<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD with MathML3 v1.3 20210610//EN" "JATS-journalpublishing1-3-mathml3.dtd">
<article xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:ali="http://www.niso.org/schemas/ali/1.0/" article-type="research-article" dtd-version="1.3" xml:lang="uz">
  <front>
    <journal-meta>
      <journal-id journal-id-type="publisher-id">research-focus</journal-id>
      <journal-title-group>
        <journal-title>Research Focus International Scientific Journal</journal-title>
        <abbrev-journal-title abbrev-type="publisher">Research Focus</abbrev-journal-title>
      </journal-title-group>
      <issn pub-type="epub" publication-format="electronic">2181-3833</issn>
      <publisher>
        <publisher-name>Ilm-fan va innovatsiyalar akademiyasi</publisher-name>
      </publisher>
    </journal-meta>
    <article-meta>
      <article-id pub-id-type="doi">10.66073/researchfocus.v5i2.2058</article-id>
      <article-id pub-id-type="other" assigning-authority="relibrary.uz">REL-A-013349</article-id>
      <article-categories>
        <subj-group subj-group-type="oak">
          <subject>14.00.00</subject>
        </subj-group>
      </article-categories>
      <title-group>
        <article-title xml:lang="uz">TORAKOABDOMINAL JAROHATLARNI TASHXISLASH VA DAVOLASH TAKTIKASIGA ZAMONAVIY YONDASHUVLAR</article-title>
        <trans-title-group xml:lang="en">
          <trans-title>MODERN APPROACHES TO THE DIAGNOSIS AND TREATMENT TACTICS OF THORACOABDOMINAL INJURIES</trans-title>
        </trans-title-group>
        <trans-title-group xml:lang="ru">
          <trans-title>СОВРЕМЕННЫЕ ПОДХОДЫ К ДИАГНОСТИКЕ И ТАКТИКЕ ЛЕЧЕНИЯ ТОРАКОАБДОМИНАЛЬНЫХ ТРАВМ</trans-title>
        </trans-title-group>
      </title-group>
      <contrib-group content-type="author">
        <contrib contrib-type="author">
          <string-name>Jurayeva Z.A</string-name>
          <aff>Samarqand davlat tibbiyot universiteti</aff>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <string-name>Mustafakulov I.B</string-name>
          <aff>Samarqand davlat tibbiyot universiteti</aff>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <string-name>Norov M.Ch.</string-name>
          <aff>Samarqand davlat tibbiyot universiteti</aff>
        </contrib>
      </contrib-group>
      <pub-date publication-format="electronic" date-type="pub" iso-8601-date="2026-03-05">
        <day>05</day>
        <month>03</month>
        <year>2026</year>
      </pub-date>
      <pub-date date-type="collection">
        <year>2026</year>
      </pub-date>
      <volume>5</volume>
      <issue>2</issue>
      <fpage>208</fpage>
      <lpage>212</lpage>
      <permissions>
        <license xlink:href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0">
          <ali:license_ref>https://creativecommons.org/licenses/by/4.0</ali:license_ref>
          <license-p>Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 International litsenziyasi asosida litsenziyalangan.</license-p>
        </license>
      </permissions>
      <self-uri xlink:href="https://relibrary.uz/REL-A-013349/"/>
      <abstract xml:lang="uz">
        <p>Torakoabdominal jarohatlar – bu ko‘krak va qorin bo‘shlig‘i a‘zolarining birgalikdagi shikastlanishi bo‘lib, bunda diafragma va diafragmaoldi a‘zolari zararlanadi. Ushbu jarohatlar og‘ir klinik kechishi, diagnostik xatolar uchrashining yuqoriligi va o‘lim ko‘rsatkichining balandligi (ayrim turdagi shikastlanishlarda 90% gacha yetishi) bilan tavsiflanadi. Asosiy muammo operatsiyadan oldingi diagnostikaning samaradorligi pastligidadir: an‘anaviy vizualizatsiya usullarining sezgirligi yetarli emas, bu esa diafragma nuqsonlarini kech aniqlashga va og‘ir asoratlar, jumladan, qisilgan diafragma churralari rivojlanishiga olib keladi. Xirurgik taktikada yagona yondashuv mavjud emas, aralashuv usulini tanlash esa ko‘pincha xirurgning subyektiv tajribasiga asoslanadi, bu taktik xatolar xavfini oshiradi. Zamonaviy tadqiqotlar xirurgik kirish yo‘lini oqilona tanlash va kam invaziv texnologiyalar – laparoskopiya va torakoskopiyani kengroq qo‘llash muhimligini ta‘kidlamoqda. Ushbu usullar yuqori diagnostik ahamiyatga ega bo‘lib, bir vaqtning o‘zida davolash amaliyotlarini bajarish imkonini beradi. O‘zbekiston Respublikasi sog‘liqni saqlash tizimini isloh qilish jarayonida shoshilinch tibbiy yordamni rivojlantirish, klinikalarni jihozlash va kadrlar tayyorlashga alohida e‘tibor qaratilmoqda, bu esa endovizual texnologiyalarni yanada kengroq joriy etish uchun zamin yaratadi. Mualliflar diagnostika va davolashning unifikatsiyalashgan (yagona) algoritmlarini ishlab chiqish zarurligini ta‘kidlaydilar, bu asoratlar chastotasini kamaytirish va torakoabdominal jarohatlangan bemorlarda davolash natijalarini yaxshilash imkonini beradi.</p>
      </abstract>
      <trans-abstract xml:lang="en">
        <p>Thoracoabdominal injuries are combined injuries of the organs of the chest and the abdominal cavity, in which the diaphragm and the prediaphragmatic organs are damaged. These injuries are characterized by a severe clinical course, a high frequency of diagnostic errors and high mortality (reaching up to 90% in certain types of injury). The main problem lies in the low effectiveness of preoperative diagnosis: the sensitivity of traditional imaging methods is insufficient, which leads to late detection of diaphragmatic defects and to the development of severe complications, including strangulated diaphragmatic hernias. There is no single approach to surgical tactics, and the choice of the method of intervention is often based on the subjective experience of the surgeon, which increases the risk of tactical errors. Modern studies emphasize the importance of a rational choice of surgical access and of a wider application of minimally invasive technologies — laparoscopy and thoracoscopy. These methods possess high diagnostic value and make it possible to perform therapeutic manipulations at the same time. In the process of reforming the health care system of the Republic of Uzbekistan, particular attention is paid to the development of emergency medical care, the equipping of clinics and the training of personnel, which creates a foundation for an even wider introduction of endovisual technologies. The authors emphasize the necessity of developing unified algorithms of diagnosis and treatment, which will make it possible to reduce the frequency of complications and to improve the results of treatment of patients with thoracoabdominal injuries.</p>
      </trans-abstract>
      <trans-abstract xml:lang="ru">
        <p>Торакоабдоминальные травмы — это сочетанные повреждения органов грудной клетки и брюшной полости, при которых повреждаются диафрагма и преддиафрагмальные органы. Эти травмы характеризуются тяжелым клиническим течением, высокой частотой диагностических ошибок и высокой летальностью (до 90% при некоторых видах повреждений). Основная проблема заключается в низкой эффективности предоперационной диагностики: чувствительность традиционных методов визуализации недостаточна, что приводит к позднему выявлению дефектов диафрагмы и развитию тяжелых осложнений, в том числе ущемленных диафрагмальных грыж. Единого подхода к хирургической тактике не существует, а выбор метода вмешательства часто основывается на субъективном опыте хирурга, что повышает риск тактических ошибок. Современные исследования подчеркивают важность рационального выбора хирургического доступа и более широкого применения малоинвазивных технологий — лапароскопии и торакоскопии. Эти методы обладают высокой диагностической ценностью и позволяют одновременно выполнять лечебные манипуляции. В процессе реформирования системы здравоохранения / Республики Узбекистан особое внимание уделяется развитию экстренной медицинской помощи, оснащению клиник и подготовке кадров, что создает основу для более широкого внедрения эндовизуальных технологий. Авторы подчеркивают необходимость разработки унифицированных алгоритмов диагностики и лечения, что позволит снизить частоту осложнений и улучшить результаты лечения пациентов с торакоабдоминальными травмами.</p>
      </trans-abstract>
      <kwd-group xml:lang="uz">
        <kwd>torakoabdominal jarohatlar</kwd>
        <kwd>diafragma shikastlanishi</kwd>
        <kwd>qo‘shma travma</kwd>
        <kwd>diagnostika</kwd>
        <kwd>laparotomiya</kwd>
        <kwd>laparoskopiya</kwd>
        <kwd>torakoskopiya</kwd>
        <kwd>kam invaziv xirurgiya</kwd>
        <kwd>operatsiyadan keyingi asoratlar</kwd>
        <kwd>diafragma churralari</kwd>
        <kwd>xirurgik taktika</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="en">
        <kwd>torakoabdominal jarohatlar</kwd>
        <kwd>diafragma shikastlanishi</kwd>
        <kwd>qo‘shma travma</kwd>
        <kwd>diagnostika</kwd>
        <kwd>laparotomiya</kwd>
        <kwd>laparoskopiya</kwd>
        <kwd>torakoskopiya</kwd>
        <kwd>kam invaziv xirurgiya</kwd>
        <kwd>operatsiyadan keyingi asoratlar</kwd>
        <kwd>diafragma churralari</kwd>
        <kwd>xirurgik taktika</kwd>
        <kwd>shoshilinch tibbiy yordam</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="ru">
        <kwd>торакоабдоминальные травмы</kwd>
        <kwd>повреждение диафрагмы</kwd>
        <kwd>сочетанная травма</kwd>
        <kwd>диагностика</kwd>
        <kwd>лапаротомия</kwd>
        <kwd>лапароскопия</kwd>
        <kwd>торакоскопия</kwd>
        <kwd>малоинвазивная хирургия</kwd>
        <kwd>послеоперационные осложнения</kwd>
        <kwd>диафрагмальные грыжи</kwd>
        <kwd>хирургическая тактика</kwd>
        <kwd>Mustafakulov I.B</kwd>
        <kwd>Norov M.Ch. Samarkand State Medical University</kwd>
      </kwd-group>
    </article-meta>
  </front>
  <back>
    <ref-list>
      <ref id="r1">
        <label>1</label>
        <mixed-citation>Abakumov M. M. Mnozhestvennye i sochetannye raneniya shei, grudi, zhivota. M.: BINOM. Press, 2013. 688 s.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r2">
        <label>2</label>
        <mixed-citation>Abakumov M.M. Khirurgiya sochetannykh raneniy grudi i zhivota: 30-letniy opyt //Tuberkulez i bolezni legkikh. 2010. T. 87, No 11. S. 17-23.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r3">
        <label>3</label>
        <mixed-citation>Agalaryan A.Kh. Osobennosti diagnostiki i khirurgicheskogo lecheniya povrezhdeniy diafragmy u postradavshikh s politravmoy. Politravma. 2015;1;29-35.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r4">
        <label>4</label>
        <mixed-citation>Altyev B.K., Shukurov B.I., Kuchkarov O.O. Vybor taktiki khirurgicheskogo lecheniya torakoabdominal&apos;nykh raneniy //Vestnik neotlozhnoy i vosstanovitel&apos;noy khirurgii. 2016. T. 1, No 1. S. 18-25.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r5">
        <label>5</label>
        <mixed-citation>Amarantov D.G., Zarivchatskiy M.F., Kholodar&apos; A.A. Sovremennye podkhody k operativnomu lecheniyu torakoabdominal&apos;nykh raneniy// Vestnik khirurgii im. I.I.Grekova. — 2018. — T. 177, No 5. — S. 100- 104.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r6">
        <label>6</label>
        <mixed-citation>Ashimov Zh.I., Tuybaev E.Z., Abdykalykov K.O. Kachestvo mediko-khirurgicheskoy pomoshchi pri torakoabdominal&apos;nykh raneniyakh //V mire nauchnykh otkrytiy. 2017. T. 9, No 2-2. S. 58-72.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r7">
        <label>7</label>
        <mixed-citation>Benyan A.S. Uspeshnoe lechenie postradavshego s mnozhestvennymi perelomami reber i razryvom diafragmy s ispol&apos;zovaniem maloinvazivnykh tekhnologiy. Khirurgicheskayapraktika. 2015;(1):50-52.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r8">
        <label>8</label>
        <mixed-citation>Voenno-polevaya khirurgiya: uchebnik. – 2-e izd., pererab. dop. / pod red. E.K. Gumanenko. – M.: GEOTAR-Media, 2015. – 768s.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r9">
        <label>9</label>
        <mixed-citation>Galyatina E.A., Agalaryan A.Kh., Sherman S.V. Diagnostika i lechenie povrezhdeniya diafragmy u rebenka s politravmoy. Politravma/Polytrauma. 2016;(2):61-67.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r10">
        <label>10</label>
        <mixed-citation>Gareev R.N., Fakhretdinov D.Z., Nguen Kh.K. Torakoabdominal&apos;nye raneniya. Kreativnaya khirurgiya i onkologiya. 2013;(1-2):48-51. https://doi.org/10.24060/2076-3093-2013-0-1-2- 48-51 <pub-id pub-id-type="doi">10.24060/2076-3093-2013-0-1-2-48-51</pub-id></mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r11">
        <label>11</label>
        <mixed-citation>Danilov A.M., Mikhaylov A.P., Zemlyanoy V.P. Diagnostika i khirurgicheskoe lecheniya torakoabdominal&apos;nykh raneniy //Materialy XI S&quot;ezda khirurgov Rossiyskoy Federatsii. Volgograd, 2011. S. 594.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r12">
        <label>12</label>
        <mixed-citation>Zaytsev D.A., Kukushkin A.V. Torakoskopiya v verifikatsii povrezhdeniya diafragmy pri torakoabdominal&apos;noy travme //Vestnik eksperimental&apos;noy i klinicheskoy khirurgii. 2011. T. 4, No 4. S. 705-709.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r13">
        <label>13</label>
        <mixed-citation>Zvezdkina E.A., Lesnyak V.N., Belov M.A., Kochanova M.N. Vozmozhnosti spiral&apos;noy komp&apos;yuternoy tomografii v diagnostike povrezhdeniy diafragmy i ikh posledstviy. Klinicheskaya praktika. 2014;(1):31-37.</mixed-citation>
      </ref>
    </ref-list>
  </back>
</article>
