<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD with MathML3 v1.3 20210610//EN" "JATS-journalpublishing1-3-mathml3.dtd">
<article xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:ali="http://www.niso.org/schemas/ali/1.0/" article-type="research-article" dtd-version="1.3" xml:lang="uz">
  <front>
    <journal-meta>
      <journal-id journal-id-type="publisher-id">research-focus</journal-id>
      <journal-title-group>
        <journal-title>Research Focus International Scientific Journal</journal-title>
        <abbrev-journal-title abbrev-type="publisher">Research Focus</abbrev-journal-title>
      </journal-title-group>
      <issn pub-type="epub" publication-format="electronic">2181-3833</issn>
      <publisher>
        <publisher-name>Ilm-fan va innovatsiyalar akademiyasi</publisher-name>
      </publisher>
    </journal-meta>
    <article-meta>
      <article-id pub-id-type="doi">10.66073/researchfocus.v5i2.2069</article-id>
      <article-id pub-id-type="other" assigning-authority="relibrary.uz">REL-A-013356</article-id>
      <article-categories>
        <subj-group subj-group-type="oak">
          <subject>14.00.00</subject>
        </subj-group>
      </article-categories>
      <title-group>
        <article-title xml:lang="uz">BO‘YINNING ASOSIY NERV VA QON TOMIRLARINING TOPOGRAFIK MUNOSABATLARI VA OPERATIV KIRISH YO‘LLARINI TAKOMILLASHTIRISH</article-title>
        <trans-title-group xml:lang="en">
          <trans-title>THE TOPOGRAPHIC RELATIONSHIPS OF THE MAIN NERVES AND BLOOD VESSELS OF THE NECK AND THE IMPROVEMENT OF OPERATIVE ACCESS ROUTES</trans-title>
        </trans-title-group>
        <trans-title-group xml:lang="ru">
          <trans-title>ТОПОГРАФИЧЕСКИЕ ВЗАИМООТНОШЕНИЯ ОСНОВНЫХ НЕРВОВ И КРОВЕНОСНЫХ СОСУДОВ ШЕИ И СОВЕРШЕНСТВОВАНИЕ ОПЕРАТИВНЫХ ДОСТУПОВ</trans-title>
        </trans-title-group>
      </title-group>
      <contrib-group content-type="author">
        <contrib contrib-type="author">
          <string-name>Tuxtanazarova Shavkiya Ibatovna</string-name>
          <aff>ZARMED universiteti, t.f.n., dotsent</aff>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <string-name>Djumayev Aloxiddin Umirzakovich</string-name>
          <aff>ZARMED universiteti, assistent</aff>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <string-name>Djumayev Nizomitdin Umurzakovich</string-name>
          <aff>ZARMED universiteti, t.f.n.</aff>
        </contrib>
      </contrib-group>
      <pub-date publication-format="electronic" date-type="pub" iso-8601-date="2026-03-05">
        <day>05</day>
        <month>03</month>
        <year>2026</year>
      </pub-date>
      <pub-date date-type="collection">
        <year>2026</year>
      </pub-date>
      <volume>5</volume>
      <issue>2</issue>
      <fpage>249</fpage>
      <lpage>254</lpage>
      <permissions>
        <license xlink:href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0">
          <ali:license_ref>https://creativecommons.org/licenses/by/4.0</ali:license_ref>
          <license-p>Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 International litsenziyasi asosida litsenziyalangan.</license-p>
        </license>
      </permissions>
      <self-uri xlink:href="https://relibrary.uz/REL-A-013356/"/>
      <abstract xml:lang="uz">
        <p>Ushbu ilmiy maqolada bo‘yinning asosiy nerv va qon tomirlarining topografik-anatomik munosabatlari chuqur tahlil qilinib, ularning klinik va jarrohlik amaliyotidagi ahamiyati yoritilgan. Tadqiqot davomida bo‘yin sohasidagi yirik qon tomirlari (umumiy uyqu arteriyasi, ichki va tashqi uyqu arteriyalari, bo‘yin venalari) hamda asosiy nerv tuzilmalari (nervus vagus, nervus hypoglossus, bo‘yin simpatik poyasi)ning o‘zaro joylashuvi va individual anatomik o‘zgaruvchanligi o‘rganildi. Olingan natijalar asosida bo‘yin sohasiga operativ kirish yo‘llarini takomillashtirish, jarrohlik aralashuvlarida asoratlar xavfini kamaytirish hamda nerv va qon tomirlarining shikastlanishining oldini olishga qaratilgan amaliy tavsiyalar ishlab chiqildi. Tadqiqot natijalari jarrohlik, anatomik va klinik fanlar uchun muhim ilmiy-amaliy ahamiyatga ega.</p>
      </abstract>
      <trans-abstract xml:lang="en">
        <p>This scientific article provides an in-depth analysis of the topographic-anatomical relationships of the main nerves and blood vessels of the neck and reveals their significance in clinical and surgical practice. In the course of the study, the mutual arrangement and individual anatomical variability of the large blood vessels of the neck region (the common carotid artery, the internal and external carotid arteries, the jugular veins) and of the main nerve structures (nervus vagus, nervus hypoglossus, the cervical sympathetic trunk) were examined. On the basis of the results obtained, practical recommendations were developed aimed at improving the operative access routes to the neck region, at reducing the risk of complications during surgical interventions and at preventing injuries to the nerves and blood vessels. The results of the study are of important scientific and practical significance for surgical, anatomical and clinical disciplines.</p>
      </trans-abstract>
      <trans-abstract xml:lang="ru">
        <p>В данной научной статье проведён углублённый анализ топографо-анатомических взаимоотношений основных нервов и кровеносных сосудов шеи, а также раскрыто их клиническое и хирургическое значение. В ходе исследования изучены особенности взаимного расположения крупных сосудов шейной области (общей сонной артерии, внутренней и наружной сонных артерий, шейных вен) и основных нервных структур (блуждающего нерва, подъязычного нерва, шейного симпатического ствола), а также их индивидуальная анатомическая вариабельность. На основании полученных результатов разработаны практические рекомендации по совершенствованию оперативных доступов к структурам шеи, снижению риска хирургических осложнений и профилактике повреждений нервов и кровеносных сосудов. Результаты исследования имеют важное научно-практическое значение для хирургии, анатомии и клинических дисциплин.</p>
      </trans-abstract>
      <kwd-group xml:lang="uz">
        <kwd>bo‘yin topografik anatomiyasi</kwd>
        <kwd>nerv-qon tomir tutamlari</kwd>
        <kwd>umumiy uyqu arteriyasi</kwd>
        <kwd>bo‘yin venalari</kwd>
        <kwd>nervus vagus</kwd>
        <kwd>nervus hypoglossus</kwd>
        <kwd>simpatik nerv tizimi</kwd>
        <kwd>topografik munosabatlar</kwd>
        <kwd>operativ kirish yo‘llari</kwd>
        <kwd>к.м.н</kwd>
        <kwd>доцент Джумаев Алохиддин Умирзакович ZARMED universiteti</kwd>
        <kwd>ассистент Джумаев Низомитдин Умурзакович ZARMED universiteti</kwd>
        <kwd>к.м.н</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="en">
        <kwd>bo‘yin topografik anatomiyasi</kwd>
        <kwd>nerv-qon tomir tutamlari</kwd>
        <kwd>umumiy uyqu arteriyasi</kwd>
        <kwd>bo‘yin venalari</kwd>
        <kwd>nervus vagus</kwd>
        <kwd>nervus hypoglossus</kwd>
        <kwd>simpatik nerv tizimi</kwd>
        <kwd>topografik munosabatlar</kwd>
        <kwd>operativ kirish yo‘llari</kwd>
        <kwd>jarrohlik anatomiyasi</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="ru">
        <kwd>топографическая анатомия шеи</kwd>
        <kwd>сосудисто-нервные пучки</kwd>
        <kwd>общая сонная артерия</kwd>
        <kwd>вены шеи</kwd>
        <kwd>nervus vagus</kwd>
        <kwd>nervus hypoglossus</kwd>
        <kwd>симпатическая нервная система</kwd>
        <kwd>топографические взаимоотношения</kwd>
        <kwd>оперативные доступы</kwd>
        <kwd>хирургическая анатомия</kwd>
      </kwd-group>
    </article-meta>
  </front>
  <back>
    <ref-list>
      <ref id="r1">
        <label>1</label>
        <mixed-citation>Standring S. (ed.) Gray’s Anatomy: The Anatomical Basis of Clinical Practice (42-nd ed.). Elsevier, 2020.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r2">
        <label>2</label>
        <mixed-citation>Sinnatamby C.S. Last’s Anatomy: Regional and Applied (12-th ed.). Churchill Livingstone, 2011.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r3">
        <label>3</label>
        <mixed-citation>Surgical Anatomy of Head and Neck (Springer). – Topographical anatomy and surgical landmarks (surgical anatomy focus).</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r4">
        <label>4</label>
        <mixed-citation>Clinical Head and Neck Anatomy for Surgeons. – Anatomy as encountered in operative practice.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r5">
        <label>5</label>
        <mixed-citation>Teshaev Sh.J., Nurov U.I., Hojiev D.Ya., To‘xsanova N.E. Bosh va bo‘yin sohasi klinik anatomiyasi, operativ jarrohligi. Buxoro, 2014.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r6">
        <label>6</label>
        <mixed-citation>Agzamov K.A. Topografik anatomiya: amaliy qo‘llanma. Toshkent: Аbu Ali ibn Sino nashriyoti, 2009.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r7">
        <label>7</label>
        <mixed-citation>Xusanov E.U., Adilbekova D.B., Kim A.A. Nerv tizimining vazifaviy anatomiyasi. Samarqand: Tibbiyot ko‘zgusi, 2023.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r8">
        <label>8</label>
        <mixed-citation>Bahodirov F.N. Odam anatomiyasi. Toshkent, 2006.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r9">
        <label>9</label>
        <mixed-citation>Topografik anatomiya va operativ xirurgiya asoslari (Namangan davlat universiteti elektron darslik). – Bo‘yin strukturalarining topografik munosabatlari bo‘yicha amaliy asos.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r10">
        <label>10</label>
        <mixed-citation>Sultonov F.O. “Topografik anatomiyasi fan tarixi va asosiy tushuncha.” ИКРО журнал, №05 (2025): 104–107.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r11">
        <label>11</label>
        <mixed-citation>Farabeuf’s triangle (neck surgical landmark reference). Wikipedia, online resource.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r12">
        <label>12</label>
        <mixed-citation>Акрамов К. Ш. У., Сафаров Х. А., Орипов Р. А. МЕТАБОЛИЧЕСКИЕ НАРУШЕНИЯ И ВИТИЛИГО: ОЦЕНКА УРОВНЯ ВИТАМИНА D, МИКРОЭЛЕМЕНТОВ, ГОМОЦИСТЕИНА Акрамов Комилжон Шуҳрат угли //Research Focus. – 2025. – Т. 4. – №. 11. – С. 280-286.</mixed-citation>
      </ref>
    </ref-list>
  </back>
</article>
