<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<!DOCTYPE article PUBLIC "-//NLM//DTD JATS (Z39.96) Journal Publishing DTD with MathML3 v1.3 20210610//EN" "JATS-journalpublishing1-3-mathml3.dtd">
<article xmlns:xlink="http://www.w3.org/1999/xlink" xmlns:mml="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:ali="http://www.niso.org/schemas/ali/1.0/" article-type="research-article" dtd-version="1.3" xml:lang="uz">
  <front>
    <journal-meta>
      <journal-id journal-id-type="publisher-id">research-focus</journal-id>
      <journal-title-group>
        <journal-title>Research Focus International Scientific Journal</journal-title>
        <abbrev-journal-title abbrev-type="publisher">Research Focus</abbrev-journal-title>
      </journal-title-group>
      <issn pub-type="epub" publication-format="electronic">2181-3833</issn>
      <publisher>
        <publisher-name>Ilm-fan va innovatsiyalar akademiyasi</publisher-name>
      </publisher>
    </journal-meta>
    <article-meta>
      <article-id pub-id-type="doi">10.66073/researchfocus.v5i1.2006</article-id>
      <article-id pub-id-type="other" assigning-authority="relibrary.uz">REL-A-013314</article-id>
      <article-categories>
        <subj-group subj-group-type="oak">
          <subject>16.00.00</subject>
        </subj-group>
      </article-categories>
      <title-group>
        <article-title xml:lang="uz">HAYVONLARDA BACHADON KASALLIKLARINING MAHSULDORLIKKA TA‘SIRI</article-title>
        <trans-title-group xml:lang="en">
          <trans-title>THE EFFECT OF UTERINE DISEASES ON THE PRODUCTIVITY OF ANIMALS</trans-title>
        </trans-title-group>
        <trans-title-group xml:lang="ru">
          <trans-title>ВЛИЯНИЕ ЗАБОЛЕВАНИЙ МАТКИ НА ПРОДУКТИВНОСТЬ ЖИВОТНЫХ</trans-title>
        </trans-title-group>
      </title-group>
      <contrib-group content-type="author">
        <contrib contrib-type="author">
          <string-name>Mengliyev Ali Saykanovich</string-name>
          <aff>Veterinariya fanlari falsafa doktori. Professor v.b.</aff>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <string-name>Maxmudov Farhod Bahodir o‘g‘li</string-name>
          <aff>TerDMAU talabasi</aff>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <string-name>Mirzayeva Tursunoy Muxammatovna</string-name>
          <aff>TerDMAU talabasi</aff>
        </contrib>
        <contrib contrib-type="author">
          <string-name>Safarova Durdona Farhod qizi</string-name>
          <aff>TerDMAU talabasi</aff>
        </contrib>
      </contrib-group>
      <pub-date publication-format="electronic" date-type="pub" iso-8601-date="2026-02-05">
        <day>05</day>
        <month>02</month>
        <year>2026</year>
      </pub-date>
      <pub-date date-type="collection">
        <year>2026</year>
      </pub-date>
      <volume>5</volume>
      <issue>1</issue>
      <fpage>329</fpage>
      <lpage>339</lpage>
      <permissions>
        <license xlink:href="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0">
          <ali:license_ref>https://creativecommons.org/licenses/by/4.0</ali:license_ref>
          <license-p>Ushbu asar Creative Commons Attribution 4.0 International litsenziyasi asosida litsenziyalangan.</license-p>
        </license>
      </permissions>
      <self-uri xlink:href="https://relibrary.uz/REL-A-013314/"/>
      <abstract xml:lang="uz">
        <p>Ushbu maqolada chorvachilikda ko‘p uchraydigan bachadon kasalliklari - endometrit, metrit, gidrometra, piometra va bachadon atoniyasi - ning kelib chiqish sabablari, patogenezi, klinik belgilar, tashxislash va davolash usullari yoritilgan. Bachadondagi yallig‘lanish jarayonlari hayvonlarning pushtdorlik ko‘rsatkichlarini keskin pasaytirishi, urug‘larning nobud bo‘lishi, homila rivojlanishining buzilishi, yashirin abortlar va bepushtlikka olib kelishi mumkinligi ko‘rsatilgan. Shuningdek, o‘tkir va surunkali endometritning patomorfologik o‘zgarishlari, bachadon shilliq pardasida kechadigan degenerativ jarayonlar, kistoz o‘zgarishlar, shuningdek bachadon atoniyasi va uning patogenezi batafsil bayon etilgan. Kasalliklarda qo‘llaniladigan antibiotikoterapiya, bachadonni yuvish, massaj, gormonal va simptomatik davolash usullarining samaradorligi ilmiy asoslangan tarzda bayon etilgan.</p>
      </abstract>
      <trans-abstract xml:lang="en">
        <p>This article describes the causes, pathogenesis, clinical signs, diagnostic methods and treatment methods of the uterine diseases most frequently encountered in animal husbandry - endometritis, metritis, hydrometra, pyometra and uterine atony. It is shown that inflammatory processes in the uterus can sharply reduce the fertility indicators of animals and may lead to the death of embryos, disturbance of foetal development, latent abortions and infertility. The pathomorphological changes in acute and chronic endometritis, the degenerative processes occurring in the uterine mucosa, cystic changes, and also uterine atony and its pathogenesis are described in detail. The effectiveness of the antibiotic therapy, uterine lavage, massage, hormonal and symptomatic treatment methods applied in these diseases is set out on a scientifically substantiated basis.</p>
      </trans-abstract>
      <trans-abstract xml:lang="ru">
        <p>В данной статье рассматриваются наиболее часто встречающиеся в животноводстве заболевания матки - эндометрит, метрит, гидрометра, пиометра и атония матки. Освещены причины их возникновения, патогенез, клинические признаки, методы диагностики и лечения. Показано, что воспалительные процессы в матке могут резко снижать показатели плодовитости животных, приводить к гибели эмбрионов, нарушению развития плода, скрытым абортам и бесплодию. Также подробно описаны патоморфологические изменения при остром и хроническом эндометрите, дегенеративные процессы, протекающие в слизистой оболочке матки, кистозные изменения, а также атония матки и её патогенез. Эффективность антибиотикотерапии, промывания матки, массажа, гормональных и симптоматических методов лечения, при меняемых при данных заболеваниях, изложена с научной точки зрения.</p>
      </trans-abstract>
      <kwd-group xml:lang="uz">
        <kwd>Bachadon kasalliklari</kwd>
        <kwd>endometrit</kwd>
        <kwd>metrit</kwd>
        <kwd>surunkali endometrit</kwd>
        <kwd>o‘tkir endometrit</kwd>
        <kwd>gidrometra</kwd>
        <kwd>piometra</kwd>
        <kwd>bachadon atoniyasi</kwd>
        <kwd>yallig‘lanish</kwd>
        <kwd>bepushtlik</kwd>
        <kwd>sun‘iy urug‘lantirish</kwd>
        <kwd>bachadon massaji</kwd>
        <kwd>antibiotikoterapiya</kwd>
        <kwd>patologik tug‘ish</kwd>
        <kwd>involyutsiya</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="en">
        <kwd>Uterine diseases</kwd>
        <kwd>endometritis</kwd>
        <kwd>metritis</kwd>
        <kwd>chronic endometritis</kwd>
        <kwd>acute endometritis</kwd>
        <kwd>hydrometra</kwd>
        <kwd>pyometra</kwd>
        <kwd>uterine atony</kwd>
        <kwd>inflammation</kwd>
        <kwd>infertility</kwd>
        <kwd>artificial insemination</kwd>
        <kwd>uterine massage</kwd>
        <kwd>antibiotic therapy</kwd>
        <kwd>pathological parturition</kwd>
        <kwd>involution</kwd>
      </kwd-group>
      <kwd-group xml:lang="ru">
        <kwd>Заболевания матки</kwd>
        <kwd>эндометрит</kwd>
        <kwd>метрит</kwd>
        <kwd>хронический эндометрит</kwd>
        <kwd>острый эндометрит</kwd>
        <kwd>гидрометра</kwd>
        <kwd>пиометра</kwd>
        <kwd>атония матки</kwd>
        <kwd>воспаление</kwd>
        <kwd>бесплодие</kwd>
        <kwd>искусственное осеменение</kwd>
        <kwd>массаж матки</kwd>
        <kwd>антибиотикотерапия</kwd>
        <kwd>патологические роды</kwd>
        <kwd>инволюция</kwd>
      </kwd-group>
    </article-meta>
  </front>
  <back>
    <ref-list>
      <ref id="r1">
        <label>1</label>
        <mixed-citation>A.X. Nuritdinov, Sh.X. Ziyodullayev. Veterinariya akusherligi va ginekologiyasi. – Toshkent: O‘quv qo‘llanma.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r2">
        <label>2</label>
        <mixed-citation>Polyansev N.I. Bachadon kasalliklarini davolash usullari, veterinariya amaliyoti bo‘yicha tavsiyalar.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r3">
        <label>3</label>
        <mixed-citation>Qodirov M., Safarov A. Veterinariya ichki kasalliklar. – Toshkent: 2020.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r4">
        <label>4</label>
        <mixed-citation>Tangirov Kayum Jo‘rayevich&quot;Akusherlik va hayvonlarni sun’iy urug’lantirish&quot;darslik. Toshkent 2023-yil.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r5">
        <label>5</label>
        <mixed-citation>Eshburiyev B.M., Alimov B.S., Sidiqov B.T. Veterinariya akusherligi, ginekologiya va sun’iy urug‘lantirish. Toshkent: Fan ziyosi.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r6">
        <label>6</label>
        <mixed-citation>Akusherlik va ginekologiya (O‘quv darslik). Toshkent, 2021.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r7">
        <label>7</label>
        <mixed-citation>Jabborov A.R., Sotiboldiyev S.S. Veterinariya akusherligi, ginekologiya va sun’iy qochirish. Nashriyot: BILIM.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r8">
        <label>8</label>
        <mixed-citation>Amirov A.I., Turakulov A.Sh. Uterus Diseases in Cows – Endometritis. Texas Journal of Agriculture and Biological Sciences.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r9">
        <label>9</label>
        <mixed-citation>Vetmed.uz ilmiy maqola – akusher-ginekologik dispanserlash va reproduktiv kasalliklar tavsifi.</mixed-citation>
      </ref>
      <ref id="r10">
        <label>10</label>
        <mixed-citation>Ayupova F.M., Ixtiyorova G.A. Akusherlik va ginekologiya — darslik. Buxoro: “Buxoro Nashr”, 2021.</mixed-citation>
      </ref>
    </ref-list>
  </back>
</article>
