta>
  </front>
  <back>
    <ref-list>
      <ref id="r1">
        <label>1</label>
        <mixed-citation>Mirziyoyev Sh.M. «Yangi O‘zbekiston strategiyasi». – Toshkent: «O‘zbekiston», 2021. (Ta’lim islohotlari qismi).</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r2">
        <label>2</label>
        <mixed-citation>Vygotskiy L.S. Thinking and Speech (Tafakkur va nutq). (Yaqin rivojlanish zonasi nazariyasi).</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r3">
        <label>3</label>
        <mixed-citation>Piaget J. The Psychology of the Child. (Bolaning kognitiv rivojlanish bosqichlari bo‘yicha).</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r4">
        <label>4</label>
        <mixed-citation>Jalolov J.J. Chet til o‘qitish metodikasi. – Toshkent: «O‘qituvchi», 2012.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r5">
        <label>5</label>
        <mixed-citation>Mullis I.V.S., Martin M.O. PIRLS 2021 Assessment Framework. – Chestnut Hill, MA: Boston College.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r6">
        <label>6</label>
        <mixed-citation>OECD. PISA 2022 Results: Factsheets. (O‘qish savodxonligi bo‘yicha xalqaro standartlar).</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r7">
        <label>7</label>
        <mixed-citation>Anderson N.J. Exploring Second Language Reading: Issues and Strategies. – Heinle &amp; Heinle, 1999.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r8">
        <label>8</label>
        <mixed-citation>Grellet F. Developing Reading Skills: A Practical Guide to Reading Comprehension Exercises. – Cambridge University Press, 2010.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r9">
        <label>9</label>
        <mixed-citation>Vohidov M. «Bolalar psixologiyasi». – Toshkent, 1982.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r10">
        <label>10</label>
        <mixed-citation>Nutall C. Teaching Reading Skills in a Foreign Language. – Macmillan Education, 2005.</mixed-citation>
      </ref>
    </ref-list>
  </back>
</article>
